ภาวะแทรกซ้อนของโรคโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงรูปเคียว

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ เม.ย. 20, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

โรคโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงรูปเคียวอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ คุณจึงจำเป็นต้องรู้ว่าสัญญาณอาการของโรคแทรกซ้อนเหล่านั้นคืออะไร

โรคโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงรูปเคียว หรือโรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว  (sickle cell anemia, SCA) ก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้หลายอย่าง ซึ่งบางภาวะนั้นอาจเป็นอาการป่วยฉุกเฉิน ต้องได้รับการรักษาในทันที หากลูกของคุณเป็นโรค sickle cell anemia คุณต้องปรึกษากับแพทย์ถึงอาการอันเป็นสัญญาณของภาวะการเจ็บป่วยที่รุนแรงที่อาจเกิดขึ้น

 กลุ่มอาการ Acute chest syndrome

Acute chest syndrome มีลักษณะคล้ายโรคปอดบวม (pneumonia) เป็นภาวะที่มีของเหลวอยู่ในปอด อาการของภาวะนี้ คือ เป็นไข้ หายใจเร็ว เจ็บหน้าอก ไอ และหายใจถี่

 สาเหตุที่อาจเกิดกลุ่มอาการ Acute chest syndrome ได้แก่:

  • ปอดติดเชื้อ
  • ก้อนไขมันอุดตัน หรือ Fat embolism (ละอองไขมันในกระแสเลือด) ที่ไปอุดตันเส้นเลือดในปอด
  • การสะสมของเซลล์เม็ดเลือดแดงรูปเคียวในหลอดเลือดเล็กๆในปอด

ข้อมูลจากวิทยาลัยแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉินแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (American College of Emergency Physicians: ACEP) กล่าวว่า กลุ่มอาการ Acute chest syndrome เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตจากโรค sickle cell anemia ในประเทศสหรัฐอเมริกา 

ภาวะเป็นหนุ่มสาวช้า (Delayed Growth and Puberty)

ภาวะที่เติบโตช้าและเป็นหนุ่มสาวช้ากว่าปกติมักจะเกิดกับเด็กที่เป็นโรค sickle cell anemia และผู้ใหญ่ที่เป็นโรค sickle cell anemia มีแนวโน้มที่จะตัวเตี้ยกว่าความสูงโดยเฉลี่ย

ปัญหาเกี่ยวกับตา

เซลล์เม็ดเลือดแดงรูปเคียวสามารถเข้าไปอุดตันหลอดเลือดขนาดเล็กที่อยู่ในตา สร้างความเสียหายให้กับเรตินา ซึ่งเป็นชั้นจอประสาทตาของเนื้อเยื่อที่อยู่ด้านหลังของดวงตา และอาจทำให้ตาบอดได้

โรคนิ่วในถุงน้ำดี

การแตกตัวของเซลล์เม็ดเลือดแดงจะผลิตสารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า บิลิรูบิน (bilirubin) และการมีระดับบิลิรูบินในร่างกายสูงอาจทำให้เป็นนิ่วได้ ซึ่งนิ่วจะเป็นก้อนแข็งๆที่ก่อตัวขึ้นในถุงน้ำดี ถ้าหากว่านิ่วนี้ไปติดอยู่ในท่อน้ำดี จะทำให้เกิดความดัน รู้สึกเจ็บปวดและคลื่นไส้ได้  คนที่เป็นโรค sickle cell anemia มักจะมีระดับบิลิรูบินสูง เพราะเซลล์เม็ดเลือดแดงรูปเคียวจะมีชีวิตอยู่ประมาณ 10 – 20 วันเท่านั้น ก่อนที่จะสลายตัว ในขณะที่เซลล์เม็ดเลือดแดงปกติจะอยู่ที่ 120 วัน

ภาวะมือและเท้าอักเสบ (Hand-and-foot syndrome)

เด็กเล็กมักจะประสบปัญหาการอุดตันของเลือดในกระดูกเล็กๆที่มือและเท้า ทำให้มีอาการเจ็บบวมที่บริเวณดังกล่าวเป็นอย่างมาก

ติดเชื้อ

ผู้ป่วยโรค sickle cell anemia มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูงกว่าปกติ เนื่องจาก:

  • ยีนของเซลล์รูปเคียวเองที่ส่งผลให้คนเสี่ยงต่อการติดเชื้อง่ายขึ้น
  • ม้าม ซึ่งเป็นอวัยวะที่คอยสู้กับการติดเชื้อได้รับความเสียหายจากเซลล์เม็ดเลือดแดงรูปเคียวและทำงานผิดปกติ ทำให้ติดเชื้อได้ง่ายขึ้น

เด็กที่ป่วยเป็นโรค sickle cell anemia เมื่อมีอาการติดเชื้อเกิดขึ้น เด็กจะอยู่ในภาวะฉุกเฉิน

โรคดีซ่าน (Jaundice)

โรคดีซ่านจะทำให้ผิวเปลี่ยนเป็นสีเหลืองและตามีสีขาว โรคนี้เป็นผลมาจากสารบิลิรูบินส่วนเกิน ซึ่งเกิดจากการทำลายของเซลล์เม็ดเลือดแดงรูปเคียวอย่างรวดเร็ว

ภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายอวัยวะ (Multiple Organ Failure)

ภาวะอวัยวะหลายอวัยวะล้มเหลวเฉียบพลัน เป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นน้อยแต่อันตรายถึงชีวิต ซึ่งอาจเกิดขึ้นในช่วงวิกฤติของเซลล์เม็ดเลือดแดงรูปเคียว ภาวะนี้รักษาได้ด้วยการให้เลือด (blood transfusion)  

องคชาตแข็งค้าง (Priapism)

เมื่อเซลล์รูปเคียวไปอุดตันอยู่ในหลอดเลือดในองคชาต จะทำให้องคชาตแข็งตัวนานกว่าปกติ และยังสร้างความเจ็บปวดให้กับผู้ชายด้วย ภาวะองคชาตแข็งค้างนี้สามารถส่งผลเสียหายที่ร้ายแรงให้กับองคชาตและอาจทำให้ไร้สมรรถภาพไปเลยด้วย ฉะนั้น ผู้ชายที่มีอาการองคชาตแข็งค้างควรจะไปพบแพทย์โดยด่วน

ภาวะความดันเลือดในปอดสูง (Pulmonary Hypertension: PH)

Pulmonary hypertension เป็นภาวะความดันโลหิตสูงในหลอดเลือดแดงซึ่งเป็นหลอดเลือดที่ลำเลียงเลือดเข้าสู่ปอด “ภาวะนี้เกิดกับผู้ใหญ่ที่เป็นโรค Sickle cell anemia ประมาณ 30% และอาจถึงแก่ความตายได้” ข้อมูลจากระบบหอสมุดแพทย์แห่งชาติอเมริกัน (National Library of Medicine) อาการของภาวะนี้ ได้แก่ หายใจถี่เมื่อทำกิจวัตรประจำวัน เหนื่อยล้า หายใจถี่ วิงเวียนศีรษะและเป็นลม

Splenic Sequestration

Splenic sequestration เป็นภาวะที่เลือดจำนวนมากสะสมอยู่ในม้ามอย่างฉับพลัน ทำให้ม้ามขยายใหญ่ขึ้นมาก ส่วนใหญ่จะเกิดกับเด็กและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

โรคหลอดเลือดสมอง (stroke)

โรคหลอดเลือดสมองจะเกิดขึ้นได้ในกรณีที่เซลล์รูปเคียวเข้าไปอุดตันกระแสเลือดที่จะส่งไปยังสมอง

โรคหลอดเลือดสมองมักจะทำให้ผู้ป่วยมีอาการดังต่อไปนี้:

  • มีความลำบากในการพูด
  • ร่างกายด้านใดด้านหนึ่งอ่อนแอ
  • ใบหน้าเบี้ยว
  • มีปัญหาในการมองเห็น
  • ร่างกายสูญเสียการประสานกัน
  • ปวดหัว
  • ง่วงนอน
  • ชัก

อย่างไรก็ตาม คุณอาจจะเป็น "silent stroke" หรือโรคหลอดเลือดสมองที่มาแบบเงียบๆ ซึ่งจะไม่แสดงอาการอย่างที่ควรจะแสดง แต่สามารถส่งผลกระทบต่อสมองได้ในระยะยาว

ผลกระทบระยะยาวของโรคหลอดเลือดสมอง ได้แก่:

  • ร่างกายด้านใดด้านหนึ่งอ่อนแอหรือเป็นอัมพาต
  • มีปัญหาเกี่ยวกับการพูดและการใช้ภาษาสื่อสาร
  • ความสามารถในการคิดและการจำเปลี่ยนไป
  • บุคลิกภาพเปลี่ยน

ตามข้อมูลจาก Internet Stroke Center ได้ระบุว่า โรคหลอดเลือดสมองเกิดกับเด็กที่ป่วยเป็นโรค sickle cell anemia ประมาณ 17-24% และส่วนใหญ่มักจะเป็นเด็กที่มีอายุช่วง 3 - 10 ปี ผู้ใหญ่ที่ป่วยเป็นโรค sickle cell anemia ก็เสี่ยงที่จะมีภาวะหลอดเลือดสมองเช่นกัน เราสามารถติดตามอาการของเด็กที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคหลอดเลือดสมองได้ด้วยการตรวจจากภาพ ด้วยวิธี การตรวจการไหลเวียนของหลอดเลือดในสมอง (Transcranial Doppler Ultrasound) หากตรวจพบความผิดปกติใดๆ แพทย์อาจให้ทำการถ่ายเลือด

แผลเรื้อรังที่ขา

แผลเรื้อรังที่ขา (Leg ulcers) เป็นแผลที่ไม่สามารถรักษาหรือรักษาได้แต่หายช้า เป็นภาวะแทรกซ้อนที่มักเกิดกับผู้ป่วยโรค sickle cell anemia ทำให้ผู้ป่วยไร้สมรรถภาพหรือเคลื่อนไหวลำบาก ถ้าเป็นครั้งแรก มักจะเกิดที่บริเวณรอบๆข้อเท้าและอาจมีอาการปวดอย่างรุนแรงได้

เซลล์รูปเคียวกับโรคมาลาเรีย

งานวิจัยกล่าวว่า คนที่มีพาหะของโรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว (หรือคนที่มีลักษณะอาการของโรคนี้) ยังมีข้อดีอยู่บ้างคือ สามารถป้องกันการป่วยเป็นโรคไข้มาลาเรียได้ งานวิจัยที่ได้ตีพิมพ์ในปี 2002 ระบุว่า การมีลักษณะอาการของโรคเซลล์รูปเคียว (sickle cell trait ) นี้จะสามารถป้องกันคุณจากอัตราการตายโดยรวมจากโรคมาลาเรียได้ถึง 60% และส่วนใหญ่การป้องกันนี้จะเกิดขึ้นในช่วง 2 - 16 เดือน ซึ่งเป็นช่วงก่อนที่จะมีการสร้างภูมิคุ้มกันทางคลินิกในพื้นที่ที่มีแพร่ระบาดของโรคมาลาเรีย เช่น แอฟริกา

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่