กองบรรณาธิการ HonestDocs
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HonestDocs

โรคสมาธิสั้น (Attention-deficit hyperactivity disorder: ADHD)

เผยแพร่ครั้งแรก 31 ม.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 10 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • โรคสมาธิสั้น คือ โรคเกี่ยวกับพฤติกรรม และสมาธิในชีวิตประจำวัน สามารถเกิดได้ทั้งในเด็กกับผู้ใหญ่ และมักเป็นโรคที่เกิดตั้งแต่วัยเด็ก และมีพฤติกรรมคงอยู่มาจนถึงช่วงวัยรุ่น หรือวัยผู้ใหญ่
  • อาการสำคัญของโรคสมาธิสั้นมี 3 อาการหลักๆ คือ สมาธิสั้น ขาดการยั้งคิด อยู่ไม่นิ่ง
  • ตัวอย่างอาการของผู้ป่วยเด็กที่เป็นโรคสมาธิสั้น ได้แก่ ขาดสมาธิ วอกแวกง่าย เสียงดัง ชอบปีนป่ายวู่วาม ก้าวร้าว ชอบรบกวนเพื่อนๆ ในชั้นเรียน
  • ตัวอย่างอาการของผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่ที่เป็นโรคสมาธิสั้น ได้แก่ มาทำงานสาย ทำงานผิดพลาดบ่อย เบื่อง่าย พูดจาโผงผาง หงุดหงิดง่าย
  • ผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นอาจมีแนวโน้มเกิดโรคจิตเวชอื่นๆ ได้ เช่น โรควิตกกังวล โรคซึมเศร้า ปัญหาการนอนหลับ
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจแนะนำคุณแม่มือใหม่

โรคสมาธิสั้น (Attention-deficit hyperactivity disorder: ADHD) เป็นภาวะที่ผู้ป่วยมีพฤติกรรมหุนหันพลันแล่น อยู่ไม่นิ่ง ไม่มีสมาธิ โรคนี้พบบ่อยในเด็ก แต่อาการของโรคยังสามารถคงอยู่จนกระทั่งเข้าสู่ช่วงวัยรุ่น และวัยผู้ใหญ่ได้ 

ADHD ต่างจาก ADD อย่างไร?

เดิมทีโรคสมาธิสั้นใช้ชื่อว่า "Attention deficit disorder (ADD)" จนถึงปี ค.ศ. 1987 ก่อนที่จะมีการเพิ่มคำว่า "hyperactivity" เข้าไป 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
แนะนำคุณแม่มือใหม่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 475 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 16

ทำให้โรคนี้มีชื่อว่า "Attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD)" ตามที่ระบุไว้ในคู่มือการวินิจฉัย และสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิต (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) ที่กำหนดโดยสมาคมจิตเวชศาสตร์สหรัฐอเมริกา 

ในปัจจุบันยังมีการใช้คำว่า "ADD" และ "ADHD" ในความหมายเดียวกัน หรือบางคนอาจเรียกเด็กที่มีปัญหาด้านสมาธิ แต่ไม่มีพฤติกรรมซน หรือไฮเปอร์ หุนหันพลันแล่นว่า "กลุ่ม ADD" 

แต่ผู้เชี่ยวชาญส่วนมากเห็นด้วยว่าคำว่า ADD ถือเป็นคำที่ล้าสมัยไปแล้ว และการใช้คำนี้เป็นการระบุถึงโรคอาจทำให้เกิดความสับสนได้ เพราะว่าโรค ADHD ก็มีประเภทย่อยต่างๆ ที่สามารถอธิบายแต่ละภาวะได้อยู่แล้ว

สาเหตุของโรคสมาธิสั้น

โรคสมาธิสั้นมีสาเหตุหลักมาจากความบกพร่องในการทำงานของสมองในส่วนทำหน้าที่ควบคุมสมาธิ การยับยั้งชั่งใจ และการเคลื่อนไหวของร่างกาย มีอาการสำคัญ 3 อย่าง ได้แก่ สมาธิสั้น ขาดความยั้งคิด หรือหุนหันพลันแล่น และมีพฤติกรรมอยู่ไม่นิ่ง 

อาการของโรคสมาธิสั้น

อาการสมาธิสั้นในเด็ก

หากโรคสมาธิสั้นเกิดขึ้นในเด็กก็จะสังเกตได้ว่า เด็กมีพฤติกรรมซนกว่าเด็กปกติในวัยเดียวกัน แต่โรคนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสติปัญญา เพราะเมื่อเด็กสมาธิสั้นได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง ก็จะสามารถเรียนรู้ได้เหมือนเด็กปกติ พฤติกรรมหลักๆ ที่เด็กโรคสมาธิสั้นแสดงออกมา ได้แก่

  • อาการขาดสมาธิ (inattention) เด็กจะมีอาการเหม่อลอย วอกแวก คล้อยตามสิ่งเร้าได้ง่าย ไม่สามารถจดจ่ออยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้ รวมถึงมีพฤติกรรมเรียน ทำงาน ทำการบ้านไม่เสร็จเรียบร้อย
  • อาการอยู่ไม่นิ่ง (hyperactivity) เด็กจะมีพฤติกรรมชอบปีนป่าย วิ่งไปวิ่งมา ส่งเสียงดัง อาจชอบเข้าไปก่อกวนเพื่อนๆ หรือคนรอบตัว แต่อาการนี้อาจดีขึ้นเมื่อเด็กโตเป็นวัยรุ่น ซึ่งอาจเหลือแค่พฤติกรรมมือไม้อยู่ไม่สุข กระดิกขาอยู่บ่อยๆ
  • อาการหุนหันพลันแล่น (impulsivity) เด็กจะขาดการยั้งคิด ไม่มีการไตร่ตรองก่อนการกระทำใดๆ มีความวู่วาม พูดจาขวานผ่าซาก คล้ายมีพฤติกรรมก้าวร้าว ชอบพูดแทรก พูดเสียงดังขึ้นมาระหว่างที่ผู้อื่นพูดอยู่ อาการนี้อาจดีขึ้นเมื่อเด็กโตเป็นผู้ใหญ่ เริ่มเรียนรู้ และมีวุฒิภาวะมากพอ

อาการสมาธิสั้นในผู้ใหญ่

ผู้ใหญ่ที่เป็นโรคนี้ทุกคนจะมีอาการตั้งแต่เด็ก แต่อาจไม่ได้รับการวินิจฉัย หรือไม่มีความรู้เกี่ยวกับโรคนี้ ทำให้ผู้ปกครอง หรือพ่อแม่คิดว่า เด็กเพียงแต่มีนิสัยดื้อรั้นเท่านั้น 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
แนะนำคุณแม่มือใหม่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 475 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 16

อาการของโรคสมาธิสั้นที่พบได้บ่อยในผู้ใหญ่ ได้แก่ 

  • มาทำงานสายเป็นประจำ 
  • ทำงานตกๆ หล่นๆ ผิดพลาดบ่อยจนถูกตำหนิบ่อยครั้ง 
  • เหม่อลอยเวลาทำงานที่ต้องใช้สมาธิ 
  • เบื่อง่าย 
  • ทำอะไรนานๆ ไม่ได้ 
  • หลงๆ ลืมๆ บ่อย 
  • ส่งงานไม่ทันตามกำหนด 
  • ชอบพูดแทรกคนอื่น หรือพูดจากระโชกโฮกฮาก เสียงดัง
  • เครียด 
  • หงุดหงิดง่าย 

ผู้ป่วยโรคนี้หลายคนไม่รู้ว่าตนเองมีภาวะนี้ โดยอาจแค่รู้สึกว่าสิ่งต่างๆ ที่ต้องทำในแต่ละวันนั้นเป็นเรื่องที่ลำบาก และท้าทายเท่านั้น จึงทำให้ไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง 

ในขณะเดียวกัน คนรอบข้างก็ไม่เข้าใจ ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมามากมาย ทั้งเรื่องงาน เรื่องส่วนตัว และความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง ทั้งนี้บางคนอาจสังเกตว่า อาการของตนเองค่อยๆ ดีขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น ในขณะที่อีกหลายคนยังคงมีอาการอยู่อย่างต่อเนื่อง

สาเหตุ และปัจจัยเสี่ยงของโรคสมาธิสั้น

ผู้เชี่ยวชาญยังคงไม่แน่ใจว่า โรคสมาธิสั้นเกิดจากอะไร แต่ปัจจัยที่อาจเพิ่มความเสี่ยงของการเป็นโรคสมาธิสั้นในเด็ก ได้แก่

  • พันธุกรรม โรคนี้มีการถ่ายทอดในครอบครัว แม้ว่าจะยังไม่สามารถระบุยีนที่เป็นสาเหตุของโรคนี้ได้ชัดเจน
  • การสัมผัสสิ่งแวดล้อมที่เป็นปัจจัยเสี่ยง โดยเฉพาะตะกั่ว
  • การใช้แอลกอฮอล์ หรือการสูบบุหรี่ระหว่างตั้งครรภ์
  • การได้รับบาดเจ็บ หรืออันตรายของสมอง
  • การคลอดก่อนกำหนด หรือมีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์

ภาวะแทรกซ้อนของโรคสมาธิสั้น

หากไม่ได้รับการรักษา โรคนี้อาจทำให้เกิดปัญหาแทรกซ้อนตามมาได้ เช่น

  • ล้มเหลวทางการศึกษา
  • ไม่มีความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
  • มีความเชื่อมั่นในตนเองต่ำ
  • เกิดอุบัติเหตุ และได้รับบาดเจ็บบ่อยครั้ง
  • ติดแอลกอฮอล์ หรือยาเสพติด
  • ทำพฤติกรรมที่ผิดกฏหมาย
  • มีปัญหาในการมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อน
  • เพื่อนน้อย หรือแทบไม่มีสังคม

โรคที่สามารถเกิดร่วมกับโรคสมาธิสั้นได้

เด็กที่เป็นโรคสมาธิสั้นอาจมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคอื่นร่วมด้วย เช่น

  • โรควิตกกังวล
  • ภาวะบกพร่องทางการเรียนรู้
  • โรคซึมเศร้า
  • โรคอารมณ์สองขั้ว หรือไบโพลาร์ (ภาวะที่มีอาการทั้งซึมเศร้า และร่าเริงเกินปกติ)
  • โรคดื้อ (Oppositional defiant disorder: ODD) เป็นโรคที่ส่งผลให้มีอาการต่อต้านกฎระเบียบทุกรูปแบบ
  • โรคเกเร (Conduct disorder) เป็นโรคที่มีพฤติกรรมในแง่ลบ เช่น โกหก ขโมยของ ใช้กำลัง หรือล้อเลียนผู้อื่น
  • Tourette syndrome เป็นกลุ่มอาการความผิดปกติทางระบบประสาทที่จะมีพฤติกรรมซ้ำๆ โดยไม่ได้ตั้งใจ
  • ปัญหาทางการนอนหลับ
  • ปัสสาวะรดที่นอน

หากมีข้อสงสัยว่า คุณ หรือคนที่คุณรักมีพฤติกรรมการแสดงออกซึ่งใกล้เคียงกับโรคสมาธิสั้น ควรไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง หรือจิตแพทย์ เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย หาข้อบ่งชี้ และรับการรักษาอย่างถูกต้องต่อไป หากป่วยจะได้กลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ และมีความสุขมากยิ่งขึ้น 

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจแนะนำคุณแม่มือใหม่ จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


24 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
López, Frank. (2006). ADHD. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics. 27. 410-416. 10.1097/00004703-200610000-00008. ResearchGate. (Available via: https://www.researchgate.net/publication/279952245_ADHD)
An Overview of ADHD. Verywell Mind. (Available via: https://www.verywellmind.com/adhd-overview-4157275)
ADHD Resource Center. American Academy of Child & Adolescent Psychiatry (AACAP). (Available via: https://www.aacap.org/AACAP/Families_and_Youth/Resource_Centers/ADHD_Resource_Center/Home.aspx)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
อยากรู้อาการของการเป็นสมาธิสั้นในผู้ใหญ่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ลูกเป็นโรคสมาธิสั้นค่ะแต่อาการไม่รุนแรงมากเรียนรู้กับเด็กปกติได้ค่ะตอนนี้ทานยาจากโรงพยาบาลอยู่ค่ะอยากทราบว่าน้องต้องทานยาไปจนถึงเมื่อไหร่ค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
จะสังเกตได้อย่างไรว่าลูกของเราเป็นเด็กสมาธิสั้นหรือไม่ครับ?
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
โรคเด็กสมาธิสั้นมีอาการแบบไหนคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม