โรคทางจิตใจหลังคลอดคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ มี.ค. 24, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

คุณแม่มือใหม่จำนวนหนึ่งอาจมีความคิดผิดแปลกและไม่มีการแสดงอารมณ์ซึ่งเป็นอาการที่เป็นสัญญาณอันตรายของกลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอด

กลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอด เป็นความเจ็บป่วยทางจิตใจรุนแรงที่มีลักษณะเด่นคือไม่มีการตอบสนองทางอารมณ์ต่อทารกเกิดใหม่ บางครั้งอาจมีความคิดที่จะทำร้ายลูกอีกด้วย ภาวะนี้มีความแตกต่างจากโรคซึมเศร้าหลังคลอดแม้ทั้งคู่อาจพบร่วมกันได้ "มันมักแสดงถึงอาการไบโพล่าร์ ไม่ใช่แค่ภาวะซึมเศร้าเฉยๆ" ผศ.นพ. Chalotte Ladd จิตแพทย์แห่งมหาวิทยาลัยวิสคอนซินในแมดิสันกล่าว อันที่จริง ดร.แลดด์ถือให้กลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอดที่เป็นภาวะฉุกเฉินทางจิตวิทยา เนื่องจากผู้ป่วยมีโอกาสทำร้ายเด็กหรือทำร้ายตนเองได้

ใครมีโอกาสเป็นโรคทางจิตใจหลังคลอดได้บ้าง?

กลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอดเป็นโรคที่พบได้ค่อนข้างยาก จากรายงานตีพิมพ์ในวารสาร Psychiatric Times ฉบับเดือนมกราคม ปี 2014 คาดว่าคุณแม่มือใหม่ทุกๆ 1-2 คนใน 1,000 คนมีโรคทางจิตใจหลังคลอด ประมาณครึ่งหนึ่งของคุณแม่ที่มีโรคทางจิตใจหลังคลอดมีประวัติการเจ็บป่วยทางจิตใจ นั่นหมายความว่าคุณแม่อีกครึ่งหนึ่งไม่มีเหตุผลใดๆให้สงสัยโรคกลุ่มนี้ สาเหตุการเกิดกลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอดยังไม่เป็นที่เข้าใจแน่ชัด มันอาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนหลังคลอดที่ไปกระตุ้นให้เกิดอาการนี้ขึ้น บางงานวิจัยกล่าวว่าคุณแม่ที่อายุมากอาจมีความเสี่ยงในการเกิดโรคมากขึ้น แต่คุณแม่ที่เป็นเบาหวานหรือคลอดทารกตัวโตจะไม่เกิดโรค

ในขณะที่โรคซึมเศร้าหลังคลอดส่วนใหญ่เกิดขึ้นภายในระยะเวลา 3 เดือนหลังคลอด(แต่ก็อาจเกิดระหว่างช่วงขวบปีแรกของลูกได้) กลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอดนี้กลับมีลักษณะเด่นที่เกิดอาการเร็ว คืออยู่ในช่วง 1-4 สัปดาห์หลังคลอด คุณแม่ส่วนใหญ่จะกลับบ้านหลังคลอดที่โรงพยาบาล ทำให้อยู่นอกการดูแลของทีมแพทย์พยาบาลที่ให้การรักษาเมื่อเกิดอาการ แต่เนื่องจากอาการซึมเศร้าที่เกิดขึ้นจะเป็นที่น่ากังวล ดร.แลดด์กล่าวว่าคู่ครองและผู้ดูแลส่วนใหญ่มักสังเกตความผิดปกตินี้และแจ้งกับแพทย์หรือสมาชิกครอบครัวคนอื่น

อาการแสดงของกลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอด

อาการแสดงจะมีมากกว่าผู้ป่วยโรคซึมเศร้าหลังคลอด โดยมีอาการที่เป็นสัญญาณควรระวัง ได้แก่

  • รู้สึกอยากโยนขว้างหรือทำร้ายเด็กกระทันหัน
  • มีอาการหลงผิด(เชื่อในสิ่งที่ไม่เป็นความจริง)
  • มีอาการประสาทหลอน(เห็นหรือได้ยินสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง)
  • ไม่มีการตอบสนองทางอารมณ์ หรือมีสีหน้าว่างเปล่า
  • ไม่ตอบสนองทางอารมณ์กับเด็กทารก
  • มีปัญหาในการนอนหลับมากกว่าปกติ
  • มีการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมการกินและอาหารที่กิน
  • หงุดหงิดง่าย
  • สับสนงุนงง
  • กระสับกระส่าย
  • ไม่สามารถสร้างความสัมพันธ์กับเด็กทารก
  • มีความคิดฆ่าตัวตาย หรือมีความเชื่อว่าเด็กทารกหรือครอบครัวจะมีชีวิตได้ดีกว่าถ้าไม่มีตนเอง

ในกรณีที่รุนแรง คุณแม่ที่มีโรคทางจิตใจหลังคลอดอาจแสดงพฤติกรรมต่างๆ เช่น เหม่อมองไปในอากาศ พูดกับตัวเอง ไม่กินอาหาร หรือพูดจาไม่สมเหตุผล "พฤติกรรมที่เกิดขึ้นมักจะค่อนข้างชัดเจนถึงขั้นที่สามีอาจแจ้งว่าภรรยาเธอไม่ตอบสนองกับทารก เธอนอนไม่หลับ ซึ่งส่วนใหญ่แล้วก็มักสังเกตได้ทุกราย" ดร.แลดด์กล่าว ดร.แลดด์ยังเสริมอีกว่าคุณแม่คนไหนที่เคยไปพบแพทย์เพราะมีปัญหาเรื่องอารมณ์ผิดปกติในช่วงวันแรกๆหรือสัปดาห์แรกๆของการคลอดควรถามว่ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ลูกน้อย หรือผู้อื่นหรือไม่

การรักษาโรคทางจิตใจหลังคลอด

แม้ตัวคุณแม่จะรู้ว่าตัวเองมีปัญหา แต่เธออาจไม่ต้องการความช่วยเหลือหรือการรักษาสำหรับโรคนี้ "ความคิดที่อยากจะโยนเด็กออกนอกหน้าต่างหรือโยนข้ามห้องไม่มีที่มาที่ไป พวกเขามักกลัวที่จะพูดถึงมัน" ดร.แลดด์กล่าว "ความคิดเหล่านี้อาจเกิดจากสัญชาตญาณในการดูแลลูกผิดปกติไป" เธออธิบายว่าบางครั้งคุณแม่เหล่านี้จะรูสึกหมกมุ่นกับลูกของตัวเอง ผู้หญิงพวกนี้จะเก็บความคิดเหล่านี้ไว้กับตัวเพราะกลัวว่าแพทย์หรือสมาชิกในครอบครัวจะมาเอาลูกไป ความรู้สึกนี้เองที่จะทำให้ผู้ที่เป็นโรคนี้รู้สึกเดียวดายเป็นอย่างมาก ดร.แลดด์กล่าวว่าหนึ่งในขั้นตอนแรกในการรักษาโรคนี้คือการให้ความมั่นใจกับผู้ป่วยว่าความคิดต่างๆเหล่านี้เป็นธรรมดาที่เกิดจากความเจ็บป่วยของพวกเขา

หากผู้ดูแลหรือสมาชิกครอบครัวคนอื่น หรือแม้กระทั่งตัวคุณเองสงสัยว่าตนมีโรคดังกล่าว คุณควรได้รับการรักษาทันที "สิ่งสำคัญในการรักษาผู้ที่มีโรคทางจิตใจคือการส่งให้จิตแพทย์ดูแลทันที และต้องแยกคุณแม่จากเด็กทารกในช่วงนั้นด้วย" เธอกล่าว การแยกเด็กทารกออกไปไม่ใช่การแยกจากการดูแลของคุณแม่อย่างถาวร แต่มีจุดประสงค์ที่จะรักษาความปลอดภัยของทั้งแม่และลูก จากนั้นจึงประเมินคุณแม่เพื่อจะให้การรักษาที่เหมาะสม

การรักษาโรคทางจิตใจหลังคลอด ประกอบด้วย

  • การเข้ารักษาในโรงพยาบาล
  • ยารักษาอาการโรคจิต
  • ยารักษาอาการซึมเศร้า
  • การรักษาทางจิตเวชด้วยไฟฟ้า
  • การให้คำปรึกษาโดยจิตแพทย์ นักจิตวิทยา หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตอื่นๆ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

วิธีเพิ่มน้ำนมแม่ทำอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
หลังคลอดมาแล้วเดือนกว่าๆทำมัยเลือดยังออกอีกค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ผู้หญิงหลังคลอดบุตรควรตรวจสุขภาพร่างกายเมื่อไหร่คะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่