Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

โรคจิตหลังคลอด (Postpartum psychosis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 10 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,185,386 คน

คุณแม่มือใหม่บางคนอาจมีภาวะซึมเศร้าหลังคลอด หรือที่เรียกว่า "Baby blues" ซึ่งเกิดขึ้นได้เป็นปกติ และมักจะหายไปภายในไม่กี่วัน แต่หากคุณแม่มีความคิดผิดแปลกและไม่แสดงอารมณ์ใดๆ นั่นอาจเป็นสัญญาณอันตรายของโรคจิตหลังคลอด 

โรคจิตหลังคลอด (Postpartum psychosis) เป็นความเจ็บป่วยทางจิตใจอย่างรุนแรงที่เกิดขึ้นหลังจากการคลอดลูก ลักษณะเด่นของโรคนี้ คือ ไม่มีการตอบสนองทางอารมณ์ต่อทารกเกิดใหม่ บางครั้งอาจมีความคิดที่จะทำร้ายลูกด้วย รวมทั้งมีอาการบางอย่างที่ดูคล้ายโรคซึมเศร้าหลังคลอด และจัดอยู่ในกลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอดที่เป็นภาวะฉุกเฉิน เนื่องจากผู้ป่วยมีโอกาสทำร้ายเด็กหรือทำร้ายตนเองได้

สาเหตุของโรคจิตหลังคลอด

โรคจิตหลังคลอดเป็นความผิดปกติที่พบได้ค่อนข้างยาก โดยสาเหตุการเกิดยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่คาดว่าอาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนหลังคลอด ที่ไปกระตุ้นให้เกิดอาการนี้ขึ้น 

บุคคลต่อไปนี้อาจมีโอกาสเสี่ยงเกิดโรคจิตหลังคลอดได้มากขึ้น

  • มีอายุมากขณะตั้งครรภ์
  • มีประวัติคนในครอบครัวป่วยเป็นโรคทางจิต หรือโรคจิตหลังคลอด
  • เคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไบโพลาร์หรือโรคจิตเภท
  • ได้รับบาดเจ็บจากการคลอดหรือการตั้งครรภ์
  • เคยป่วยด้วยโรคจิตหลังคลอดในการตั้งครรภ์ครั้งก่อน

นอกจากนี้มีงานวิจัยบางชิ้นที่พบว่าคุณแม่ที่เป็นโรคเบาหวานหรือคลอดทารกตัวโตจะมีความเสี่ยงต่อโรคนี้น้อย 

อาการแสดงของโรคจิตหลังคลอด

โรคทางจิตหลังคลอดที่พบได้บ่อยกว่าโรคอื่นๆ อย่างโรคซึมเศร้านั้นส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นภายในระยะเวลา 3 เดือนหลังคลอด (แต่ก็อาจเกิดระหว่างช่วงขวบปีแรกของลูกได้) ในขณะที่โรคจิตหลังคลอดมักจะแสดงอาการเร็วกว่านั้น คือในช่วง 1-4 สัปดาห์หลังคลอด นอกจากนี้ยังมีอาการมากกว่า

สัญญาณโรคจิตหลังคลอดที่ควรระวัง ได้แก่

  • รู้สึกอยากขว้างเด็กทิ้ง หรืออยากทำร้ายเด็กกะทันหัน
  • มีอาการหลงผิด เชื่อในสิ่งที่ไม่เป็นความจริง
  • มีอาการประสาทหลอน เช่น มองเห็นภาพหรือได้ยินในสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง
  • ไม่มีการตอบสนองทางอารมณ์ หรือมีสีหน้าว่างเปล่า
  • ไม่ตอบสนองทางอารมณ์กับเด็กทารก และไม่สามารถสร้างความสัมพันธ์กับเด็กทารก
  • มีปัญหาในการนอนหลับมากกว่าปกติ 
  • มีการเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมการกินและอาหารที่กิน
  • หงุดหงิดง่าย
  • สับสนงุนงง
  • กระสับกระส่าย
  • มีความคิดฆ่าตัวตาย หรือเชื่อว่าเด็กทารกหรือครอบครัวจะมีชีวิตที่ดีกว่าหากไม่มีตนเอง

การรักษาโรคทางจิตใจหลังคลอด

แม้ตัวคุณแม่จะรู้ว่าตัวเองมีปัญหาหรือมีความผิดปกติ แต่ก็อาจคิดว่าไม่ต้องการความช่วยเหลือหรือการรักษาสำหรับโรคนี้ หรือหากมีความคิดที่อยากจะโยนเด็กทิ้งหรือทำร้ายเด็ก ซึ่งอาจเกิดจากสัญชาตญาณในการดูแลลูกผิดปกติไป ผู้ป่วยมักจะเก็บความคิดเหล่านี้ไว้เป็นความลับ เพราะกลัวว่าแพทย์หรือสมาชิกในครอบครัวจะมาเอาลูกไป ความคิดแบบนี้จะทำให้ผู้ที่เป็นโรคนี้รู้สึกเดียวดายเป็นอย่างมาก ดังนั้นขั้นตอนแรกในการรักษาโรคนี้ก็คือการให้ความมั่นใจกับผู้ป่วยว่าความคิดต่างๆ เหล่านี้เป็นเรื่องธรรมดาที่เกิดจากความเจ็บป่วย

สิ่งสำคัญในการรักษาผู้ป่วยโรคทางจิตคือการส่งให้จิตแพทย์ดูแลทันที ดังนั้นหากผู้ดูแลหรือสมาชิกในครอบครัวคนอื่นๆ หรือแม้กระทั่งตัวคุณเองสงสัยว่าตนมีโรคดังกล่าว คุณจึงควรได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน และต้องแยกคุณแม่ออกจากเด็กทารกในช่วงนั้นด้วย ซึ่งการแยกเด็กทารกออกไปไม่ใช่การแยกจากการดูแลของคุณแม่อย่างถาวรแต่อย่างใด แต่มีจุดประสงค์เพื่อรักษาความปลอดภัยของทั้งแม่และลูก จากนั้นจะเป็นขั้นตอนประเมินอาการของคุณแม่และให้รับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

แพทย์อาจให้ผู้ป่วยรักษาโรคจิตหลังคลอดด้วยหลายวิธีร่วมกัน วิธีการที่นำมาใช้ได้มีดังต่อไปนี้

  • การเข้ารักษาในโรงพยาบาล
  • การรับประทานยารักษาอาการโรคจิต
  • การรับประทานยารักษาอาการซึมเศร้า
  • การรักษาอาการทางจิตเวชด้วยการใช้ไฟฟ้า
  • การให้คำปรึกษาโดยจิตแพทย์ นักจิตวิทยา หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตอื่นๆ

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
กลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอด
กลุ่มโรคทางจิตใจหลังคลอด

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

วิธีเพิ่มน้ำนมแม่ทำอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
หลังคลอดมาแล้วเดือนกว่าๆทำมัยเลือดยังออกอีกค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ผู้หญิงหลังคลอดบุตรควรตรวจสุขภาพร่างกายเมื่อไหร่คะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่