โรคกลัวชุมชน (Agoraphobia) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 6, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

Agoraphobia เป็นโรควิตกกังวลชนิดหนึ่ง มีลักษณะเด่น คือ มีความกลัวขั้นรุนแรงในสถานที่หรือสถานการณ์ที่หาทางหลีกหนีได้ลำบาก หรือไม่อาจได้รับความช่วยเหลือหากเกิดปัญหาขึ้น คนที่เป็นโรค agoraphobia มักกลัวความรู้สึกช่วยตนเองไม่ได้ในสถานการณ์ต่างๆ ซึ่งกระตุ้นให้เกิดความวิตกกังวลอย่างรุนแรง ความตื่นตกใจ หรือความอับอาย และมักจะรู้สึกไม่สบายหรือไม่ปลอดภัยเมื่ออยู่ในที่สาธารณะ โดยเฉพาะในที่ที่เต็มไปด้วยผู้คน

คำว่า agoraphobia มีที่มาจากภาษากรีกโบราณ โดยคำว่า “agora” ตลาด ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเรียกอาการกลัวที่จะอยู่ในที่สาธารณะเปิดโล่ง

อุบัติการณ์การเกิดโรค agoraphobia

จากการศึกษาในปี 2005 ที่ตีพิมพ์ในวารสารทางจิตวิทยา JAMAL Psychiatry พบว่า 0.8% ของจำนวนประชากรผู้ใหญ่ในประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นโรค agoraphobia ในปีนั้น

สมาคมสุขภาพจิตแห่งชาติรายงานว่า อาการของโรคมักเริ่มแสดงเมื่ออายุ 20 ปีโดยเฉลี่ย ทว่าโรค agoraphobia ไม่เพียงแต่เป็นปัญหาในผู้ใหญ่เท่านั้น เด็กก็สามารถพบอุบัติการณ์ของโรคนี้ได้เช่นกัน

จากรายงานในวารสาร American Academy of Child & Adolescent Psychiatry ในปี 2010 พบว่า 2.4% ของประชากรเด็กในวัย 13-18 ปี จะเริ่มมีอาการของ agoraphobia

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

เช่นเดียวกับโรควิตกกังวลบางชนิด สาเหตุที่ทำให้เกิดโรค agoraphobia ยังคงคลุมเครืออยู่

ส่วนปัจจัยที่อาจทำให้บางคนมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคดังกล่าว ได้แก่

  • พันธุกรรม
  • ความแตกต่างของพื้นที่สมองในการควบคุมความกลัวและความวิตกกังวล
  • มีประวัติการถูกกระทำทางกายหรือทางเพศในวัยเด็ก

โรค agoraphobia มักมีความเกี่ยวข้องกับโรคตื่นตระหนก (Panic disorder) ซึ่งเป็นความผิดปกติที่ทำให้เกิดอาการตื่นตระหนก (panic attack) ขึ้นซ้ำ ๆ

อาการตื่นตระหนกนี้เป็นความกลัวที่เกิดขึ้นเฉียบพลันและรุนแรงขณะที่ไม่มีสถานการณ์อันตรายใด ๆเกิดขึ้น ผู้ที่ประสบปัญหาจากโรคตื่นตระหนกมักต้องอระแวดระวังว่าตนเองจะเกิดอาการดังกล่าวเมื่อไหร่ ทำให้พวกเขาพยายามเลี่ยงที่จะไปในบางสถานที่ หรืออยู่ในบางสถานการณ์

การหลีกเลี่ยงนี้เองที่สามาถนำไปสู่ความกลัวที่จะเผชิญเหตุการณ์บางอย่าง เช่น การขับรถ หรือการอยู่ในลิฟต์ ซึ่งบางคนที่มีโรคตื่นตระหนกอาจพยายามเลี่ยงการเผชิญหน้ากับสถานการณ์ใดก็ตามที่อาจกระตุ้นให้เกิดอาการของโรค และยังสามารถนำไปสู่การเป็นโรค agoraphobia ได้

อาการโรค agoraphobia

ผู้ที่มีโรคอาจรู้สึก

  • กลัวการอยู่ลำพังในสถานที่ที่หาทางหนีออกได้ลำบาก หรือกลัวจะควบคุมตัวเองไม่ได้ในที่สาธารณะ
  • ปลีกวิเวกจากผู้คนรอบข้าง
  • ช่วยเหลือตนเองไม่ได้
  • คิดว่าร่างกายของตน หรือสภาพแวดล้อมที่อยู่ไม่มีอยู่จริง

ผู้ที่เป็นโรค agoraphobia อาจต้องพึ่งพาคนอื่นมากขึ้น (เช่น เรื่องการบริหารจัดการทรัพย์สิน) มีอารมณ์รุนแรง หรืออยู่แต่ในบ้านเป็นเวลานาน

นอกจากนั้นยังอาจทำให้เกิดอาการตื่นตระหนก หรืออาการใกล้เคียง อันได้แก่

คลื่นไส้ หรือปัญหาอื่นๆเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร เช่น ท้องเสีย

  • หัวใจเต้นเร็ว
  • ปวด หรือรู้สึกไม่สบายบริเวณหน้าอก
  • มึนงง หรือวิงเวียนศีรษะคล้ายจะเป็นลม
  • มีปัญหาการหายใจ
  • มีเหงื่อออก และหนาวสั่น
  • หน้าแดง
  • รู้สึกคล้ายสำลัก
  • รู้สึกชา หรือเจ็บแปลบ ๆ

การวินิจฉัยและการรักษา

แพทย์จะวินิจฉัยโรคจากอาการและอาการแสดงของคุณ อาจตรวจร่างกายหรือส่งผลเลือดเพื่อเป็นการแยกสาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดอาการเดียวกันออก

ในการวินิจฉัยโรค agoraphobia คุณต้องเคยประสบความกลัวรุนแรงในสถานการณ์ต่อไปนี้ 2 ใน 5 สถานการณ์เป็นอย่างต่ำ

  • ขณะใช้บริการขนส่งสาธารณะ
  • ขณะอยู่ในที่โล่ง เช่น ที่จอดรถ สะพาน และห้างสรรพสินค้า
  • ขณะอยู่ในโรงละคร หรือสถานที่ปิดอื่น ๆ
  • ขณะเข้าแถว หรืออยู่ท่ามกลางผู้คน
  • ขณะออกมานอกบ้านโดยลำพัง

โดยทั่วไป โรค agoraphobia และโรควิตกกังวลอื่น ๆ มักรักษาด้วยการทำการบำบัดทางจิต (Psychotherapy) เช่น การทำความคิดและพฤติกรรมบำบัด

การบำบัดนี้อาจประกอบด้วยการพัฒนาด้านต่าง ๆ ดังนี้

  • เรียนรู้เทคนิคจัดการกับความเครียด
  • มีความเข้าใจ และสามารถควบคุมความรู้สึกตนเองในสถานกาณ์ตึงเครียด
  • ทำความเข้าใจว่าสิ่งที่คุณกลัวเป็นสิ่งที่ไม่น่าเกิดขึ้นจริง
  • ลดการตอบสนองต่อสถานที่ หรือสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดความวิตกกังวลของคุณ

แพทย์อาจสั่งยาเพื่อช่วยรักษาโรค agoraphobia และอาการตื่นตระหนก โดยเฉพาะกลุ่มยารักษาโรคซึมเศร้า และยาคลายกังวล

ยาเหล่านี้ ได้แก่

  • Klonopin (clonazepam)
  • Paxil (paroxetine)
  • Prozac (fluoxetine)
  • Xanax (alprazolam)

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่