กองบรรณาธิการ HonestDocs
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HonestDocs

ภาวะเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ (Dysfunctional Uterine Bleeding: DUB)

เผยแพร่ครั้งแรก 5 ก.พ. 2018 อัปเดตล่าสุด 20 มี.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที

ภาวะมีเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ (Dysfunctional uterine bleeding: DUB) เป็นภาวะที่มีเลือดออกจากเยื่อบุมดลูกผิดปกติ (Abnormal endometrial bleeding) หรือเกิดความผิดปกติของรอบเดือนโดยไม่พบความเปลี่ยนแปลงของมดลูก หรือระบบอื่นๆ ในร่างกาย เช่น เนื้องอก การตั้งครรภ์ การบาดเจ็บ ความผิดปกติของเม็ดเลือด หรือผลกระทบจากการใช้ฮอร์โมน

สาเหตุของภาวะมีเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ

สาเหตุของภาวะนี้ขึ้นอยู่กับวัยของผู้ป่วย โดยในวัยรุ่นมักเกิดจากทำงานของต่อมใต้สมองและรังไข่ที่ไม่สมบรูณ์หรือไม่ประสานงานกัน มีผลทำให้เกิดความไม่สมดุลของอัตราส่วนระหว่างฮอร์โมนเอสโตรเจนและฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ส่วนในวัยใกล้หมดประจำเดือนเกิดจากเสื่อมและการล้มเหลวในการทำงานของรังไข่เพื่อผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจน เนื่องจากไข่มีจำนวนลดลงและไม่มีการตกไข่ ซึ่งมีปัจจัยอย่างอายุ ความเครียด และความผิดปกติของต่อมไร้ท่อเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

อาการของภาวะมีเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ

ผู้ที่มีภาวะนี้อาจพบว่ามีเลือดออกจากทางช่องคลอดมากกว่าปกติ อาจมีก้อนเลือดขนาดใหญ่ปนออกมาด้วย แต่กลุ่มที่ไม่มีการตกไข่จะไม่มีอาการที่แน่นอน อาจจะมีช่วงเวลาที่ประจำเดือนขาดหายไปช่วงระยะหนึ่ง แล้วกลับมามีเลือดออกผิดปกติ ส่วนกลุ่มที่ไข่ตกจะมีเลือดออกมามาก เนื่องจากกลไกที่ทำให้เลือดหยุดมีความผิดปกติ และอาจมีอาการปวดประจำเดือนร่วมด้วย ส่วนกลุ่มที่มีความผิดปกติจากการทำงานของกลุ่มเนื้อเยื่อภายในรังไข่คอร์ปัส ลูเทียม (Corpus lutium) บกพร่องจะมีเลือดออกกะปริบกะปรอยในช่วงก่อนหรือหลังมีประจำเดือน

การวินิจฉัยภาวะมีเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ

แพทย์จะสอบถามอาการและประวัติสุขภาพของคุณ โดยคุณอาจเข้าข่ายภาวะนี้หากมีประวัติประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอและประจำเดือนมามากกว่าปกติ รวมทั้งพบก้อนเลือดปนออกมากับประจำเดือน และมีอาการปวดประจำเดือน 

จากนั้นอาจมีการวินิจฉัยเพิ่มเติม ด้วยวิธีต่อไปนี้

  • ตรวจเลือด ได้แก่ ตรวจหาปริมาณเม็ดเลือด (Complete blood count: CBC) ตรวจความเข้มของเลือด (Hct) ตรวจการแข็งตัวของเลือด (Coagulation profile) และตรวจระยะเวลาตั้งแต่เลือดเริ่มไหลจนหยุด (Bleeding time) เพื่อดูว่ามีภาวะเลือดจางและการแข็งตัวของเลือดผิดปกติหรือไม่ 
  • ตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์และระดับโปรเจสเตอร์โรน ว่าสูงกว่า 3 มิลลิกรัม/มิลลิลิตรหรือไม่ ซึ่งหากสูงเกินไปจะถือว่าผิดปกติ
  • ตรวจระดับฮอร์โมนเอชชีจี (Human chorionic gonadotropin: HCG) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่สร้างจากรก 
  • ตรวจอื่นๆ เช่น ตรวจการทำงานของตับ (Liver function test: LFT) ตรวจปัสสาวะดูการติดเชื้อ ตรวจการตั้งครรภ์ ตรวจมะเร็งปากมดลูก และทำอัลตราซาวด์ 

หากคุณมีอายุมากกว่า 35-40 ปีอาจต้องขูดปากมดลูกเพื่อนำตัวอย่างชิ้นเนื้อออกมาตรวจ รวมทั้งตรวจภายในโพรงมดลูกด้วยการส่องกล้องและการถ่ายภาพในโพรงมดลูกด้วยรังสี

การรักษาภาวะมีเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ

สำหรับผู้ป่วยกลุ่มที่ไม่มีการตกไข่ แพทย์อาจให้ใช้ฮอร์โมน Progestin-estrogen หรือยาคุมกำเนิดชนิดมีฮอร์โมนตามรอบในขนาดต่ำๆ หรือยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดรวม ส่วนกลุ่มที่ยังมีไข่ตกจะให้ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดรวม หรือยายับยั้งการสังเคราะห์ Prostaglandin 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

หากมีการแข็งตัวของเลือดผิดปกติอาจต้องใช้ยา Desmopressin (Minirin) และหากมีเลือดออกมากอาจให้ฮอร์โมนเอสโตรเจนขนาดสูงทางหลอดเลือดดำเพื่อหยุดเลือด รวมถึงฮอร์โมนโปรเจสตินและยาเม็ดคลุมกำเนิดชนิดรวม เมื่อเลือดออกน้อยลงแล้วอาจให้เอสโตรเจนชนิดรับประทานหรือ Estradiol แล้วตามด้วยโปรเจสติน และยาคุมกำเนิดชนิดรวม แต่หากให้ยาแล้วไม่ได้ผล แพทย์อาจรักษาโดยการทำลายเยื่อบุมดลูกด้วยเลเซอร์ ใช้กล้องส่องแล้วจี้ออกด้วยไฟฟ้า หรือใช้ความร้อนจากคลื่นวิทยุ และการผ่าตัดมดลูกออก

การดูแลตัวเองหลังการรักษา

หลังผ่าตัดแพทย์มักจะให้บันทึกสัญญาณชีพ ลักษณะแผลผ่าตัด รวมทั้งกระตุ้นให้คนไข้หายใจลึกๆ และไออย่างมีประสิทธิภาพ ระหว่างนอนพักที่โรงพยาบาลจะมีการจัดให้นอนท่าศีรษะยกสูง ดูแลความสะอาดของร่างกาย และดูแลให้ได้สารน้ำและยาทางหลอดเลือดดำตามแผนการรักษา หากสามารถรับประทานอาหารได้แล้ว พยาบาลจะจัดให้รับประทานอาหารที่มีโปรตีน มีกากใย ธาตุเหล็กสูง และให้ดื่มน้ำให้อย่างเพียงพอวันละ 2,000 มิลลิลิตร เพื่อลดการสูญเสียเลือด รวมทั้งให้ความรู้เกี่ยวกับโรคและการดูแลตนเองแก่ผู้ป่วยและญาติ

เมื่อแพทย์อนุญาตให้กลับบ้านได้แล้ว คุณควรดูแลสุขอนามัยของแผลตามคำแนะนำต่อไปนี้ 

  • เปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยๆ และดูแลผิวหนังบริเวณฝีเย็บให้สะอาดอยู่เสมอ โดยใช้สบู่ที่มีฤทธิ์อ่อนๆ ไม่ใช้สบู่หรือสารที่มีกลิ่นหอมหรือยาฆ่าเชื้อผสมทำความสะอาดผิวบริเวณฝีเย็บหรือช่องคลอด 
  • รับประทานยาแก้ปวดเมื่อมีอาการ หรือตามที่แพทย์แนะนำ 
  • สังเกตลักษณะ สี ปริมาณเลือดจากช่องคลอด และของที่ถูกที่ขับออกมาทางช่องคลอด หากพบความผิดปกติควรแจ้งให้แพทย์ทราบ 

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน


11 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Abnormal Uterine Bleeding (AUB) (for Teens). Nemours KidsHealth. (Available via: https://kidshealth.org/en/teens/aub.html)
Abnormal Uterine Bleeding Due to Ovulatory Dysfunction (AUB-O). Merck and the Merck Manuals. (Available via: https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/menstrual-abnormalities/abnormal-uterine-bleeding-due-to-ovulatory-dysfunction-aub-o)
Abnormal Uterine Bleeding (Dysfunctional Uterine Bleeding). National Center for Biotechnology Information. (Available via: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532913/)

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
การฝั่งเข็มคุมกำเนิด เเล้วทำให้ประจำเดือนไม่มา จะส่งผลกับร่างกายเราทางด้านใดบ้างมากน้อย เพียงใด ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นจากการฝั่งเข็ม ควรเเก้ไขอย่างไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การมีประจำเดือนมาไม่ปกติเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ประจำเดือนมาไม่ปกติ คือ2-5 เดือนมาครั้ง จะเป็นอันตรายไรมั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
อายุ44แล้ว แต่เวลามีรอบเดือน ปวดช่วงท้องน้อยมาก และ มีใข้ ใกล้ถึงวัยทองหรือเปล่าคะ?
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ประจำเดือนมาไม่ปกติ พยามยามลดน้ำหนักแล้วแต่ก็ยังมาไม่ปกติอยู่ดีควรทำไงค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม