ภาวะที่มีเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.พ. 5, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ภาวะที่มีเลือดออกเนื่องจากมดลูกทำงานผิดปกติ (Dysfunctional uterine bleeding; DUB)

ความหมาย

เป็นภาระที่มีเลือดออกจากเยื่อบุมดลูกผิดปกติ (Abnormal endometrial bleeding) หรือความผิดปกติของรอบประจำเดือนโดยไม่มีพยาธิสภาพของมดลูก หรือพยาธิสภาพของระบบอื่นๆ ของร่างกาย เช่น เนื้องอก การตั้งครรภ์ การบาดเจ็บ ความผิดปกติของเม็ดเลือด หรือผลกระทบจากการใช้ฮอร์โมน

สาเหตุ

ขึ้นอยู่กับวัยของผู้ป่วย วัยรุ่นมักเกิดจากทำงานของต่อมใต้สมองและรังไข่ไม่สมบรูณ์หรือไม่ประสานกัน มีผลทำให้เกิดความไม่สมดุลของอัตราส่วนระหว่างเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน

ส่วนวัยใกล้หมดประจำเดือนเกิดจากเสื่อมล้มเหลวของรังไข่ในการผลิตเอสโตรเจนเนื่องจากไข่มีจำนวนลดลงและไม่มีการตกไข่ซึ่งมีปัจจัยจากอายุ  ความเครียด และความผิดปกติของต่อมไร้ท่อ

อาการ

มีเลือดออกจากทางช่องคลอดมากกว่าปกติ อาจมีก้อนเลือดใหญ่ ปนออกมาด้วย กลุ่มที่ไม่มีการตกไข่จะไม่มีอาการที่แน่นอน อาจจะมีช่วงเวลาประจำเดือนขาดหายไปช่วงระยะหนึ่ง ก่อนแล้วมีเลือดออกผิดปกติ กลุ่มที่ไข่ตกจะมีเลือดออกมามาก เนื่องจากกลไกที่ทำให้เลือดหยุดมีความผิดปกติและอาจมีอาการปวดประจำเดือนร่วมด้วย ส่วนกลุ่มที่มีความผิดปกติจากการทำงานของ Corpus lutium บกพร่องจะมีเลือดออกกะปริบกะปรอยก่อนหรือหลังมีประจำเดือน

การวินิจฉัยโรค

มีประวัติประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอและมีมากกว่าปกติ อาจพบก้อนเลือดปนออกมากับประจำเดือน มีอาการปวดประจำเดือน ตรวจหาปริมาณเม็ดเลือด (Complete blood count; CBC), Hct, Coagulation profile, Bleeding time เพื่อค้นหาภาวะเลือดจางและการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ ตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์ ระดับโปรเจสเตอร์โรนสูงกว่า 3 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

หาระดับ ฮอร์โมนเอชชีจี (Human chorionic gonadotropin;  HCG; hCG) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่สร้างจากรก ตรวจดูหน้าที่ของตับ (Liver function test; LFT) ตรวจปัสสาวะดูการติดเชื้อ ตรวจการตั้งครรภ์ ตรวจมะเร็งปากมดลูก ทำอัลตราซาวนด์ หากอายุมากกว่า 35-40 ปีควรขูดปากมดลูกเอาชิ้นเนื้อออกมาตรวจ ตรวจภายในโพรงมดลูกด้วยกล้องและถ่ายภาพรังสีโพรงมดลูก

การรักษา

กลุ่มที่ไม่มีการตกไข่ให้ฮอร์โมน Progestin-estrogen ยาคุมกำเนิดชนิดมีฮอร์โมนตามรอบในขนาดต่ำๆ หรือยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดรวม กลุ่มที่มีไข่ตกให้ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดรวม ยายับยั้งการสังเคราะห์ Prostaglandin หากมีการแข็งตัวของเลือดผิดปกติให้ยา Desmopressin (Minirin) หากมีเลือดออกมากต้องการให้หยุดโดยเร็วอาจให้ Estrogen ขนาดสูงทางหลอดเลือดดำ Progestin และ ยาเม็ดคลุมกำเนิดชนิดรวม เมื่อเลือดออกน้อยลงให้รับประทาน Estrogen หรือรับประทาน Estradiol แล้วตามด้วย Progestin และยาคลุมกำเนิดชนิดรวม อาจรักษาด้วยการรับประทานยา Danazol ซึ่งเป็น Androgen หากให้ยาแล้วไม่ได้ผลรักษาโดยการทำลายเยื่อบุมดลูกด้วยเลเซอร์ ใช้กล้องส่องแล้วจี้ออกด้วย Electrod หรือการใช้ความร้อนจากคลื่นวิทยุ และผ่าตัดมดลูกออก

การพยาบาล

แนะนำให้เปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยๆ รักษาผิวหนังบริเวณฝีเย็บให้สะอาดอยู่เสมอ โดยใช้สบู่อ่อน ไม่ใช่สบู่หรือสารที่มีกลิ่นหอมหรือยาฆ่าเชื้อผสมทำความสะอาดผิวบริเวณฝีเย็บหรือช่องคลอด ให้ยาแก้ปวดตามแผนการรักษา สังเกตลักษณะสี จำนวนของเลือด และสิ่งที่ขับหลั่งทางช่องคลอด หากมีความผิดปกติรายงานให้แพทย์ทราบ หลังผ่าตัดบันทึกสัญญาชีพ แผลผ่าตัด กระตุ้นให้หายใจลึกๆ ไออย่างมีประสิทธิภาพ แนะนำให้เคลื่อนไหวและลุกจากเตียงโดยเร็วที่สุด ดูแลแผลให้แห้งและสะอาด  หากปวดแผลให้ยาตามแผนการรักษา จัดให้นอนท่าศีรษะสูง ดูแลความสะอาดของร่างกาย ดูแลให้ได้สารน้ำและยาทางหลอดเลือดดำตามแผนการรักษา เมื่อสามารถรับประทานอาหารได้ ให้รับประทานอาหารที่มีโปรตีน มีกากใยและเหล็กสูง ให้ดื่มน้ำให้เพียงพอวันละ 2,000 มิลลิลิตร ลดการสูญเสียเลือด ให้ความรู้และข้อมูลเกี่ยวกับโรคและทางปฏิบัติ

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การมีประจำเดือนมาไม่ปกติเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่