กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
นพ.วรพันธ์ พุทธศักดา
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
นพ.วรพันธ์ พุทธศักดา

ไข้หวัดหมู (Swine Flu)

เผยแพร่ครั้งแรก 27 เม.ย. 2017 อัปเดตล่าสุด 28 พ.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 5 พ.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ไข้หวัดหมู หรือชื่ออย่างเป็นทางการจากองค์อนามัยโลกว่า "ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A/H1N1/2009" เกิดจากเชื้อไวรัสอินฟลูเอนซา สายพันธุ์เอ (type A influenza virus) หรือเอชวันเอ็นวัน ไวรัส (H1N1 virus) ซึ่งมีสารพันธุกรรมของไวรัสในคน หมู และนกผสมกัน
  • ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A/H1N1/2009 มีความแตกต่างจากไข้หวัดในหมูดั้งเดิมที่เกิดขึ้นตามฤดูกาลคือ เป็นการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสในตัวคน ไม่ใช่จากหมูสู่คน อีกทั้งสายพันธุ์ของไวรัสนี้ก็ไม่คล้ายคลึงกับไวรัสไข้หวัดใหญ่ในคน 
  • อาการไข้หวัดหมูในคนคล้ายกับอาการของไข้หวัดใหญ่ เช่น ไข้สูง ปวดเมื่อตามร่างกาย น้ำมูกไหล เจ็บคอ เบื่ออาหาร เซื่องซึม ท้องเสีย หรือถ่ายเหลว 
  • ไข้หวัดหมูในคนจะไม่ติดผ่านการรับประทานหมู หรือผลิตภัณฑ์จากหมูที่ปรุงสุก เนื่องจากเชื้อไข้หวัดหมูจะอยู่ในสารคัดหลั่ง เช่น น้ำลาย เสมหะ น้ำมูก จึงสามารถติดต่ด้วยการไอ จาม การสัมผัสสิ่งของที่ปนเปื้อนสารคัดหลั่งแล้วไปสัมผัสตา ปาก หรือจมูก
  • ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดหมูสำหรับคน แต่พบว่า ผู้ที่ฉีดวัคซีนโรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลหากไปติดเชื้อไข้หวัดหมูก็อาจช่วยลดความรุนแรงของโรคลงได้ (ดูแพ็กเกจฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ได้ที่นี่)

ไข้หวัดหมู (Swine influenza or Swine flu) โดยทั่วไปแล้วมักติดต่อในหมูจะไม่ติดต่อมาสู่คน อย่างไรก็ตาม ไข้หวัดหมูสามารถเกิดการติดต่อสู่คนได้ หากมีการสัมผัสกับหมูที่ติดเชื้อโดยตรง หรือสัมผัสสิ่งแวดล้อมที่มีเชื้อไวรัสนี้อยู่ เช่น เด็กที่อยู่ใกล้กับหมูในงานแสดงสัตว์ หรือคนทำงานในโรงเลี้ยงหมู 

ในไม่ช้าเมื่อไวรัสมีการกลายพันธุ์ ไข้หวัดหมูก็สามารถระบาดจากคนสู่คนได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ไข้หวัดหมูคืออะไร 

ไข้หวัดหมู หรือไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เม็กซิโก หรือ ชื่ออย่างเป็นทางการจากองค์อนามัยโลกว่า "ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A/H1N1/2009" เป็นไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่อีกชนิดที่เราได้ยินชื่อจากการระบาดในประเทศเม็กซิโก (ขณะนั้นเรียกไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เม็กซิโก) และแพร่ระบาดไปยังประเทศอื่น

สาเหตุเกิดจากเชื้อไวรัสอินฟลูเอนซา สายพันธุ์เอ (type A influenza virus) หรือเอชวันเอ็นวันไวรัส (H1N1 virus) ซึ่งมีสารพันธุกรรมของไวรัสในคน หมู และนกผสมกัน 

เช่นเดียวกับไวรัสอินฟลูเอนซาตัวอื่นๆ เชื้อไวรัสไข้หวัดหมูจะเปลี่ยนแปลงลักษณะอยู่ตลอดเวลา หลายปีที่ผ่านมามีเชื้อไวรัสไข้หวัดหมูเกิดขึ้นใหม่หลายสายพันธุ์

ไวรัสอินฟลูเอนซาสายพันธุ์เอ (influenza type A) สายพันธุ์ย่อยๆ ที่พบในหมู ได้แก่

  • เอชวันเอ็นวัน (H1N1)
  • เอชวันเอ็นทู (H1N2)
  • เอชทรีเอ็นทู (H3N2)
  • เอชทรีเอ็นวัน (H3N1)

อย่างไรก็ตาม ไวรัสไข้หวัดหมูส่วนใหญ่จะเป็นสายพันธุ์ย่อยเอชวันเอ็นวัน (H1N1)

ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A/H1N1/2009 มีความแตกต่างจากไข้หวัดในหมูดั้งเดิมที่เกิดขึ้นตามฤดูกาลคือ เป็นการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสในตัวคน ไม่ใช่จากหมูสู่คน อีกทั้งสายพันธุ์ของไวรัสนี้ก็ไม่คล้ายคลึงกับไวรัสไข้หวัดใหญ่ในคน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ไวรัสไข้หวัดหมูเอชวันเอ็นวัน (H1N1) มีองค์ประกอบโปรตีนบนผิวแตกต่างจากไวรัสเอชวันเอ็นวัน (H1N1)ในคนอย่างมาก นอกจากนั้นวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลของคนไม่สามารถป้องกันไวรัสไข้หวัดหมูเอชวันเอ็นวัน (H1N1) ได้ แต่อาจลดความรุนแรงของโรคได้บ้าง

มีรายงานว่า ผู้ที่ติดเชื้อไข้หวัดหมูแพร่เชื้อไปให้คนอื่นด้วย เช่น การระบาดของไข้หวัดหมูในหมูที่รัฐวิสคอนซิน สหรัฐอเมริกา ใน ค.ศ. 1988 ทำให้มีคนติดไข้หวัดหมูจำนวนมาก

แม้ว่าจะไม่เกิดการระบาดในคน แต่เมื่อตรวจแอนติบอดี(antibody) พบว่า มีการแพร่เชื้อไวรัสจากผู้ป่วยสู่บุคคลากรทางการแพทย์ที่สัมผัสผู้ป่วย

อาการของไข้หวัดหมูในคน

อาการของไข้หวัดหมูในคนคล้ายกับอาการของไข้หวัดใหญ่ดังนี้ 

หากผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคปอด ติดเชื้อไข้หวัดหมูอาจจะมีอาการรุนแรงมากกว่าคนทั่วไป เช่น ปอดบวม หัวใจวาย และหาอาการรุนแรงมาก อาจเสียชีวิตได้  

ไข้หวัดหมูในคนติดต่อทางไหน

ไข้หวัดหมูในคนจะไม่ติดผ่านการรับประทานหมู หรือผลิตภัณฑ์จากหมูที่ปรุงสุก ถูกสุขอนามัย เพราะความร้อนจากการปรุงอาหารจะสามารถฆ่าไวรัสไข้หวัดหมูรวมถึงแบคทีเรียและไวรัสตัวอื่นได้ 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

เชื้อไข้หวัดหมูจะอยู่ในสารคัดหลั่ง เช่น น้ำลาย เสมหะ น้ำมูก จึงสามารถติดต่อจากคนสู่คนเช่นเดียวกับไข้หวัดใหญ่ด้วยการไอ จาม การสัมผัสสิ่งของที่ปนเปื้อนสารคัดหลั่งเหล่านี้ แล้วไปสัมผัสตา ปาก หรือจมูก

การวินิจฉัยไข้หวัดหมูในคน

การวินิจฉัยว่า ติดเชื้อไวรัสไข้หวัดหมูอินฟลูเอนซาสายพันธุ์เอ (swine influenza A) นั้นจะใช้ตัวอย่างสารคัดหลั่งจากทางเดินหายใจ โดยทั่วไปต้องเก็บใน 4-5 วันแรกของอาการป่วย (เมื่อผู้ที่ติดเชื้อจะเริ่มปล่อยไวรัสออกมา) 

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยบางรายโดยเฉพาะเด็กอาจปล่อยไวรัสได้ถึง 10 วัน หรือนานกว่านั้น และการแยกเชื้อไวรัสอินฟลูเอนซาสายพันธุ์เอ (influenza A)จากสารคัดหลั่งต้องส่งตัวอย่างนั้นไปตรวจที่ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC)

ความรุนแรงของโรคไข้หวัดหมูในคน

ไข้หวัดหมูในคนจะแพร่กระจายไปยังระบบทางเดินหายใจ ต่างจากไข้หวัดนกที่แพร่กระจายไปทุกระบบของร่างกาย แต่ผู้ป่วยไข้หวัดหมูที่อาการรุนแรงมากอาจทำให้ระบบหายใจล้มเหลวและทำให้เสียชีวิตได้  

อย่างไรก็ตาม อัตราการเสียชีวิตในไข้หวัดหมูจะมีเพียง 6% เท่านั้น ซึ่งนับว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับไข้หวัดนกที่มีอัตราการเสียชีวิตมากถึง 65%

มียารักษาโรคไข้หวัดหมูในคนหรือไม่

มียาต้านไวรัส 4 ตัวที่ได้รับใบอนุญาตให้ใช้รักษาไข้หวัดในสหรัฐอเมริกา ได้แก่ ยาเอแมนทาดีน(amantadine) ยาไรแมนทาดีน (rimantadine) ยาโอเซลทามิเวียร์(oseltamivir) และยาซานามิเวียร์(zanamivir) 

ขณะที่เชื้อไวรัสไข้หวัดหมูส่วนใหญ่รักษาด้วยยาทั้งสี่ตัวนี้ได้ แต่เชื้อไวรัสไข้หวัดหมูตัวล่าสุดที่พบในคนนั้นดื้อต่อยาเอแมนทาดีน(amantadine) และยาไรแมนทาดีน(rimantadine) 

ขณะนี้ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC) แนะนำให้ใช้ยาโอเซลทามิเวียร์ (oseltamivir) และยาซานามิเวียร์ (zanamivir) ในการรักษา และ/หรือ ป้องกันการติดเชื้อไข้หวัดหมู 

ไข้หวัดหมูระบาดในหมูได้อย่างไร

คาดว่า เชื้อไวรัสไข้หวัดหมูจะแพร่กระจายระหว่างหมูที่ใกล้ชิดกันและอาจแพร่จากสิ่งของที่ปนเปื้อนไวรัสจากหมูที่ติดเชื้อนำไปใช้กับหมูที่ไม่ติดเชื้อ 

หากหมูฝูงที่ติดเชื้อไข้หวัดหมูอยู่ตลอดกับฝูงที่ได้รับวัคซีนต้านไวรัสไข้หวัดหมู อาจมีหมูที่ติดเชื้อบ้างเป็นตัวๆไป หรืออาจแสดงอาการของโรคเพียงเล็กน้อย หรือไม่แสดงอาการเลยก็ได้

สัญญาณของโรคไข้หวัดหมูในหมู

ไข้ฉับพลัน ซึม ไอ มีน้ำมูก หรือน้ำตา จาม หายใจลำบาก ตาแดง หรืออักเสบ และไม่กินอาหาร

ไข้หวัดหมูในหมูพบบ่อยเพียงใด

เชื้อไวรัสไข้หวัดหมูสายพันธุ์เอชวันเอ็นวัน (H1N1) และสายพันธุ์เอชทรีเอ็นทู (H3N2) เป็นเชื้อประจำถิ่นที่ระบาดในหมูในสหรัฐอเมริกาและเป็นสิ่งที่โรงปศุสัตว์เกี่ยวกับหมูต้องจัดการอยู่ประจำ 

การระบาดในหมูเกิดขึ้นปกติในเดือนที่อากาศหนาวขึ้น (พบบ่อยในช่วงปลายฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาว) และบางครั้งเกิดในฝูงที่ความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแล้วมีหมูตัวใหม่เข้ามา 

มีการศึกษาหลายชิ้นพบว่า เชื้อไวรัสไข้หวัดหมูสายพันธุ์เอชวันเอ็นวัน (H1N1) เป็นเชื้อที่ระบาดทั่วไปในประชากรหมูทั่วทั้งโลกและสัตว์อื่นประมาณ 25% ตรวจพบแอนติบอดี(antibody) ที่บอกถึงว่า มีการติดเชื้อ 

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีแยกความแตกต่างของแอนติบอดีของหมูที่เกิดจากการได้รับวัคซีนกับแอนติบอดี ที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดหมูเอชวันเอ็นวัน (H1N1 swine viruses) ขณะที่ไวรัสไข้หวัดหมูเอชวันเอ็นวันเป็นที่รู้กันว่ ามีการระบาดในหมูตั้งแต่ปี 1930 

ส่วนไวรัสไข้หวัดหมูเอชทรีเอ็นทู (H3N2) ยังไม่มีการระบาดในหมูของสหรัฐอเมริกา จนกระทั่งปี 1998 เชื้อไวรัสเอชทรีเอ็นทู (H3N2) เริ่มระบาดในหมูเพราะเชื้อจากคนแพร่สู่หมู 

ไวรัสไข้หวัดหมูเอชทรีเอ็นทู (H3N2)ในปัจจุบันมีความเกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิดกับไวรัสเอชทรีเอ็นทู(H3N2)ในคน

ป้องกันโรคไข้หวัดหมูในคนได้อย่างไร

มีวัคซีนที่ให้ในหมูเพื่อป้องกันโรคไข้หวัดหมู แต่ยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดหมูสำหรับคน วัคซีนโรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลของคนอาจช่วยป้องกันไวรัสเอชทรีเอ็นทู (H3N2) ของหมูได้บ้างบางส่วน แต่ไม่สามารถป้องกันไวรัสเอชวันเอ็นวัน (H1N1) ของหมูได้

หรือหากได้รับวัคซีนโรคไข้หวัดใหญ่แล้วติดเชื้อไข้หวัดหมู ก็อาจช่วยลดความรุนแรงของโรคลงได้

นอกจากนี้การปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมดังต่อไปนี้อาจป้องกันการติดเชื้อได้

  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะผักสดและผลไม้สด
  • ออกกำลังกายอย่างเหมาะสมและสม่ำเสมอ
  • รักษาสุขอนามัยให้ดี เช่น หมั่นล้างมืออย่างถูกวิธีบ่อยๆ
  • ไม่ใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • หลีกเลี่ยงการไปอยู่ในสถานที่แออัด มีผู้คนจำนวนมาก
  • งดการสูบบุหรี่และการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล

แต่หากมีอาการเจ็บป่วย ไข้สูง เจ็บคอ ปวดเมื่อยตามเนื้อตัว ท้องเสีย และมีประวัติเคยเดินทางไปในพื้นที่ที่มีการระบาดของไข้หวัดหมูมาไม่เกิน 7 วัน ก็อาจมีความเสี่ยงติดเชื้อได้ 

ในกรณีนี้ควรรีบกักตัวแยกจากผู้อื่น ป้องกันการแพร่กระจายของสารคัดหลั่ง สวมหน้ากากอนามัย และรีบไปพบแพทย์โดยด่วน 

ดูแพ็กเกจฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ เปรียบเทียบราคา โปรโมชั่นล่าสุดจากโรงพยาบาลและคลินิกชั้นนำได้ที่นี่ หรือไม่พลาดทุกการอัปเดตแพ็กเกจต่างๆ เมื่อกดเป็นเพื่อนทางไลน์ @HonestDocs และกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


9 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Webmd.com, H1N1 Flu Virus (Swine Flu) (https://www.webmd.com/cold-and-flu/flu-guide/h1n1-flu-virus-swine-flu#1), 2 April 2020.
Tim Newman, Everything you need to know about swine flu (https://www.medicalnewstoday.com/articles/147720.php), 2 April 2020.
NHS.UK, Swine flu (H1N1) (https://www.nhs.uk/conditions/swine-flu/), 2 April 2020.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
เป็นไข้หวัดใหญ่ชนิดเดียวกันในช่วงๆเวลาใกล้กันได้หรือไม่คะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
เชื้อ HPV เกิดขึ้นได้อย่างไร และสามารถติดต่อกันทางเพศสัมพันธ์ได้หรือไม่ ถ้าได้..สามารถตรวจเช็คได้ทางไหนบ้าง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
เรื่องความเข้มข้นของเลือดในการบริจาคเลือดค่ะ เคยบริจาคได้ แต่สองสามปีมานี้ ทั้งพักผ่อน อกล ก็ยังไม่สามารถบริจาคเลือดได้ค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม