Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์และเภสัชกร HONESTDOCS

โรคสังคัง คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 9 ก.ค. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 25 เม.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,463,272 คน

โรคสังคังเป็นโรคที่เกิดจากการติดเชื้อราที่ผิวหนัง พบได้บ่อยบริเวณผิวหนังที่อับชื้น เช่น ขาหนีบ ต้นขาด้านใน และบั้นท้าย โดยจะเรียกโรคนี้ว่า Tinea Cruris หรือ โรคกลาก (Tinea เป็นชื่อทางการแพทย์สำหรับโรคกลาก)

ลักษณะของรอยโรคสังคัง

การติดเชื้อในรูปแบบนี้ทำให้เกิดผื่นสีแดง มีอาการคันมาก ซึ่งแตกต่างจากผื่นแพ้ โดยสังเกตจากขอบผื่นจะชัด ผื่นมีสะเก็ดหรือขุยร่วมด้วย โดยจะมีลักษณะเป็นแผ่นๆ หรือวงก็ได้ขึ้นกับชนิดของเชื้อรานั้นๆ 

สังคังมักเกิดขึ้นที่บริเวณขาหนีบ หัวเหน่าเป็นส่วนมาก หรือบริเวณรอยพับต่างๆ ของร่างกาย ซึ่งอาจลามไปที่อวัยวะเพศและทวารหนักได้ ทำให้เกิดอาการคัน เกิดความรู้สึกไม่สบายตัวในบริเวณดังกล่าว แต่ส่วนมากจะไม่ส่งผลกระทบต่อถุงอัณฑะหรือองคชาติ ในบางครั้งอาจทำให้ผิวบริเวณนั้นเป็นสีดำคล้ำหรืออ่อนกว่าปกติซึ่งอาจคงอยู่แบบนั้น จนกว่าการติดเชื้อจะบรรเทาลง

อะไรทำให้เกิดโรคสังคัง?

โรคสังคังเกิดจากเชื้อรากลุ่มที่มีชื่อว่า Dermatophytes โดยส่วนใหญ่แล้วมักจะเกิดจากเชื้อรา Dermatophytes Epidermophyton Floccosum, Trichophyton Mentagrophytes, และ T. Rubrum 

เชื้อราเหล่านี้จะเจริญเติบโตในพื้นที่อุ่นและเปียกชื้น แม้ว่าโรคสังคังสามารถส่งผลกระทบได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย แต่มักจะเกิดในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงถึง 3 เท่า และในผู้ใหญ่มากกว่าเด็ก โดยความชื้นจะกระตุ้นให้เชื้อราเหล่านั้นเจริญเติบโตได้เร็วที่บริเวณระหว่างถุงอัณฑะและต้นขาด้านใน 

ผู้ที่มีน้ำหนักมากจะมีความเสี่ยงในการเป็นโรคสังคังได้มากกว่าคนปกติ เพราะกลุ่มคนเหล่านี้จะมีไขมันที่ใต้ผิวหนังที่สามารถกักเก็บความชื้นได้ดี นอกจากนี้ผู้ที่มีเหงื่อออกเยอะมากๆ ตามซอกคอ ข้อพับต่างๆ เช่น นักกีฬา ผู้ป่วยเบาหวาน เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้มีภูมิคุ้มกันที่ไม่ดี ทำให้มีโอกาสเสี่ยงติดเชื้อได้ง่ายมากขึ้น เป็นต้น 

รวมถึงการสวมใส่เสื้อผ้าเปียกชื้นหรือรัดจนเกินไปเป็นเวลานาน สามารถทำให้เชื้อราแพร่กระจายจนทำให้เป็นโรคสังคังได้เช่นกัน

โรคสังคังเป็นโรคติดต่อหรือไม่?

โรคสังคังเป็นโรคที่สามารถติดต่อได้ง่าย โดยสามารถติดโรคสังคังจากการสัมผัสกับผู้ติดเชื้อได้โดยตรงหรือติดโรคนี้โดยสวมใส่เสื้อผ้าที่ไม่ได้ซัก หรือใช้ผ้าขนหนูของผู้ที่เป็นโรคสังคังที่ยังไม่ได้ซัก 

นอกจากนั้น มีโอกาสเป็นไปได้สูงที่จะเป็นสังคังจากการติดเชื้อกลากจากบริเวณอื่นๆ ตัวอย่างเช่น หากคุณเป็นโรคน้ำกัดเท้า(Tinea Pedis โรคกลากที่เท้า) หรือ Tinea Unguium (โรคกลากที่เล็บมือหรือเล็บเท้า)  แล้วเท้าบริเวณที่เป็นโรคสัมผัสกับขอบกางเกงในระหว่างแต่งตัว คุณมีโอกาสติดเชื้อ และเป็นสังคังตามมาได้ 

การรักษาโรคสังคัง

โรคสังคังและโรคกลากชนิดอื่นๆ สามารถรักษาให้หายจากอาการเหล่านั้นได้โดยการใช้ยาที่ซื้อหาได้ตามคลินิกหรือร้านยาทั่วไปได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ทั้งครีมทา โลชั่น หรือแป้ง แก้เชื้อรา ทาลงบนผิวหนังไว้ 2 - 4 สัปดาห์

ทางที่ดีสุดที่รักษาโรคสังคัง คือ การพบแพทย์ เพื่อให้แพทย์ได้เห็นรอยผื่น และทำการตรวจ วินิจฉัยว่าเป็นสังคังจริงหรือไม่ โดยการขูดเอาเซลล์เนื้อบริเวณรอยโรคไปส่องกล้องตรวจหาเชื้อราสาเหตุนั้นๆ หากเป็นสังคัง แพทย์จะจ่ายยาที่เหมาะสมกับโรคให้ อาจมีทั้งรูปแบบทาและรับประทาน เพราะการรักษาเชื้อราต้องใช้เวลานาน เนื่องจากเชื้อราเติบโตได้ช้า 

หากใครที่เป็นซ้ำบ่อยๆ รักษาด้วยตัวเองแล้วไม่ดีขึ้น ควรมาปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุของผื่นนั้น ว่าเกิดจากเชื้อราจริงหรือไม่ และที่สำคัญนอกจากรักษาด้วยแล้ว คือ การดูแลทำความสะอาด ไม่ปล่อยให้อับชื้น และหากมีน้ำหนักตัวมากก็ควรลดน้ำหนัก

ยารักษาโรคสังคัง มีดังนี้

  • Zeasorb, Daktarin, or Lotrimin (miconazole)
  • Naftin (naftifine)
  • Canesten AF cream (clotrimazole)
  • Nizoral, Xolegel, or Extina (ketoconazole)
  • Oxistat (oxiconazole)

ถ้าหากการติดเชื้อของคุณแพร่เป็นบริเวณกว้างขึ้น หรือยากต่อการรักษาด้วยตัวเอง หรือถ้าเกิดอาการอักเสบ ควรพบแพทย์ เพื่อรับยารักษาที่เหมาะสมกับโรค ซึ่งจะใช้ยารักษาอาการเชื้อราที่กล่าวไปข้างต้น รวมถึง Sporanox หรือ Onmel (itraconazole) และ Lamisil หรือ Terbinex (terbinafine) 

โรคสังคังมักไม่รุนแรงเท่าโรคน้ำกัดเท้าและการติดเชื้อจากโรคกลากชนิดอื่นๆ แต่อาจคงอยู่เป็นระยะเวลานานจากรายงานของสถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา 

การป้องกันโรคสังคัง

การระมัดระวังเหล่านี้สามารถช่วยลดความเสี่ยงของคุณในการเกิดโรคสังคังได้

  • ให้บริเวณขาหนีบ บั้นท้าย และต้นขาด้านในของคุณแห้งและสะอาดโดยการโรยแป้งเมื่ออุ่นหรือทำให้แห้งโดยการซับผ้าขาหนูที่สะอาดหลังอาบน้ำหรือเปียกชื้น
  • หลีกเลี่ยงการสวมใส่เสื้อผ้าที่รัดจนเกิดไปโดยเฉพาะการสวมกางเกงในและกางเกงในชายซัพพอร์ตเตอร์สำหรับนักกีฬา (Jock straps)
  • ห้ามนำเสื้อผ้ากีฬากลับมาใช้ซ้ำโดยเฉพาะกางเกงในชายซัพพอร์ตเตอร์สำหรับนักกีฬา หากยังไม่ได้ซัก
  • ห้ามใช้ผ้าขนหนู เสื้อผ้า หรือของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่นโดยที่ยังไม่ได้ซัก
  • ควรรักษาการติดเชื้อจากโรคกลากโดยทันที
  • ในกรณีที่สาเหตุความอับชื้นมาจากความอ้วน ก็ควรลดน้ำหนัก เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

ที่มาของข้อมูล

Abd Elmegeed, A. S., Ouf, S. A., Moussa, T. A., & Eltahlawi, S. M. (2015). Dermatophytes and other associated fungi in patients attending to some hospitals in Egypt. Brazilian journal of microbiology : [publication of the Brazilian Society for Microbiology], 46(3), 799–805

Sahoo, A. K., & Mahajan, R. (2016). Management of tinea corporis, tinea cruris, and tinea pedis: A comprehensive review. Indian dermatology online journal, 7(2), 77–86. doi:10.4103/2229-5178.178099

อ. พญ.อรพิชญา ไกรฤทธิ์,โรคสังคัง (tinea cruris) เชื้อราผิวหนังตัวร้าย!! (https://med.mahidol.ac.th/ramachannel/home/ondemand/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%B1%E0%B8%87-tinea-cruris-%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%9C%E0%B8%B4%E0%B8%A7%E0%B8%AB/), 19 มกราคม 2561

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

โรคสังคังใช้ยาทาอะไรดีครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่