เอชไอวี และ เอดส์ (HIV/AIDS) คืออะไร ?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 29 เม.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,265,203 คน

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 29/03/2562

เอชไอวี หรือ HIV (Human Immunodeficiency Virus) คือ เชื้อไวรัสร้ายแรง ที่ติดต่อได้จากการสัมผัสเลือดและสารคัดหลั่งของผู้ที่ติดเชื้อผ่านทางบาดแผลเปิดบนผิวหนัง หรือผ่านเนื้อเยื่ออ่อน แต่ไม่สามารถติดต่อผ่านการสัมผัสทางผิวหนัง เช่น การกอด การรับประทานอาหารด้วยกัน การใช้สิ่งของร่วมกัน ได้       

HIV/AIDS เป็นโรคติดเชื้อร้ายแรง

เมื่อเชื้อไวรัส HIV เข้าสู่ร่างกายจะไปทำลายระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย นั่นคือ เซลล์เม็ดเลือดขาว CD4 หรือ T Cells ซึ่งทำหน้าที่ต่อสู้กับเชื้อโรคและป้องกันร่างกายจากการติดเชื้อ ต่างๆ เมื่อเชื้อไวรัส HIV ทำลายระบบภูมิคุ้มกันแล้ว ร่างกายจะอ่อนแอลงเรื่อยๆ ติดเชื้อและเจ็บป่วยได้ง่าย และมีโอกาสเสียชีวิตจากการติดเชื้อได้  หลังติดเชื้อไวรัส  HIV ผู้ป่วยจะยังไม่รับรู้ความผิดปกติจนกระทั่งเวลาผ่านไป 3-5 ปี หรือนานกว่านั้นในบางราย  หากมีการติดเชื้อไวรัส  HIV แล้ว เชื้อจะอยู่ในร่างกายตลอดไป 

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาการติดเชื้อไวรัส  HIV ให้หายขาด แต่ยาต้านไวรัสในปัจจุบันสามารถทำให้ผู้ติดเชื้อไวรัส HIV มีสุขภาพแข็งแรงเป็นระยะเวลายาวนานและช่วยลดความเสี่ยงของการแพร่เชื้อไวรัสไปยังผู้อื่นด้วย

เอชไอวี (HIV) และ เอดส์ (AIDS) ต่างกันอย่างไร

HIV คือ เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิด โรคเอดส์ (AIDS) ซึ่งย่อมาจาก Acquired Immune Deficiency Syndrome ซึ่งเชื้อไวรัส  HIV และโรคเอดส์ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน  ผู้ติดเชื้อไวรัส  HIV ไม่จำเป็นต้องเป็นโรคเอดส์เสมอไป ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสม    

กระบวนการการเกิดโรคเอดส์มีอยู่ว่า เมื่อเชื้อไวรัส HIV เข้าทำลายเม็ดเลือดขาว CD4 ในร่างกายจนมีปริมาณไม่เพียงพอ ร่างกายจะอ่อนแอลงเรื่อยๆ และติดเชื้อหลายชนิด  เมื่อใดที่ร่างกายมีปริมาณเม็ดเลือดขาว CD4 ต่ำมากๆ คุณจะติดเชื้ออย่างรุนแรงนั่นคือโรคเอดส์ซึ่งทำให้เสียชีวิตได้ในที่สุด  โดยส่วนมากหากติดเชื้อไวรัส  HIV แล้วไม่ได้รับการรักษามักจะใช้เวลาประมาณ 10 ปี ในการพัฒนาไปเป็นโรคเอดส์   

เราจะติดเชื้อ HIV ได้อย่างไร

เชื้อไวรัส HIV จะมีอยู่ในเลือด และสารคัดหลั่ง เช่น น้ำอสุจิ น้ำหล่อลื่นในช่องคลอด และน้ำนมแม่ โดยเชื้อไวรัสจะเข้าสู่ร่างกายผ่านทางบาดแผลเปิด หรือผ่านเนื้อเยื่ออ่อน เช่น ภายในช่องคลอด ทวารหนัก และรูเปิดของอวัยวะเพศชาย  

ช่องทางการติดเชื้อไวรัส HIV ที่พบบ่อย

  • มีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอดหรือ ทวารหนัก โดยไม่ได้ป้องกันอย่างถูกต้อง เช่น ไม่ได้ใช่ถุงยางอนามัย
  • ใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน ใช้เข็มสัก หรือเข็มเจาะร่างกายร่วมกัน
  • โดนเข็มตำ โดยเข็มนั้นมีเลือดที่ติดเชื้อไวรัส HIV ปนเปื้อนอยู่
  • เลือด น้ำอสุจิ หรือน้ำหล่อลื่นช่องคลอดที่มีเชื้อไวรัส  HIV ปนอยู่ สัมผัสกับแผลเปิดบนร่างกาย

ในบรรดาช่องทางการติดต่อเหล่านี้ พบว่า เชื้อไวรัส  HIV จะติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกันมากที่สุด ดังนั้นการใช้ถุงยางอนามัย และ/หรือ แผ่นยางอนามัย (Dental Dam) ทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ทางปาก (ออรัลเซ็กซ์) รวมถึงการไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น เหล่านี้จะป้องกันการติดเชื้อไวรัส  HIV ได้ 

เชื้อไวรัส HIV สามารถติดต่อผ่านแม่สู่ลูกในระหว่างตั้งครรภ์ คลอด หรือระหว่างให้นมบุตรได้  ดังนั้นหญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อไวรัส  HIV จึงต้องรับประทานยาต้านไวรัสอย่างเคร่งครัดภายใต้คำแนะนำของแพทย์ และพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ จะสามารถลดความเสี่ยงของการแพร่เชื้อไวรัส HIV จากแม่ไปยังลูกได้ 

เชื้อไวรัส HIV ไม่ติดต่อผ่านน้ำลาย ดังนั้นเชื้อไวรัส  HIV จึงไม่ติดต่แผ่านการจูบ การกินอาหาร หรือการดื่มน้ำร่วมกัน หรือการใช้ช้อนส้อมร่วมกัน  รวมไปถึงการกอด การจับมือ การไอ การจาม และการใช้ห้องน้ำร่วมกันก็ไม่ใช่ช่องทางติดต่อของเชื้อไวรัส  HIV

ในอดีตเมื่อนานมาแล้ว มีผู้ติดเชื้อ HIV บางส่วนติดเชื้อจากการได้รับบริจาคเลือด หรือถ่ายเลือด แต่ในปัจจุบันการบริจาคเลือดและการรับเลือดมีความปลอดภัยสูงมาก เพราะโรงพยาบาล หรือหน่วยรับบริจาคเลือดต่างๆ จะไม่ใช้เข็มฉีดยาซ้ำ และเลือดที่บริจาคก็ได้รับการตรวจหาเชื้อไวรัส HIV และเชื้ออื่นๆ ก่อนนำไปใช้กับผู้ป่วยนั่นเอง

ที่มาของข้อมูล

Weiss RA (May 1993). "How does HIV cause AIDS?". Science. 260 (5112): 1273–9. Bibcode:1993Sci...260.1273W. doi:10.1126/science.8493571. PMID 8493571.

Reeves JD, Doms RW (2002). "Human Immunodeficiency Virus Type 2" (PDF)Journal of General Virology. 83 (Pt 6): 1253–65. doi:10.1099/0022-1317-83-6-1253. PMID 12029140.

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
อาการ
อาการ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่