การรักษา

เจ็บคอ สาเหตุ อาการ วิธีรักษาป้องกัน และการดูแลตัวเองเมื่อเกิดอาการเจ็บคอ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
เจ็บคอ สาเหตุ อาการ วิธีรักษาป้องกัน และการดูแลตัวเองเมื่อเกิดอาการเจ็บคอ

อาการเจ็บคอ เป็นอีกหนึ่งอาการที่นำมาซึ่งความทรมานไม่น้อยทีเดียว เพราะทำให้กลืนน้ำลายหรือกลืนอาหารแล้วรู้สึกเจ็บคอได้ตลอด ทำให้รู้สึกไม่สบายตัว และในบางครั้ง อาการเจ็บคอยังพ่วงมาพร้อมอาการไอ มีเสมหะและเป็นไข้ได้อีกด้วย วันนี้เราไปติดตามกันว่าอาการเจ็บคอเกิดขึ้นได้อย่างไร และมีวิธีรักษาป้องกันได้อย่างไรบ้าง

ทำความรู้จักกับอาการเจ็บคอ

เจ็บคอ (Sore Throat) คือ อาการที่เกิดการระคายเคืองบริเวณคอ ซึ่งอาจก่อให้เกิดโรคอื่นๆ ตามมา และไม่เพียงเท่านั้นอาการเจ็บคอ สามารถที่จะทำให้การใช้ชีวิตเป็นไปด้วยความลำบาก ทั้งนี้อาการเจ็บคออาจจะทำให้เกิดข้อจำกัดต่อการใช้ชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการรับประทานอาหาร หรือแม้แต่พฤติกรรมต่อการใช้ชีวิตด้วยเช่นเดียวกัน

สาเหตุของอาการเจ็บคอ

สาเหตุของอาการเจ็บคอ มีสาเหตุหลักอยู่ 2 ประเภท ซึ่งก็มีดังนี้

1. เกิดจากการติดเชื้อต่างๆ

การติดเชื้อจะทำให้เกิดอาการอักเสบหรือคอเจ็บขึ้นได้ ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วจะเป็นการติดเชื้อทางเดินหายใจ และการติดเชื้อที่ทำให้เกิดอาการคอเจ็บนั้น ยังสามารถแบ่งเชื้อซึ่งเป็นตัวการของโรคได้อีกดังนี้

เชื้อรา อาการเจ็บคอสามารถเกิดขึ้นได้จากการติดเชื้อรา แต่สามารถพบได้ในปริมาณที่น้อย เพราะส่วนใหญ่แล้วจะเกิดกับผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ที่ป่วยเป็นโรคมะเร็ง

เชื้อไวรัส ถือเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการเจ็บคอได้มากที่สุด ซึ่งเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดอาการเจ็บคอได้นั้นก็มีดังนี้

  • เชื้อ Coronaviruses คือ โรคหวัด
  • เชื้อ Influenza คือ โรคไข้หวัดใหญ่
  • เชื้อ Measles คือ โรคหัด
  • เชื้อ Varicella คือ โรคอีสุกอีใส
  • เชื้อ Mumps คือ โรคคางทูม
  • เชื้อ Parainfluenza คือ คอตีบเทียม

เชื้อแบคทีเรีย การติดเชื้อแบคทีเรียจนทำให้เกิดอาการเจ็บคอนั้น สามารถที่จะพบได้ตั้งแต่วัยเด็กไปจนถึงวัยหนุ่มสาว แต่จะพบน้อยในวัยผู้สูงอายุ โดยเชื้อแบคทีเรียที่สามารถทำให้ติดเชื้อได้ก็มีดังนี้

  • เชื้อ Streptococcuspyogenes คือ โรคคออักเสบ
  • เชื้อ Corynebacterium  คือ โรคคอตีบ
  • เชื้อ Bordetella คือ โรคไอกรน

2. สาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อ

นอกจากการติดเชื้อต่างๆ อันนำมาซึ่งอาการเจ็บคอแล้ว ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกเช่นกันที่ทำให้เกิดอาการเจ็บคอได้ ซึ่งปัจจัยเหล่านั้นได้แก่

  1. การใช้เสียงมากเกินไป โดยอาจจะเป็นการตะโกนหรือใช้ระยะเวลาในการพูดคุยมากเกินไป
  2. การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป ไม่เพียงแค่การดื่มแอลกอฮอล์แต่เพียงเท่านั้น หากแต่ยังรวมไปถึงการสูบบุหรี่มากเกินไปอีกด้วย เพราะการสบบุหรี่จะทำให้เกิดการระคายคอได้มากยิ่งขึ้น
  3. กรดไหลย้อน โดยจะเกิดจากกรดที่อยู่ในกระเพาะไหลย้อนกลับขึ้นมาในหลอดอาหาร กรดไหลย้อนที่เกิดขึ้นสามารถที่จะทำให้เกิดอาการแสบร้อนขึ้นที่ลำคอได้นั่นเอง
  4. อากาศ สามารถที่จะส่งผลต่อการทำให้เกิดอาการเจ็บคอได้ โดยเฉพาะอากาศแห้งเมื่อไม่ได้มีความชุ่มชื้น เพราะจะทำให้เกิดการเสียดสีในลำคอและทำให้เกิดอาการระคายคอได้
  5. ผลข้างเคียงจากการใช้ยา ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิดก็มีสิทธิ์ทำให้เกิดอาการระคายคอจนทำให้เจ็บคอได้เช่นกัน เช่น ยาลดความดันโลหิต

อาการเจ็บคอเป็นอย่างไร?

ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บคอ ลักษณะอาการจะสังเกตได้ดังนี้

  • เสียงแหบ
  • ต่อมทอนซิลโต
  • มีอาการเจ็บคอมากขึ้นในขณะที่กลืนอาหาร หรือดื่มน้ำ

อย่างไรก็ตาม อาการดังกล่าวถือเป็นอาการพื้นฐานของอาการเจ็บคอทั้งสิ้น และในขณะเดียวกัน ก็ยังมีอาการอื่นๆ ที่เกิดร่วมกับอาการเจ็บคอ ซึ่งอาการที่จะเกิดร่วมกับอาการเจ็บคอนั้นยังสามารถเกิดได้จากการติดเชื้อได้อีกด้วย โดยมีอาการที่สามารถสังเกตได้ดังนี้

ภาวะแทรกซ้อนของอาการเจ็บคอ

อาการเจ็บคอสามารถที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนได้เช่นเดียวกัน โดยภาวะแทรกซ้อนมักเกิดขึ้นในเด็กและผู้สูงอายุเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งร่างกายผู้ป่วยจะมีภาวะขาดอาหารและน้ำ เนื่องจากเมื่อเกิดอาการคอเจ็บขึ้นแล้ว อาจจะทำให้การกลืนอาหารหรือดื่มน้ำเป็นไปด้วยความยากลำบาก และเมื่อร่างกายได้รับน้ำไม่เพียงพอก็จะทำให้เกิดภาวะขาดน้ำนั่นเอง

การวินิจฉัยอาการเจ็บคอ

สำหรับการวินิจฉัยอาการเจ็บคอก็จะเหมือนกับการวินิจฉัยโรคทั่วไป โดยใช้วิธีการดังนี้

  • การสอบถามประวัติผู้ป่วย
  • การตรวจร่างกาย
  • การตรวจลำคอ
  • การตรวจต่อมน้ำเหลือง
  • การตรวจเลือด
  • การตรวจสารคัดหลั่ง
  • การตรวจปัสสาวะ
  • การเอกซเรย์ปอด

วิธีรักษาอาการเจ็บคอ

สำหรับการรักษาอาการเจ็บคอนั้นสามารถที่จะใช้วิธีต่างๆ ในการรักษาอาการเจ็บคอได้ โดยมีทั้งวิธีรักษาที่แบ่งไปตามการติดเชื้อชนิดต่างๆ ตลอดจนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อช่วยรักษาอาการเจ็บคอให้ดีขึ้น โดยแนวทางในการรักษาก็สามารถทำได้ดังนี้

1. การรักษาอาการเจ็บคอจากเชื้อไวรัส

สำหรับอาการเจ็บคอที่เกิดจากเชื้อไวรัสสามารถที่จะหายได้เองภายใน 5-7 วัน นอกจากนี้ แนะนำให้หมั่นกลั้วคอด้วยน้ำเกลือเพื่อให้อาการเจ็บคอทุเลาลง โดยใช้เกลือปริมาณ 1/2 ช้อนผสมลงในน้ำอุ่น 1 ถ้วย จากนั้นนำมาอมกลั้วคอ แต่หากใครไม่ชอบรสเค็ม ก็อาจเติมน้ำผึ้งลงไปเล็กน้อยเพื่อปรับรสชาติให้กลมกล่อมขึ้นได้

2. การรักษาอาการเจ็บคอจากเชื้อแบคทีเรีย

หากมีอาการเจ็บคอซึ่งเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียนานเกินกว่า 7 วัน แพทย์จะให้ยาปฏิชีวนะเพื่อลดการติดเชื้อเพิ่มเติม นั่นก็คือ ยา Amoxicilin

3. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน

ในช่วงที่ยังมีอาการเจ็บคอ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเลือกรับประทานอาหารถือเป็นเรื่องสำคัญมากที่สุด โดยเฉพาะการเลือกรับประทานอาหารอ่อนๆ หรืออาหารที่ไม่มีรสชาติจัดจ้านมากจนเกินไป เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการระคายเคืองบริเวณลำคอมากไปกว่าเดิม

4. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการนอน

หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ร่างกายติดเชื้อจนเกิดอาการเจ็บป่วยได้ก็คือ ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายต่ำ ซึ่งการนอนพักผ่อนไม่เพียงพอหรือการนอนดึกบ่อยๆ ก็มีส่วนให้เกิดปัญหาสุขภาพดังกล่าวได้ โดยเฉพาะอาการเจ็บคอที่เกิดจากการติดเชื้อต่างๆ การนอนพักผ่อนจึงถือเป็นสิ่งสำคัญ ดังนั้น จึงควรใส่ใจนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอและหลีกเลี่ยงการนอนดึก ก็จะช่วยให้อาการเจ็บคอดีขึ้นได้เร็ว และยังทำให้สุขภาพร่างกายโดยรวมแข็งแรงขึ้นอีกด้วย

วิธีรักษาอาการเจ็บคอรูปแบบอื่นๆ

  1. ดื่มน้ำเปล่าอุ่นๆ ให้มาก นับเป็นเครื่องดื่มที่หาง่ายและมีประโยชน์อย่างมากทีเดียว เพราะน้ำเปล่าจะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ลำคอ ช่วยลดอาการคอแห้งและระคายเคือง ที่สำคัญยังสามารถช่วยกำจัดเชื้อและเสมหะได้ง่ายมากขึ้นด้วย
  2. ดื่มชา เป็นอีกหนึ่งเครื่องดื่มที่จะช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอได้เป็นอย่างดี เพราะน้ำชาส่วนใหญ่ล้วนทำมาจากสมุนไพร ซึ่งมีสารต้านอนุมูลอิสระ จึงช่วยในเรื่องระบบภูมิคุ้มกันได้เป็นอย่างดี
  3. กลั้วคอด้วยสูตรน้ำขิง หากมีอาการเจ็บคอมาก แนะนำให้กลั้วคอด้วยน้ำขิงสูตรนี้เลย วิธีผสมคือ ใช้น้ำขิง 1 ช้อนชา น้ำผึ้ง 1 ช้อนชา โดยนำมาผสมในน้ำร้อน 1/2 ถ้วย จากนั้นเติมน้ำมะนาวลงไปผสม 1/2 ซีก นำมากลั้วคอสักครู่ สูตรนี้จะประกอบด้วยตัวยาที่จะช่วยรักษาอาการเจ็บคอได้ดีทีเดียว เพราะน้ำผึ้งมีคุณสมบัติเปรียบดั่งยาปฏิชีวนะ ซึ่งจะช่วยกำจัดเชื้อไวรัสและแบคทีเรียได้
  4. อมลูกอม อย่างที่เห็นกันในปัจจุบันว่ามีลูกอมแก้เจ็บคอหลากหลายชนิดที่ช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอ ซึ่งลูกอมเหล่านี้มักมีส่วนประกอบของยาชาเพื่อช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอให้ดีขึ้น แต่ไม่ควรใช้ต่อเนื่องหรือใช้มากเกินไป เพราะอาจส่งผลทำให้บางอาการที่ร้ายแรงไม่อาจแสดงอาการออกมาอย่างชัดเจนได้
  5. ใช้สเปรย์ฉีดพ่น สเปรย์พ่นคอเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่สามารถนำมาใช้พ่นรักษาอาการเจ็บคอได้ โดยจะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ลำคอจึงช่วยบรรเทาอาการได้ดีทีเดียว แต่ควรใช้ในปริมาณที่พอดีหรือควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งก่อนใช้
  6. ทานซุปไก่ เป็นวิธีรักษาที่ใช้กันมาโดยตลอด เนื่องจากในน้ำซุปจะมีโซเดียมที่มีคุณสมบัติช่วยต่อต้านการอักเสบภายในลำคอได้ดียิ่งขึ้น และหากกลืนอาหารลำบาก การเลือกทานซุปไก่ร้อนๆ จะช่วยให้การทานอาหารคล่องขึ้นมากทีเดียว แถมทำให้อุ่นสบายท้องด้วย

วิธีป้องกันอาการเจ็บคอ

เนื่องจากอาการเจ็บคอส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นจากการติดเชื้อ เพราะฉะนั้น การลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อย่อมทำให้ห่างไกลจากอาการเจ็บคอได้มากขึ้นแน่นอน โดยมีข้อควรปฏิบัติดังนี้

  • เลือกรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
  • ใช้หน้ากากอนามัยในพื้นที่สาธารณะ
  • หลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ผู้ป่วยที่ติดเชื้อทางเดินหายใจ
  • ฉีดวัคซีนให้ครบ

วิธีดูแลตัวเองเมื่อมีอาการเจ็บคอ

สำหรับวิธีดูแลตัวเองเมื่อเกิดอาการเจ็บคอ คุณสามารถทำได้ง่ายๆ ดังนี้

  • พักผ่อนให้เพียงพอ และอาจจะต้องพักมากกว่าปกติ คือ 11-13 ชั่วโมง
  • ล้างมือบ่อยๆ เพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ
  • พยายามที่จะดื่มน้ำให้มากๆ ไม่ว่าจะเป็นน้ำเปล่า หรือน้ำผลไม้
  • รับประทานวิตามินซีให้เพียงพอ
  • หลีกเลี่ยงอาหารที่ทำจากเนย นม หรืออาหารทอดๆ มันๆ เพราะจะทำให้เกิดเสมหะมากขึ้น ส่งผลให้เกิดอาการคัน และระคายเคืองคอได้อีกด้วย
  • หลีกเลี่ยงอาหารที่มีน้ำตาลมาก เพราะจะทำให้เกิดการระคายเคืองคอด้วยเช่นเดียวกัน

แม้ว่าอาการเจ็บคอ จะไม่ใช่โรคอันตรายร้ายแรง แต่เมื่อใดที่เกิดอาการเจ็บคอแล้ว ย่อมทำให้เกิดความรู้สึกทรมานและเบื่ออาหารได้ ทำให้กินอาหารหรือกลืนอาหารลำบาก ดังนั้น การรู้เท่าทันโรคและรีบรับมือดูแลรักษาให้หายโดยเร็ว จึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรเพิกเฉยแต่อย่างใด

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่