ความรู้สุขภาพ

ปัสสาวะ...บอกอะไรมากกว่าที่คุณคิด

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 2, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 808,730 คน

ปัสสาวะ...บอกอะไรมากกว่าที่คุณคิด

คุณหมอหรือแม้กระทั่งตัวคุณเองอาจบอกได้ว่า สุขภาพของคุณเป็นเช่นไรผ่านการดูสีปัสสาวะ กล่าวได้ว่า การพินิจพิจารณาปัสสาวะของตัวเองสามารถบ่งบอกโรคและอะไรต่อมิอะไรได้มากกว่าที่คุณรู้ มาลองดูกันว่า แพทย์ผู้เชี่ยวชาญสามารถใช้มันวินิจฉัยหรือสังเกตสภาวะสุขภาพได้มากน้อยขนาดไหนกัน

1. เลือดในปัสสาวะ

คุณควรโทรหาแพทย์ทันทีหากคุณพบเลือดในปัสสาวะ เนื่องจากมันอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น การออกกำลังกายที่รุนแรงไป หรือการรับประทานยา หรือบางทีอาจเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าคุณอาจกำลังเผชิญกับภาวะโรคไตขั้นรุนแรง ต่อมลูกหมากโต มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ หรือโรคโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงรูปเคียว

2. คอยสังเกตสีดูบ้าง

อาหารหรือยาบางอย่างก็อาจเปลี่ยนสีปัสสาวะของคุณ บีตรูตอาจทำให้ปัสสาวะของคุณเป็นสีแดงหรือน้ำตาลดำ หน่อไม้ฝรั่งอาจทำให้ปัสสาวะกลายเป็นสีเขียว แครอทอาจเปลี่ยนปัสสาวะของคุณให้กลายเป็นสีส้ม สารลดกรดอาจทำให้มันกลายเป็นสีฟ้า และยาสารเคมีบำบัดบางตัวอาจเปลี่ยนให้สีปัสสาวะกลายเป็นสีส้ม บางครั้งสีปัสสาวะที่ไม่ปกติอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพ ดังนั้น หากคุณไม่มั่นใจว่าสีของปัสสาวะนั้นเปลี่ยนไปด้วยสาเหตุใด ให้ไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะดีที่สุด

3. คอยสังเกตกลิ่นด้วย

อาหาร วิตามิน และยา ล้วนส่งผลต่อกลิ่นปัสสาวะของคุณทั้งสิ้น อาทิ หน่อไม้ฝรั่งทำให้กลิ่นปัสสาวะของคุณอาจกลายเป็นกลิ่นสารละลายแอมโมเนีย หรือปัสสาวะของคุณอาจมีกลิ่นที่รุนแรงและเข้มจัดหากคุณดื่มน้ำไม่เพียงพอหรือคุณรับประทานวิตามินเสริมบี 6 มากเกินไป รวมถึงโรคบางชนิดก็ส่งผลต่อกลิ่นเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นโรคเบาหวาน โรคติดเชื้อทางกระเพาะปัสสาวะ ติดเชื้อที่ไต หรือตับล้มเหลว ฉะนั้น คุณควรปรึกษาแพทย์ทันทีหากมีกลิ่นที่น่าผิดสังเกต

4. โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

ปัสสาวะของคุณจะมีสีแดงหรือสีน้ำตาล หรือไม่ก็มีจุดแดง ๆ หรืออาจเป็นสีเขียวและมีกลิ่นที่รุนแรง โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะเกิดขึ้นเนื่องจากเชื้อแบคทีเรียเดินทางเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาวะของคุณ อันเป็นท่อที่นำปัสสาวะออกจากร่างกาย แพทย์อาจตรวจสอบโดยนำปัสสาวะของคุณไปตรวจ หากพบว่าเป็นโรคดังกล่าว คุณสามารถทานยารักษาด้วยยาปฏิชีวนะได้

5. ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง

ภาวะนี้เกิดขึ้นเมื่อร่างกายของคุณมีปริมาน้ำตาลในเลือดสูง ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงอาจแสดงผลผ่านปัสสาวะของคุณ คุณไม่สามารถบอกได้เพียงแค่มองดูมัน แต่แพทย์จะตรวจสอบโดยการทดสอบปัสสาวะ ซึ่งนั่นอาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงโรคเบาหวานและโรคหัวใจ การอุดตันของเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง โรคไต ตาบอด และปัญหาอื่น ๆ

6. โรคเบาหวาน

หากแพทย์พบว่าคุณเป็นโรคเบาหวาน เขาจะตรวจดูปัสสาวะของคุณว่ามีคีโทนอยู่หรือไม่ เพราะร่างกายของคุณจะปรากฏสารคีโทนเมื่อร่างกายไม่สามารถเปลี่ยนน้ำตาลเป็นพลังงานได้ดังที่ควรจะเป็น

7. ภาวะขาดน้ำ

หากปัสสาวะของคุณมีสีเข้มขึ้น และนั่นไม่ปกติเท่าใดนัก นั่นหมายความว่าร่างกายของคุณได้รับน้ำในปริมาณที่ไม่เพียงพอ คุณอาจรู้สึกเหนื่อยง่าย พะอืดพะอม หรือมึนงง เมื่อแพทย์ตรวจสอบแล้ว จะบอกคุณได้ว่า ร่างกายของคุณต้องการน้ำอีกเท่าใด

8. การตั้งครรภ์

ชุดเครื่องมือแถบสีตรวจสอบการตั้งครรภ์จากร้านขายยา สามารถใช้ตรวจสอบการตั้งครรภ์ด้วยการวัดฮอร์โมนเพศหญิงจากปัสสาวะของคุณผู้หญิง (ซึ่งผลตรวจจะแน่ชัดได้เมื่อประจำเดือนขาดหายไป 5-10 วัน)

9. โรคไตจากเบาหวาน

หากปัสสาวะของคุณมีลักษณะเป็นแผ่นโฟมมัน ๆ นั่นหมายความว่า ร่างกายของคุณมีโปรตีนในปัสสาวะมากกว่าปกติ ซึ่งนี่เป็นสัญญาณขั้นต้นสุดของโรค อันจะนำไปสู่ภาวะไตล้มเหลว เนื่องจากมันทำลายเส้นเลือดเล็กในไตของคุณ ทำให้ร่างกายของคุณเก็บกักเกลือ น้ำ และของเสียไว้ในร่างกายมากกว่าที่ควรจะเป็น แพทย์จะตรวจสอบปัสสาวะของคุณเพื่อดูปริมาณโปรตีน ซึ่งเรียกว่า แอลบูมิน อันเป็นโปรตีนที่พบในเนื้อสัตว์ ไข่ และนม

10. โรคไตอักเสบ

ปัสสาวะที่มีลักษณะเป็นแผ่นฟองมัน ๆ หรือมีเลือดผสม เป็นสัญญาณบ่งบอกถึงโรคไตอักเสบ ซึ่งมันจะทำให้ใบหน้าและข้อเท้าของคุณบวม ซึ่งนำไปสู่กล้ามเนื้อเป็นตะคริวและเกิดการคันที่ผิวหนัง โรคดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อส่วนกรองเล็ก ๆ ในไตของคุณเกิดการอักเสบ ของเหลวและของเสียจึงเกิดขึ้นในร่างกายและนำไปสู่ปัญหาดังเช่น ความดันเลือดสูง หรือไตล้มเหลว อีกทั้งโรคไตอักเสบ ยังอาจนำมาซึ่งปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นโรคเบาหวาน การติดเชื้อ และโรคภูมิคุ้มกัน

11. โรคหลอดเลือดอักเสบ

หากโรคนี้ส่งผลถึงไตของคุณ สีปัสสาวะของคุณจะมีสีเหมือนชา คุณอาจมีไข้และอาจปวดเนื้อปวดตัว อาการนี้เกิดขึ้นเมื่อสารต้านโรคที่ร่างกายของคุณสร้างขึ้นมาเพื่อต่อสู้กับเชื้อโรคจู่โจมเส้นเลือดเล็กในอวัยวะใดอวัยวะหนึ่งของคุณแทนเสียอย่างนั้น ซึ่งอาจทำให้เลือดหรือโปรตีนในปัสสาวะของคุณ รวมถึงไตของคุณอาจหยุดทำงาน

12. การอุดตัน

เมื่อคุณต้องการปัสสาวะ แต่คุณรู้สึกราวกับว่าคุณปัสสาวะไม่ออกหรือไม่สุด รวมถึงพบเลือดในปัสสาวะ กล่าวได้ว่า อาการเช่นนี้อาจเกิดจากต่อมลูกหมากโต นิ่วในไต มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ หรือก้อนลิ่มเลือด

13. นิ่วในไต

หากแพทย์ของคุณคิดว่าคุณเป็นนิ่วในไต นั่นหมายความว่า แร่ธาตุในร่างกายของคุณอาจไปอุดตันท่อปล่อยปัสสาวะ แพทย์จะตรวจสอบปัสสาวะของคุณเพื่อดูปริมาณแคลเซียมและชนิดของกรดที่แน่นอน

14. โรคผิวหนังลูปัส

โรคนี้เกิดขึ้นเมื่อระบบภูมิคุ้มกันภายในร่างกายจู่โจ่มอวัยวะในร่างกายผิดพลาด ซึ่งมันกระทบต่อไตของคุณ รวมถึงทำให้ปัสสาวะของคุณมีเลือดและมีลักษณะเป็นฟองมัน ๆ

15. ปัญหาถุงน้ำดีหรือตับ

หากปัสสาวะของคุณมีสีเข้ม อาจมีบางสิ่งบางอย่างเกิดขึ้นกับอวัยวะของคุณ คุณอาจรับประทานยามากเกินไป เช่น อะซีตะมิโนเฟน (ไทลีนอล) หรือมีก้อนเนื้อร้ายซึ่งปิดทางเดินไปสู่ถุงน้ำดี หรือเชื้อไวรัสตับอักเสบซี และโรคอื่น ๆ ด้วย ร่างกายของคุณอาจมีของเหลวสีเหลืองที่เรียกว่า บิลิรูบิน อันจะทำให้ปัสสาวะมีสีเข้ม ซึ่งมันสามารถซึมและแพร่ออกมาจากตับไปสู่เส้นเลือด และทำให้ผิวหนังและดวงตาของคุณเป็นสีเหลือง ซึ่งเรียกกันว่าโรคดีซ่าน ทั้งนี้ การตรวจสอบปัสสาวะสามารถบ่งชี้ปริมาณบิลิรูบินของคุณได้

จากอาการและโรคต่าง ๆ ข้างต้น หลาย ๆ โรคต่างอาศัยการตรวจสอบจากปัสสาวะทั้งสิ้น ฉะนั้นแล้ว การเข้าห้องน้ำทำกิจวัตรส่วนตัวของเรานั้น เราจำเป็นต้องรู้จักสังเกตร่างกายของเราอย่างสม่ำเสมอ จงอย่ามองข้ามหรือละเลยเพราะมองว่าเป็นเรื่องไม่สำคัญ เพราะหากทราบอาการได้ทัน เรามีโอกาสที่จะรักษาและหายขาดจากโรคได้ดีและเร็วกกว่าการปล่อยเวลาล่วงเลยไป...ต่อแต่นี้ไป อย่าลืมใส่ใจสี กลิ่น และลักษณะของปัสสาวะของคุณบ่อย ๆ เพื่อสุขภาพร่างกายของคุณที่ดีและยืนยาวอย่างไรล่ะ

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป