ภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูก (Ectopic Pregnancy) คืออะไร


การตั้งครรภ์นอกมดลูกเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับการรักษาในอย่างเร่งด่วน

การตั้งครรภ์นอกมดลูกเกิดจากไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิแล้วไปฝังตัวในตำแหน่งอื่นที่ไม่ใช่บริเวณมดลูก

ในสภาวะปกติของการตั้งครรภ์ เมื่อสเปิร์มและไข่มีการปฏิสนธิกัน จะรวมตัวกันเกิดเป็นไซโกต และจะเคลื่อนที่ไปยังท่อนำไข่และมดลูกตามลำดับ และจะมีการพัฒนาไปเป็นบลาสโตซิส (Blastocyst) ซึ่งฝังตัวลงในชั้นเยื่อบุผิวของมดลูกที่เรียกว่า Endometrium โดยที่เซลล์บางส่วนของบลาสโตซิสจะพัฒนากลายเป็นเอมบริโอ (Embryo) และอีกส่วนหนึ่งจะพัฒนากลายเป็นรก (Placenta)

สาเหตุของการตั้งครรภ์นอกมดลูก

ในภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก Ectopic pregnancy (หรือ Tubal pregnancy) เกิดจากการที่ไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิฝังตัวบริเวณท่อนำไข่ (fallopian tube) หรือฝังตัวบริเวณอื่น เช่น ชั้นกล้ามเนื้อของมดลูก, ช่องท้อง, รังไข่ (Ovary), หรือปากมดลูก (Cervix)

ในประเทศสหรัฐอเมริกามีการตั้งครรภ์นอกมดลูก 1-2% ของจำนวนผู้ที่ตั้งครรภ์ จากงานวิจัยของ American Family Physician เมื่อปี 2005 ระบุว่าส่วนใหญ่การตั้งครรภ์นอกมดลูกนั้นไม่สามารถเกิดขึ้นได้ ซึ่งหมายถึงไม่สามารถให้กำเนิดเด็กที่มีสุขภาพแข็งแรงเหมือนเด็กทั่วไปได้

ทั้งนี้เกิดจากเนื้อเยื่อบริเวณที่ไข่ฝังตัวนั้นไม่มีเลือดและสารอาหารต่าง ๆ เพียงพอเหมือนบริเวณมดลูก ซึ่งสารเหล่านี้จะทำหน้าที่ส่งเสริมการเจริญเติบโตของทารกให้มีชีวิตอยู่รอดได้

ความรุนแรงของภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก

ภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูกอาจทำให้เกิดอาการตกเลือดได้  เพราะการตั้งครรภ์นอกมดลูกที่พบบ่อยนั้นมักจะเกิดที่บริเวณท่อนำไข่ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่เสี่ยงต่อการแตกเป็นอย่างมาก นั่นเป็นเพราะท่อนำไข่ไม่สามารถทำหน้าที่ได้เช่นเดียวกับมดลูก คือไม่สามารถยืดขยายออกได้มากเมื่อเทียบกับขนาดของเอมบริโอที่จะโตขึ้นเรื่อย ๆ และพัฒนาไปเป็นทารกในที่สุด เมื่อมีการโตของเอมบริโอมากขึ้นก็จะมีการกดเบียดด้านข้างของท่อนำไข่ จึงทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดท้อง ซึ่งมักจะเป็นลักษณะปวดเจ็บแปล๊บเหมือนมีอะไรมาแทงในบริเวณอุ้งเชิงกราน และร้าวไปไหล่หรือคอได้

ภาวะการแตกออกของท่อนำไข่เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่จะต้องได้รับการรักษาเพื่อผ่าตัดเอาตัวอ่อนและท่อนำไข่ส่วนที่แตกออกให้เร็วที่สุด

ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูก

อะไรก็ตามที่สามารถทำให้เกิดการอุดกั้นทางเดินของไข่ไปยังท่อนำไข่ เช่น มีเนื้อเยื่อ แผลเป็น จะเพิ่มความเสี่ยงทำให้เกิดภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูกได้

ตัวอย่างสาเหตุที่ทำให้เกิดการอุดกั้นทางเดินของไข่มีดังนี้

  • การติดเชื้อหรือการอักเสบบริเวณท่อนำไข่
  • ท่อนำไข่มีรูปร่างผิดปกติ
  • เคยมีประวัติการตั้งครรภ์นอกมดลูกมาก่อน
  • เคยมีประวัติการผ่าตัดบริเวณอุ้งเชิงกรานหรือผ่าต้ดท่อนำไข่มาก่อน
  • เคยมีประวัติการผ่าตัด ผ่าคลอดทางหน้าท้อง (เพิ่มความเสี่ยงทำให้เกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูกในตำแหน่งอื่นที่่ไม่ใช่ท่อนำไข่)
  • เคยติดเชื้อบริเวณอุ้งเชิงกราน Pelvic inflammatory disease (PID)
  • เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriois) คือเนื้อเยื่อของมดลูกเจริญอยู่นอกมดลูก
  • มีประวัติเคยทำหมันมาก่อนแต่ไม่สำเร็จหรือการแก้หมัน

หญิงที่มีประวัติสูบบุหรี่หรือมารดาของหญิงนั้นใช้สาร DES (Diethylstilbestrol) ระหว่างการตั้งครรภ์ จะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูกเพิ่มขึ้น

DES คือ ฮอร์โมนเอสโตรเจนที่ถูกสังเคราะห์ขึ้น มีการนำมาใช้กับผู้หญิงในปี 1940 จนถึง 1971 เพื่อป้องกันการแท้งบุตร, การคลอดก่อนกำหนด และภาวะแทรกซ้อนในการตั้งครรภ์ แต่การใช้ยากระตุ้นการเจริญพันธุ์ดังกล่าวร่วมกับเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์สามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูกได้

การป้องกันการเกิดภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูก

ส่วนใหญ่การตั้งครรภ์นอกมดลูกนั้นไม่สามารถป้องกันได้ เว้นแต่กรณีที่เกิดจากการติดเชื้อบริเวณอุ้งเชิงกรานที่สามารถป้องกันได้ สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดการติดเชื้อบริเวณอุ้งเชิงกราน PID มากที่สุดในประเทศสหรัฐอเมริกาเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียคลาไมเดีย (Chlamydia) ซึ่งติดต่อผ่านทางการมีเพศสัมพันธ์

เชื้อคลาไมเดีย (Chlamydia) สามารถรักษาได้โดยการรับประทานยาปฏิชีวนะ แต่ผู้หญิงส่วนใหญ่ที่ติดเชื้อคลาไมเดียนั้นมักจะไม่มีอาการหรือมีอาการเพียงเล็กน้อย จึงไม่ได้รับการรักษา ฉะนั้นหญิงในช่วงวัยเจริญพันธุ์ควรปรึกษาและคัดกรองโรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์กับแพทย์หรือแพทย์เฉพาะทางสูตินรีเวช

การเลิกสูบบุหรี่อาจช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูก

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ทำหมันแล้วทำให้ประจำเดือนหมดไป เป็นบางคนรึว่าทุกคนคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อยากมีบุตรต้องวางแผนอย่างไรบ้างคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่