โรคเลือดและระบบน้ำเหลือง Hematologic and Lymphatic Disorders

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 22, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

เลือด

เลือดเป็นของเหลวที่สำคัญของชีวิต ประกอบด้วยน้ำเลือด เกล็ดเลือด เซลล์เม็ดเลือดแดง เซซล์เม็ดเลือดขาว ผู้ใหญ่จะมีเลือดอยู่ประมาณ 5.5 ลิตร หรือคิดเทียบกับน้ำหนักตัวเท่ากับร้อยละ 7-8 ของน้ำหนักตัว ไหลเวียนอยู่ในระบบหมุนเวียนเลือด ซึ่งเป็นระบบที่ประกอบด้วย หลอดเลือดจำนวนมาก เลือดช่วยกระจายความร้อนและนำสารที่สำคัญซึ่งอยู่ในน้ำเลือดไปทั่วร่างกาย เซลล์เม็ดเลือดเมื่อแก่จะตายและจะถูกแทนที่ด้วยเซลล์เม็ดเลือดที่สร้างขึ้นมาใหม่กระบวนการนี้ เรียกว่า อีโมพอยอิซิส

ส่วนสำคัญของเลือด มีดังนี้

1. น้ำเลือด (Plasma) เป็นส่วนประกอบส่วนใหญ่มีอยู่ร้อยละ 55 ของเลือดทั้งหมดเป็นของเหลวสีซีดๆ (มีภาวะเป็นเบส ค่า pH 7.4 ประกอบด้วยน้ำร้อยละ 91 สารอื่นๆ เป็นโปรตีนร้อยละ 7 วิตามิน เกลือแร่ เอนไซม์ฮอร์โมน ก๊าซ ร้อยละ 2) ซึ่งมีเซลล์เม็ดเลือดลอยอยู่ในน้ำเลือดจะมีสารอาหารละลายอยู่เพื่อส่งไปให้เซลล์ต่างๆ ของร่างกาย นอกจากนี้ยังมีแอนติบอดี ซึ่งเป็นสารที่ต้านทานเชื้อโรค มีเอนไซม์และฮอร์โมน ซึ่งเป็นสารที่ช่วยควบคุมกระบวนการต่างๆ ของร่างกายให้เป็นปกติ

2. เซลล์เม็ดเลือดแดง (Red blood cells) มีรูปร่างเป็นแผ่นแบนเหมือนจาน ไม่มีนิวเคลียส สร้างจากไขกระดูก มีสารฮีโมโกลบิน เซลล์เม็ดเลือดแดงจะรวมกับออกซิเจนในปอดเป็นออซีฮีโมโกลบิน ทำให้เลือดมีสีแดงสด เซลล์เม็ดเลือดแดงจะนำออกซิเจนไปให้เซลล์ทั่วร่างกายและกลับเข้าสู่ปอด

3. เกล็ดเลือด (Platelets) มีขนาดเล็กมากมีรูปร่างเป็นแผ่นแบน ไม่มีนิวเคลียสสร้างจากไขกระดูก บริเวณที่มีบาดแผลจะมีเม็ดเลือดจำนวนมากเพื่อทำหน้าที่สำคัญเกี่ยวกับการแข็งตัวของเม็ดเลือด

4. เซลล์เม็ดเลือดขาว (White blood cells) เป็นเซลล์เม็ดเลือดที่มีขนาดใหญ่ร่างกายคนมีเม็ดเลือดขาว  5,000-10,000 เซลล์ต่อเลือด 1 มิลลิลิตร ทำหน้าที่ป้องกันเชื้อโรคให้กับร่างกายเซลล์เม็ดเลือดขาวมีหลายชนิด เช่น ลิมโฟไซต์ (Lymphocyte) สร้างจากเนื้อเยื่อน้ำเหลือง พบในระบบน้ำเหลือง เซลล์เม็ดเลือดขาวนี้ทำหน้าที่สร้างแอนติบอดี (Antibody) เพื่อต่อต้านเชื้อโรค เซลล์เม็ดเลือดขาวอีกชนิดหนึ่ง คือ ฟาโกไซต์ (Phagocyte) มีวิธีทำลายเชื้อโรค เรียกว่า “ฟาโกไซโตซิส” (Phagocytosis) เซลล์เม็ดเลือดขาวอื่นๆ เช่น โมโนไซต์ (Monocyte)  สร้างจากไขกระดูก เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดนี้จะจับสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกาย เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดที่มีขนาดใหญ่ เรียกว่า แมกโครฟาจ (Macrophage) เป็นเซลล์ที่คอยจับและกินแบคทีเรียและสิ่งสกปรก

การป้องกันเชื้อโรคในร่างกาย

1. แอนติเจน (Antigens) ส่วนใหญ่เป็นสารโปรตีนที่เป็นตัวกระตุ้น หรือเป็นสาเหตุให้ร่างกายสร้างแอนติบอดีมาต่อต้านแอนติเจน โดยอาจเป็นแบคทีเรีย หรือไวรัส หรืออาจเป็นสารพิษที่ได้จากแบคทีเรียหรือไวรัสก็ได้ แอนติเจนปกติที่พบในร่างกายตั้งแต่เกิด คือ แอนติเจนที่เป็นตัวบ่งชี้หมู่เลือดต่างๆ  

2. แอนติบอดี (Antibodies) เป็นสารโปรตีนอยู่ในส่วนที่เป็นของเหลวของร่างกายสร้างจากเม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ เมื่อมีแอนติเจนเข้าสู่ร่างกายแอนติบอดีชนิดต่างๆ จะมาจับแอนติเจนอย่างเฉพาะเจาะจงเป็นชนิดๆ ไปซึ่งจะมีปฏิกิริยาแตกต่างกัน จะปล่อยสารที่เป็นพิษต่อต้านแอนโดรเจน โดยแอนติบอดีจับกับโมเลกุลของสารพิษที่แอนติเจนปล่อยออกมากลายเป็นสารประกอบเชิงซ้อนของแอนติเจนกับแอนติบอดีที่ เรียกว่า สารประกอบแอนติเจนแอนติบอดีแอนติบอดีชนิดแอกกลูตินินจะจับแบคทีเรียหรือเชื้อไวรัสซึ่งเป็นแอนติเจน แอนติบอดีอีกชนิดหนึ่งชื่อว่า ไลซิน จะฆ่าแอนติเจนหรือเชื้อโรคโดยการสลายเยื่อหุ้มเซลล์ชั้นนอก

3. การแข็งตัวของเลือด (Blood clotting or coagulation) เลือดที่ข้นขึ้นและที่จะจับตัวเป็นก้อนหรือแข็งตัวบริเวณบาดแผลนั้น เกิดจากชิ้นส่วนที่แตกของเกล็ดเลือดและเซลล์ที่ฉีกขาดปล่อยสารเคมีที่ เรียกว่า ทรอมโบพลาสติน สารนี้จะไปกระตุ้นให้โปรทรอมบิน (โปรตีนในน้ำเลือด) กลายเป็นทรอมบิน (เป็นเอนไซม์) จากนั้นทรอมบินจะไปกระตุ้นไฟบริโนเจน (เป็นโปรตีนอีกชนิดหนึ่งในน้ำเลือด) ให้เปลี่ยนเป็นสารที่เรียกว่า ไฟบริน ซึ่งเป็นเส้นใยสานเป็นร่างแหเป็นลิ่มคล้ายก้อนวุ้น

4. ซีรั่ม (Serum) เป็นของเหลวสีเหลือง ประกอบด้วย ชิ้นส่วนของเลือดที่ออกมาหลังจากการแข็งตัว มีสารแอนติบอดีหลายชนิด หากฉีกซีรัมให้กับคนทั่วๆ ไป สารนี้จะเป็นภูมิคุ้มกันชั่วคราวในการต่อต้านการติดเชื้อต่างๆ ได้

ระบบน้ำเหลือง

ระบบน้ำเหลือง ประกอบด้วย ต่อมน้ำเหลือง พบมากที่คอ รักแร้ ขาหนีบ และมีท่อเล็ก ๆ เชื่อมถึงกัน ต่อมน้ำเหลืองมีหน้าที่สร้างลิมโฟไซต์ซึ่งเป็นเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่ง และแอนติบอดีซึ่งเป็นภูมิคุ้มกันคอยปกป้องร่างกายจากเชื้อโรค ต่อมน้ำเหลืองและม้ามทำหน้าที่เหมือนกำแพงคอยป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรค โดยดักจับเชื้อโรคที่ผ่านเข้าไปในท่อน้ำเหลือง เมื่อมีการติดเชื้อต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้ ๆ บาดแผลจะโตขึ้นและอาจเจ็บด้วย ระบบน้ำเหลืองนี้ยังมีหน้าที่ลำเลียงอาหารและออกซิเจนไปสู่เซลล์ต่าง ๆ ของร่างกายอีกด้วย

ม้าม

ม้าม เป็นต่อมน้ำเหลืองที่ใหญ่ที่สุด มีหน้าที่เกี่ยวกับการใช้ธาตุเหล็กในเม็ดเลือด การเก็บสะสมเม็ดเลือดแดง สร้างและทำลายเม็ดเลือด เมื่อเม็ดเลือดแดงหมดอายุหรือหมดสภาพม้ามจะช่วยกรองเอาเม็ดเลือดที่หมดสภาพออกไปจากกระแสเลือด นอกจากนี้ม้ามยังช่วยสร้างเซลล์ที่ทีหน้าที่กำจัดเชื้อโรค

อาการ

อาการของโรคเลือด ผู้ป่วยจะมีอาการ เช่น อ่อนเพลีย หน้ามืด วิงเวียน ซีด หอบ เหนื่อย หายใจลำบาก หัวใจเต้นเร็ว ใจสั่น เป็นลมง่าย มีจ้ำเขียวตามลำตัว เป็นไข้ ติดเชื้อง่าย มีเลือดออกตามอวัยวะต่าง ๆ

อาการของระบบน้ำเหลือง เช่น มีต่อมน้ำเหลืองโต บวมตามแขนขา เบื่ออาหาร น้ำหนักลด อ่อนเพลีย ตับม้ามโต มีไข้

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ลูกเป็นโรคg6pdสามารถทานนมผงได้ทุกยี้ห้อหรือป่าวค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคโลหิตจางรักษายังไงดีค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเราต้องดูแลตัวเองยังไงคับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โลกธาลิสเนียหมายถึวคือเลือดจางมันรักษาหายเปล่าค่ะคุณหมอ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่