Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

โรคหลอดลมอักเสบ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 1 ส.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 914,758 คน

โรคหลอดลมอักเสบ คือภาวะติดเชื้อที่หลอดลมหลักของปอด (bronchi) จนทำให้หลอดลมอักเสบและระคายเคือง

อาการหลักของภาวะนี้คืออาการไอที่อาจจะขับเสมหะสีเหลืองเทาออกมา โรคหลอดลมอักเสบอาจทำให้ผู้ป่วยเจ็บคอและเกิดเสียงหวีดสูงขณะหายใจได้อีกเช่นกัน

ควรไปพบแพทย์เมื่อไร?

โรคหลอดลมอักเสบส่วนมากจะสามารถรักษาได้ง่าย ๆ ที่บ้านด้วยการพักผ่อน ทานยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (non-steroidal anti-inflammatory drugs - NSAID) และดื่มน้ำมาก ๆ

คุณควรไปพบแพทย์ก็ต่อเมื่ออาการมีความผิดปรกติหรือรุนแรงมาก เช่นหากว่า: มีอาการไอรุนแรงหรือยาวนานมากกว่าสามอาทิตย์ คุณมีไข้ (อุณหภูมิสูงกว่า 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป) เป็นเวลานานกว่าสามวัน เสมหะที่ออกมาปนเลือด คุณมีอาการหายใจเร็ว (มากกว่า 30 ครั้งต่อนาที) หรือปวดหน้าอก คุณมีอาการง่วงนอนหรือสับสน คุณประสบกับโรคหลอดลมอักเสบหลายครั้ง คุณมีภาวะสุขภาพที่ปอดหรือหัวใจ เช่นโรคหอบหืด หรือหัวใจล้มเหลว

แพทย์อาจทำการวินิจฉัยด้วยการกำจัดความเป็นไปได้ที่จะเป็นภาวะปอดอื่น ๆ อย่างปอดบวม ซึ่งเป็นภาวะที่มีอาการคล้ายกับโรคหลอดลมอักเสบมาก หากแพทย์คาดว่าคุณเป็นโรคปอดบวม คุณต้องเข้ารับการเอกซเรย์หน้าอกและตรวจตัวอย่างเสมหะ

หากแพทย์คาดว่าคุณเป็นภาวะอื่น ๆ ที่ไม่ได้วินิจฉัยมาก่อน แพทย์จะจัดการทดสอบการทำงานของปอดด้วยการให้คุณหายใจเข้าลึก ๆ และเป่าลมเข้าอุปกรณ์ที่เรียกว่า spirometer เพื่อวัดปริมาตรอากาศภายในปอดของคุณ ความจุปอดที่ลดลงจะบ่งชี้ถึงปัญหาสุขภาพของผู้ป่วย

การรักษาโรคหลอดลมอักเสบ

กรณีโรคหลอดลมอักเสบส่วนมากจะหายไปเองภายในไม่กี่สัปดาห์โดยไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษาใด ๆ โรคหลอดลมอักเสบประเภทนี้จะเรียกว่า “โรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลัน” ขณะที่คุณกำลังรอให้ภาวะนี้หายไปเองควรดื่มน้ำและพักผ่อนให้มาก ๆ

บางกรณีอาการของโรคนี้อาจกินระยะเวลายาวนานกว่าปกติ หากอาการต่าง ๆ คงอยู่นานกว่าอย่างน้อยสามเดือนจะเรียกภาวะเช่นนี้ว่า “โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง”

ขณะนี้ยังไม่มีวิธีรักษาโรคหลอดลมอักเสบ มีเพียงการใช้ยาต่าง ๆ บรรเทาอาการเท่านั้น อีกทั้งต้องพึงจำไว้ว่าการสูบบุหรี่หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยควันจะทำให้อาการของโรคนี้ทรุดลง

เหตุใดคุณจึงเป็นโรคหลอดลมอักเสบ?

หลอดลมหลัก (bronchi) จะแตกกิ่งก้านสาขาออกไปสู่หลอดลมใหญ่ (trachea) ทั้งสองข้างและสู่หลอดลมขนาดเล็กภายในปอด กิ่งก้านเหล่านี้จะนำไปสู่หลอดลมและขนาดที่เล็กลงเรื่อย ๆ เรียกว่าหลอดลมฝอย (bronchioles)

พนังของหลอดลมหลักจะผลิตมูกออกมาเพื่อดักจับฝุ่นและละอองต่าง ๆ ที่อาจสร้างความระคายเคือง

กรณีโรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันส่วนมากจะเกิดขึ้นเมื่อการติดเชื้อทำให้หลอดลมหลักอักเสบหรือระคายเคืองจนทำให้มีการผลิตมูกออกมามากกว่าปรกติ ร่างกายของคุณจะพยายามขับมูกที่มากเกินนี้ด้วยการไอ

การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุของโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังที่พบได้บ่อยที่สุด เมื่อคุณสูบบุหรี่เป็นเวลานาน ๆ พิษของบุหรี่จะเข้าไปสร้างความเสียหายถาวรกับหลอดลมหลักจนทำให้เกิดการอักเสบขึ้น

ภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลอดลมอักเสบ

ปอดบวมเป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลอดลมอักเสบที่พบได้บ่อยที่สุด โดยภาวะเกิดขึ้นเมื่อการติดเชื้อลามลึกลงไปยังปอดจนทำให้เกิดถุงลมภายในที่เต็มไปด้วยของเหลว ผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบ 1 จาก 20 คนจะประสบกับภาวะปอดบวมขึ้น

ผู้คนที่มีความเสี่ยงต่อภาวะปอดบวมมีดังนี้: ผู้สูงอายุ ผู้ที่สูบบุหรี่ ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพอื่น ๆ เช่นโรคหัวใจ โรคตับ หรือโรคไต ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ

ภาวะปอดบวมที่ไม่รุนแรงมักรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะที่บ้าน แต่สำหรับกรณีที่เป็นรุนแรงอาจต้องพักรักษาตัวที่โรงพยาบาลแทน

ใครสามารถเป็นโรคหลอดลมอักเสบได้บ้าง?

โรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันเป็นภาวะปอดติดเชื้อที่พบได้บ่อยที่สุด และก็เป็นหนึ่งในห้าสาเหตุที่ทำให้ต้องไปพบแพทย์มากที่สุด

โรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันสามารถเกิดกับผู้คนได้ทุกเพศทุกวัย แต่จะพบได้มากกับเด็กที่อายุต่ำกว่าห้าปี พบได้บ่อยในช่วงฤดูหนาว และมักเกิดขึ้นหลังจากเป็นหวัด หรือมีอาการเจ็บคอทั่วไป

คาดกันว่ามีผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังส่วนมากจะเป็นผู้ใหญ่ที่อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป

อาการของโรคหลอดลมอักเสบ

อาการหลักของโรคหลอดลมอักเสบคืออาการไอที่อาจจะทำให้มีเสมหะสีเหลืองเทาออกมาหรือไม่ก็ได้

อาการอื่น ๆ ของโรคนี้จะคล้ายกับภาวะติดเชื้ออื่น ๆ เช่นหวัด หรือโรคไซนัสอักเสบ โดยมีอาการดังต่อไปนี้: เจ็บคอ ปวดศีรษะ คัดจมูกหรือจมูกตัน ปวดเมื่อยตามตัว เหน็ดเหนื่อย

หากคุณเป็นโรคหลอดลมอักเสบ อาการไอของคุณอาจกินเวลานานหลายอาทิตย์แม้อาการอื่น ๆ จะหายไปแล้ว คุณอาจรู้สึกว่าอาการไอต่อเนื่องทำให้หน้าอกหรือกล้ามเนื้อหน้าท้องของคุณปวดเมื่อยบ้าง

ผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการหายใจไม่สะดวกหรือหายใจมีเสียงหายใจสูง อาการเหล่านี้เกิดจากการอักเสบที่หลอดลมและเป็นอาการที่เกิดขึ้นบ่อยกับโรคหลอดลมอักเสบระยะยาว (เรื้อรัง)

โรคหลอดลมอักเสบระยะยาว (เรื้อรัง)

โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังมักถูกเรียกว่าโรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง (chronic obstructive pulmonary disease - COPD) ซึ่งจะมีอาการดังต่อไปนี้: หายใจมีเสียงวี้ด มีอาการหายใจติดขัดเพิ่มขึ้นขณะออกกำลังหรือเคลื่อนไหวร่างกาย มีอาการไอขับเสมหะต่อเนื่อง ประสบกับภาวะติดเชื้อในอกหลายครั้ง

อาการเหล่านี้มักจะทรุดลงในช่วงหน้าหนาว และผู้ป่วยมักจะประสบกับอาการที่เกิดขึ้นกะทันหันมากกว่าสองครั้งต่อปี

สาเหตุของโรคหลอดลมอักเสบ

ภาวะหลอดลมอักเสบสามารถเกิดมาจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียก็ได้ กระนั้นการติดเชื้อจากไวรัสจะเกิดขึ้นบ่อยที่สุด

กรณีส่วนมากจะเกิดจากเชื้อไวรัสตัวเดียวกับที่ทำให้เป็นหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ เชื้อไวรัสจะอยู่ในละอองสารคัดหลั่งที่ออกมาจากจมูกหรือปากของผู้ติดเชื้อ (ผ่านการไอหรือจาม)

ละอองเหล่านี้สามารถกระจายตัวออกไปได้ไกลถึงสามฟุต และสามารถค้างอยู่ในอากาศได้ช่วงเวลาหนึ่งก่อนจะตกลงสู่พื้นผิว ซึ่งเชื้อจะมีชีวิตอยู่บนสิ่งนั้น ๆ ได้นานกว่า 24 ชั่วโมง ผู้ที่สัมผัสสิ่งของที่มีเชื้อจะสามารถแพร่เชื้อไวรัสได้ด้วยการสัมผัสผู้อื่น

สิ่งของในชีวิตประจำวันทั้งที่บ้านและที่สาธารณะอย่างลูกบิดประตูและแป้นพิมพ์ ผู้คนมักจะติดเชื้อจากการสัมผัสสิ่งของจนทำให้เชื้อขึ้นไปอยู่บนมือ และนำมือเปื้อนเชื้อนั้นเข้าใกล้กับจมูกหรือปากของตนเอง อีกทั้งคุณยังสามารถติดเชื้อได้จากการสูดหายใจนำละอองไวรัสในอากาศเข้าไปอีกด้วย

การหายใจนำสารก่อความระคายเคือง

โรคหลอดลมอักเสบสามารถถูกกระตุ้นได้ด้วยการหายใจนำสารที่ก่อความระคายเคืองเข้าไป อย่างเช่นควันไฟ สารเคมี หรือควันบุหรี่ เป็นต้น

การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง และควันจากบุหรี่ยังส่งผลต่อผู้ที่สูดหายใจเข้าไปอีกด้วย (ผู้สูบมือสอง) ซึ่งผลเสียจากควันมือสองจะส่งผลเช่นเดียวกับที่ตัวผู้สูบได้รับ

โรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพ

คุณอาจมีความเสี่ยงต่อโรคหลอดลมอักเสบมากกว่าคนทั่วไปหากว่าคุณต้องสัมผัสกับสิ่งที่สามารถสร้างความเสียหายแก่ปอดของคุณระหว่างการปฏิบัติงานตามปรกติ เช่น ฝุ่นจากธัญพืช เศษผ้า แอมโมเนีย กรดรุนแรง คลอรีน

ภาวะหลอดลมอักเสบที่เกิดจากการประกอบอาชีพมักจะทุเลาลงเองเมื่อคุณไม่ได้รับสารก่อความระคายเคืองอีกต่อไป

การรักษาโรคหลอดลมอักเสบ

กรณีผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบส่วนมากไม่ต้องเข้ารับการรักษากับแพทย์ และสามารถจัดการอาการต่าง ๆ ได้เองที่บ้าน

อีกทั้งยังไม่มีวิธีรักษาโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง แต่การใช้ชีวิตที่ดีจะสามารถช่วยให้อาการของโรคดีขึ้นได้ โดยเฉพาะการเลิกบุหรี่

การจัดการอาการที่บ้าน

หากคุณเป็นโรคหลอดลมอักเสบ: พยายามพักผ่อนให้มาก ๆ ดื่มน้ำเยอะ ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ และเพื่อให้มูกในปอดถูกขับออกมาง่ายขึ้น รักษาอาการปวดศีรษะ ไข้ และปวดกล้ามเนื้อด้วยยาพาราเซตตามอลหรืออิบูโพรเฟน แต่หากคุณเป็นหอบหืดไม่ควรใช้ยาอิบูโพรเฟน

คุณสามารถจิบน้ำผึ้งผสมมะนาวเพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอแทนการใช้ยาก็ได้

เลิกสูบบุหรี่

หากคุณสูบบุหรี่ คุณควรเลิกบุหรี่ในทันทีเนื่องจากบุหรี่จะยิ่งไปกระตุ้นให้โรคหลอดลมอักเสบทรุดหนักกว่าเดิม อีกทั้งยังเป็นตัวแปรที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้ในระยะยาว (เรื้อรัง)

ยาปฏิชีวนะ

แพทย์จะไม่ทำการจ่ายยาปฏิชีวนะให้กับผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบเนื่องจากโรคนี้มักเกิดมาจากเชื้อไวรัสซึ่งยาปฏิชีวนะจะไม่ได้ผล อีกทั้งการใช้ยาปฏิชีวนะในสถานการณ์ที่ไม่จำเป็นอาจทำให้เชื้อแบคทีเรียดื้อยาได้

แพทย์จะจ่ายยาปฏิชีวนะแก่คุณในกรณีที่คุณมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่นปอดบวม

ยาปฏิชีวนะสามารถใช้กับ: เด็กที่คลอดก่อนกำหนด ผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป ผู้ที่มีประวัติเป็นโรคหัวใจ โรคตับ หรือโรคไต ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ ทั้งจากภาวะสุขภาพหรือผลข้างเคียงจากการรักษาด้วยสเตียรอยด์ ผู้ปวยซิสติก ไฟโบรซิส

หากคุณได้รับยาปฏิชีวนะสำหรับโรคหลอดลมอักเสบ ยาที่ได้มักจะเป็นยาที่ใช้ติดกันห้าวันอย่าง amoxicillin, oxytetracycline หรือ doxycycline

ผลข้างเคียงของยาเหล่านี้มีทั้งคลื่นไส้ อาเจียน และท้องร่วง แต่ก็นับว่าไม่ค่อยเกิดขึ้นนัก

โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง

โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังก็สามารถรักษาได้ด้วยวิธีเดียวกับโรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ยกตัวอย่างเช่น:

  • การใช้ยาประเภทที่เรียกว่า mucolytics ที่สามารถช่วยให้ขับมูกออกมาได้ง่ายขึ้น
  • การออกกำลังที่เรียกว่าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถนะปอด (pulmonary rehabilitation) เพื่อช่วยให้คุณรับมือกับอาการต่าง ๆ ได้ดีขึ้น
  • การเลิกบุหรี่

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

โรคหลอดลมอักเสบแก้ไข้ยังไงค่ะทรมานมาก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่