กองบรรณาธิการ HonestDocs
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HonestDocs

โรคหลอดลมอักเสบ (Bronchitis)

เผยแพร่ครั้งแรก 1 ส.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 16 มี.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที

โรคหลอดลมอักเสบ คือภาวะติดเชื้อที่หลอดลมหลักของปอด (bronchi) จนทำให้หลอดลมอักเสบและระคายเคือง

อาการหลักของภาวะนี้คืออาการไอที่อาจจะขับเสมหะสีเหลืองเทาออกมา โรคหลอดลมอักเสบอาจทำให้ผู้ป่วยเจ็บคอและเกิดเสียงหวีดสูงขณะหายใจได้อีกเช่นกัน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ค่าฝุ่น PM 2.5 สูงทุกวัน ครอบคลุมแทบทุกพื้นที่

หลายคนมีอาการเจ็บคอ หรือ ไอ มีเสมหะ มาดู 5 วิธีบรรเทาอาการง่ายๆ ได้ผล

Istock 1091608036

ควรไปพบแพทย์เมื่อไร?

โรคหลอดลมอักเสบส่วนมากจะสามารถรักษาได้ง่าย ๆ ที่บ้านด้วยการพักผ่อน ทานยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (non-steroidal anti-inflammatory drugs - NSAID) และดื่มน้ำมาก ๆ

คุณควรไปพบแพทย์ก็ต่อเมื่ออาการมีความผิดปรกติหรือรุนแรงมาก เช่นหากว่า: มีอาการไอรุนแรงหรือยาวนานมากกว่าสามอาทิตย์ คุณมีไข้ (อุณหภูมิสูงกว่า 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป) เป็นเวลานานกว่าสามวัน เสมหะที่ออกมาปนเลือด คุณมีอาการหายใจเร็ว (มากกว่า 30 ครั้งต่อนาที) หรือปวดหน้าอก คุณมีอาการง่วงนอนหรือสับสน คุณประสบกับโรคหลอดลมอักเสบหลายครั้ง คุณมีภาวะสุขภาพที่ปอดหรือหัวใจ เช่นโรคหอบหืด หรือหัวใจล้มเหลว

แพทย์อาจทำการวินิจฉัยด้วยการกำจัดความเป็นไปได้ที่จะเป็นภาวะปอดอื่น ๆ อย่างปอดบวม ซึ่งเป็นภาวะที่มีอาการคล้ายกับโรคหลอดลมอักเสบมาก หากแพทย์คาดว่าคุณเป็นโรคปอดบวม คุณต้องเข้ารับการเอกซเรย์หน้าอกและตรวจตัวอย่างเสมหะ

หากแพทย์คาดว่าคุณเป็นภาวะอื่น ๆ ที่ไม่ได้วินิจฉัยมาก่อน แพทย์จะจัดการทดสอบการทำงานของปอดด้วยการให้คุณหายใจเข้าลึก ๆ และเป่าลมเข้าอุปกรณ์ที่เรียกว่า spirometer เพื่อวัดปริมาตรอากาศภายในปอดของคุณ ความจุปอดที่ลดลงจะบ่งชี้ถึงปัญหาสุขภาพของผู้ป่วย

การรักษาโรคหลอดลมอักเสบ

กรณีโรคหลอดลมอักเสบส่วนมากจะหายไปเองภายในไม่กี่สัปดาห์โดยไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษาใด ๆ โรคหลอดลมอักเสบประเภทนี้จะเรียกว่า “โรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลัน” ขณะที่คุณกำลังรอให้ภาวะนี้หายไปเองควรดื่มน้ำและพักผ่อนให้มาก ๆ

บางกรณีอาการของโรคนี้อาจกินระยะเวลายาวนานกว่าปกติ หากอาการต่าง ๆ คงอยู่นานกว่าอย่างน้อยสามเดือนจะเรียกภาวะเช่นนี้ว่า “โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง”

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ค่าฝุ่น PM 2.5 สูงทุกวัน ครอบคลุมแทบทุกพื้นที่

หลายคนมีอาการเจ็บคอ หรือ ไอ มีเสมหะ มาดู 5 วิธีบรรเทาอาการง่ายๆ ได้ผล

Istock 1091608036

ขณะนี้ยังไม่มีวิธีรักษาโรคหลอดลมอักเสบ มีเพียงการใช้ยาต่าง ๆ บรรเทาอาการเท่านั้น อีกทั้งต้องพึงจำไว้ว่าการสูบบุหรี่หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยควันจะทำให้อาการของโรคนี้ทรุดลง

เหตุใดคุณจึงเป็นโรคหลอดลมอักเสบ?

หลอดลมหลัก (bronchi) จะแตกกิ่งก้านสาขาออกไปสู่หลอดลมใหญ่ (trachea) ทั้งสองข้างและสู่หลอดลมขนาดเล็กภายในปอด กิ่งก้านเหล่านี้จะนำไปสู่หลอดลมและขนาดที่เล็กลงเรื่อย ๆ เรียกว่าหลอดลมฝอย (bronchioles)

พนังของหลอดลมหลักจะผลิตมูกออกมาเพื่อดักจับฝุ่นและละอองต่าง ๆ ที่อาจสร้างความระคายเคือง

กรณีโรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันส่วนมากจะเกิดขึ้นเมื่อการติดเชื้อทำให้หลอดลมหลักอักเสบหรือระคายเคืองจนทำให้มีการผลิตมูกออกมามากกว่าปรกติ ร่างกายของคุณจะพยายามขับมูกที่มากเกินนี้ด้วยการไอ

การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุของโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังที่พบได้บ่อยที่สุด เมื่อคุณสูบบุหรี่เป็นเวลานาน ๆ พิษของบุหรี่จะเข้าไปสร้างความเสียหายถาวรกับหลอดลมหลักจนทำให้เกิดการอักเสบขึ้น

ภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลอดลมอักเสบ

ปอดบวมเป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลอดลมอักเสบที่พบได้บ่อยที่สุด โดยภาวะเกิดขึ้นเมื่อการติดเชื้อลามลึกลงไปยังปอดจนทำให้เกิดถุงลมภายในที่เต็มไปด้วยของเหลว ผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบ 1 จาก 20 คนจะประสบกับภาวะปอดบวมขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ค่าฝุ่น PM 2.5 สูงทุกวัน ครอบคลุมแทบทุกพื้นที่

หลายคนมีอาการเจ็บคอ หรือ ไอ มีเสมหะ มาดู 5 วิธีบรรเทาอาการง่ายๆ ได้ผล

Istock 1091608036

ผู้คนที่มีความเสี่ยงต่อภาวะปอดบวมมีดังนี้: ผู้สูงอายุ ผู้ที่สูบบุหรี่ ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพอื่น ๆ เช่นโรคหัวใจ โรคตับ หรือโรคไต ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ

ภาวะปอดบวมที่ไม่รุนแรงมักรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะที่บ้าน แต่สำหรับกรณีที่เป็นรุนแรงอาจต้องพักรักษาตัวที่โรงพยาบาลแทน

ใครสามารถเป็นโรคหลอดลมอักเสบได้บ้าง?

โรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันเป็นภาวะปอดติดเชื้อที่พบได้บ่อยที่สุด และก็เป็นหนึ่งในห้าสาเหตุที่ทำให้ต้องไปพบแพทย์มากที่สุด

โรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันสามารถเกิดกับผู้คนได้ทุกเพศทุกวัย แต่จะพบได้มากกับเด็กที่อายุต่ำกว่าห้าปี พบได้บ่อยในช่วงฤดูหนาว และมักเกิดขึ้นหลังจากเป็นหวัด หรือมีอาการเจ็บคอทั่วไป

คาดกันว่ามีผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังส่วนมากจะเป็นผู้ใหญ่ที่อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป

อาการของโรคหลอดลมอักเสบ

อาการหลักของโรคหลอดลมอักเสบคืออาการไอที่อาจจะทำให้มีเสมหะสีเหลืองเทาออกมาหรือไม่ก็ได้

อาการอื่น ๆ ของโรคนี้จะคล้ายกับภาวะติดเชื้ออื่น ๆ เช่นหวัด หรือโรคไซนัสอักเสบ โดยมีอาการดังต่อไปนี้: เจ็บคอ ปวดศีรษะ คัดจมูกหรือจมูกตัน ปวดเมื่อยตามตัว เหน็ดเหนื่อย

หากคุณเป็นโรคหลอดลมอักเสบ อาการไอของคุณอาจกินเวลานานหลายอาทิตย์แม้อาการอื่น ๆ จะหายไปแล้ว คุณอาจรู้สึกว่าอาการไอต่อเนื่องทำให้หน้าอกหรือกล้ามเนื้อหน้าท้องของคุณปวดเมื่อยบ้าง

ผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการหายใจไม่สะดวกหรือหายใจมีเสียงหายใจสูง อาการเหล่านี้เกิดจากการอักเสบที่หลอดลมและเป็นอาการที่เกิดขึ้นบ่อยกับโรคหลอดลมอักเสบระยะยาว (เรื้อรัง)

โรคหลอดลมอักเสบระยะยาว (เรื้อรัง)

โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังมักถูกเรียกว่าโรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง (chronic obstructive pulmonary disease - COPD) ซึ่งจะมีอาการดังต่อไปนี้: หายใจมีเสียงวี้ด มีอาการหายใจติดขัดเพิ่มขึ้นขณะออกกำลังหรือเคลื่อนไหวร่างกาย มีอาการไอขับเสมหะต่อเนื่อง ประสบกับภาวะติดเชื้อในอกหลายครั้ง

อาการเหล่านี้มักจะทรุดลงในช่วงหน้าหนาว และผู้ป่วยมักจะประสบกับอาการที่เกิดขึ้นกะทันหันมากกว่าสองครั้งต่อปี

สาเหตุของโรคหลอดลมอักเสบ

ภาวะหลอดลมอักเสบสามารถเกิดมาจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียก็ได้ กระนั้นการติดเชื้อจากไวรัสจะเกิดขึ้นบ่อยที่สุด

กรณีส่วนมากจะเกิดจากเชื้อไวรัสตัวเดียวกับที่ทำให้เป็นหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ เชื้อไวรัสจะอยู่ในละอองสารคัดหลั่งที่ออกมาจากจมูกหรือปากของผู้ติดเชื้อ (ผ่านการไอหรือจาม)

ละอองเหล่านี้สามารถกระจายตัวออกไปได้ไกลถึงสามฟุต และสามารถค้างอยู่ในอากาศได้ช่วงเวลาหนึ่งก่อนจะตกลงสู่พื้นผิว ซึ่งเชื้อจะมีชีวิตอยู่บนสิ่งนั้น ๆ ได้นานกว่า 24 ชั่วโมง ผู้ที่สัมผัสสิ่งของที่มีเชื้อจะสามารถแพร่เชื้อไวรัสได้ด้วยการสัมผัสผู้อื่น

สิ่งของในชีวิตประจำวันทั้งที่บ้านและที่สาธารณะอย่างลูกบิดประตูและแป้นพิมพ์ ผู้คนมักจะติดเชื้อจากการสัมผัสสิ่งของจนทำให้เชื้อขึ้นไปอยู่บนมือ และนำมือเปื้อนเชื้อนั้นเข้าใกล้กับจมูกหรือปากของตนเอง อีกทั้งคุณยังสามารถติดเชื้อได้จากการสูดหายใจนำละอองไวรัสในอากาศเข้าไปอีกด้วย

การหายใจนำสารก่อความระคายเคือง

โรคหลอดลมอักเสบสามารถถูกกระตุ้นได้ด้วยการหายใจนำสารที่ก่อความระคายเคืองเข้าไป อย่างเช่นควันไฟ สารเคมี หรือควันบุหรี่ เป็นต้น

การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง และควันจากบุหรี่ยังส่งผลต่อผู้ที่สูดหายใจเข้าไปอีกด้วย (ผู้สูบมือสอง) ซึ่งผลเสียจากควันมือสองจะส่งผลเช่นเดียวกับที่ตัวผู้สูบได้รับ

โรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพ

คุณอาจมีความเสี่ยงต่อโรคหลอดลมอักเสบมากกว่าคนทั่วไปหากว่าคุณต้องสัมผัสกับสิ่งที่สามารถสร้างความเสียหายแก่ปอดของคุณระหว่างการปฏิบัติงานตามปรกติ เช่น ฝุ่นจากธัญพืช เศษผ้า แอมโมเนีย กรดรุนแรง คลอรีน

ภาวะหลอดลมอักเสบที่เกิดจากการประกอบอาชีพมักจะทุเลาลงเองเมื่อคุณไม่ได้รับสารก่อความระคายเคืองอีกต่อไป

การรักษาโรคหลอดลมอักเสบ

กรณีผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบส่วนมากไม่ต้องเข้ารับการรักษากับแพทย์ และสามารถจัดการอาการต่าง ๆ ได้เองที่บ้าน

อีกทั้งยังไม่มีวิธีรักษาโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง แต่การใช้ชีวิตที่ดีจะสามารถช่วยให้อาการของโรคดีขึ้นได้ โดยเฉพาะการเลิกบุหรี่

การจัดการอาการที่บ้าน

หากคุณเป็นโรคหลอดลมอักเสบ: พยายามพักผ่อนให้มาก ๆ ดื่มน้ำเยอะ ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ และเพื่อให้มูกในปอดถูกขับออกมาง่ายขึ้น รักษาอาการปวดศีรษะ ไข้ และปวดกล้ามเนื้อด้วยยาพาราเซตตามอลหรืออิบูโพรเฟน แต่หากคุณเป็นหอบหืดไม่ควรใช้ยาอิบูโพรเฟน

คุณสามารถจิบน้ำผึ้งผสมมะนาวเพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอแทนการใช้ยาก็ได้

เลิกสูบบุหรี่

หากคุณสูบบุหรี่ คุณควรเลิกบุหรี่ในทันทีเนื่องจากบุหรี่จะยิ่งไปกระตุ้นให้โรคหลอดลมอักเสบทรุดหนักกว่าเดิม อีกทั้งยังเป็นตัวแปรที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้ในระยะยาว (เรื้อรัง)

ยาปฏิชีวนะ

แพทย์จะไม่ทำการจ่ายยาปฏิชีวนะให้กับผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบเนื่องจากโรคนี้มักเกิดมาจากเชื้อไวรัสซึ่งยาปฏิชีวนะจะไม่ได้ผล อีกทั้งการใช้ยาปฏิชีวนะในสถานการณ์ที่ไม่จำเป็นอาจทำให้เชื้อแบคทีเรียดื้อยาได้

แพทย์จะจ่ายยาปฏิชีวนะแก่คุณในกรณีที่คุณมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่นปอดบวม

ยาปฏิชีวนะสามารถใช้กับ: เด็กที่คลอดก่อนกำหนด ผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป ผู้ที่มีประวัติเป็นโรคหัวใจ โรคตับ หรือโรคไต ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ ทั้งจากภาวะสุขภาพหรือผลข้างเคียงจากการรักษาด้วยสเตียรอยด์ ผู้ปวยซิสติก ไฟโบรซิส

หากคุณได้รับยาปฏิชีวนะสำหรับโรคหลอดลมอักเสบ ยาที่ได้มักจะเป็นยาที่ใช้ติดกันห้าวันอย่าง amoxicillin, oxytetracycline หรือ doxycycline

ผลข้างเคียงของยาเหล่านี้มีทั้งคลื่นไส้ อาเจียน และท้องร่วง แต่ก็นับว่าไม่ค่อยเกิดขึ้นนัก

โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง

โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังก็สามารถรักษาได้ด้วยวิธีเดียวกับโรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ยกตัวอย่างเช่น:

  • การใช้ยาประเภทที่เรียกว่า mucolytics ที่สามารถช่วยให้ขับมูกออกมาได้ง่ายขึ้น
  • การออกกำลังที่เรียกว่าโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถนะปอด (pulmonary rehabilitation) เพื่อช่วยให้คุณรับมือกับอาการต่าง ๆ ได้ดีขึ้น
  • การเลิกบุหรี่

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน


15 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Bronchitis. Johns Hopkins Medicine. (Available via: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/bronchitis)
Learn About Bronchitis. American Lung Association. (Available via: https://www.lung.org/lung-health-diseases/lung-disease-lookup/bronchitis/learn-about-bronchitis)
Bronchitis symptoms & treatments - Illnesses & conditions. NHS inform. (Available via: https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/bronchitis)

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
มีอาการไอมาสักระยะ ตรงจเลือด แล้ว ตรวจปอด แล้วปกติ มิทราบว่าเป็นเพราะอะไรครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ไอติดต่อกันเป็นเวลานานกว่า4เดือน มีเสลดและฟองเยอะ คือ โรคหลอดลมอักเสบใช่หรือไม่คะ กินยารักษาก็ไม่หาย ไปหาหมอมาหลายครั้งแล้ว
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
โรคหลอดลมอักเสบแก้ไข้ยังไงค่ะทรมานมาก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
มีอาการไอไม่มีเสมหะ มาประมาน4-5วัน โดยจะไอมากในช่วงเวลาที่ โดน ลมหรือทานของมันๆ และช่วงกลางคืน หรือตื่นนอน ไม่ทราบเกิดสาเหตุใดครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
สุนัขมีอาการไอไม่ยอมกินข้าวกินแต่น้ำไอแห้งๆหายใจขัดๆควรกินยาอะไรดีค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป