โรคชิคุนกุนยา (Chikungunya) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

โรคชิคุนกุนยาเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่แพร่กระจายในมนุษย์เมื่อโดนยุงที่ติดเชื้อกัด

โรคชิคุนกุนยาเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่แพร่กระจายในมนุษย์โดยยุงที่มีไวรัส เชื้อไวรัสถูกแพร่กระโดยยุงและสามารถทำให้เกิดอาการปวดข้ออย่างรุนแรง อาการแสดงว่ามีการติดเชื้อของโรคนี้ที่เห็นเด่นชัดคืออาการไข้สูงอย่างเฉียบพลันและอาการปวดข้ออย่างรุนแรงหรือข้อติดขัด

อาการทั่วไปอื่น ๆ ของโรคชิคุนกุนยา  มี ผื่นแดง ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ และ อ่อนล้า คนส่วนใหญ่จะฟื้นตัวจากโรคชิคุนกุนยาและมีภูมิต้านทานต่อโรคนี้ไปตลอดชีวิต อย่างไรก็ตาม อาการปวดอาจจะคงอยู่หลายสัปดาห์หรือกลับมาเป็นซ้ำหลังจากนั้นเป็นเดือน ๆ

โดยเกือบ 15% ของรายที่ติดเชื้อ อาจกลายเป็นเป็นอาการเรื้อรังและเกิดขึ้นเป็นปี ๆ ด้วยเหตุนี้ทำให้ในบางครั้งโรคชิคุนกุนยาถูกวินิจฉัยผิดเป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ไม่บ่อยนักที่การติดเชื้อของโรคชิคุนกุนยาสามารถทำให้เกิดปัญหาที่รุนแรงบนผิวหนัง ดวงตา ไต หัวใจ หรือระบบประสาท

ในปัจจุบันยังไม่มีการรักษาที่หายขาดหรือวัคซีนสำหรับโรคชิคุนกุนยา การรักษาส่วนใหญ่มุ่งหวังที่จะช่วยบรรเทาอาการเท่านั้น

ชื่อ "ชิคุนกุนยา" มาจากคำในภาษา Makonde (หรือ Kimakonde) ของแอฟริกาใต้ แปลว่า "การก้มตัวงอระหว่างเดิน" เพื่ออธิบายลักษณะการก้มตัวลงของคนที่ทุกข์ทรมานจากอาการปวดข้ออย่างรุนแรง

การแพร่กระจายของโรคชิคุนกุนยา

ในช่วงการระบาดของโรค วงจรของการแพร่กระจายของโรคชิคุนกุนยาคือระหว่างยุงและมนุษย์ แต่ถึงกระนั้น ในหลาย ๆ พื้นที่ของแอฟริกา สัตว์กลุ่มลิงป่าและค้างคาวเคยเป็นที่รู้กันว่ามีส่วนในการทำให้เกิดการระบาดของโรคในมนุษย์จากการโดนยุงกัด สัตว์อื่น ๆ รวมถึง นก โคกระบือ และ สัตว์จำพวกหนูอาจติดเชื้อได้และมีส่วนทำให้โรคแพร่กระจายโดยยุงเช่นกัน

ผู้ป่วยสามารถกระจายไวรัสไปสู่คนอื่นถ้าหากโดนยุงกัดประมาณ 2-6 วันระหว่างที่กำลังป่วย ส่วนการแพร่กระจายเชื้อที่มาจากเลือด ก็มีความเป็นไปได้เช่นกัน เพราะมีการบันทึกข้อมูลโดยเจ้าหน้าที่ห้องวิจัยที่ได้รับเลือดที่ติดเชื้อแล้ว

เด็กแรกเกิดอาจติดเชื้อโรคชิคุนกุนยาจากผู้เป็นแม่ที่ติดเชื้อในจำนวนวันที่จำกัดก่อนและหลังการเกิด แต่การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะไม่ติดเชื้อเพราะไวรัสไม่ได้ถูกค้นพบในนมแม่

ในสหรัฐอเมริกา มียุงที่อยู่สองสายพันธุ์ที่มีการแพร่เชื้อโรคชิคุนกุนยา ซึ่งยุงพวกนี้คือยุงลายบ้าน (Aedes aegypti) หรือ ยุงลาย (Yellow Fever Mosquito) ทางภาคใต้ และ ยุงลายสวน (Aedes albopictus) หรือ ยุงลายเสือ"Asian tiger mosquito" ที่พบได้บ่อยภายในประเทศ

แหล่งแพร่พันธ์ยุงลายใกล้ที่อยู่อาศัยของมนุษย์ถือเป็นความเสี่ยงสำคัญสำหรับโรคชิคุนกุนยา

ความชุกของโรคชิคุนกุนยาในทั่วโลก

จากรายงานของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติ พบว่า หลัก ๆ แล้วโรคชิคุนกุนยาได้ส่งผลกระทบต่อคนในทวีปแอฟริกา เอเชีย และอินเดียโดยที่หลายล้านคนได้รับผลกระทบจากการระบาดซ้ำในปี 2004 นอกจากนี้ ในสหรัฐอเมริการะหว่างปี 2006 ถึง 2013 มีผู้ป่วยที่ติดเชื้อโรคชิคุนกุนยาอยู่ที่ 28 ราย (ระหว่าง 5-65) จากรรายงานที่พบในแต่ละปี และเมื่อไม่นานมานี้ ความชุกของโรคยังถูกค้นพบในทวีปยุโรป อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ รวมถึงแถบแคริเบียนอีกด้วย

ผู้ป่วยที่ติดเชื้อในสหรัฐอเมริกาทั้งหมดนั้น เกิดอาการติดเชื้อจากนอกประเทศ ซึ่งตัวเลขนี้ได้กระโดดขึ้นถึง 2,000 รายที่มีการติดเชื้อในปี 2014 ในภาคพื้นทวีปของสหรัฐอเมริกา จากรายงานของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติ 11 คนจากผู้ติดเชื้อทั้งหมดได้รับการติดเชื้อเมื่อพวกเขาอยู่ในฟลอริด้า

มีรายงานจากแคริเบียนว่าเกิดการการติดเชื้อกว่าหลายแสนคนเป็นครั้งแรกในปี 2013 และ 2014 จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลกและศูนย์ควบคุมและป้องกันโรครวมถึงรายที่ติดเชื้อที่ติดเชื้อในประเทศศเปอร์ตูริโกและหมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐอเมริกา

ในปี 2007 มีรายงานการแพร่เชื้อในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอิตาลี ส่วนยอดจริงของผู้ป่วยที่ติดเชื้อในสหรัฐอเมริกาตลอดปี 2014 ไม่สามารถระบุได้เพราะแพทย์ไม่ได้ถูกสั่งให้ทำรายงานเรื่องโรคชิคุนกุนยาจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติ อย่างไรก็ตาม ในปี 2015 ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคได้ประกาศให้โรคนี้เป็นโรคที่ต้องแจ้งเตือนระดับชาติเมื่อมีอาการ โดยให้แจ้งเจ้าหน้าที่ทำงานด้านการสุขภาพโดยทันที

ระบาดวิทยาของโรคชิคุนกุนยา

โดยส่วนมากแล้วการระบาดของโรคชิคุนกุนยานั้นค่อนข้างกว้างพร้อมเปอร์เซ็นต์การติดเชื้อของผู้ป่วยที่สูง ไวรัสที่ส่งผลให้เกิดโรคชิคุนกุนยาได้รับการพูดถึงครั้งแรกในการระบาดที่ภาคใต้ของประเทศแทนซาเนียในปี 1952 นี่ทำให้เกิดการระบาดเป็นระยะๆในทวีปแอฟริกาและเอเชียตั้งแต่ช่วง 1960s

การระบาดครั้งล่าสุดที่สำคัญได้แก่

  • ปี1999 ถึง 2000: สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
  • ปี 2005 และ2006: เกาะในมหาสมุทรอินเดีย พร้อมรายที่ติดเชื้อที่เดินทางไปทวีปยุโรป
  • ปี 2006และ 2007: ประเทศอินเดียและประเทศอื่นๆในภูมิภาคนั้น
  • ปี 2007: ประเทศกาบอง
  • ปี 2011ถึง 2014: หมู่เกาะแปซิฟิก
  • ปี 2014: หมู่เกาะแคริเบียน ทวีปอเมริกากลาง และบางประเทศในทวีปอเมริกาใต้ และในประเทศสหรัฐอเมริกา

ผู้ติดเชื้อที่ได้รับความสนใจก็คือ นักแสดงหญิง ลินด์เซย์ โลฮานที่มีความเสี่ยงจากการเดินทางไปในพื้นที่ที่มีการระบาดของโรคชิคุนกุนยา

โลฮานได้ขึ้นหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์ในช่วงเดือนธันวาคม ปี 2014 หลังจากมีรายงานว่าเธอได้รับการติดเชื้อไวรัสโรคนี้ระหว่างที่กำลังท่องเที่ยวในเฟรนช์โปลินีเซีย จากรายงายของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติ ในเดือนมีนาคม ปี 2015รายที่ติดเชื้อของโรคชิคุนกุนยาได้รับการรายงายในหลายๆประเทศของทวีปอเมริกา รวมถึงประเทศต่างๆดังต่อไปนี้

  • อารูบา
  • บาฮามาส
  • บาร์เบโดส
  • เบลีซ
  • บราซิล
  • หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน
  • หมู่เกาะเคย์แมน
  • โคลัมเบีย
  • คอสตาริกา
  • สาธารณรัฐโดมินิกัน
  • เอกวาดอร์
  • กัวเดอลุป
  • จาเมกา
  • มาร์ตีนิก
  • เม็กซิโก
  • ปานามา
  • เปอร์โตริโก
  • เซนต์คิตส์และเนวิส
  • เซนต์มาร์ติน
  • เซนต์ลูเซีย
  • เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์
  • หมู่เกาะเติกส์และหมู่เกาะเคคอส
  • หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐอเมริกา
  • เวเนซูเอลา

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่