หัวใจเต้นผิดจังหวะคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

เรียนรู้เกี่ยวกับอาการและสาเหตุของหัวใจเต้นผิดจังหวะ

อาร์ริทเมีย (Arrhythmia) หรือภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ สามารถแบ่งอย่างง่ายๆ ได้เป็นสองกลุ่ม คือ

  • แบรดดีคาร์เดีย (Bradycardia) คือ หัวใจเต้นช้ากว่าปกติ
  • แทคคีคาร์เดีย (Tachycardia) คือ หัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ

เอเตรียลฟิบบริลเลชัน (Atrial fibrillation) หรือที่เรียกว่า เอฟิบ (Afib) เป็นภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดเต้นเร็วกว่าปกติที่พบได้บ่อยที่สุด ซึ่งผู้ป่วยจะรู้สึกใจเต้นรัวหรือใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะบางชนิดไม่มีอันตรายและไม่มีอาการแต่บางชนิดก็มีอันตรายถึงชีวิตทำให้หัวใจหยุดเต้นหรือหัวใจวายได้

สาเหตุของหัวใจเต้นผิดจังหวะ

หัวใจเต้นผิดจังหวะเกิดจากสัญญาณไฟฟ้าที่ควบคุมการเต้นของหัวใจทำงานผิดปกติ โดยเซลล์ประสาทที่นำสัญญาณไฟฟ้าอาจถูกทำลายหรือนำสัญญาณไฟฟ้าได้ไม่ดี ซึ่งจังหวะการเต้นของหัวใจจะถูกรบกวนถ้าหัวใจสร้างสัญญาณไฟฟ้าเหล่านี้มากเกินไป บางครั้งก็ไม่ทราบสาเหตุของหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งมักจะพบบ่อยในผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุมีโอกาสที่จะเกิดโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง หรือโรคอื่นๆ ที่จะทำให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะได้มากกว่า

นอกจากนี้ ผลข้างเคียงของยาบางชนิดยังทำให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะได้แม้กระทั่งยาที่ขายตามร้านขายยาทั่วไป ยาต้านซึมเศร้ากลุ่มไตรไซคลิก (tricyclic antidepressant) ยาแก้แพ้กลุ่มต้านฮิสตามีน (antihistamine) ยากลุ่มเบต้าบล๊อกเกอร์ (beta blocker) นอกจากนี้ ยาเสพติด เช่น โคเคน เมทแอมเฟตามีน (methamphetamines) หรือยาบ้า รวมถึงสารจำพวกคาเฟอีนและนิโคตินก็ทำให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะได้

อาการของหัวใจเต้นผิดจังหวะ

หัวใจเต้นผิดจังหวะหลายชนิดมักไม่มีอาการ แต่อาการที่พบบ่อย ได้แก่

  • ใจสั่น คือ อาจรู้สึกสั่นๆ ในอก รู้สึกหัวใจเต้นๆ แล้วหยุด รู้สึกหัวใจเต้นรัวและแรง
  • รู้สึกหัวใจหยุดเต้นเป็นพักๆ ไม่เต้นตามจังหวะปกติหรือรู้สึกจังหวะการเต้นไม่สม่ำเสมอ
  • เพลีย อ่อนแรง เวียนศีรษะ
  • หัวใจเต้นช้า

หัวใจเต้นผิดจังหวะบางชนิดต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน ขณะที่หัวใจเต้นผิดจังหวะอยู่นั้นหัวใจจะไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายได้และหัวใจอาจหยุดทำงาน ถ้ามีอาการเหล่านี้ควรเรียกรถพยาบาลหรือหน่วยแพทย์ฉุกเฉินทันที ได้แก่

  • แขนขาอ่อนแรงฉับพลัน เวียนศีรษะ หรือปวดศีรษะ
  • เป็นลมหรือหน้ามืด
  • หายใจไม่สะดวก
  • เจ็บแน่นหน้าอก

การวินิจฉัยหัวใจเต้นผิดจังหวะ

มีการตรวจและมีเครื่องมือหลายอย่างที่ช่วยตรวจหาหัวใจเต้นผิดจังหวะ การจะวินิจฉัยหัวใจเต้นผิดจังหวะได้นั้นจะต้องอาศัยการบันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจ หรือ อีซีจี (ECG)

  • เครื่องโฮลเตอร์มอนิเตอร์ (Holter monitor) โดยแพทย์จะเป็นคนสั่งให้ใช้ตรวจได้ มีลักษณะเป็นแผ่นแปะหรือสติ๊กเกอร์เล็กๆ ที่เรียกว่า อีเล็กโทรด (electrode) แปะอยู่หลายตำแหน่งที่ตัวและหน้าปก โดยอีเล็กโทรดเหล่านี้จะสร้างภาพจำลองของคลื่นไฟฟ้าหัวใจแล้วแพทย์จะดูว่ามีคลื่นไฟฟ้าหัวใจที่ผิดปกติอยู่ตำแหน่งใด
  • เอคโคคาร์ดิโอแกรม (echocardiogram) เป็นอัลตราซาวน์ประเภทหนึ่งที่ใช้ความถี่คลื่นสั้นสร้างภาพจำลองของหัวใจซึ่ง บางครั้งก็ใช้ในการวินิจฉัยหัวใจเต้นผิดจังหวะ
  • สเตรสเทส (stress test) เป็นการทดสอบโดยให้ออกำลังเช่นวิ่งสายพานหรือใช้ยากระตุ้นหัวใจให้คล้ายกับการออกกำลังกายซึ่งการออกกำลังจะกระตุ้นให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะทำให้แพทย์สามารถวินิจฉัยได้

ปัจจัยเสี่ยงของหัวใจเต้นผิดจังหวะ

ปัจจัยเสี่ยงของหัวใจเต้นผิดจังหวะที่พบได้ทั่วไป ได้แก่

  • หัวใจวาย
  • หัวใจล้มเหลวหรือกล้ามเนื้อหัวใจเสื่อม
  • ลิ้นหัวใจผิดปกติ
  • หัวใจพิการแต่กำเนิด
  • ความดันโลหิตสูง
  • ภาวะหยุดหัวใจขณะหลับ
  • ยาบางชนิดที่ซื้อได้ตามร้านขายยา
  • ยาเสพติด (โคเคน หรือ ยาบ้า)
  • ได้รับคาเฟอีนหรือนิโคตินมากเกินไป
  • เครียดจัดหรือโกรธจัด

การรักษาหัวใจเต้นผิดจังหวะ

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะรักษาได้โดยใช้ยา การทำหัตถการ หรือการผ่าตัด ยาจะช่วยชะลอจังหวะการเต้นของหัวใจหากหัวใจเต้นเร็วเกินไปและช่วยทำให้การเต้นของหัวใจสม่ำเสมอ กลุ่มยาที่ใช้รักษาหัวใจเต้นผิดจังหวะ ได้แก่ ยากลุ่มเบต้าบล๊อกเกอร์ (beta blocker) ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (anticoagulant) ยากลุ่มแคลเซียมแชแนลบล๊อกเกอร์ (calcium channel blocker) และยากลุ่มแอนติอาร์ริทมิก (anti-arrhythmic)

ส่วนกลุ่มที่มีภาวะหัวใจเต้นช้ากว่าปกติสามารถรักษาด้วยเครื่องกระตุ้นหัวใจที่เรียกว่า เพซเมกเกอร์ (pacemaker) ซึ่งเป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใส่เข้าไปใต้ผิวหนังบริเวณหน้าอก เครื่องจะตรวจวัดและคลื่นไฟฟ้าไปกระตุ้นหัวใจและควบคุมจังหวะการเต้นของหัวใจ

สำหรับภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่เกิดจากโรคหลอดเลือดหัวใจ (coronary artery disease) จะต้องรักษาด้วยการใส่ขดลวดถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจ (intracoronary stent) หรือผ่าตัดทำทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจที่เรียกว่า บายพาส (coronary artery bypass graft หรือ CABG) การทำซีเอบีจีนั้นศัลยแพทย์จะผ่าตัดนำหลอดเลือดที่อยู่ในสภาพดีเช่นที่แขนหรือขามาทำทางเบี่ยงหรือบายพาสให้เลือดไหลในหลอดเลือดที่ดีแทนหลอดเลือดหัวใจที่อุดตัน

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสำหรับหัวใจเต้นผิดจังหวะ

นอกจากยาและการผ่าตัดแล้ว แพทย์ได้แนะนำให้ปรับพฤติกรรมง่ายๆ ดังนี้

  • รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ไขมันต่ำ และเกลือต่ำ
  • ออกกำลังกานสม่ำเสมอ
  • เลิกบุหรี่
  • ระวังไม่ให้น้ำหนักขึ้น

นอกจากนี้หัวใจเต้นผิดจังหวะบางชนิดรักษาได้ด้วยวิธีง่ายๆ ที่เรียกว่า วากัล แมนนูเวอร์ (vagal maneuver) เช่น

  • ไอ
  • กลั้นลมหายใจแล้วเบ่ง
  • ใช้นิ้วกดเปลือกตาลงเบาๆ

การทำวากัลแมนนูเวอร์ไม่เหมาะสำหรับทุกคนแต่ใช้ได้ในหัวใจเต้นผิดจังหวะบางชนิดเท่านั้น จึงต้องปรึกษาแพทย์การทำเสมอ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หัวใจเต้นผิดจังหวะต้องดูแลตัวเองอย่างไรดี
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
จะดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะอย่างไรคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ลูก 7 ขวบ เมื่อลูกหัวใจเต้นผิดจังหวะ ควรดูแลลูกอย่างไหร่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่