มะเร็งและโรคร้าย

โรคมะเร็งปอด

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 17, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
Istock 542797410

ปอดเป็นอวัยวะในระบบทางเดินหายใจ อยู่ในช่องอก มีสองข้างคือ ซ้าย และขวา มีหน้าที่ในการหายใจและฟอกอากาศเพื่อนำออกซิเจนเข้าสู่ร่างกาย

ปอดทั้งข้างซ้ายและขวา แบ่งเป็นหลายกลีบ คือ กลีบบน กลีบกลาง และ กลีบล่าง ซึ่งโรคมะเร็งปอดสามารถเกิดขึ้นได้กับปอดทุกๆ กลีบ ในอัตราส่วน ใกล้เคียงกัน นอกจากนี้ โรคมะเร็งปอดยังสามารถเกิดได้พร้อมกันในหลาย ตำแหน่งของปอด หรือแพร่กระจายเข้ากระแสเลือดจากปอดข้างหนึ่งไปสู่ปอด ข้างเดียวกันแต่คนละกลีบ หรือเข้าสู่ปอดอีกข้างได้เช่นกัน

เซลล์ของปอดมีหลายชนิด ได้แก่ เซลล์ของเนื้อเยื่อปอดซึ่งมีหน้าที่แลกเปลี่ยนออกซิเจน เซลล์เยื่อเมือกบุภายในหลอดลมต่าง ๆ กล้ามเนื้อ เส้นเลือด เซลล์ต่อมน้ำลาย และเซลล์ต่อมน้ำเหลือง ซึ่งเซลล์ทุกชนิดของปอดสามารถเกิด เป็นโรคมะเร็งได้ทั้งหมด แต่ส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดของโรคมะเร็งปอดจะเกิดจาก เซลล์เยื่อเมือกบุภายในหลอดลม

ถาม : โรคมะเร็งปอดเกิดจากอะไร ?

ตอบ : ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดของการเกิดโรคมะเร็งปอด แต่จากการศึกษาเชื่อว่าน่าจะมาจากหลายปัจจัยเสี่ยงร่วมกัน ได้แก่

  • การสูบบุหรี่ โดยพบว่าในคนสูบบุหรี่ เมื่อเลิกสูบบุหรี่ โอกาสเกิดโรค มะเร็งปอดจะลดลง นอกจากนี้ยังพบว่าคนที่ไม่ได้สูบบุหรี่ แต่ได้รับควันบุหรี่ สม่ำเสมอ (secondhand smoker/passive smoker) มีปัจจัยเสี่ยงของ การเกิดโรคมะเร็งปอดสูงพอๆ หรือสูงกว่าผู้สูบบุหรี่โดยตรง (เพราะสูดควัน บุหรี่เข้าปอดเต็มที่โดยไม่มีเครื่องป้องกัน หรือไม่มีการพ่นควันบุหรี่ออกมา)
  • การมีพันธุกรรมชนิดไม่ถ่ายทอดบางชนิดผิดปรกติ โดยเฉพาะพันธุ กรรมที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการแบ่งตัวและ/หรือการตายของเซลล์
  • ไอเรื้อรัง
  • ไอเป็นเลือด มีเสลดปนเลือดและ/หรือมีน้ำลายปนเลือด
  • เหนื่อยง่าย หอบ เหนื่อย
  • น้ำหนักลดโดยหาสาเหตุไม่ได้
  • มีไข้ต่ำๆ แต่หาสาเหตุไม่ได้
  • บางครั้งมีอาการหน้า คอ หรือแขนบวม(มักเป็นแขนข้างขวา) ร่วมกับอาการเหนื่อย/หอบ นอนราบไม่ได้ เกิดจากก้อนมะเร็งกดเบียดหรือลุกลาม เข้าหลอดเลือดดำในช่องอก
  • เมื่อโรคลุกลามมาก อาจคลำพบต่อมน้ำเหลืองโตบริเวณเหนือกระดูก ไหปลาร้า
  • บ่อยครั้งที่ผู้ป่วยโรคมะเร็งปอด ไม่มีอาการทางปอดที่ชัดเจน แต่เป็น อาการจากโรคมะเร็งปอดแพร่กระจาย อาการที่พบได้บ่อยคือ การเป็นอัมพาต จากโรคมะเร็งแพร่กระจายเข้าสมองและ/หรือไขสันหลัง (มักร่วมกับอาการปวด หลัง) และอาการปวดหลัง ปวดกระดูก หรือกระดูกหัก จากการที่โรคมะเร็ง แพร่กระจายเข้ากระดูก

ถาม : โรคมะเร็งปอดพบได้บ่อยหรือไม่ ?

ตอบ : โรคมะเร็งปอดเป็นโรคมะเร็งที่มีอัตราการเกิดสูงติด 1 ใน 5 ของโรคมะเร็งที่พบบ่อยในคนทั่วโลก ในประเทศไทยโรคมะเร็งปอดก็ติด ใน 10 อันดับของโรคมะเร็งที่พบบ่อยทั้งผู้หญิงและผู้ชาย

โรคมะเร็งปอดเป็นโรคมะเร็งในผู้ใหญ่ มีโอกาสเกิดน้อยกว่าในคนอายุ ต่ำกว่า 40 ปี โดยพบอัตราการเกิดสูงในช่วงอายุ 50-60 ปี และมีอัตราการเกิด ในผู้ชายสูงกว่าในผู้หญิงประมาณ 2 เท่า

ถาม : โรคมะเร็งปอดมีกี่ชนิด ?

ตอบ : โรคมะเร็งปอดมีหลายชนิดย่อย แต่แบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลักคือชนิดเซลล์ตัวโต (ตัวใหญ่) และชนิดเซลล์ตัวเล็ก โดยชนิดเซลล์ตัวโต จะมีความรุนแรงของโรคต่ำกว่าชนิดเซลล์ตัวเล็ก และเป็นชนิดที่พบได้บ่อยกว่า ประมาณ 3-4 เท่า

ถาม : โรคมะเร็งปอดมีอาการอย่างไร ?

ตอบ : โรคมะเร็งปอดไม่มีอาการเฉพาะ แต่จะเป็นอาการเช่นเดียวกับการติดเชื้อในปอดหรือโรคปอดทั่วไป อาการของโรคมะเร็งปอดที่พบได้บ่อย ได้แก่

ถาม : รู้ได้อย่างไรว่าเป็นโรคมะเร็งปอด ?

ตอบ : แพทย์วินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็งปอดได้จากการสอบถามประวัติอาการการตรวจร่างกาย การเอกซเรย์ปอด แต่ที่ให้ผลแน่ชัดคือ การเจาะ ดูดหรือการตัดชิ้นเนื้อจากก้อนมะเร็งหรือน้ำในปอด/เยื่อหุ้มปอด (อาจโดยวิธี การส่องกล้องหรือรังสีร่วมรักษา) ไปตรวจทางเซลล์วิทยาและ/หรือพยาธิวิทยา

ถาม : โรคมะเร็งปอดมีกี่ระยะ ?

ตอบ :รคมะเร็งปอดมี 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งชนิดอื่นๆ (บางระยะแบ่งเป็นระยะย่อย เพื่อให้แพทย์โรคมะเร็งใช้เป็นตัวบ่งชี้ทางการ รักษา) ได้แก่

ระยะที่ 1 ก้อนเนื้อมะเร็งมีขนาดไม่เกิน 5 เซนติเมตร และเกิดในตำแหน่งที่ห่างจากขั้วปอด

ระยะที่ 2 ก้อนเนื้อมะเร็งมีขนาดโตมากกว่า 5 เซนติเมตร และ/หรือ ลุกลามเข้าเยื่อหุ้มปอด และ/หรือผนังหน้าอก และ/หรือลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองบริเวณขั้วปอดข้างเดียวกับก้อนมะเร็ง

ระยะที่ 3 ก้อนมะเร็งเกิดในบริเวณใกล้ขั้วปอด และ/หรือลุกลามเข้า ปอดกลีบอื่นๆ เส้นเลือดใหญ่ และ/หรือลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองในช่องอก และ ต่อมน้ำเหลืองเหนือไหปลาร้า

ระยะที่ 4 โรคมะเร็งแพร่กระจายเข้ากระแสเลือด ไปยังอวัยวะอื่น ๆ ซึ่ง อยู่ไกลออกไป อวัยวะที่พบได้บ่อยคือ ตัวปอดเอง กระดูก สมองและตับ และ /หรือมีน้ำมะเร็งในช่องปอดและ/หรือในเยื่อหุ้มหัวใจ

ถาม : รู้ได้อย่างไรว่าเป็นโรคมะเร็งปอดระยะที่เท่าไร ?

ตอบ : แพทย์ทราบได้ว่า ผู้ป่วยเป็นโรคมะเร็งปอดระยะที่เท่าไร จากการตรวจต่าง ๆ ดังที่ได้กล่าวแล้วในเรื่อง มะเร็งคืออะไร ? หัวข้อ รู้ได้ อย่างไรว่าเป็นโรคมะเร็งระยะที่เท่าไร ?

ถาม : โรคมะเร็งปอดรักษาหายได้หรือไม่ ?

ตอบ : โรคมะเร็งปอดจัดเป็นมะเร็งชนิดที่มีความรุนแรงของโรคสูงมาก มักพบการลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง และแพร่กระจายเข้ากระแสเลือดสูงมาก แต่ยังมีโอกาสรักษาหายได้ แม้โอกาสรักษาหายจะต่ำกว่าโรคมะเร็งชนิด อื่นๆ ก็ตาม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ปัจจัยที่สำคัญ ได้แก่ ระยะของโรค มะเร็ง ผลการผ่าตัดว่าสามารถผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออกได้หมดหรือไม่ ประสิทธิ ภาพในการทำงานของปอด อายุและสุขภาพของผู้ป่วย

ถาม : โรคมะเร็งปอดมีวิธีรักษาอย่างไร ?

ตอบ : ในโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต การรักษาโรคในระยะแรกมักเป็นการผ่าตัด อาจร่วมกับเคมีบำบัด แต่ในระยะลุกลามรุนแรง การรักษา มักเป็นเคมีบำบัด ร่วมกับรังสีรักษา หรือเป็นการรักษาบรรเทา/ประทั้งอาการ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอายุและสุขภาพของผู้ป่วย และในโรคระยะแพร่กระจาย การ รักษาจะเป็นการรักษาแบบบรรเทา/ประทั้งอาการ หรือการประคับประคอง/พยุง อาการ/การรักษาทางอายุรกรรมทั่วไป

การรักษาโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวเล็ก ซึ่งมีความรุนแรงของโรคสูง กว่าชนิดเซลล์ตัวโต เมื่อตรวจพบโรค มักเป็นโรคระยะลุกลามรุนแรงหรือระยะ แพร่กระจายแล้ว ดังนั้น วิธีการรักษาหลักคือ ยาเคมีบำบัดและรังสีรักษา อาจ เป็นวิธีการใดวิธีหนึ่ง หรือทั้งสองวิธีการร่วมกัน และ/หรือการรักษาบรรเทา/ ประทั่งอาการ หรือการประคับประคอง/พยุงอาการ/การรักษาทางอายุรกรรม ทั่วไป ส่วนการผ่าตัดจะพิจารณาผู้ป่วยเป็นรายๆ ไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอายุและ สุขภาพของผู้ป่วย

ในโรคมะเร็งปอด ได้มีการศึกษาเรื่องการใช้ยารักษาตรงเป้าอย่างกว้างขวาง และแม้จะยังจัดเป็นการรักษาที่ยังอยู่ในระหว่างการศึกษา แต่ตัวยาก็มีวาง ขายทั่วไปแล้ว อย่างไรก็ตาม ยังเป็นยาที่ไม่สามารถรักษาโรคมะเร็งปอดให้หาย ได้ เพียงควบคุมโรคได้ระยะหนึ่งจนกว่าโรคจะดื้อยา นอกจากนี้ ยายังมีราคา สูงมากเกินกว่าที่ผู้ป่วยทุกคนจะเข้าถึงได้

ถาม : มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปอดหรือไม่

ตอบ : ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปอดที่มีประสิทธิภาพที่สามารถตรวจโรคมะเร็งปอดให้พบตั้งแต่เมื่อเริ่มเป็น (การเอกซเรย์ ปอดและ/หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปอด เป็นการวินิจฉัยโรคมะเร็ง ไม่ใช่การ ตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปอด) ดังนั้น วิธีที่ดีที่สุดในขณะนี้คือ เมื่อมีอาการผิดปรกติดังกล่าว ควรรีบปรึกษาแพทย์

อย่างไรก็ตาม ประเทศทางตะวันตกซึ่งมีผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งปอดจำนวน มาก กำลังศึกษากันอย่างกว้างขวาง จริงจัง และเร่งด่วน เพื่อหาวิธีที่มีประสิทธิ ภาพในการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปอด

ถาม : มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งปอดหรือไม่ ?

ตอบ : จนถึงปัจจุบัน วิธีป้องกันการเกิดโรคมะเร็งปอดที่ดีที่สุดคือการไม่สูบบุหรี่ และถ้ายังสูบอยู่ควรเลิก เพราะช่วยลดโอกาสเกิดโรคมะเร็ง ปอดได้ดังที่กล่าวแล้ว

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "ถาม-ตอบมะเร็งร้าย สารพัดชนิด" โดยศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงพวงทอง ไกรพิบูลย์ สำนักพิมพ์ซีเอ็ด เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้

คู่มือทำความเข้าใจโรคมะเร็งหลายชนิดและอาการของโรคมะเร็ง

สถิติของผู้รอดชีวิตจากโรคมะเร็งขั้นพื้นฐาน
สถิติของผู้รอดชีวิตจากโรคมะเร็งขั้นพื้นฐาน

ข้อเท็จจริงจากสมาคมโรคมะเร็งแห่งสหรัฐอเมริกา (American Cancer Society) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC)

5 สถานที่ที่คุณสามารถหาวิกผมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายระหว่างการรักษามะเร็ง
5 สถานที่ที่คุณสามารถหาวิกผมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายระหว่างการรักษามะเร็ง

เคมีบำบัดนั้นต่อสู้กับมะเร็งแต่สามารถทำให้เกิดผมร่วงได้เช่นกัน