โรคโมโนนิวคลิโอสิส (mononucleosis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 14, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

คุณอาจจะเคยได้ยินโรค Mono หรือโรคจากการจูบ แต่ว่าโรคนี้คืออะไร?

โรค Mononucleosis เป็นโรคติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเชื้อ Epstein-Barr Virus และอาจเป็นการติดเชื้อที่รุนแรงได้หากไม่ได้รับการรักษา โดยเชื้อ EBV จะสามารถแพร่กระจายผ่านทางน้ำลาย หรือมูกต่างๆ แต่สามารถติดต่อผ่านทางการจูบ ไอ ตาม หรือการดื่มน้ำหรือใช้อุปกรณ์รับประทานอาหารร่วมกัน

โฆษณาจาก HonestDocs
พะวงเรื่องค่ารักษาพยาบาล?

ดูแบบประกันสุขภาพ คุยกับเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

เลือกซื้อ

ชาวอเมริกัน 85-90% ที่อายุ 40 ปี จะมีภูมิต้านทานต่อเชื้อ EBV แล้ว ซึ่งการมีภูมิต้านทานดังกล่าวแสดงว่าคนเหล่านี้เคยมีการติดเชื้อมาก่อนในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต ไม่ว่าจะมีอาการหรือไม่มีอาการก็ตาม

โดยเชื้อ EBV เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรค Mononucleosis ประมาณ 30-50% และมักจะเกิดในช่วงวัยรุ่นหรือผู้ใหญ่ตอนต้น ซึ่งศูนย์ป้องกันและควบคุมโรค (CDC) ได้กล่าวว่ามีวัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้นมากถึง 25% ที่จะเป็นโรคนี้

สาเหตุของการเกิดโรค Mononucleosis

เชื้อ EBV เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดของการเกิดโรค Mononucleosis และไวรัสชนิดอื่นก็สามารถทำให้เกิดโรคนี้ได้เช่นกัน เช่น เชื้อ Human Cytomegalovirus

โรค Mononucleosis หรือที่รู้จักกันในชื่อ Kissing disease เป็นโรคที่ติดต่อได้ โดยทั่วไปเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรค mononucleosis จะแพร่กระจายผ่านสารคัดหลั่งของร่างกายโดยเฉพาะน้ำลาย นอกจากนั้นยังสามารถมีการแพร่เชื้อทางเลือด และน้ำอสุจิระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ การให้เลือด หรือการผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะได้อีกด้วย

อาการของโรค Mononucleosis

อาการและอาการแสดงของโรค Mono มักเกิดขึ้นหลังจากการติดเชื้อ EBV ประมาณ 4-6 สัปดาห์ โดยในเด็กเล็กอาจแสดงอาการได้เร็วกว่า

อาการแสดงประกอบด้วย การอ่อนเพลีย รู้สึกไม่สบาย เจ็บคอ คออักเสบที่ไม่ดีขึ้นหลังจากได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ ไข้ ต่อมน้ำเหลืองที่คอและข้อพับแขนโต ต่อมทอนซิลโต ปวดหัว มีผื่นขึ้นตามผิวหนัง และม้ามบวม

อาการไข้และเจ็บคอที่เกิดจากโรค Mono มักจะดีขึ้นภายใน 2 สัปดาห์ ในขณะที่อาการอ่อนเพลีย ต่อมน้ำเหลืองโต และม้ามโต อาจอยู่ได้นานอีกหลายสัปดาห์หลังจากนั้น

การวินิจฉัยโรค Mononucleosis

ทีมแพทย์อาจสงสัยโรค Mono จากอาการ อาการแสดงและการตรวจร่างกาย

การตรวจเลือดสามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับการติดเชื้อเพิ่มเติมได้ โดยการส่ง CBC อาจมีเม็ดเลือดชาวที่มีรูปร่างผิดปกติจำนวนมากกว่าปกติ มีจำนวน Neutrophils หรือเกล็ดเลือดน้อยกว่าปกติ และอาจพบค่าการทำงานของตับผิดปกติได้ในโรคนี้

การส่งตรวจ Monospot Test เป็นการตรวจภูมิคุ้มกันของร่างกายต่อเชื้อ EBV โดยสามารถรายงานผลได้ภายใน  1 วัน แต่พบว่าการทดสอบนี้อาจตรวจไม่พบการติดเชื้อในช่วงแรก ๆ ของการเจ็บป่วยได้

ดังนั้นจึงอาจต้องมีการตรวจ Monospot Test ซ้ำทุกสัปดาห์ในช่วงเวลาหนึ่ง แพทย์อาจส่งตรวจภูมิคุ้มกันตัวอื่น ๆ ซึ่งได้ผลช้ากว่า แต่สามารถตรวจพบการติดเชื้อตั้งแต่ช่วงสัปดาห์ที่ 1-2 ของการเริ่มมีอาการได้

การรักษาโรค Mononucleosis

ไม่มีการรักษาที่จำเพาะต่อโรคนี้ โดยการให้ยาปฏิชีวนะ เป็นยาที่ใช้สำหรับการติดเชื้อแบคทีเรียไม่ใช่การติดเชื้อไวรัส เช่น โรคนี้ ดังนั้นการพักผ่อน ดื่มน้ำมาก ๆ จึงเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการรักษา

นอกจากนั้นยังมีอีกหลายวิธีที่อาจช่วยลดอาการได้

  • ใช้ยาแก้ปวดเวลามีไข้หรือปวดกล้ามเนื้อ
  • อมลูกอม ดื่มเครื่องดื่มเย็น ๆ หรือรับประทานของหวานเย็น ๆ เช่น ลูกกวาดเมื่อมีอาการเจ็บคอ
  • กลั้วคอด้วยน้ำอุ่น 8 ออนซ์ผสมเกลือ 1.5 ช้อนชาในช่วงที่มีอาการเจ็บคอ
  • อาจใช้ยาในกลุ่ม corticosteroid เช่น prednisolone ในการรักษาอาการเจ็บคอขั้นรุนแรง ต่อมทอนซิลบวม หรือมีตับอักเสบที่เกิดจากโรค Mono

ตัวอย่างยาแก้ปวดลดไข้ที่สามารถซื้อได้ตามร้านขายยา เช่น Tylenol (acetaminophen) Aspirin ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 19 ปี Advil (ibuprofen) และ Aleve (naproxen)

การรับประทานยา paracetamol ในปริมาณที่มากเกินไปอาจทำลายตับได้ ซึ่งผู้ป่วยมักไม่ทราบว่ายาแก้หวัดหลายชนิดมียา paracetamol ผสมอยู่

ดังนั้นเมื่อมีการซื้อยาแก้ปวดจากร้านขายยา ควรคำนวณปริมาณของ paracetamol ที่จะได้รับจากการรับประทานยาทุกตัวก่อนเริ่มรับประทาน และไม่ควรรับประทานเกิน 4000 มิลลิกรัมต่อวัน ตามคำแนะนำขององค์การอาหารและยา

ผู้ที่อายุน้อยกว่า 19 ปีไม่ควรใช้ยา aspirin ระหว่างการติดเชื้อไวรัสเพราะจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด Reye syndrome

เมื่อใดก็ตามที่คุณได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรค Mono คุณควรหลักเลี่ยงการออกกำลังกาย ยกของหนัก หรือเล่นกีฬาให้ช่วง 4-6 สัปดาห์แรกจนกว่าจะรู้สึกว่าหายเป็นปกติ เนื่องจากหากคุณมีม้ามโต อาจจะมีความเสี่ยงที่จะเกิดม้ามแตกระหว่างทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรงต่าง ๆ เหล่านี้ได้นั่นเอง

การรักษาภาวะติดเชื้อแทรกซ้อนจากการเป็นโรค Mononucleosis

ผู้ป่วยโรค Mono อาจมีการติดเชื้อแทรกซ้อนเช่นการติดเชื้อ streptococcus ที่คอ การติดเชื้อในโพรงจมูก หรือการติดเชื้อที่ต่อมทอนซิลโดยหากมีอาการติดเชื้อดังกล่าวแพทย์อาจสั่งจ่ายยาปฏิชีวนะเพื่อใช้ในการรักษา ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้ยา amoxicillin หรือยาในกลุ่ม penicillin อื่น ๆ เนื่องอาจทำให้เกิดผื่นที่เรียกว่า mononucleosis rash ได้

การป้องกันโรค Mononucleosis

เนื่องจากไม่มีวัคซีนป้องกันการติดเชื้อ EBV การป้องกันที่ดีที่สุดจึงเป็นการหลีกเลี่ยงการจูบ การแบ่งปันเครื่องดื่ม อาหาร ของใช้ส่วนตัว (เช่นแปรงสีฟัน) กับผู้ที่มีการติดเชื้อ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่