อะไรคือภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน (deep vein thrombosis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ภาวะหลอดเลือดดำอุดตันมีอันตรายถึงชีวิตถ้าไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือรักษา

ภาวะหลอดเลือดดำอุดตันเกิดจากลิ่มเลือดแข็งตัวในหลอดเลือดดำส่วนลึกที่พบมากในบริเวณขา ภาวะนี้เป็นอันตรายได้ ลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำนี้สามารถหลุดไปยังบริเวณปอด ทำให้เกิดภาวะลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด (Pulmonary embolism) ซึงอันตรายถึงชีวิต กรมควบคุมโรค (Centers of Disease Control and Prevention; CDC) ประเมินว่า คนอเมริกัน จำนวน 900,000 คน ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ และคนอเมริกันเสียชีวิตจากภาวะนี้มากถึง 100,000คนต่อปี

อาการและการวินิจฉัย

อาการของโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำอาจจะเริ่มจากไม่มีอาการอะไรเลย หรือมีอาการปวด  หรือ บวมของขา แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ถ้าคุณพบว่ามีอาการของลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ และสำคัญอย่างยิ่งคือให้พบแพทย์ทันทีถ้าคุณมีอาการของลิ่มเลือดอุตันที่ปอด

อาการของลิ่มเลือดอุดตันในปอด (pulmonary embolism) คือ

  • หายใจไม่สะดวกเฉียบพลัน หรือ ไม่ทราบสาเหตุ
  • แน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก โดยที่อาการแย่ขึ้นเมื่อหายใจลึก หรือ ไอ
  • เวียนศรีษะ หน้ามืด
  • ชีพจรเต้นเร็ว
  • อาการไอเป็นเลือด

โดยประมาณ 25%ของโรคลิ่มเลือดอุดตันในปอด พบการเสียชีวิตเฉียบพลันก่อนที่จะได้รับการวินิจฉัย

แพทย์อาจจะแนะนำการตรวจเพิ่มเติมดังนี้

  • การตรวจอัลตราซาวด์หลอดเลือดดำเพื่อตรวจหาลิ่มเลือด
  • เจาะเลือดเพื่อตรวจค่าดีไดเมอร์ (D-dimer) เป็นค่าบ่งบอกถึงการมีลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ
  • การถ่ายภาพรังสีหลอดเลือดดำ (venography X-ray) เพื่อตรวจหาลิ่มเลือดที่ขาและเท้า
  • ตรวจเอ๊กซ์เรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) หรือเครื่องตรวจวินิจฉัยโรคด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อตรวจดูเส้นเลือดดำส่วนลึก

สาเหตุของโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ

  • ความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดตั้งแต่กำเนิด
  • การนอนรักษาตัวในโรงพยาบาลนาน
  • อัมพาต
  • การบาดเจ็บของขาที่เกี่ยวเนื่องถึงเส้นเลือดดำ
  • น้ำหนักตัวมาก หรือมีโรคอ้วน
  • การใช้ยาคุมกำเนิด หรือ ฮอร์โมนทดแทน
  • ตั้งครรภ์
  • มะเร็ง
  • ภาวะหัวใจล้มเหลว
  • กลุ่มโรคที่มีการอักเสบของระบบทางเดินอาหาร (Inflammatory bowel disease) ได้แก่ โรคโครห์น (Crohn's disease) และโรค ulcerative colitis

ในกลุ่มโรคมะเร็ง หรือ การรักษาโรคมะเร็งบางชนิด อาจจะมีการเพิ่มของสารบางอย่างทำให้เลือดเกิดการแข็งตัวเป็นลิ่มเลือดได้ ถ้ามีภาวะหัวใจล้มเหลว จะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ และลิ่มเลือดอุดตันในปอด เนื่องจากการทำงานของหัวใจ และปอดลดลง การมีภาวะอ้วนหรือมีน้ำหนักตัวมาก ทำให้ความดันของเส้นเลือดดำในขา และเชิงกรานมีมากขึ้น ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดลิ่มเลือด

  • การตั้งครรภ์เพิ่มความเสี่ยงของภาวะนี้ได้ และยังมีความเสี่ยงนานไปถึงหลังคลอด 6 สัปดาห์ (ผู้หญิงที่มีความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดแต่กำเนิดจะมีความเสี่ยงที่สูงขึ้น)
  • การใช้ยาคุมกำเนิด หรือฮอร์โมนทดแทน จะเพิ่มให้เลือดมีการแข็งตัวที่มากขึ้น
  • การสูบบุหรี่เพิ่มให้เลือดแข็งตัวมากขึ้น นั่นหมายถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ
  • ประวัติในครอบครัว หรือ ประวัติการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ หรือ ลิ่มเลือดในปอดในอดีต จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดซ้ำได้ในอนาคต
  • อายุที่มากขึ้นเกิน 60 ปีขึ้นไป จะเพิ่มโอกาสการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ แต่โรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้ในทุกอายุ
  • สุดท้าย การนั่งอยู่ในท่าเดิมนานๆ เช่นการเดินทางบนเครื่องบิน หรือบนรถ สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำได้ ลิ่มเลือดจะเกิดขึ้นจากในบริเวณน่อง เมื่อกล้ามเนื้อไม่ได้ขยับติดต่อกันเป็นเวลานาน

การรักษาโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ

  • ยาลดการแข็งตัวของเลือด (anticoagulants)
  • ยาละลายลิ่มเลือด (thrombolytics)
  • ตะแกรงกรองลิ่มเลือด (filters)
  • การผ่าตัดเพื่อเอาลิ่มเลือดออก

ยาลดการแข็งตัวของเลือด (anticoagulants) จะเป็นการรักษาอันดับแรกของโรคนี้ ถึงแม้ว่ายาไม่ได้ทำหน้าที่ในการสลายลิ่มเลือด แต่มันจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือดใหม่ขึ้น แพทย์จะเริ่มฉีดยาลดการแข็งตัวของเลือดในระยะแรกให้ หลังจากนั้นอาจจะให้คุณฉีดยาเอง ตัวอย่างของยากลุ่มนี้ได้แก

  • Enoxaparin
  • Dalteparin
  • Fondaparinux
  • Heparin

ยาลดการแข็งตัวของเลือดกลุ่มรับประทานได้แก่ warfarin, rivaroxaban, apixaban หรือ edoxaban ยากลุ่มนี้มักจะต้องรับประทานติดต่อกัน 3 เดือนขึ้นไป  แพทย์จะส่งตรวจเลือดเป็นประจำเพื่อวัดระดับค่าการแข็งตัวของเลือด ยาในกลุ่มนี้ทุกตัวควรต้องดูแลภายใต้การควบคุมของแพทย์อย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันอาการข้างเคียงอื่นๆ ยาละลายลิ่มเลือด (Thrombolytics – tissue plasminogen activators) เป็นยาที่ให้ทางหลอดเลือดดำ หรือสายสวนทางหลอดเลือด เพื่อฉีดสลายลิ่มเลือดที่อุดตันอยู่ ยากลุ่มนี้มีผลข้างเคียงที่อันตราย ซึ่งมักใช้ในภาวะฉุกเฉินที่ต้องจำเป็นในการใช้ยานี้โดยเฉพาะ ตะแกรงกรองลิ่มเลือด (filter) ถ้าคุณไม่สามารถใช้ยาลดการแข็งตัวของเลือดได้ ทางเลือกของการผ่าตัดใส่ตะแกรงกรองลิ่มเลือดที่ใส่เข้าไปในเส้นเลือดดำใหญ่ (inferior vena cava) ตะแกรงกรองลิ่มเลือดเหล่านี้จะป้องกันไม่ให้ลิ่มเลือดหลุดเข้าไปในปอด ท้ายสุดการใส่ถุงน่องแบบรัดเพิ่มความดัน (compression stockings) ที่ขาจะช่วยลดการบวมของจากภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน

ภาวะแทรกซ้อนของภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน

ลิ่มเลือดอุดตันในปอดเป็นภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวังให้มากที่สุด เกิดจากลิ่มเลือดกระจายไปอุดตันที่เส้นเลือดในปอด ซึ่งส่วนมากมาจากเส้นเลือดดำที่ขา ภาวะนี้อันตรายถึงชีวิตถ้าไม่ได้รับการรักษา ภาวะอาการหลังเกิดเส้นเลือดอุดตัน (Post-thrombolic syndrome) เป็นอีกหนึ่งภาวะแทรกซ้อนที่พบมากหลังเกิดภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน สาเหตุเกิดจากการอักเสบที่หลอดเลือดดำทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณดังกล่าวลดลง โดยจะมีอาการ

  • บวม หรือ ปวดขาทั้งสองข้าง
  • สีผิวเปลี่ยนไป
  • เจ็บที่ผิวหนัง

สุดท้ายภาวะความดันในปอดสูง (pulmonary hypertension) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบน้อยจากการเกิดลิ่มเลือดอุดตันในปอด โดยจะเกิดเมื่อลิ่มเลือดที่อุดตันในหลอดเลือดแดงไม่สลายไปและยังอุดตันต่อเนื่อง

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

โรคเส้นเลือดในสมองตีบ ต้องกินยานานแค่ไหนค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เจ็บคอแล้วมีเลือดออกต้องรีบไปไหมครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่