อะไรคือภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน (deep vein thrombosis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ภาวะหลอดเลือดดำอุดตันมีอันตรายถึงชีวิตถ้าไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือรักษา

ภาวะหลอดเลือดดำอุดตันเกิดจากลิ่มเลือดแข็งตัวในหลอดเลือดดำส่วนลึกที่พบมากในบริเวณขา ภาวะนี้เป็นอันตรายได้ ลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำนี้สามารถหลุดไปยังบริเวณปอด ทำให้เกิดภาวะลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด (Pulmonary embolism) ซึงอันตรายถึงชีวิต กรมควบคุมโรค (Centers of Disease Control and Prevention; CDC) ประเมินว่า คนอเมริกัน จำนวน 900,000 คน ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ และคนอเมริกันเสียชีวิตจากภาวะนี้มากถึง 100,000คนต่อปี

อาการและการวินิจฉัย

อาการของโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำอาจจะเริ่มจากไม่มีอาการอะไรเลย หรือมีอาการปวด  หรือ บวมของขา แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ถ้าคุณพบว่ามีอาการของลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ และสำคัญอย่างยิ่งคือให้พบแพทย์ทันทีถ้าคุณมีอาการของลิ่มเลือดอุตันที่ปอด

อาการของลิ่มเลือดอุดตันในปอด (pulmonary embolism) คือ

  • หายใจไม่สะดวกเฉียบพลัน หรือ ไม่ทราบสาเหตุ
  • แน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก โดยที่อาการแย่ขึ้นเมื่อหายใจลึก หรือ ไอ
  • เวียนศรีษะ หน้ามืด
  • ชีพจรเต้นเร็ว
  • อาการไอเป็นเลือด

โดยประมาณ 25%ของโรคลิ่มเลือดอุดตันในปอด พบการเสียชีวิตเฉียบพลันก่อนที่จะได้รับการวินิจฉัย

แพทย์อาจจะแนะนำการตรวจเพิ่มเติมดังนี้

  • การตรวจอัลตราซาวด์หลอดเลือดดำเพื่อตรวจหาลิ่มเลือด
  • เจาะเลือดเพื่อตรวจค่าดีไดเมอร์ (D-dimer) เป็นค่าบ่งบอกถึงการมีลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ
  • การถ่ายภาพรังสีหลอดเลือดดำ (venography X-ray) เพื่อตรวจหาลิ่มเลือดที่ขาและเท้า
  • ตรวจเอ๊กซ์เรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) หรือเครื่องตรวจวินิจฉัยโรคด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อตรวจดูเส้นเลือดดำส่วนลึก

สาเหตุของโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ

  • ความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดตั้งแต่กำเนิด
  • การนอนรักษาตัวในโรงพยาบาลนาน
  • อัมพาต
  • การบาดเจ็บของขาที่เกี่ยวเนื่องถึงเส้นเลือดดำ
  • น้ำหนักตัวมาก หรือมีโรคอ้วน
  • การใช้ยาคุมกำเนิด หรือ ฮอร์โมนทดแทน
  • ตั้งครรภ์
  • มะเร็ง
  • ภาวะหัวใจล้มเหลว
  • กลุ่มโรคที่มีการอักเสบของระบบทางเดินอาหาร (Inflammatory bowel disease) ได้แก่ โรคโครห์น (Crohn's disease) และโรค ulcerative colitis

ในกลุ่มโรคมะเร็ง หรือ การรักษาโรคมะเร็งบางชนิด อาจจะมีการเพิ่มของสารบางอย่างทำให้เลือดเกิดการแข็งตัวเป็นลิ่มเลือดได้ ถ้ามีภาวะหัวใจล้มเหลว จะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ และลิ่มเลือดอุดตันในปอด เนื่องจากการทำงานของหัวใจ และปอดลดลง การมีภาวะอ้วนหรือมีน้ำหนักตัวมาก ทำให้ความดันของเส้นเลือดดำในขา และเชิงกรานมีมากขึ้น ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดลิ่มเลือด

  • การตั้งครรภ์เพิ่มความเสี่ยงของภาวะนี้ได้ และยังมีความเสี่ยงนานไปถึงหลังคลอด 6 สัปดาห์ (ผู้หญิงที่มีความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดแต่กำเนิดจะมีความเสี่ยงที่สูงขึ้น)
  • การใช้ยาคุมกำเนิด หรือฮอร์โมนทดแทน จะเพิ่มให้เลือดมีการแข็งตัวที่มากขึ้น
  • การสูบบุหรี่เพิ่มให้เลือดแข็งตัวมากขึ้น นั่นหมายถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ
  • ประวัติในครอบครัว หรือ ประวัติการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ หรือ ลิ่มเลือดในปอดในอดีต จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดซ้ำได้ในอนาคต
  • อายุที่มากขึ้นเกิน 60 ปีขึ้นไป จะเพิ่มโอกาสการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ แต่โรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้ในทุกอายุ
  • สุดท้าย การนั่งอยู่ในท่าเดิมนานๆ เช่นการเดินทางบนเครื่องบิน หรือบนรถ สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำได้ ลิ่มเลือดจะเกิดขึ้นจากในบริเวณน่อง เมื่อกล้ามเนื้อไม่ได้ขยับติดต่อกันเป็นเวลานาน

การรักษาโรคลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ

  • ยาลดการแข็งตัวของเลือด (anticoagulants)
  • ยาละลายลิ่มเลือด (thrombolytics)
  • ตะแกรงกรองลิ่มเลือด (filters)
  • การผ่าตัดเพื่อเอาลิ่มเลือดออก

ยาลดการแข็งตัวของเลือด (anticoagulants) จะเป็นการรักษาอันดับแรกของโรคนี้ ถึงแม้ว่ายาไม่ได้ทำหน้าที่ในการสลายลิ่มเลือด แต่มันจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือดใหม่ขึ้น แพทย์จะเริ่มฉีดยาลดการแข็งตัวของเลือดในระยะแรกให้ หลังจากนั้นอาจจะให้คุณฉีดยาเอง ตัวอย่างของยากลุ่มนี้ได้แก

  • Enoxaparin
  • Dalteparin
  • Fondaparinux
  • Heparin

ยาลดการแข็งตัวของเลือดกลุ่มรับประทานได้แก่ warfarin, rivaroxaban, apixaban หรือ edoxaban ยากลุ่มนี้มักจะต้องรับประทานติดต่อกัน 3 เดือนขึ้นไป  แพทย์จะส่งตรวจเลือดเป็นประจำเพื่อวัดระดับค่าการแข็งตัวของเลือด ยาในกลุ่มนี้ทุกตัวควรต้องดูแลภายใต้การควบคุมของแพทย์อย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันอาการข้างเคียงอื่นๆ ยาละลายลิ่มเลือด (Thrombolytics – tissue plasminogen activators) เป็นยาที่ให้ทางหลอดเลือดดำ หรือสายสวนทางหลอดเลือด เพื่อฉีดสลายลิ่มเลือดที่อุดตันอยู่ ยากลุ่มนี้มีผลข้างเคียงที่อันตราย ซึ่งมักใช้ในภาวะฉุกเฉินที่ต้องจำเป็นในการใช้ยานี้โดยเฉพาะ ตะแกรงกรองลิ่มเลือด (filter) ถ้าคุณไม่สามารถใช้ยาลดการแข็งตัวของเลือดได้ ทางเลือกของการผ่าตัดใส่ตะแกรงกรองลิ่มเลือดที่ใส่เข้าไปในเส้นเลือดดำใหญ่ (inferior vena cava) ตะแกรงกรองลิ่มเลือดเหล่านี้จะป้องกันไม่ให้ลิ่มเลือดหลุดเข้าไปในปอด ท้ายสุดการใส่ถุงน่องแบบรัดเพิ่มความดัน (compression stockings) ที่ขาจะช่วยลดการบวมของจากภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน

ภาวะแทรกซ้อนของภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน

ลิ่มเลือดอุดตันในปอดเป็นภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวังให้มากที่สุด เกิดจากลิ่มเลือดกระจายไปอุดตันที่เส้นเลือดในปอด ซึ่งส่วนมากมาจากเส้นเลือดดำที่ขา ภาวะนี้อันตรายถึงชีวิตถ้าไม่ได้รับการรักษา ภาวะอาการหลังเกิดเส้นเลือดอุดตัน (Post-thrombolic syndrome) เป็นอีกหนึ่งภาวะแทรกซ้อนที่พบมากหลังเกิดภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน สาเหตุเกิดจากการอักเสบที่หลอดเลือดดำทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณดังกล่าวลดลง โดยจะมีอาการ

  • บวม หรือ ปวดขาทั้งสองข้าง
  • สีผิวเปลี่ยนไป
  • เจ็บที่ผิวหนัง

สุดท้ายภาวะความดันในปอดสูง (pulmonary hypertension) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบน้อยจากการเกิดลิ่มเลือดอุดตันในปอด โดยจะเกิดเมื่อลิ่มเลือดที่อุดตันในหลอดเลือดแดงไม่สลายไปและยังอุดตันต่อเนื่อง

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

โรคเส้นเลือดในสมองตีบ ต้องกินยานานแค่ไหนค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เจ็บคอแล้วมีเลือดออกต้องรีบไปไหมครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่