โรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 15 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,470,962 คน

โรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ เป็นการอักเสบของเส้นประสาทหู (Vestibulocochlear nerve) ส่วนควบคุมการทรงตัว (Vestibular portion) ซึ่งรับข้อมูลจากอวัยวะทรงตัวที่หูชั้นในของสมอง อวัยวะทรงตัวประกอบด้วย ท่อรูปครึ่งวงกลมลักษณะเป็นห่วงสามห่วงและกระเปาะสองกระเปาะ เรียกว่า ยูทริเคิล (Utricle) และแซคคูล (Saccule) โดยอวัยวะทรงตัวนี้ จะมีของเหลวและเซลล์ขน (Hair cells) ช่วยส่งข้อมูลไปยังสมองเกี่ยวกับตำแหน่งและการเคลื่อนที่ของศีรษะ ซึ่งสมองจะใช้ข้อมูลส่วนนี้เพื่อช่วยรักษาการทรงตัวของร่างกาย

สมองจะรวมข้อมูลที่ได้จากหูซ้ายและหูขวา หากข้อมูลจากหูทั้งสองข้างไม่เหมือนกัน เนื่องจากหูข้างหนึ่่งมีอาการของโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบจะทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะบ้านหมุน มึนศีรษะ เห็นภาพเบลอและทรงตัวลำบาก โดยโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบสามารถเกิดได้ในทุกเพศทุกวัย แต่พบได้น้อยมากในเด็ก

โฆษณาจาก HonestDocs
"งูสวัด" ภัยร้ายที่ครืบครายเข้ามาในตัวผู้สูงอายุ

พาผู้ใหญ่ในบ้านมา ฉีดวัคซีน ป้องกันไว้ก่อนเลยวันนี้ เพียง 3,575 บ. เท่านั้น

%e0%b8%87%e0%b8%b9%e0%b8%aa%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b9%83%e0%b8%ab%e0%b8%a1%e0%b9%8835 internal ad

อาการของโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ

โรคเส้นประสาทอักเสบ อาจทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้ 

  • มึนศีรษะเล็กน้อย
  • รู้สึกโคลงเคลง
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • เห็นภาพเบลอ
  • เวียนศีรษะบ้านหมุนอย่างรุนแรง 
  • เห็นภาพเบลอ
  • มีปัญหาในการลุกขึ้นยืนหรือเดิน 

อาการของเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบมักจะเกิดขึ้นแบบทันทีทันใด โดยอาจเกิดตอนตื่นนอนหรือเกิดขึ้นระหว่างวันก็ได้ แต่โดยทั่วไปแล้ว อาการที่รุนแรงที่สุดของเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบจะคงอยู่ไม่กี่วัน และอาการจะค่อยๆ ลดลงจนหายเป็นปกติในไม่กี่สัปดาห์ อย่างไรก็ตามหากเส้นประสาทการทรงตัวได้รับความเสียหายจากการติดเชื้อไวรัส ผู้ป่วยจะมีอาการมึนศีรษะเรื้อรัง

สาเหตุของโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ

สาเหตุของโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบส่วนใหญ่ เกิดจากการติดเชื้อไวรัสซึ่งอาจสัมพันธ์กับการติดเชื้อไวรัสทั่วร่างกายหรือติดเชื้อเฉพาะที่หูชั้นใน โดยการติดเชื้อไวรัสทั่วร่างกายที่สัมพันธ์กับโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ ได้แก่ ไวรัสเริม โรคหัดโมโนนิวคลีโอซิส (Mononucleosis) ไข้หวัดใหญ่ คางทูม และไวรัสตับอักเสบ น้อยมากที่โรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบเป็นภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่กระจายสู่หูชั้นใน

การวินิจฉัยโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ

การวินิจฉัยโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ จะต้องตัดสาเหตุของอาการมึนศีรษะที่เป็นไปได้อื่นๆ ออกไปก่อน เช่น โรคหลอดเลือดสมอง ภูมิแพ้ ผลข้างเคียงจากยา โรคทางระบบประสาทอื่นๆ หรือโรคอื่น โดยอาการหลักที่อาจบอกว่าเป็นโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ คือ อาการตากระตุกในแนวนอน (Horizontal nystagmus) 

การรักษาโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ

โรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบฉับพลัน รักษาได้ด้วยยากดอาการคลื่นไส้และมึนศีรษะ ยาเสตียรอยด์ ยาต้านไวรัส และยาปฏิชีวนะ (หากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย) ในรายที่มีภาวะขาดน้ำจากการอาเจียน แพทย์อาจให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำแทน ถ้าผู้ป่วยได้รับการรักษาทันท่วงที เส้นประสาทการทรงตัวจะไม่ได้รับความเสียหายถาวร 

แต่ถ้าอาการมึนศีรษะและทรงตัวลำบากยังอยู่หลังจากให้การรักษาโรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบฉับพลันไปแล้วหลายเดือน แพทย์อาจแนะนำให้ทำการฝึกฟื้นฟูเส้นประสาทการทรงตัว (Vestibular rehabilitation exercises) เพื่อช่วยให้สมองปรับตัวและชดเชยการทำงานของเส้นประสาทการทรงตัวที่เสียไป 

ทั้งนี้ นักกายภาพบำบัดจะให้การรักษาที่ต่างกันไปขึ้นอยู่กับส่วนที่เสียการทำงานที่ตรวจพบ โดยการฝึกฟื้นฟูการทรงตัว เช่น

  • โน้มตัวถ่ายน้ำหนักของร่างกายจากด้านหนึ่งไปอีกด้านหรือจากหน้าไปหลังขณะยืน
  • ตาจ้องมองวัตถุขณะหมุนศีรษะจากข้างหนึ่งไปอีกข้างหนึ่ง
  • ตาจ้องมองวัตถุที่ไกลขึ้นขณะเดินเข้าหาวัตถุนั้นและมองพื้นช่วงสั้นๆ เป็นระยะ

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ปวดหลังกว่าเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมปวดหลังแล้วทำให้ขาไม่มีแรงเลยค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปลายนิ้วมือชา มีสาเหตุจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อาการชาที่ปลายนิ้วมือเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะคุณหมอ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่