ความผิดปกติของเส้นประสาทคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 7, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ความผิดปกติของเส้นประสาทพบได้ประมาณ 8% ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 55 ปี

ระบบประสาทของคุณประกอบขึ้นจาก 2 ส่วน คือระบบประสาทส่วนกลางและระบบประสาทส่วนปลาย เส้นประสาทของระบบประสาทส่วนปลายทำหน้าที่ส่งสัญญาณติดต่อระหว่างระบบประสาทส่วนกลางซึ่งประกอบด้วยสมองและไขสันหลัง กับส่วนอื่นๆ ของร่างกาย เส้นประสาทเหล่านี้ทำหน้าที่หลายด้านในร่างกาย เช่นการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อแบบสั่งการได้ (เส้นประสาทกล้ามเนื้อ), กิจกรรมของอวัยวะที่ควบคุมไม่ได้ (เส้นประสาทอัตโนวัติ) และการรับความรู้สึก (เส้นประสาทรับความรู้สึก) ความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลาย จึงเป็นภาวะที่เกิดเมื่อเส้นประสาทส่วนปลายถูกทำลายหรือผิดปกติ มีการประมาณว่าความผิดปกตินี้ส่งผลต่อ 2.4% ของประชากรทั้งหมด และ 8% ของผู้ที่มีอายุมากกว่า 55 ปีขึ้นไปอย่างไรก็ตาม การประมาณตัวเลขนี้ไม่ได้รวมผู้ป่วยที่เกิดความผิดปกติของเส้นประสาทจากประสบอุบัติเหตุเข้าที่เส้นประสาท

ประเภทของความผิดปกติของเส้นประสาท

ความผิดปกติของเส้นประสาทสามารถเกิดขึ้นได้กับเส้นประสาทส่วนปลาย 3 ชนิด

  • เส้นประสาทรับความรู้สึก ซึ่งทำหน้าที่รับความรู้สึกจากอวัยวะรับสัมผัส (ตา จมูก เป็นต้น) เข้าสู่สมอง
  • เส้นประสาทสั่งการ ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อใต้จิตใจ
  • เส้นประสาทอัตโนวัติ ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของร่างกายที่อยู่นอกการควบคุมของจิตใจ

บางครั้งความผิดปกตินี้อาจเกิดกับเส้นประสาทเพียงเส้นเดียวได้ หรือที่เรียกว่า mononeuropathy ตัวอย่างเช่น

  • Ulnar neuropathy (ข้อศอก)
  • Radial neuropathy (แขน)
  • Peroneal neuropathy (เข่า)
  • Femoral neuropathy (ต้นขา)
  • Cervical neuropathy (คอ)

บางครั้งเส้นประสาทมากกว่า 2 เส้นที่อยู่คนละส่วนของร่างกายอาจถูกทำลายได้ เรียกว่านี้ว่า mononeuritis multiplex neuropathy อย่างไรก็ตามมักพบความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลายหลายเส้นพร้อมกันได้บ่อย เรียกว่า polyneuropathy สถาบันความผิดปกติทางประสาทแห่งชาติ (National Institute for Neurological Disorders and Stroke – NINDS) ได้กล่าวว่ามีความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลายมากกว่า 100 ชนิด

สาเหตุของการเกิดความผิดปกติของเส้นประสาท

ความผิดปกติของเส้นประสาทอาจเป็นตั้งแต่กำเนิดหรือเกิดขึ้นภายหลังในชีวิตได้ สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดของภาวะนี้แต่กำเนิดคือความผิดปกติทางระบบประสาทที่เรียกว่า Charcot-Marie-Tooth ซึ่งพบได้ 1 ใน 2500 คนในประเทศสหรัฐอเมริกา ถึงแม้ว่าแพทย์อาจไม่สามารถระบุสาเหตุที่ชัดเจนของการเกิดความผิดปกติของเส้นประสาทที่เกิดขึ้นภายหลังได้ (หรือที่เรียกว่า idiopathic neuropathy) แต่ก็มีหลายสาเหตุที่พบว่าทำให้เกิดภาวะนี้เช่นโรคที่กระทบกับร่างกายโดยรวม อุบัติเหตุทางกาย โรคติดเชื้อ และความผิดปกติทางระบบภูมิคุ้มกัน สาเหตุของโรคในกลุ่มที่กระทบกับร่างกายโดยรวมที่ทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นประสาทที่พบได้บ่อยที่สุดคือโรคเบาหวาน ซึ่งทำให้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรังจนเกิดการทำลายเส้นประสาท

สาเหตุอื่นๆ ในกลุ่มนี้เช่น

  • ความผิดปกติของไต ซึ่งทำให้มีสารที่เป็นอันตรายต่อเส้นประสาทในเลือดอยู่ในระดับสูง
  • สารพิษจากโลหะหนักเช่นสารหนู ตะกั่ว ปรอท และ thaillium
  • ยาบางชนิด เช่นยารักษาโรคมะเร็ง ยาต้านไวรัส และยาปฏิชีวนะ
  • ความผิดปกติของสารเคมีในร่างกายจากโรคตับ
  • โรคทางระบบต่อมไร้ท่อ เช่นภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนมากกว่าปกติ ทำให้ระบบเผาผลาญพลังงานผิดปกติ ส่งผลให้เนื้อเยื่อและส่วนต่างๆ ของร่างกายมีการบวมและกดเส้นประสาท
  • การขาดวิตามินเช่นวิตามิน E, B1 (Thiamine), B6 (pyridoxine), B12 และ niacin ซึ่งจำเป็นต่อการทำงานของเส้นประสาทปกติ
  • รับประทานแอลกอฮอล์มากเกินไป ทำให้เกิดการขาดสิตามินและอาจทำลายเส้นประสาทโดยตรง
  • โรคมะเร็งหรือเนื้องอกที่ทำให้เกิดการกดเส้นประสาท
  • การอักเสบเรื้อรัง ทำให้เนื้อเยื่อรอบเส้นประสาทได้รับออกซิเจนลดลงจึงถูกทำลาย

นอกจากนั้น หากเส้นประสาทได้รับผลกระทบจากอุบัติเหตุทางกาย ทำให้อาจถูกทำลายและเกิดภาวนะนี้ เส้นประสาทอาจได้รับผลจากแรงปะทะ แรงบด แรงอัด หรือแรงยืดที่กระทำต่อเส้นประสาท หรืออาจรุนแรงจนถึงทำให้เส้นประสาทขาดออกจากไขสันหลังได้ สาเหตุที่พบได้บ่อยของอุบัติเหตุเหล่านี้คืออุบัติเหตุทางจราจร การตกจากที่สูงและอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา การทำลายเส้นประสาทยังอาจเกิดจากการมีแรงกดเส้นประสาทมาก เช่นเมื่อมีกระดูกหักและใส่เฝือกไม่เหมาะสม การเพิ่มความดันไปยังเส้นประสาทเป็นเวลานานจะทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นประสาท เช่นในภาวะ Carpal tunnel syndrome ซึ่งเส้นประสาท median บริเวณข้อมือถูกรัดแน่นเกินไป และการเพิ่มความเครียดให้กับร่างกายซ้ำๆ ก็สามารถทำให้เกิดการอักเสบที่กล้ามเนื้อ เอ็นกล้ามเนื้อ และเส้นเอ็นยึดกระดูกได้ ซึ่งจะเพิ่มแรงกดต่อเส้นประสาท

การติดเชื้อไวรัสและแบคทีเรียหลายชนิดสามารถทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นประสาทได้โดยการทำลายทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น

  • HIV
  • งูสวัด
  • Epstein-Barr virus
  • โรคไลม์ (Lyme disease)
  • โรคคอตีบ
  • โรคเรื้อน

นอกจากนั้นโรคความผิดปกติของระบบภูมคุ้มกัน ซึ่งระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมีการทำลายเซลล์ปกติในร่างกายยังอาจทำให้เกิดการทำลายเส้นประสาทได้ เช่น

  • Multiple sclerosis
  • โรคข้ออักเสบชนิดรูห์มาติก
  • Guillain-Barré syndrome (acute inflammatory demyelinating neuropathy)
  • Chronic inflammatory demyelinating polyneuropathy
  • Lupus
  • Sjogren's syndrome

ภาวะแทรกซ้อนของความผิดปกติของเส้นประสาท

ความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลายสามารถนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนได้หลายอย่างขึ้นกับโรคหรืออาการ อาการชาจากภาวะนี้จะทำให้ความไวต่ออาการปวดและอุณหภูมิลดลง ทำให้คุณอาจมีแผลไหม้หรือแผลรุนแรงได้ การสูญเสียความรู้สึกที่เท้ายังอาจทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อจากการบาดเจ็บเพียงเล็กน้อย (โดยเฉพาะในโรคเบาหวาน ซึ่งจะมีแผลหายช้ากว่าตนปกติ) เช่นการเกิดแผลที่เท้าหรือนิ้วตายนอกจากนั้นยังอาจเกิดการเสื่อมของกล้ามเนื้อ ทำให้ร่างกายมีลักษณะผิดปกติ เช่น pes cavus ซึ่งเป็นภาวะที่เท้ามีความโค้งมากกว่าปกติ และความผิดปกติของมือและเท้าในลักษณะเหมือนกรงเล็บ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ปวดหลังกว่าเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมปวดหลังแล้วทำให้ขาไม่มีแรงเลยค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปลายนิ้วมือชา มีสาเหตุจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อาการชาที่ปลายนิ้วมือเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะคุณหมอ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่