ความผิดปกติของเส้นประสาทคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 7, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ความผิดปกติของเส้นประสาทพบได้ประมาณ 8% ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 55 ปี

ระบบประสาทของคุณประกอบขึ้นจาก 2 ส่วน คือระบบประสาทส่วนกลางและระบบประสาทส่วนปลาย เส้นประสาทของระบบประสาทส่วนปลายทำหน้าที่ส่งสัญญาณติดต่อระหว่างระบบประสาทส่วนกลางซึ่งประกอบด้วยสมองและไขสันหลัง กับส่วนอื่นๆ ของร่างกาย เส้นประสาทเหล่านี้ทำหน้าที่หลายด้านในร่างกาย เช่นการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อแบบสั่งการได้ (เส้นประสาทกล้ามเนื้อ), กิจกรรมของอวัยวะที่ควบคุมไม่ได้ (เส้นประสาทอัตโนวัติ) และการรับความรู้สึก (เส้นประสาทรับความรู้สึก) ความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลาย จึงเป็นภาวะที่เกิดเมื่อเส้นประสาทส่วนปลายถูกทำลายหรือผิดปกติ มีการประมาณว่าความผิดปกตินี้ส่งผลต่อ 2.4% ของประชากรทั้งหมด และ 8% ของผู้ที่มีอายุมากกว่า 55 ปีขึ้นไปอย่างไรก็ตาม การประมาณตัวเลขนี้ไม่ได้รวมผู้ป่วยที่เกิดความผิดปกติของเส้นประสาทจากประสบอุบัติเหตุเข้าที่เส้นประสาท

ประเภทของความผิดปกติของเส้นประสาท

ความผิดปกติของเส้นประสาทสามารถเกิดขึ้นได้กับเส้นประสาทส่วนปลาย 3 ชนิด

  • เส้นประสาทรับความรู้สึก ซึ่งทำหน้าที่รับความรู้สึกจากอวัยวะรับสัมผัส (ตา จมูก เป็นต้น) เข้าสู่สมอง
  • เส้นประสาทสั่งการ ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อใต้จิตใจ
  • เส้นประสาทอัตโนวัติ ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของร่างกายที่อยู่นอกการควบคุมของจิตใจ

บางครั้งความผิดปกตินี้อาจเกิดกับเส้นประสาทเพียงเส้นเดียวได้ หรือที่เรียกว่า mononeuropathy ตัวอย่างเช่น

  • Ulnar neuropathy (ข้อศอก)
  • Radial neuropathy (แขน)
  • Peroneal neuropathy (เข่า)
  • Femoral neuropathy (ต้นขา)
  • Cervical neuropathy (คอ)

บางครั้งเส้นประสาทมากกว่า 2 เส้นที่อยู่คนละส่วนของร่างกายอาจถูกทำลายได้ เรียกว่านี้ว่า mononeuritis multiplex neuropathy อย่างไรก็ตามมักพบความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลายหลายเส้นพร้อมกันได้บ่อย เรียกว่า polyneuropathy สถาบันความผิดปกติทางประสาทแห่งชาติ (National Institute for Neurological Disorders and Stroke – NINDS) ได้กล่าวว่ามีความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลายมากกว่า 100 ชนิด

สาเหตุของการเกิดความผิดปกติของเส้นประสาท

ความผิดปกติของเส้นประสาทอาจเป็นตั้งแต่กำเนิดหรือเกิดขึ้นภายหลังในชีวิตได้ สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดของภาวะนี้แต่กำเนิดคือความผิดปกติทางระบบประสาทที่เรียกว่า Charcot-Marie-Tooth ซึ่งพบได้ 1 ใน 2500 คนในประเทศสหรัฐอเมริกา ถึงแม้ว่าแพทย์อาจไม่สามารถระบุสาเหตุที่ชัดเจนของการเกิดความผิดปกติของเส้นประสาทที่เกิดขึ้นภายหลังได้ (หรือที่เรียกว่า idiopathic neuropathy) แต่ก็มีหลายสาเหตุที่พบว่าทำให้เกิดภาวะนี้เช่นโรคที่กระทบกับร่างกายโดยรวม อุบัติเหตุทางกาย โรคติดเชื้อ และความผิดปกติทางระบบภูมิคุ้มกัน สาเหตุของโรคในกลุ่มที่กระทบกับร่างกายโดยรวมที่ทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นประสาทที่พบได้บ่อยที่สุดคือโรคเบาหวาน ซึ่งทำให้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรังจนเกิดการทำลายเส้นประสาท

สาเหตุอื่นๆ ในกลุ่มนี้เช่น

  • ความผิดปกติของไต ซึ่งทำให้มีสารที่เป็นอันตรายต่อเส้นประสาทในเลือดอยู่ในระดับสูง
  • สารพิษจากโลหะหนักเช่นสารหนู ตะกั่ว ปรอท และ thaillium
  • ยาบางชนิด เช่นยารักษาโรคมะเร็ง ยาต้านไวรัส และยาปฏิชีวนะ
  • ความผิดปกติของสารเคมีในร่างกายจากโรคตับ
  • โรคทางระบบต่อมไร้ท่อ เช่นภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนมากกว่าปกติ ทำให้ระบบเผาผลาญพลังงานผิดปกติ ส่งผลให้เนื้อเยื่อและส่วนต่างๆ ของร่างกายมีการบวมและกดเส้นประสาท
  • การขาดวิตามินเช่นวิตามิน E, B1 (Thiamine), B6 (pyridoxine), B12 และ niacin ซึ่งจำเป็นต่อการทำงานของเส้นประสาทปกติ
  • รับประทานแอลกอฮอล์มากเกินไป ทำให้เกิดการขาดสิตามินและอาจทำลายเส้นประสาทโดยตรง
  • โรคมะเร็งหรือเนื้องอกที่ทำให้เกิดการกดเส้นประสาท
  • การอักเสบเรื้อรัง ทำให้เนื้อเยื่อรอบเส้นประสาทได้รับออกซิเจนลดลงจึงถูกทำลาย

นอกจากนั้น หากเส้นประสาทได้รับผลกระทบจากอุบัติเหตุทางกาย ทำให้อาจถูกทำลายและเกิดภาวนะนี้ เส้นประสาทอาจได้รับผลจากแรงปะทะ แรงบด แรงอัด หรือแรงยืดที่กระทำต่อเส้นประสาท หรืออาจรุนแรงจนถึงทำให้เส้นประสาทขาดออกจากไขสันหลังได้ สาเหตุที่พบได้บ่อยของอุบัติเหตุเหล่านี้คืออุบัติเหตุทางจราจร การตกจากที่สูงและอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา การทำลายเส้นประสาทยังอาจเกิดจากการมีแรงกดเส้นประสาทมาก เช่นเมื่อมีกระดูกหักและใส่เฝือกไม่เหมาะสม การเพิ่มความดันไปยังเส้นประสาทเป็นเวลานานจะทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นประสาท เช่นในภาวะ Carpal tunnel syndrome ซึ่งเส้นประสาท median บริเวณข้อมือถูกรัดแน่นเกินไป และการเพิ่มความเครียดให้กับร่างกายซ้ำๆ ก็สามารถทำให้เกิดการอักเสบที่กล้ามเนื้อ เอ็นกล้ามเนื้อ และเส้นเอ็นยึดกระดูกได้ ซึ่งจะเพิ่มแรงกดต่อเส้นประสาท

การติดเชื้อไวรัสและแบคทีเรียหลายชนิดสามารถทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นประสาทได้โดยการทำลายทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น

  • HIV
  • งูสวัด
  • Epstein-Barr virus
  • โรคไลม์ (Lyme disease)
  • โรคคอตีบ
  • โรคเรื้อน

นอกจากนั้นโรคความผิดปกติของระบบภูมคุ้มกัน ซึ่งระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมีการทำลายเซลล์ปกติในร่างกายยังอาจทำให้เกิดการทำลายเส้นประสาทได้ เช่น

  • Multiple sclerosis
  • โรคข้ออักเสบชนิดรูห์มาติก
  • Guillain-Barré syndrome (acute inflammatory demyelinating neuropathy)
  • Chronic inflammatory demyelinating polyneuropathy
  • Lupus
  • Sjogren's syndrome

ภาวะแทรกซ้อนของความผิดปกติของเส้นประสาท

ความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลายสามารถนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนได้หลายอย่างขึ้นกับโรคหรืออาการ อาการชาจากภาวะนี้จะทำให้ความไวต่ออาการปวดและอุณหภูมิลดลง ทำให้คุณอาจมีแผลไหม้หรือแผลรุนแรงได้ การสูญเสียความรู้สึกที่เท้ายังอาจทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อจากการบาดเจ็บเพียงเล็กน้อย (โดยเฉพาะในโรคเบาหวาน ซึ่งจะมีแผลหายช้ากว่าตนปกติ) เช่นการเกิดแผลที่เท้าหรือนิ้วตายนอกจากนั้นยังอาจเกิดการเสื่อมของกล้ามเนื้อ ทำให้ร่างกายมีลักษณะผิดปกติ เช่น pes cavus ซึ่งเป็นภาวะที่เท้ามีความโค้งมากกว่าปกติ และความผิดปกติของมือและเท้าในลักษณะเหมือนกรงเล็บ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ปวดหลังกว่าเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมปวดหลังแล้วทำให้ขาไม่มีแรงเลยค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปลายนิ้วมือชา มีสาเหตุจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
อาการชาที่ปลายนิ้วมือเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะคุณหมอ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่