พาร์กินโซนิซึม Parkinsonism คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

พาร์กินโซนิซึมมีหลายชนิดซึ่งล้วนเกิดจากปัญหาโดพามีนในสมอง

พาร์กินโซนิซึม หมายถึง กลุ่มอาการทางประสาทที่ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวช้าลง โรคพาร์กินสันเป็นหนึ่งในพาร์กินโซนิซึมที่พบได้มากที่สุด และเนื่องจากโรคพาร์กินสันยังไม่มีการวินิจฉัยที่ง่ายและรวดเร็ว อาจทำให้คุณได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นอาการพาร์กินโซนิซึมเบื้องต้น โดยไม่ได้รับการยืนยันว่ามีอาการที่จำเพาะกว่า

สาเหตุที่ทำให้เกิดพาร์กินโซนิซึม

แม้พาร์กินโซนิซึมจะมีหลายชนิด แต่ทั้งหมดล้วนมีความผิดปกติของการสร้างหรือการใช้สารโดพามีนใน basal ganglia ซึ่งเป็นส่วนของสมองที่ควบคุมการเคลื่อนไหว ภาวะขาด dopamine นี้เองทำให้พาร์กินโซนิซึมทุกชนิดแสดงอาการสั่น(tremor), เคลื่อนไหวช้า(bradykinesia), ตัวแข็ง(rigidity), และเสียการทรงตัว(postural instability) ทั้งนั้น โรคพาร์กินสันที่ยังไม่ทราบสาเหตุการเกิดถือเป็นพาร์กินโซนิซึมที่พบได้มากที่สุดและรักษาได้ดีที่สุด ประมาณ 15 เปอร์เซนต์ของผู้ป่วยพาร์กินโซนิซึมเป็นชนิดที่ไม่ปกติที่รู้จักกันในนาม "Parkinson Plus Syndrome"

Atypical Parkinsonism หรือ Parkinson Plus Syndrome

Parkinson Plus Syndrome พบได้น้อยกว่าโรคพาร์กินสัน โดยมีกลุ่มย่อยได้แก่

Multiple system atrophy(MSA)

กลุ่มอาการนี้ประกอบด้วยความผิดปกติจากความเสื่อมของระบบร่างกายหนึ่งระบบหรือมากกว่า แพทย์อาจจัดว่าคุณมี MSA-P ที่เด่นอาการพาร์กินโซนิซึม หรือ MSA-C ที่เด่นความผิดปกติของซีรีเบลลัม(ส่วนของสมองส่วนฐาน) ชื่อของกลุ่มอาการนี้ได้แก่ olivopontocerebellar(OPCA), Shy-Drager syndrome(SDS) และ striatonigral degeneration(SND)

Progressive supranuclear palsy(PSP)

กลุ่มนี้มักเริ่มแสดงอาการหลังอายุ 50 ปี และมีการทำเนินโรคที่รวดเร็วกว่าโรคพาร์กินสัน ผู้ป่วย PSP มีปัญหาการเคลื่อนไหวตาที่ทำให้มองเห็นภาพไม่ชัด จึงเกิดการล้มขึ้นค่อนข้างบ่อยในระยะแรกๆ และมีอาการหลงลืมเกิดขึ้นมาภายหลัง 

Corticobasal degeneration(CBD)

อาจเกิดการกระตุกและสูญเสียการควบคุมรยางค์โดยมักไม่มีอาการอ่อนแรงร่วมด้วย หากคุณมีภาวะดังกล่าว คุณอาจได้รับโบท็อกซ์(botulinum toxin) เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อ

Lewy body dementia(LBD)

LBD เป็นสาเหตุอันดับสองที่ทำให้เกิดอาการหลงผิดในผู้สูงอายุรองจากโรคอัลไซเมอร์ ภาวะนี้จะมี Lewy bodies(กลุ่มก้อนของโปรตีน)ในสมองเช่นเดียวกับในโรคพาร์กินสัน แต่จะพบได้ในหลายๆตำแหน่งในสมอง หากคุณเป็น LBD คุณอาจมีปัญหาการพูด จิตประสาทหลอน และสติปัญญาเสื่อมถอย

พาร์กินโซนิซึมจากโรคทางสมองอื่นๆ

โรคทางสมองต่อไปนี้ได้ชื่อว่าทำให้เกิดอาการพาร์กินโซนิซึม:

Vascular parkinsonism หรือรู้จักกันในชื่อ arteriosclerotic parkinsonism เกิดจากโรคหลอดเลือดสมองตีบในเส้นเลือดเล็กๆหลายๆเส้น อาการมีทั้งแบบเกิดรวดเร็วหรือค่อยเป็นค่อยไป บ่อยครั้งมักเป็นปัญหาการ เคลื่อนไหวขา และอาการอาจคงตัวได้ในช่วงเวลาหนึ่งๆ พาร์กินโซนิซึมชนิดนี้มีการดำเนินของโรคที่ช้าที่สุดใน atypical parkinsonism และมักไม่ทำให้เกิดการสั่นเช่นกัน

Post-traumatic parkinsonism หรือรู้จักกันในชื่อ post-traumatic encephalopathy หรือ "punch-drunk syndrome" ภาวะนี้อาจเกิดขึ้นจากการบาดเจ็บที่ศีรษะอย่างรุนแรง หรือการกระทบกระทั่งที่ศีรษะบ่อยครั้ง เช่น จากการต่อยมวย หรือกีฬาอเมริกันฟุตบอล ภาวะ post-traumatic parkinsonism สามารถเกิดโรคหลงลืมชนิดหนึ่งเรียกว่า chronic traumatic encephalopathy(CTE) ในเดือนมีนาคม ปี 2016 ทาง National Football League ออกมายอมรับว่าอาจมีความเชื่อมโยงระหว่าง CTE และการบาดเจ็บที่ศีรษะ

Essential tremor

การสั่นชนิดนี้มักถ่ายทอดกันในครอบครัว และอาการทรุดหนักลงเมื่อเวลาผ่านไป การสั่นเห็นได้ชัดที่มือ โดยเฉพาะขณะมือขยับ

Normal pressure hydrocephalus(NPH)

เป็นภาวะที่เกิดจากการเพิ่มขึ้นผิดปกติของสารน้ำในช่องสมอง(ventricle) รักษาได้ด้วยการระบายสารน้ำส่วนเกินไปที่ช่องท้องแทน

พาร์กินโซนิซึมที่เกิดจากสภาพแวดล้อม

เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นจากปัจจัยภายนอก เช่น ยาและการติดเชื้อ

พาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยา

เป็นภาวะที่เกิขึ้นจากการใช้ยาจำนวนหนึ่ง โดยอาการอาจหายไปหลังหยุดยา

รายชื่อต่อไปนี้อาจทำให้เกิดภาวะพาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยา

  • Antipsychotics เช่น Haldol(haloperidol) และ Thorazine(chlorpromazine)
  • Depakote(valporic acid)
  • MPPP(desmethylprodine) เป็นสาร opioid ที่อาจปนเปื้อนด้วยสาร neurotoxin MPTP
  • Reglan(metaclopramide)
  • Serpasil(reserpine)
  • Stimulants ได้แก่ amphetamine และโคเคน
  • Xenazine(tetrabenazine)

Postencephalic parkinsonism

เป็นภาวะที่มักเกิดจากโรคจากพยาธิ African trypanosomiasis ("โรคเหงาหลับ") หรือโรคติดเชื้อจากไวรัสที่ทำให้สมองหรือไขสันหลังบวม ภาวะนี้มีเขียนไว้ในหนังสือและหนังเรื่อง Awakenings โดย Oliver Sacks

การรักษาพาร์กินโซนิซึมที่ไม่ใช่โรคพาร์กินสัน

โรคพาร์กินสันเป็นพาร์กินโซนิซึมรูปแบบที่พบมากที่สุดและสามารถรักษาได้มากที่สุด ต่างกับพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นที่รักษาได้ยากกว่า พาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยาอาจหายจากอาการเมื่อหยุดยาที่เป็นต้นเหตุ ทว่าพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นๆมักมีการดำเนินโรคที่เร็ว และยาเพิ่มระดับ dopamine ในสมองที่ใช้กับการรักษาโรคพาร์กินสันก็แทบไม่มีประโยชน์กับพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นๆ การบำบัดการพูด, กายภาพบำบัด, และยารักษาโรคซึมเศร้าอาจช่วยจัดการกับอาการที่เกิดขึ้น

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่