พาร์กินโซนิซึม Parkinsonism คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

พาร์กินโซนิซึมมีหลายชนิดซึ่งล้วนเกิดจากปัญหาโดพามีนในสมอง

พาร์กินโซนิซึม หมายถึง กลุ่มอาการทางประสาทที่ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวช้าลง โรคพาร์กินสันเป็นหนึ่งในพาร์กินโซนิซึมที่พบได้มากที่สุด และเนื่องจากโรคพาร์กินสันยังไม่มีการวินิจฉัยที่ง่ายและรวดเร็ว อาจทำให้คุณได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นอาการพาร์กินโซนิซึมเบื้องต้น โดยไม่ได้รับการยืนยันว่ามีอาการที่จำเพาะกว่า

สาเหตุที่ทำให้เกิดพาร์กินโซนิซึม

แม้พาร์กินโซนิซึมจะมีหลายชนิด แต่ทั้งหมดล้วนมีความผิดปกติของการสร้างหรือการใช้สารโดพามีนใน basal ganglia ซึ่งเป็นส่วนของสมองที่ควบคุมการเคลื่อนไหว ภาวะขาด dopamine นี้เองทำให้พาร์กินโซนิซึมทุกชนิดแสดงอาการสั่น(tremor), เคลื่อนไหวช้า(bradykinesia), ตัวแข็ง(rigidity), และเสียการทรงตัว(postural instability) ทั้งนั้น โรคพาร์กินสันที่ยังไม่ทราบสาเหตุการเกิดถือเป็นพาร์กินโซนิซึมที่พบได้มากที่สุดและรักษาได้ดีที่สุด ประมาณ 15 เปอร์เซนต์ของผู้ป่วยพาร์กินโซนิซึมเป็นชนิดที่ไม่ปกติที่รู้จักกันในนาม "Parkinson Plus Syndrome"

Atypical Parkinsonism หรือ Parkinson Plus Syndrome

Parkinson Plus Syndrome พบได้น้อยกว่าโรคพาร์กินสัน โดยมีกลุ่มย่อยได้แก่

Multiple system atrophy(MSA)

กลุ่มอาการนี้ประกอบด้วยความผิดปกติจากความเสื่อมของระบบร่างกายหนึ่งระบบหรือมากกว่า แพทย์อาจจัดว่าคุณมี MSA-P ที่เด่นอาการพาร์กินโซนิซึม หรือ MSA-C ที่เด่นความผิดปกติของซีรีเบลลัม(ส่วนของสมองส่วนฐาน) ชื่อของกลุ่มอาการนี้ได้แก่ olivopontocerebellar(OPCA), Shy-Drager syndrome(SDS) และ striatonigral degeneration(SND)

Progressive supranuclear palsy(PSP)

กลุ่มนี้มักเริ่มแสดงอาการหลังอายุ 50 ปี และมีการทำเนินโรคที่รวดเร็วกว่าโรคพาร์กินสัน ผู้ป่วย PSP มีปัญหาการเคลื่อนไหวตาที่ทำให้มองเห็นภาพไม่ชัด จึงเกิดการล้มขึ้นค่อนข้างบ่อยในระยะแรกๆ และมีอาการหลงลืมเกิดขึ้นมาภายหลัง 

Corticobasal degeneration(CBD)

อาจเกิดการกระตุกและสูญเสียการควบคุมรยางค์โดยมักไม่มีอาการอ่อนแรงร่วมด้วย หากคุณมีภาวะดังกล่าว คุณอาจได้รับโบท็อกซ์(botulinum toxin) เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อ

Lewy body dementia(LBD)

LBD เป็นสาเหตุอันดับสองที่ทำให้เกิดอาการหลงผิดในผู้สูงอายุรองจากโรคอัลไซเมอร์ ภาวะนี้จะมี Lewy bodies(กลุ่มก้อนของโปรตีน)ในสมองเช่นเดียวกับในโรคพาร์กินสัน แต่จะพบได้ในหลายๆตำแหน่งในสมอง หากคุณเป็น LBD คุณอาจมีปัญหาการพูด จิตประสาทหลอน และสติปัญญาเสื่อมถอย

พาร์กินโซนิซึมจากโรคทางสมองอื่นๆ

โรคทางสมองต่อไปนี้ได้ชื่อว่าทำให้เกิดอาการพาร์กินโซนิซึม:

Vascular parkinsonism หรือรู้จักกันในชื่อ arteriosclerotic parkinsonism เกิดจากโรคหลอดเลือดสมองตีบในเส้นเลือดเล็กๆหลายๆเส้น อาการมีทั้งแบบเกิดรวดเร็วหรือค่อยเป็นค่อยไป บ่อยครั้งมักเป็นปัญหาการ เคลื่อนไหวขา และอาการอาจคงตัวได้ในช่วงเวลาหนึ่งๆ พาร์กินโซนิซึมชนิดนี้มีการดำเนินของโรคที่ช้าที่สุดใน atypical parkinsonism และมักไม่ทำให้เกิดการสั่นเช่นกัน

Post-traumatic parkinsonism หรือรู้จักกันในชื่อ post-traumatic encephalopathy หรือ "punch-drunk syndrome" ภาวะนี้อาจเกิดขึ้นจากการบาดเจ็บที่ศีรษะอย่างรุนแรง หรือการกระทบกระทั่งที่ศีรษะบ่อยครั้ง เช่น จากการต่อยมวย หรือกีฬาอเมริกันฟุตบอล ภาวะ post-traumatic parkinsonism สามารถเกิดโรคหลงลืมชนิดหนึ่งเรียกว่า chronic traumatic encephalopathy(CTE) ในเดือนมีนาคม ปี 2016 ทาง National Football League ออกมายอมรับว่าอาจมีความเชื่อมโยงระหว่าง CTE และการบาดเจ็บที่ศีรษะ

Essential tremor

การสั่นชนิดนี้มักถ่ายทอดกันในครอบครัว และอาการทรุดหนักลงเมื่อเวลาผ่านไป การสั่นเห็นได้ชัดที่มือ โดยเฉพาะขณะมือขยับ

Normal pressure hydrocephalus(NPH)

เป็นภาวะที่เกิดจากการเพิ่มขึ้นผิดปกติของสารน้ำในช่องสมอง(ventricle) รักษาได้ด้วยการระบายสารน้ำส่วนเกินไปที่ช่องท้องแทน

พาร์กินโซนิซึมที่เกิดจากสภาพแวดล้อม

เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นจากปัจจัยภายนอก เช่น ยาและการติดเชื้อ

พาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยา

เป็นภาวะที่เกิขึ้นจากการใช้ยาจำนวนหนึ่ง โดยอาการอาจหายไปหลังหยุดยา

รายชื่อต่อไปนี้อาจทำให้เกิดภาวะพาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยา

  • Antipsychotics เช่น Haldol(haloperidol) และ Thorazine(chlorpromazine)
  • Depakote(valporic acid)
  • MPPP(desmethylprodine) เป็นสาร opioid ที่อาจปนเปื้อนด้วยสาร neurotoxin MPTP
  • Reglan(metaclopramide)
  • Serpasil(reserpine)
  • Stimulants ได้แก่ amphetamine และโคเคน
  • Xenazine(tetrabenazine)

Postencephalic parkinsonism

เป็นภาวะที่มักเกิดจากโรคจากพยาธิ African trypanosomiasis ("โรคเหงาหลับ") หรือโรคติดเชื้อจากไวรัสที่ทำให้สมองหรือไขสันหลังบวม ภาวะนี้มีเขียนไว้ในหนังสือและหนังเรื่อง Awakenings โดย Oliver Sacks

การรักษาพาร์กินโซนิซึมที่ไม่ใช่โรคพาร์กินสัน

โรคพาร์กินสันเป็นพาร์กินโซนิซึมรูปแบบที่พบมากที่สุดและสามารถรักษาได้มากที่สุด ต่างกับพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นที่รักษาได้ยากกว่า พาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยาอาจหายจากอาการเมื่อหยุดยาที่เป็นต้นเหตุ ทว่าพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นๆมักมีการดำเนินโรคที่เร็ว และยาเพิ่มระดับ dopamine ในสมองที่ใช้กับการรักษาโรคพาร์กินสันก็แทบไม่มีประโยชน์กับพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นๆ การบำบัดการพูด, กายภาพบำบัด, และยารักษาโรคซึมเศร้าอาจช่วยจัดการกับอาการที่เกิดขึ้น

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่