Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

พาร์กินโซนิซึมคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,281,909 คน

พาร์กินโซนิซึม (Parkinsonism) หมายถึง กลุ่มอาการทางประสาทที่ทำให้การเคลื่อนไหวช้าลง โดยโรคพาร์กินสันเป็นหนึ่งในพาร์กินโซนิซึมที่พบได้มากที่สุด 

พาร์กินโซนิซึม สามารถแบ่งออกได้หลายชนิด โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

  • Parkinson Plus Syndrome เป็นภาวะที่พบได้น้อยกว่าโรคพาร์กินสัน สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มย่อย คือ
    • Multiple System Atrophy (MSA) กลุ่มอาการนี้ประกอบด้วยความผิดปกติจากความเสื่อมของระบบร่างกายหนึ่งระบบหรือมากกว่า 
    • Progressive Supranuclear Palsy (PSP) กลุ่มอาการนี้มักเริ่มแสดงอาการหลังอายุ 50 ปี และมีการดำเนินโรคที่รวดเร็วกว่าโรคพาร์กินสัน ผู้ป่วย PSP มักมีปัญหาที่ตาทำให้มองเห็นภาพไม่ชัด จึงมักทำให้เกิดการหกล้มบ่อยๆ และมักจะมีอาการหลงลืมเกิดขึ้นภายหลัง 
    • Corticobasal Degeneration (CBD) กลุ่มอาการนี้อาจทำให้เกิดการกระตุกและสูญเสียการควบคุมรยางค์โดยไม่มีอาการอ่อนแรงร่วมด้วย 
    • Lewy Body Dementia (LBD) เป็นสาเหตุอันดับสองที่ทำให้เกิดอาการหลงผิดในผู้สูงอายุ รองจากโรคอัลไซเมอร์ ภาวะนี้จะมีกลุ่มก้อนของโปรตีนในสมองเช่นเดียวกับในโรคพาร์กินสัน แต่จะพบได้หลายตำแหน่งในสมอง ผู้ป่วย LBD อาจมีปัญหาการพูด จิตประสาทหลอน และสติปัญญาเสื่อมถอย
  • Vascular Parkinsonism เกิดจากเส้นเลือดเล็กๆ หลายเส้นในสมองตีบ อาการมีทั้งเกิดขึ้นแบบรวดเร็วหรือค่อยเป็นค่อยไป มักพบปัญหาการเคลื่อนไหวที่ขา แต่ไม่ทำให้เกิดอาการสั่น
  • Post-Traumatic Parkinsonism ภาวะนี้อาจเกิดขึ้นจากการบาดเจ็บที่ศีรษะอย่างรุนแรง หรือการกระทบกระทั่งที่ศีรษะบ่อยครั้ง เช่น การต่อยมวย หรือกีฬาอเมริกันฟุตบอล ภาวะนี้สามารถทำให้เกิดโรคหลงลืมชนิดหนึ่งเรียกว่า Chronic Traumatic Encephalopathy (CTE) 
  • Essential Tremor กลุ่มอาการนี้มักถ่ายทอดกันในครอบครัว และอาการจะค่อยๆ ทรุดหนักเมื่อเวลาผ่านไป ผู้ที่มีภาวะนี้จะมีอาการสั่นที่มือ ซึ่งจะเห็นได้อย่างชัดเจนเมื่อขยับมือ
  • Normal Pressure Hydrocephalus (NPH) เป็นภาวะที่เกิดจากการเพิ่มขึ้นผิดปกติของสารน้ำในช่องสมอง รักษาได้ด้วยการระบายสารน้ำส่วนเกินไปที่ช่องท้องแทน
  • Postencephalitic Parkinsonism เป็นภาวะที่มักเกิดจากโรคจากพยาธิ African trypanosomiasis หรือโรคติดเชื้อจากไวรัสที่ทำให้สมองหรือไขสันหลังบวม 

นอกจากนี้ยังพบภาวะพาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยา ซึ่งเกิดขึ้นจากการใช้ยาบางชนิด และอาการจะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อหยุดใช้ยา โดยรายชื่อยาที่อาจทำให้เกิดภาวะพาร์กินโซนิซึม ได้แก่

  • Antipsychotics เช่น Haldol (Haloperidol) และ Thorazine (Chlorpromazine)
  • Depakote (Valproic Acid)
  • MPPP (Desmethylprodine) 
  • Reglan (Metoclopramide)
  • Serpasil (Reserpine)
  • Stimulants ได้แก่ Amphetamine Cocaine
  • Xenazine(tetrabenazine)

สาเหตุของภาวะพาร์กินโซนิซึม

แม้พาร์กินโซนิซึมจะมีหลายชนิด แต่ทั้งหมดล้วนเกิดจากความผิดปกติของการสร้างหรือการใช้สารโดพามีน (Dopamine) ในสมองส่วนเบซอล แกงเกลีย (Basal ganglia) ซึ่งเป็นส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหว ทำให้พาร์กินโซนิซึมทุกชนิดแสดงอาการสั่น เคลื่อนไหวช้า ตัวแข็ง และเสียการทรงตัว(postural instability) 

การรักษาพาร์กินโซนิซึม

โรคพาร์กินสันเป็นพาร์กินโซนิซึมรูปแบบที่พบมากที่สุดและสามารถรักษาได้มากที่สุด ต่างกับพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นที่รักษาได้ยากกว่า ผู้ที่มีภาวะพาร์กินโซนิซึมจากการใช้ยาอาจหายเป็นปกติได้เมื่อหยุดใช้ยาที่เป็นต้นเหตุ 

แต่พาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นๆ มักมีการดำเนินโรคที่เร็ว โดยยาเพิ่มระดับ Dopamine ในสมองที่ใช้กับการรักษาโรคพาร์กินสันก็แทบไม่มีประโยชน์กับพาร์กินโซนิซึมชนิดอื่นๆ ทำได้เพียงใช้การบำบัดการพูด กายภาพบำบัด และยารักษาโรคซึมเศร้าเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
ยาโรคพาร์กินสัน
ยาโรคพาร์กินสัน

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่