โรคอัลไซเมอร์คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

โรคอัลไซเมอร์เกิดขึ้นเมื่อเซลล์สมองหยุดการทำงานหรือตาย ทำให้ความสามารถเกี่ยวกับความคิดความเข้าใจลดลง

โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคที่จะมีอาการมากขึ้นเรื่อยๆ และไม่สามารถทำให้กลับไปเป็นสภาพเดิมได้และเป็นโรคสมองเสื่อมที่พบได้บ่อยที่สุด โรคอัลไซเมอร์จะกระทบกับสมองส่วนความคิดความเข้าใจ ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับความคิด ความจำ ภาษา ทำให้กระทบต่อความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก

โรคนี้ตั้งชื่อตามชื่อของนายแพทย์อัลลอยซ์ อัลไซเมอร์ (Alois Alzheimer) ซึ่งในปี ค.ศ. 1906 เขาค้นพบการเปลี่ยนแปลงของเนื้อสมองของผู้หญิงที่เสียชีวิตจากความผิดปกติทางจิต ซึ่งยังหาสาเหตุไม่ได้โดยมีอาการสูญเสียความทรงจำ มีปัญหาในการใช้ภาษา และพฤติกรรมที่แปลกประหลาดไปจากเดิม

ความแตกต่างของสมองเสื่อมกับอัลไซเมอร์

แม้ว่าจะมีการใช้คำสลับไปมาระหว่าสมองเสื่อมกับโรคอัลไซเมอร์ แต่จริงๆ แล้วสองคำนี้มีความหมายแตกต่างกัน สมองเสื่อมเป็นคำกว้างๆ ไม่จำเพาะกับโรคใดโรคหนึ่งแต่กล่าวรวมๆ ถึงการสูญเสียหรือการลดลงของความสามารถของสมองที่เกี่ยวข้องกับความทรงจำ ความคิด ภาษา การตัดสินใจ และพฤติกรรม ซึ่งส่งผลอย่างมากต่อชีวิตประจำวัน สมองเสื่อมมีหลายประเภทหลายสาเหตุ แต่ที่พบได้บ่อยที่สุด คือ โรคอัลไซเมอร์ ซึ่งมีจำนวนมากถึง 60-80% ของโรคสมองเสื่อมทั้งหมดจากรายงานของวารสารโรลอัลไซเมอร์และสมองเสื่อม (Journal Alzheimer's & Dementia) ในปี ค.ศ. 2014

นอกจากโรคอัลไซเมอร์ ยังมีสาเหตุของสมองเสื่อมแบบอื่นๆ อีก คือ

  • สมองเสื่อมจากลีวอี บอดี (Lewy body dementia) เป็นโรคที่เกิดจากการมีโครงสร้างเล็กๆ ที่ผิดปกติของสารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า ลีวอี บอดี (Lewy body) เกิดขึ้นในเซลล์สมอง
  • สมองเสื่อมจากหลอดเลือด (vascular dementia) มักเกิดหลังจากหลอดเลือเลือดสมองมีการอุดตันหรือบาดเจ็บทำให้สมองขาดเลือดหรือมีเลือดออกในสมอง
  • สมองเสื่อมส่วนฟรอนโตเทมโพรอล (frontotemporal dementia) เกิดจากเซลล์ประสาทที่อยู่ส่วนหน้า คือ ฟรอนทอล (frontal lobe) และด้านข้าง คือ เทมโพรอล (temporal lobe) ของสมองถูกทำลาย

บางคนอาจมีสมองเสื่อมมากกว่าหนึ่งชนิดซึ่งเรียกว่า โรคสมองเสื่อมแบบผสม (mixed dementia) ตามรายงานในปี ค.ศ. 2014 คือเป็นโรคอัลไซเมอร์ร่วมกับสมองเสื่อมจากหลอดเลือดสมองด้วย

สถิติของโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ไม่ใช่ภาวะปกติของคนสูงอายุ แต่ส่วนใหญ่จะเกิดในคนอายุ 60 ปีขึ้นไป ตามข้อมูลจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของอเมริกา (CDC) ซึ่งความเสี่ยงที่จะเกิดโรคอัลไซเมอร์จะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าทุกๆ 5 ปีหลังจากอายุ 65 ปี มีประมาณ 5.2 ล้านคนในประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นโรคอัลไซเมอร์จากรายงานในปี ค.ศ. 2014 และประมาณ 5 ล้านคนของคนเหล่านี้มีอายุมากกว่า 65 ปี คาดการณ์ว่าในประมาณปี ค.ศ. 2050 จะมีคนอเมริกาเป็นโรคอัลไซเมอร์ถึง 9 ล้านคนและจะมีคนเป็นโรคอัลไซเมอร์เพิ่มขึ้นทุกปี ปีละเกือบล้านคนตามรายงานนี้

แต่มีการศึกษาในปี ค.ศ. 2013 ซึ่งตีพิมพ์ในวารสารประสาทวิทยา (Journal Neurology) กล่าวว่า จะมีคนเป็นโรคอัลไซเมอร์ถึง 14 ล้านคนในประเทศสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 2050 และข้อมูลจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของอเมริกายังบอกว่า โรคอัลไซเมอร์เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับที่ 6ของคนอเมริกาและเป็นอันดับที่ 5 ของคนที่อายุมากกว่า 65 ปี

โรคอัลไซเมอร์ถ่ายทอดทางพันธุกรรมหรือไม่?

ยีนที่ควบคุมการเป็นโรคอัลไซเมอร์นั้น ถ่ายทอดทางพันธุกรรม เช่น ผู้ที่มีพ่อ แม่ พี่ หรือน้องเป็นโรคอัลไซเมอร์จะมีโอกาสเป็นโรคอัลไซเมอร์มากกว่าผู้ที่ไม่มีญาติสายตรงเป็นโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ชนิดเกิดเร็ว (Early-onset Alzheimer's disease) คือ อาการแสดงของโรคอัลไซเมอร์แบบหนึ่ง ซึ่งเกิดขึ้นก่อนอายุ 65 ปี เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนโดยเฉพาะยีนเอพีพี (APP) ยีนพีเซนวัน (PSEN1) และพีเซนทู (PSEN2) ที่จะถ่ายทอดจากรุ่นพ่อแม่สู่รุ่นลูก ซึ่งแตกต่างจากโรคอัลไซเมอร์ชนิดเกิดช้า โดยการถ่ายทอดยีนที่กลายพันธุ์นี้จะเพิ่มโอกาสเป็นโรคอัลไซเมอร์ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่มียีนกลายพันธุ์จะเป็นโรคอัลไซเมอร์

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์มีสาเหตุจากเนื้อสมองที่เหี่ยวลง ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเซลล์ประสาทหยุดการทำงาน เสียการติดต่อสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทเซลล์อื่น และตายในที่สุด ยังไม่ทราบแน่ชัดว่ากระบวนการเหล่านี้เกิดขึ้นได้อย่างไร แต่พบว่าในสมองของผู้ป่วยโรคอัลไซเมอรืจะมีการสะสมของแอมีลอยด์พลาค (Amyloid plaque) ซึ่งเป็นโปรตีนที่ผิดปกติสะสมอยู่ในเซลล์ประสาทและมีนิวโรไฟบริลลารี แทงเกิล (neurofibrillary tangles) ซึ่งเป็นสายเกลียวโปรตีนที่เรียกว่า โปรตีนเทา (tau) ทำให้ส่งผลต่อเซลล์ประสาท

นอกจากอายุและพันธุกรรมแล้ว ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ที่ทำให้เป็นอัลไซเมอร์ คือ

การป้องกันโรคอัลไซเมอร์

การรักษาสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอช่วยป้องกันและชะลอการเกิดโรคอัลไซเมอร์ได้ คือ

  • ทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ
  • ดื่มแอลกอฮอล์แต่พอประมาณ
  • ออกกำลังเป็นประจำ
  • นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ (อย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน)
  • ทำจิตใจให้สดชื่นกระปี้กระเปร่า
  • สร้างเครือข่ายของคนรักสุขภาพ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

แพทย์เชี่ยวชาญโรคด้านสมอง อัลไซเมอร์
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคอัลไซเมอร์มีวิธีแก้อย่างไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
กล้วยช่วยชะลอโรคอัลไซเมอร์รึเปล่าคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่