โรคอัลไซเมอร์คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 18 ก.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 6 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,851,036 คน

โรคอัลไซเมอร์ เกิดจากการตายของเซลล์ในสมอง หรือเซลล์ในสมองหยุดการทำงาน จึงมีผลทำให้การทำงานของสมองแย่ลง หากสมองมีการเสื่อมตัวมากขึ้น หรือไม่ได้รับการรักษาในช่วงระยะเวลา 8-10 ปี จะทำให้การเสื่อมของสมองเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรง จนส่งผลกระทบต่อการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันได้

แม้ว่าจะมีการใช้คำสลับไปมาระหว่างภาวะสมองเสื่อมกับโรคอัลไซเมอร์ แต่จริงๆ แล้วสองภาวะนี้มีความหมายแตกต่างกัน ภาวะสมองเสื่อมเป็นคำกว้างๆ ไม่เจาะจงโรคใดโรคหนึ่งแต่เป็นการกล่าวรวมๆ ถึงการสูญเสียหรือการลดลงของความสามารถสมองที่เกี่ยวข้องกับความทรงจำ ความคิด ภาษา การตัดสินใจ และพฤติกรรม 

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

สมองเสื่อมมีหลายประเภท แต่ประเภทที่พบบ่อยที่สุด คือ โรคอัลไซเมอร์ ซึ่งมีจำนวนมากถึง 60-80% ของโรคสมองเสื่อมทั้งหมด และนอกจากโรคอัลไซเมอร์ ยังมีสาเหตุของสมองเสื่อมแบบอื่นๆ ได้แก่

  • สมองเสื่อมจากลีวอี บอดี (Lewy body dementia) เป็นโรคที่เกิดจากการมีโครงสร้างเล็กๆ ที่ผิดปกติของสารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า ลีวอี บอดี (Lewy body) เกิดขึ้นในเซลล์สมอง
  • สมองเสื่อมจากหลอดเลือด (Vascular dementia) มักเกิดหลังจากหลอดเลือดสมองมีการอุดตันหรือบาดเจ็บ ทำให้สมองขาดเลือดหรือมีเลือดออกในสมอง
  • สมองเสื่อมส่วนฟรอนโตเทมโพรอล (Frontotemporal dementia) เกิดจากเซลล์ประสาทที่อยู่ส่วนหน้า คือ ฟรอนทอล (Frontal lobe) และด้านข้าง คือ เทมโพรอล (Temporal lobe) ของสมองถูกทำลาย

อาการของโรคอัลไซเมอร์

อาการของโรคอัลไซเมอร์จะค่อยๆ แสดงให้เห็นขึ้นในเวลาหลายปี แต่โดยทั่วไปอาการของโรคอัลไซเมอร์จะแบ่งออกเป็น 3 ระยะหลัก ๆ ได้แก่

  • อาการระยะเริ่มแรก ในระยะเริ่มแรก อาการหลักของโรคอัลไซเมอร์ คือ ความจำเสื่อมและขี้หลงขี้ลืมมากขึ้น เช่น
    • ลืมบทสนทนาหรือเหตุการณ์ล่าสุด 
    • ลืมชื่อสถานที่และวัตถุ หรือมีปัญหาในการคิดคำพูดที่ถูกต้อง
    • ย้ำคิดย้ำทำเป็นประจำ เช่น ถามคำถามเดิมๆ หลายครั้ง
    • มักตัดสินใจผิดพลาด หรือยากที่จะตัดสินใจ
    • ปรับตัวได้ช้าลง และลังเลที่จะลองสิ่งใหม่ ๆ
    • มีสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ เช่น ความวิตกกังวลเพิ่มขึ้น มีการตื่นตระหนก หรือพบว่าเกิดช่วงเวลาสับสนขึ้นมาเป็นระยะ
  • อาการระยะปานกลาง เมื่อโรคอัลไซเมอร์พัฒนามากขึ้น ปัญหาเกี่ยวกับความจำจะแย่ลง ผู้ที่มีอาการอาจพบว่าเป็นเรื่องยากที่จะจำชื่อคนที่รู้จัก และพบปัญหาในการนึกถึงบุคคลในครอบครัวและเพื่อนว่าใครเป็นใคร รวมถึงอาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น
    • สับสนและมึนงงมากขึ้น อาจมีอาการตั้งแต่ไม่ทราบว่าตอนนี้เวลาเท่าไหร่ วันอะไร หรือหลงทาง
    • เกิดภาวะย้ำคิด ย้ำทำซ้ำ ๆ
    • เกิดอาการหลงผิด หรือรู้สึกหวาดระแวงและสงสัยในผู้ดูแลหรือแม้แต่สมาชิกในครอบครัว
    • มีปัญหาเกี่ยวกับการพูดหรือภาษา (Aphasia)
    • นอนหลับไม่เต็มที่
    • เกิดการเปลี่ยนแปลงอารมณ์ เช่น อารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ บ่อยครั้ง เกิดอาการซึมเศร้าและความรู้สึกกังวลมากขึ้น ผิดหวังหรือกระวนกระวายใจ อยู่ไม่เป็นสุข
    • ยากที่จะทำงานเกี่ยวกับเรื่องพื้นที่ เช่น การกะระยะทางจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่ง
    • เกิดภาพหลอน
  • อาการระยะสุดท้าย ในระยะหลังๆ ของโรคอัลไซเมอร์ ผู้ป่วยจะมีอาการจะรุนแรงขึ้น ดังนี้
    • อาการประสาทหลอนและภาพลวงตา อาจเกิดขึ้นเป็นๆ หายๆ ตลอดในช่วงที่เจ็บป่วย 
    • เคี้ยวอาหารและกลืนได้ลำบาก (Dysphagia)
    • มีพฤติกรรมก้าวร้าว หรือเรียกร้องความสนใจ
    • ยากที่จะเคลื่อนที่หรือเดินไปรอบๆ โดยไม่ได้รับความช่วยเหลือ
    • น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็ว  แม้จะรับประทานอาหารมากขึ้นก็ตาม
    • กลั้นปัสสาวะ หรืออุจจาระไม่ได้ ทำให้เกิดภาวะปัสสาวะหรืออุจจาระเล็ด (Urinary or Bowel incontinence)
    • สูญเสียความสามารถในการสื่อสารมากขึ้นเรื่อยๆ
    • เกิดปัญหาสำคัญของทั้งความจำระยะสั้นและความจำระยะยาว

สาเหตุของโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ เกิดจากส่วนต่างๆ ของสมองฝ่อตัวลง ทำให้มีผลกระทบต่อโครงสร้างและหน้าที่ของพื้นที่สมองในส่วนนั้นๆ ที่เกิดผลกระทบ

ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าสาเหตุใดที่ทำให้กระบวนการฝ่อตัวนี้เริ่มต้นขึ้น แต่นักวิทยาศาสตร์พบว่าในสมองของผู้ที่เป็นโรคอัลไซเมอร์จะมีกลุ่มแผ่นแอมีลอยด์ (Amyloid plaques) ซึ่งเป็นการสะสมของโปรตีนที่ผิดปกติ และความไม่สมดุลของสารเคมีสื่อประสาทที่ชื่อว่า Acetylcholine

มีหลายปัจจัยที่ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคอัลไซเมอร์มากขึ้น เช่น

  • อายุ
  • พันธุกรรม
  • โรคหัวใจ
  • โรคหลอดเลือดสมอง
  • ความดันโลหิตสูง
  • โรคเบาหวาน
  • โรคอ้วน

วิธีการรักษาโรคอัลไซเมอร์

ในปัจจุบันยังไม่มีการรักษาโรคอัลไซเมอร์ แต่มียาบางตัวที่สามารถช่วยบรรเทาอาการได้

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

โรคอัลไซเมอร์คือรูปแบบหนึ่งของความจำเสื่อมที่ทำให้เกิดการถดถอยทางความจำ ความคิดและทักษะอื่น อย่างช้าๆ และต่อเนื่อง ในระยะสุดท้ายของโรค ผู้ป่วยจะไม่สามารถตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อม สื่อสาร หรือทำกิจวัตรประจำวันของตนได้ ผู้ป่วยจึงต้องการผู้ดูแลตลอดเวลา ถึงแม้ว่าจะยังไม่มีการรักษาโรคอัลไซเมอร์ให้หายขาดหรือหยุดยั้งการดำเนินโรคไม่ให้เข้าสู่ระยะสุดท้าย แต่การรักษาอาจช่วยชะลออาการบางอย่างและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้

ยาที่ใช้ในการรักษาโรคอัลไซเมอร์

มียา 5 ชนิดที่ได้รับการอนุมัติให้ใช้รักษาอาการของโรคอัลไซเมอร์

  • Aricept (donepezil)
  • Razadyne (galantamine)
  • Exelon (rivastigmine)
  • Namenda (memantine)
  • Namzaric (donepezil and memantine)

ยา Aricept, Razadyne และ Exelon ซึ่งเป็นยาในกลุ่ม cholinesterase inhibitor ใช้ในผู้ป่วยที่อยู่ในระยะเบื้องต้น (early-stage) ถึงระยะปานกลาง (middle-stage) ของโรคอัลไซเมอร์ เชื่อว่ายาในกลุ่มนี้จะช่วยในเรื่องอาการของโรคอัลไซเมอร์ โดยยับยั้งไม่ให้เกิดการสลายของ acetylcholine ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทภายในสมองที่เชื่อว่าสำคัญต่อความจำและความคิด แต่เมื่อสมองเริ่มผลิต acetylcholine น้อยลงจากการดำเนินโรคที่มากขึ้น ยาเหล่านี้ก็จะไม่มีผลช่วยในการรักษา ยากลุ่มนี้มีผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารได้ เช่นคลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร หรือมีการบีบตัวของลำไส้ที่เพิ่มขึ้น Namenda เป็นยาในกลุ่ม N-methyl D-aspartate (NMDA) antagonist ซึ่งจะใช้ในโรคอัลไซเมอร์ระยะรุนแรง โดยยานี้จะทำงานเกี่ยวข้องกับสารสื่อประสาทอีกชนิดหนึ่งที่ชื่อ glutamate ถึงแม้ว่า Glutamate จะสำคัญต่อการเรียนรู้ และความจำ แต่การมี glutamate ในปริมาณที่มากเกินไป เช่นในสมองของผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ จะทำลายและเซลล์ในสมอง ดังนั้นยา Namenda จึงช่วยป้องกันการเกิดเหตุการณ์นี้  

ผลข้างเคียงของยา Namenda ประกอบด้วยอาการปวดหัว ท้องผูก สับสน และเวียนหัว Namzaric เป็นยาที่ผสมยาในกลุ่ม cholinesterase inhibitor และ NMDA antagonist เข้าด้วยกัน และใข้ในการรักษาโรคอัลไซเมอร์ระยะรุนแรง Aricept เป็นยาชนิดเดียวที่ได้รับการยอมรับให้ใช้ในการรักษาโรคอัลไซเมอร์ทุกระยะ อาจมีการสั่งจ่ายยากลุ่มอื่น เช่นยาลดอาการซึมเศร้า (antidepressants), ยากันชัก (anticonvulsants), ยาจิตเวช (antipsychotics), ยาคลายกังวล (anti-anxiety drugs) และยาช่วยนอนหลับ เพื่อช่วยลดปัญหาที่เกิดขึ้นกับพฤติกรรมของผู้ป่วยที่เกิดจากโรคอัลไซเมอร์ เช่นอาการซึมเศร้า วิตกกังวล นอนไม่หลับ หรือก้าวร้าว

การดูแลผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยในหลายด้าน และอาจทำให้ความปลอดภัยของผู้ป่วยลดลง ตัวอย่างเช่น

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck
  • ลืมปิดเตาอบ
  • ลืมว่ายาหรือสารใดที่อยู่ในบ้านอาจก่อให้เกิดอันตรายได้
  • ไม่เข้าใจเรื่องเวลาและสถานที่ เช่นจำบริเวณรอบบ้านไม่ได้ หลงทางขณะเดินอยู่บนถนนแถวบ้าน หรือเดินออกจากบ้านเอง
  • มีความสามารถในการตัดสินใจที่ลดลง เช่นใช้อุปกรณ์ภายในบ้านอย่างผิดวิธี
  • สับสน หวาดระแวง หรือหวาดกลัวง่ายขึ้น
  • มีการรับรู้ที่เปลี่ยนไป

ดังนั้นหากคุณต้องดูแลผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ คุณสามารถทำให้สภาพแวดล้อมของผู้ป่วยปลอดภัยขึ้นได้ โดย

  • ติดตั้งสัญญาณเตือนเมื่อมีควันหรือก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (carbonmonoxide) ทั่วทั้งบ้าน ปิดสวิตช์เตาอบ ติดตั้งอุปกรณ์ตัดไฟฟ้า ใช้ที่ครอบปลั๊กไฟที่ไม่ได้ใช้ และติดตั้งราวบันไดและราวเกาะในห้องน้ำที่แข็งแรง
  • เก็บรักษาปืน อาวุธอันตราย ยา น้ำยาทำความสะอาด กระป๋องน้ำมัน และแอลกอฮอล์ในที่ปลอดภัยและปิดล็อคไว้เสมอ
  • เคลื่อนย้ายสิ่งของที่อาจทำให้สะดุดล้ม เช่นโต๊ะกาแฟ ตั้งหนังสือพิมพ์หรือหนังสือ พรม หรือเครื่องเรือนที่ไม่จำเป็นออก
  • ให้ทั้งบ้านมีแสงสว่างอยู่เสมอ
  • วางป้ายที่อ่านง่ายที่อธิบายถึงการใช้ชีวิตประจำวันภายในบ้าน เช่นการทำกิจวัตร ควรไปที่ไหน หรือควรระวังอะไร

นอกจากนั้นควรทำให้มั่นใจว่าได้มีการระมัดระวังเกี่ยวกับการรับรู้ที่เสียไป เช่น

  • ทาสีผนังและพื้นห้องด้วยสีที่ต่างกัน เพื่อให้ง่ายต่อการมองเห็น
  • เอาผ้าม่านหรืออุปกรณ์ตกแต่งห้องอื่นๆ ที่มีดีไซน์ที่ดูซับซ้อน ซึ่งอาจทำให้เกิดความสับสนออก
  • ทดสอบน้ำที่ใช้ทุกอันว่ามีอุณหภูมิน้อยกว่า 120 องศาฟาเรนไฮต์
  • ตรวจสอบอาหารที่หมดอายุบ่อยๆ
  • เก็บสิ่งของ เช่นยาสีฟันที่อาจเข้าใจผิดว่าเป็นอาหารให้พ้นมือ
  • ลดระดับเสียงพูดและดนตรีลง

อายุขัยของผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์

การป่วยด้วยโรคอัลไซเมอร์จะทำให้ผู้ป่วยมีอายุขัยที่ลดลง ในกลุ่มประชากรอายุ 70 ปีทั่วไป มีเพียง 30% เท่านั้นที่อาจเสียชีวิตก่อนอายุ 80 ปีหากไม่ได้เป็นอัลไซเมอร์ แต่จะเพิ่มขึ้นเป็น 61% ในผู้ป่วยที่เป็นอัลไซเมอร์ อ้างอิงจากบทความเรื่อง Alzheimer’s & Dementia ปี 2014 สำนักงานควบคุมและป้องกันโรค (Centers for Disease Control and Prevention – CDC) ได้กล่าวว่าโรคอัลไซเมอร์ถือเป็นสาเหตุการตายอันดับที่ 5 ของสหรัฐอเมริกาในผู้ที่อายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป และเป็นอันดับที่ 5 ของสาเหตุการตายทั้งหมด

มีวิธีการรักษาโรคอัลไซเมอร์ให้หายขาดหรือไม่?

อย่างที่กล่าวไปแล้วว่ายังคงไม่มีวิธีการรักษาอัลไซเมอร์ให้หายขาดในปัจจุบัน แต่นักวิจัยยังคงศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการรักษาต่อไป วิธีรักษาเหล่านี้มักเน้นไปที่ amyloid plaque และ tau protein ที่พันอยู่ในสมอง ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญที่พบได้ในผู้ป่วยโรคนี้ ยาที่กำลังอยู่ในระหว่างการศึกษาเช่น solanezumab, aducanumab และ AADvac1 ยาอื่นๆ ที่อาจช่วยรักษาได้ กำลังถูกพัฒนาขึ้นเพื่อจัดการกับปัญหาอื่นที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ เช่นการอักเสบ ภาวะดื้ออินซูลิน และเอนไซม์ Beta-secretase ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้าง amyloid plaque และยังมีการรักษาโดยไม่ใช้ยาวิธีอื่นที่กำลังทดลองเพื่อให้ผู้ป่วยอัลไซเมอร์หมดไป เช่นจากการศึกษาชื่อว่า Science Translational Medicine ในปี 2015 พบว่าการรักษาด้วยการแสกนคลื่นเสียงความถี่สูง (scanning ultrasounds) สามารถทำลาย amyloid plaque ที่สะสมในสมองได้ถึง 75% ในหนูทดลอง

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ต้องดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ แบบไหนคะ หรือมียาอะไรที่มีประสิทธิภาพในการรักษามากที่สุด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
แพทย์เชี่ยวชาญโรคด้านสมอง อัลไซเมอร์
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
อาการหลงลืม แบบลืมบางเรื่องไปเลยถ้าไม่มีใครถามหรือเตือน อาการแบบนี้ จะทำให้เป็นอัลไซเมอร์หรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
โรคอัลไซเมอร์มีวิธีแก้อย่างไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
กล้วยช่วยชะลอโรคอัลไซเมอร์รึเปล่าคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
จะเป็นไปได้ไหมคะ ที่ผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะสามารถทำอนาจาร ลามกได้
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป