โรคอัลไซเมอร์คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

โรคอัลไซเมอร์เกิดขึ้นเมื่อเซลล์สมองหยุดการทำงานหรือตาย ทำให้ความสามารถเกี่ยวกับความคิดความเข้าใจลดลง

โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคที่จะมีอาการมากขึ้นเรื่อยๆ และไม่สามารถทำให้กลับไปเป็นสภาพเดิมได้และเป็นโรคสมองเสื่อมที่พบได้บ่อยที่สุด โรคอัลไซเมอร์จะกระทบกับสมองส่วนความคิดความเข้าใจ ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับความคิด ความจำ ภาษา ทำให้กระทบต่อความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก

โรคนี้ตั้งชื่อตามชื่อของนายแพทย์อัลลอยซ์ อัลไซเมอร์ (Alois Alzheimer) ซึ่งในปี ค.ศ. 1906 เขาค้นพบการเปลี่ยนแปลงของเนื้อสมองของผู้หญิงที่เสียชีวิตจากความผิดปกติทางจิต ซึ่งยังหาสาเหตุไม่ได้โดยมีอาการสูญเสียความทรงจำ มีปัญหาในการใช้ภาษา และพฤติกรรมที่แปลกประหลาดไปจากเดิม

ความแตกต่างของสมองเสื่อมกับอัลไซเมอร์

แม้ว่าจะมีการใช้คำสลับไปมาระหว่าสมองเสื่อมกับโรคอัลไซเมอร์ แต่จริงๆ แล้วสองคำนี้มีความหมายแตกต่างกัน สมองเสื่อมเป็นคำกว้างๆ ไม่จำเพาะกับโรคใดโรคหนึ่งแต่กล่าวรวมๆ ถึงการสูญเสียหรือการลดลงของความสามารถของสมองที่เกี่ยวข้องกับความทรงจำ ความคิด ภาษา การตัดสินใจ และพฤติกรรม ซึ่งส่งผลอย่างมากต่อชีวิตประจำวัน สมองเสื่อมมีหลายประเภทหลายสาเหตุ แต่ที่พบได้บ่อยที่สุด คือ โรคอัลไซเมอร์ ซึ่งมีจำนวนมากถึง 60-80% ของโรคสมองเสื่อมทั้งหมดจากรายงานของวารสารโรลอัลไซเมอร์และสมองเสื่อม (Journal Alzheimer's & Dementia) ในปี ค.ศ. 2014

นอกจากโรคอัลไซเมอร์ ยังมีสาเหตุของสมองเสื่อมแบบอื่นๆ อีก คือ

  • สมองเสื่อมจากลีวอี บอดี (Lewy body dementia) เป็นโรคที่เกิดจากการมีโครงสร้างเล็กๆ ที่ผิดปกติของสารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า ลีวอี บอดี (Lewy body) เกิดขึ้นในเซลล์สมอง
  • สมองเสื่อมจากหลอดเลือด (vascular dementia) มักเกิดหลังจากหลอดเลือเลือดสมองมีการอุดตันหรือบาดเจ็บทำให้สมองขาดเลือดหรือมีเลือดออกในสมอง
  • สมองเสื่อมส่วนฟรอนโตเทมโพรอล (frontotemporal dementia) เกิดจากเซลล์ประสาทที่อยู่ส่วนหน้า คือ ฟรอนทอล (frontal lobe) และด้านข้าง คือ เทมโพรอล (temporal lobe) ของสมองถูกทำลาย

บางคนอาจมีสมองเสื่อมมากกว่าหนึ่งชนิดซึ่งเรียกว่า โรคสมองเสื่อมแบบผสม (mixed dementia) ตามรายงานในปี ค.ศ. 2014 คือเป็นโรคอัลไซเมอร์ร่วมกับสมองเสื่อมจากหลอดเลือดสมองด้วย

สถิติของโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ไม่ใช่ภาวะปกติของคนสูงอายุ แต่ส่วนใหญ่จะเกิดในคนอายุ 60 ปีขึ้นไป ตามข้อมูลจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของอเมริกา (CDC) ซึ่งความเสี่ยงที่จะเกิดโรคอัลไซเมอร์จะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าทุกๆ 5 ปีหลังจากอายุ 65 ปี มีประมาณ 5.2 ล้านคนในประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นโรคอัลไซเมอร์จากรายงานในปี ค.ศ. 2014 และประมาณ 5 ล้านคนของคนเหล่านี้มีอายุมากกว่า 65 ปี คาดการณ์ว่าในประมาณปี ค.ศ. 2050 จะมีคนอเมริกาเป็นโรคอัลไซเมอร์ถึง 9 ล้านคนและจะมีคนเป็นโรคอัลไซเมอร์เพิ่มขึ้นทุกปี ปีละเกือบล้านคนตามรายงานนี้

แต่มีการศึกษาในปี ค.ศ. 2013 ซึ่งตีพิมพ์ในวารสารประสาทวิทยา (Journal Neurology) กล่าวว่า จะมีคนเป็นโรคอัลไซเมอร์ถึง 14 ล้านคนในประเทศสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 2050 และข้อมูลจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของอเมริกายังบอกว่า โรคอัลไซเมอร์เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับที่ 6ของคนอเมริกาและเป็นอันดับที่ 5 ของคนที่อายุมากกว่า 65 ปี

โรคอัลไซเมอร์ถ่ายทอดทางพันธุกรรมหรือไม่?

ยีนที่ควบคุมการเป็นโรคอัลไซเมอร์นั้น ถ่ายทอดทางพันธุกรรม เช่น ผู้ที่มีพ่อ แม่ พี่ หรือน้องเป็นโรคอัลไซเมอร์จะมีโอกาสเป็นโรคอัลไซเมอร์มากกว่าผู้ที่ไม่มีญาติสายตรงเป็นโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ชนิดเกิดเร็ว (Early-onset Alzheimer's disease) คือ อาการแสดงของโรคอัลไซเมอร์แบบหนึ่ง ซึ่งเกิดขึ้นก่อนอายุ 65 ปี เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนโดยเฉพาะยีนเอพีพี (APP) ยีนพีเซนวัน (PSEN1) และพีเซนทู (PSEN2) ที่จะถ่ายทอดจากรุ่นพ่อแม่สู่รุ่นลูก ซึ่งแตกต่างจากโรคอัลไซเมอร์ชนิดเกิดช้า โดยการถ่ายทอดยีนที่กลายพันธุ์นี้จะเพิ่มโอกาสเป็นโรคอัลไซเมอร์ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่มียีนกลายพันธุ์จะเป็นโรคอัลไซเมอร์

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์มีสาเหตุจากเนื้อสมองที่เหี่ยวลง ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเซลล์ประสาทหยุดการทำงาน เสียการติดต่อสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทเซลล์อื่น และตายในที่สุด ยังไม่ทราบแน่ชัดว่ากระบวนการเหล่านี้เกิดขึ้นได้อย่างไร แต่พบว่าในสมองของผู้ป่วยโรคอัลไซเมอรืจะมีการสะสมของแอมีลอยด์พลาค (Amyloid plaque) ซึ่งเป็นโปรตีนที่ผิดปกติสะสมอยู่ในเซลล์ประสาทและมีนิวโรไฟบริลลารี แทงเกิล (neurofibrillary tangles) ซึ่งเป็นสายเกลียวโปรตีนที่เรียกว่า โปรตีนเทา (tau) ทำให้ส่งผลต่อเซลล์ประสาท

นอกจากอายุและพันธุกรรมแล้ว ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ที่ทำให้เป็นอัลไซเมอร์ คือ

การป้องกันโรคอัลไซเมอร์

การรักษาสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอช่วยป้องกันและชะลอการเกิดโรคอัลไซเมอร์ได้ คือ

  • ทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ
  • ดื่มแอลกอฮอล์แต่พอประมาณ
  • ออกกำลังเป็นประจำ
  • นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ (อย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน)
  • ทำจิตใจให้สดชื่นกระปี้กระเปร่า
  • สร้างเครือข่ายของคนรักสุขภาพ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

กล้วยช่วยชะลอโรคอัลไซเมอร์รึเปล่าคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคอัลไซเมอร์มีวิธีแก้อย่างไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
แพทย์เชี่ยวชาญโรคด้านสมอง อัลไซเมอร์
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่