เอซีแอล ACL ฉีกขาดคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 18, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที

การฉีกขาดของ ACL เป็นการบาดเจ็บที่พบได้บ่อยครั้งจากการเล่นกีฬา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มนักกีฬาหญิง

ACL หรือ anterior cruciate ligament ฉีกขาดถือเป็นการบาดเจ็บของเข่าที่พบได้มากที่สุดอย่างหนึ่ง พบได้ประมาณ 200,000 รายต่อปี และมีการผ่าตัดถึง 100,000 รายในแต่ละปีตามรายงานใน American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)

ACL เป็นหนึ่งในสี่เส้นเอ็นหลักของข้อเข่า โดยจะเชื่อส่วนบนของกระดูกหน้าแข้งเข้ากับส่วนล่างของกระดูกต้นขา หน้าที่ของมันคือป้องกันไม่ให้หน้าแข้งเลื่อนไปข้างหน้า และเพิ่มเสถียรภาพในการหมุนเข่า

เส้นเอ็นหลักของข้อเข่าอื่นๆ ได้แก่

  • Posterior cruciate ligament (PCL)
  • Medial collateral ligament (MCL)
  • Lateral collateral ligament (LCL)

ACL ฉีกขาดส่วนใหญ่เกิดขึ้นช่วงกลางเส้นเอ็น หรือเมื่อเส้นเอ็นถูกดึงหลุดออกจากกระดูกต้นขา ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างปลายที่ฉีกขาดที่ไม่สามารถหายได้เอง การบาดเจ็บอื่นๆที่เข่า เช่นที่ meniscus, กระดูกอ่อนผิวข้อ หรือเส้นเอ็นอื่นๆที่เข่าพบได้เพียงครึ่งเดียวของการบาดเจ็บที่ ACL

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

การบาดเจ็บที่ ACL มักเกิดขึ้นกับผู้ที่เล่นกีฬาที่ต้องมีการกระทบกระทั่งสูง รวมทั้งมีการหมุนรอบแกนอย่างรวดเร็วและการหันตัวบ่อยๆ เช่น บาสเก็ตบอล อเมริกันฟุตบอล สกี และฟุตบอล AAOS รายงานว่าประมาณ 70 เปอร์เซนต์ของการฉีกขาดของ ACL เกิดขึ้นโดยไม่มีกระทบโดยตรงที่ข้อเข่า แต่มักเกิดขึ้นขณะวิ่งและเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดการบิดหรือการฉีกขาด หรือเมื่อยืดเข่ามากเกินไปขณะลงพื้นหลังการกระโดด อย่างไรก็ตาม การกระทบโดยตรงต่อข้อเข่า เช่น การแท็คเคิลในกีฬาอเมริกันฟุตบอล ก็สามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บนี้ได้

การฉีกขาดของ ACL ในผู้หญิง

AAOS พบว่านักกีฬาหญิงที่เล่นกีฬาที่ต้องมีการหมุนตัวรอบแกนมีความเสี่ยง 2-10 เท่าในการเกิดการบาดเจ็บที่เอ็นข้อเข่า(เช่น ACL ฉีกขาด) มากกว่านักกีฬาชาย สาเหตุอาจเป็นเพราะความแตกต่างกันของสมรรถภาพร่างกาย, ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ และการควบคุมระบบประสาทและกล้ามเนื้อ หรือแม้กระทั่งการเรียงตัวของกระดูกเชิงกรานและขาส่วนล่าง, ความกว้างของกระดูกเชิงกราน หรือความแตกต่างทางกายวิภาคอื่นๆ

ประเภทของการบาดเจ็บที่ ACL

ACL แพลงสามารถแบ่งตามความรุนแรงได้ ดังนี้

เกรด 1: เจ็บ และมีการบาดเจ็บเล็กน้อยที่เส้นเอ็น แต่ข้อเข่ายังเสถียรอยู่

เกรด 2: มีการบาดเจ็บที่เส้นเอ็นมากขึ้น ข้อเข่าหลวมเล็กน้อย มักเรียกว่าการฉีกขาดบางส่วน

เกรด 3: เส้นเอ็นฉีกขาดโดยสมบูรณ์ ข้อเข่าหลวมมาก

การฉีกขาดของ ACL ในเด็ก

การบาดเจ็บที่ ACL ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วงอายุระหว่าง 15 ถึง 45 ปี เนื่องจากเป็นช่วงอายุที่แอคทีฟ และเล่นกีฬามากที่สุด แต่มีการศึกษาพบว่ามีรายงานเรื่องการฉีกขาดของ ACL มากขึ้นในเด็ก แม้กระทั่งในเด็กเล็ก 2 ขวบก็มีรายงานเช่นกัน แต่ก็ยังมีความคลุมเครือระหว่างความสัมพันธ์ของการเพิ่มขึ้นของการบาดเจ็บกับการที่เด็กๆเล่นกีฬามากขึ้น หรือปัจจัยอื่นๆ เช่น การเพิ่มความตระหนักโดยแพทย์ หรือการมีเทคนิคการวินิจฉัยที่ดีขึ้น

อาการ ACL ฉีกขาด

เข่าลั่น: หลายคนอาจรู้สึก หรือได้ยินเสียง "ป๊อบ" ในข้อเข่าเมื่อได้รับบาดเจ็บ

เข่าพับกลับด้าน: บางคนอาจรู้สึกว่าเข่าจะพับกลับด้านได้ชั่วครู่หลังการดันข้อเข่าไปด้านหลังหลังได้รับบาดเจ็บ

เข่าบวม: เข่าที่บาดเจ็บจะบวมมากโดยเฉพาะระหว่าง 6 ชั่วโมงแรก และอาจบวมขึ้นอีก 2 วันก่อนจะค่อยๆหาย

ปวดและรู้สึกไม่สบายที่เข่า: หลังการบาดเจ็บ ผู้คนส่วนมากมักต้องหยุดกิจกรรมที่ทำอยู่ พวกเขาจะรู้สึกเจ็บหรือปวดบริเวณข้อเข่า โดยเฉพาะเมื่อลงน้ำหนักที่ขาข้างที่เจ็บ

นอกจากนี้อาจรู้สึกขยับเข่าได้ไม่สุด เดินไม่สะดวก และรู้สึกข้อไม่เสถียร หรือทนแรงกดไม่ไหว

การวินิจฉัย

แพทย์จะตรวจเข่าของคุณด้วยการเปรียบเทียบเข่าด้านที่บาดเจ็บกับด้านที่ไม่เจ็บ เพื่อดูว่าส่วนไหนอยู่ถูกตำแหน่งเมื่อขยับไปในทิศทางต่างๆ โดยทั่วไปวิธีนี้จะช่วยให้แพทย์ประเมินว่าเอ็นเส้นไหนที่บาดเจ็บ แต่หากการบวมทำให้การวินิจฉัยเป็นไปได้ยาก อาจต้องไปทำการทดสอบต่อไป ได้แก่

  • X-ray เห็นการบาดเจ็บที่เกี่ยวกับกระดูกหัก แต่จะไม่เห็นการบาดเจ็บที่ ACL
  • MRI เห็นรูป ACL ชัดๆ เช่นเดียวกับเส้นเอ็นและกระดูกอ่อนอื่นๆ เพื่อการวินิจฉัยเอ็นฉีกขาดสมบูรณ์ที่แม่นยำ
  • Arthroscopy เป็นวิธีการเดียวที่จะบอกการฉีกขาดของ ACL บางส่วน ทำได้ด้วยการผ่าช่องเล็กๆเพื่อส่องกล้องเข้าไปดูรอยฉีกข้างใน

การรักษา

การผ่าตัดซ่อมแซมรอยฉีกขาดประเมินจากปัจจัยต่างๆ ได้แก่

  • ระดับความแอคทีฟของคุณ
  • อาชีพที่คุณทำ
  • กระดูกอ่อนและส่วนอื่นๆของข้อเข่าได้รับบาดเจ็บหรือไม่
  • ระดับการเคลื่อนไหวข้อที่ผิดปกติ

ผู้สูงอายุหรือคนที่ไม่แอคทีฟมากอาจเลือกที่จะไม่ทำการผ่าตัดก็ได้หากยังสามารถกลับไปทำกิจวัตรได้หลังทำการฟื้นฟูสมรรถภาพ หรือการใส่เครื่องช่วยพยุง คนหนุ่มสาวที่ต้องการคงไลฟ์สไตล์แบบแอคทีฟ หรือผู้ที่อยากกลับไปแข่งขันกีฬามักที่จะผ่าตัดมากกว่า ผู้ที่ตัดสินใจไม่ผ่าตัดซ่อมแซมอาจได้รับบาดเจ็บอื่นๆจากข้อเข่าที่ไม่เสถียร นอกจากนี้ยังพบว่าผู้ที่เคยมีการฉีกขาดของ ACL จะแสดงอาการของโรคข้อเข่าเสื่อมเมื่อเวลาผ่านไป แต่การผ่าตัดซ่อมแซมจะช่วยเพิ่มเวลามากขึ้น

การผ่าตัด ACL

การผ่าตัดซ่อมแซมเป็นวิธีรักษา ACL ฉีกขาด ในการผ่าตัด แพทย์จะเปลี่ยน ACL ฉีกขาดด้วยเส้นเอ็นใหม่จากผู้บริจาคอวัยวะ หรือจากเอ็นข้อเข่าอื่นๆ เส้นเอ็นเหล่านี้อาจรวมถึงกล้ามเนื้อ hamstring ที่น่อง, เส้นเอ็นของกลุ่มกล้ามเนื้อ quadriceps ที่ยึดจากสะบ้าเข่าไปยังต้นขา หรือกระทั่งเอ็น patella ที่ยึดจากใต้สะบ้าเข่าไปยังส่วนบนของกระดูกหน้าแข้ง หลังจากเลือกเอ็นแล้ว แพทย์ผ่าตัดจะผ่าตัดโดยใช้ arthroscope ที่มีรูปร่างคล้ายดินสอที่มีกล้องที่แพทย์ใช้ส่องดูข้างในเข่าก่อนเจาะรูที่กระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งผ่านเส้นเอ็นใหม่เข้าไปข้างในเพื่อยึดเส้นเอ็นไว้กับที่ด้วยไขควงหรืออุปกรณ์อื่นๆ ปิดท้ายด้วยการเย็บหรือการพันแผล เมื่อเวลาผ่านไปจะเอ็นใหม่ที่ปลูกเข้าไปก็จะกลายเป็นเอ็นจริงในเข่า

ความเสี่ยงจากการผ่าตัด

  • การติดเชื้อ
  • การบาดเจ็บของระบบประสาทและหลอดเลือด
  • โรคลิ่มเลือดอุดตัน
  • โรคหลอดเลือดดำส่วนลึกอุดตัน
  • การปลูกถ่ายอวัยวะผิดตำแหน่ง
  • ภาวะข้อเข่าแข็ง
  • อาการปวดที่เข่าด้านหน้า
  • เส้นเอ็นกระดูกเข่าอักเสบ
  • กระดูกเข่าแตก
  • ภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบ

ทั้งการติดเชื้อ, การบาดเจ็บของระบบประสาทและหลอดเลือด, โรคลิ่มเลือดอุดตัน และโรคหลอดเลือดดำส่วนลึกอุดตันเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ยาก การปลูกถ่ายอวัยวะผิดตำแหน่งสามารถก่อให้เกิดปัญหาการเคลื่อนไหว, ข้ออักเสบ และการปลูกถ่ายอวัยวะล้มเหลว

ความก้าวหน้าของการซ่อมแซม ACL

นักวิจัยมากมายพยายามพัฒนาวิธีการซ่อนแซม ACL ใหม่ที่ไม่จำเป็นต้องใช้อวัยวะที่ใช้ปลูกถ่าย หรือการเจารูเข้าไปในกระดูก ศัลยแพทย์ใช้เนื้อเยื่อที่มีลักษณะเหมือนฟองน้ำเพื่อซับเลือดจากเส้นเอ็นที่ฉีกขาดนานพอให้เซลล์และเนื้อเยื่อรอบๆโตเข้าหากัน ถือเป็นการกระตุ้นการฟื้นตัวของเส้นเอ็นโดยรอบ เทคนิคดังกล่าวมักใช้สิ่งที่เรียกว่า platelet-rich plasma หรือ PRP และกำลังอยู่ภายใต้การทดลองที่นอกจรักษาการบาด ACL, การบาดเจ็บหัวไหล่, เส้นเอ็นอักเสบที่ข้อศอก, การซ่อมแซมเอ็นร้อยหวาย และหัตถการอื่นๆอีกมากมาย

การฟื้นตัวจาก ACL ฉีกขาด

หลังจากการผ่าตัด คุณจะต้องประคบเย็นและยกเข่าขึ้นสูงทันที คุณอาจได้รับยาแก้อักเสบและยาลดปวด เช่นเดียวกับไม้ค้ำยันเพื่อช่วยเดินจนกว่าจะสามารถเดินเองได้ แพทย์จะให้รายละเอียดขั้นตอนการดูแลเข่าของคุณที่บ้าน หากคุณต้องนั่งทำงานที่โต๊ะ คุณก็อาจกลับไปทำงานได้ในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ แต่หากเป็นงานที่ต้องใช้แรงงาน คุณอาจต้องหยุดพักประมาณ 3-6 เดือนก่อนกลับเข้าทำงานได้

กายภาพบำบัด

กายภาพบำบัดมีส่วนสำคัญช่วยให้ฟื้นฟูจากการบาดเจ็บไม่ว่าจะด้วยการยืด, การทรงตัว และการฝึกพละกำลัง หลังทำการผ่าตัด คุณมักต้องทำกายบำบัดเป็นเวลา 6-12 เดือนขึ้นกับสภาพแผลและระดับการใช้งานหลังการพักฟื้นของคุณ ซึ่งอาจใช้เวลาพักรักษานานขึ้นถ้าหากคุณเป็นนักกีฬาที่จะกลับมามีสภาพร่างกายพร้อมในการเล่นกีฬาเหมือนเดิม ช่วงแรกของการทำกายภาพบำบัดจะเน้นที่การเคลื่อนไหวข้อเข่าให้กลับมาสมบูรณ์โดยการทำงานของข้อ ACL และกล้ามเนื้อโดยรอบอันได้แก่ quadriceps และhamstrings เมื่อเคลื่อนไหวได้ดีขึ้นแล้วก็จะเริ่มสร้างความแข็งแรงเพื่อให้เอ็นใหม่สามารถทนต่อแรงกดได้ ส่วนช่วงสุดท้ายจะเป็นการประเมินของนักกายภาพบำบัดว่ายังมีกิจกรรมใดที่ทำแล้วเกิดอาการเจ็บ หรือไม่สบายที่ข้อก็จะพยายามปรับเปลี่ยนแก้ไขไปตามปัญหาที่พบ

คุณจะสามารถกลับมาเล่นกีฬาดังเดิมได้หรือไม่?

จากการศึกษาโดย American Orthopaedic Society for Sports Medicine พบว่ามากกว่า 90 เปอร์เซนต์สามารถกลับมาเล่นกีฬาและทำกิจกรรมหลังการผ่าตัดได้โดยไม่มีอาการของเข่าที่ไม่มั่นคง คุณจะสะมารถกลับมาเล่นกีฬาได้อีกครั้งไม่ว่าจะใส่หรือไม่ใส่เครื่องช่วยพยุงหลังจากที่พลังขา การทรงตัว และการประสานงานในการเคลื่อนไหวของคุณกลับมาใกล้เคียงกับปกติ ซึ่งจะใช้เวลาแตกต่างกันไปในแต่ละคน

การป้องกันการบาดเจ็บที่ ACL

การบาดเจ็บในบางครั้งก็ไม่สามารถป้องกันได้ แต่หากปฏิบัติตามวิธีต่อไปนี้ก็จะช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดการฉีกขาดของเอ็นในอนาคต

  • ฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขา
  • ยืดกล้ามเนื้อขาอย่างสม่ำเสมอ
  • วอร์มร่างกายทุกครั้งให้ดีก่อนเล่นกีฬา
  • เรียนรู้ที่จะใช้จมูกเท้าเท้าลงพื้นแทนที่จะใช้ลงพื้นด้วยเท้าที่แบนๆทั้งเท้า
  • ขณะเล่นสกีก็ควรใส่อุปกรณ์อย่างถูกต้องเพื่อให้สกีหลุดออกหากคุณล้มลง

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ทำไม่ ต้องอ้วนลงพุ่งค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดกลังปวดเอว.เอ็นข้อศอกอักเสบเรื้อรังไม่หายสักที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การปวดหลังเป็นประจำทุกวันเกิดจากอะไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่