เอซีแอล ACL ฉีกขาดคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 18, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที

การฉีกขาดของ ACL เป็นการบาดเจ็บที่พบได้บ่อยครั้งจากการเล่นกีฬา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มนักกีฬาหญิง

ACL หรือ anterior cruciate ligament ฉีกขาดถือเป็นการบาดเจ็บของเข่าที่พบได้มากที่สุดอย่างหนึ่ง พบได้ประมาณ 200,000 รายต่อปี และมีการผ่าตัดถึง 100,000 รายในแต่ละปีตามรายงานใน American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)

ACL เป็นหนึ่งในสี่เส้นเอ็นหลักของข้อเข่า โดยจะเชื่อส่วนบนของกระดูกหน้าแข้งเข้ากับส่วนล่างของกระดูกต้นขา หน้าที่ของมันคือป้องกันไม่ให้หน้าแข้งเลื่อนไปข้างหน้า และเพิ่มเสถียรภาพในการหมุนเข่า

เส้นเอ็นหลักของข้อเข่าอื่นๆ ได้แก่

  • Posterior cruciate ligament (PCL)
  • Medial collateral ligament (MCL)
  • Lateral collateral ligament (LCL)

ACL ฉีกขาดส่วนใหญ่เกิดขึ้นช่วงกลางเส้นเอ็น หรือเมื่อเส้นเอ็นถูกดึงหลุดออกจากกระดูกต้นขา ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างปลายที่ฉีกขาดที่ไม่สามารถหายได้เอง การบาดเจ็บอื่นๆที่เข่า เช่นที่ meniscus, กระดูกอ่อนผิวข้อ หรือเส้นเอ็นอื่นๆที่เข่าพบได้เพียงครึ่งเดียวของการบาดเจ็บที่ ACL

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

การบาดเจ็บที่ ACL มักเกิดขึ้นกับผู้ที่เล่นกีฬาที่ต้องมีการกระทบกระทั่งสูง รวมทั้งมีการหมุนรอบแกนอย่างรวดเร็วและการหันตัวบ่อยๆ เช่น บาสเก็ตบอล อเมริกันฟุตบอล สกี และฟุตบอล AAOS รายงานว่าประมาณ 70 เปอร์เซนต์ของการฉีกขาดของ ACL เกิดขึ้นโดยไม่มีกระทบโดยตรงที่ข้อเข่า แต่มักเกิดขึ้นขณะวิ่งและเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดการบิดหรือการฉีกขาด หรือเมื่อยืดเข่ามากเกินไปขณะลงพื้นหลังการกระโดด อย่างไรก็ตาม การกระทบโดยตรงต่อข้อเข่า เช่น การแท็คเคิลในกีฬาอเมริกันฟุตบอล ก็สามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บนี้ได้

การฉีกขาดของ ACL ในผู้หญิง

AAOS พบว่านักกีฬาหญิงที่เล่นกีฬาที่ต้องมีการหมุนตัวรอบแกนมีความเสี่ยง 2-10 เท่าในการเกิดการบาดเจ็บที่เอ็นข้อเข่า(เช่น ACL ฉีกขาด) มากกว่านักกีฬาชาย สาเหตุอาจเป็นเพราะความแตกต่างกันของสมรรถภาพร่างกาย, ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ และการควบคุมระบบประสาทและกล้ามเนื้อ หรือแม้กระทั่งการเรียงตัวของกระดูกเชิงกรานและขาส่วนล่าง, ความกว้างของกระดูกเชิงกราน หรือความแตกต่างทางกายวิภาคอื่นๆ

ประเภทของการบาดเจ็บที่ ACL

ACL แพลงสามารถแบ่งตามความรุนแรงได้ ดังนี้

เกรด 1: เจ็บ และมีการบาดเจ็บเล็กน้อยที่เส้นเอ็น แต่ข้อเข่ายังเสถียรอยู่

เกรด 2: มีการบาดเจ็บที่เส้นเอ็นมากขึ้น ข้อเข่าหลวมเล็กน้อย มักเรียกว่าการฉีกขาดบางส่วน

เกรด 3: เส้นเอ็นฉีกขาดโดยสมบูรณ์ ข้อเข่าหลวมมาก

การฉีกขาดของ ACL ในเด็ก

การบาดเจ็บที่ ACL ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วงอายุระหว่าง 15 ถึง 45 ปี เนื่องจากเป็นช่วงอายุที่แอคทีฟ และเล่นกีฬามากที่สุด แต่มีการศึกษาพบว่ามีรายงานเรื่องการฉีกขาดของ ACL มากขึ้นในเด็ก แม้กระทั่งในเด็กเล็ก 2 ขวบก็มีรายงานเช่นกัน แต่ก็ยังมีความคลุมเครือระหว่างความสัมพันธ์ของการเพิ่มขึ้นของการบาดเจ็บกับการที่เด็กๆเล่นกีฬามากขึ้น หรือปัจจัยอื่นๆ เช่น การเพิ่มความตระหนักโดยแพทย์ หรือการมีเทคนิคการวินิจฉัยที่ดีขึ้น

อาการ ACL ฉีกขาด

เข่าลั่น: หลายคนอาจรู้สึก หรือได้ยินเสียง "ป๊อบ" ในข้อเข่าเมื่อได้รับบาดเจ็บ

เข่าพับกลับด้าน: บางคนอาจรู้สึกว่าเข่าจะพับกลับด้านได้ชั่วครู่หลังการดันข้อเข่าไปด้านหลังหลังได้รับบาดเจ็บ

เข่าบวม: เข่าที่บาดเจ็บจะบวมมากโดยเฉพาะระหว่าง 6 ชั่วโมงแรก และอาจบวมขึ้นอีก 2 วันก่อนจะค่อยๆหาย

ปวดและรู้สึกไม่สบายที่เข่า: หลังการบาดเจ็บ ผู้คนส่วนมากมักต้องหยุดกิจกรรมที่ทำอยู่ พวกเขาจะรู้สึกเจ็บหรือปวดบริเวณข้อเข่า โดยเฉพาะเมื่อลงน้ำหนักที่ขาข้างที่เจ็บ

นอกจากนี้อาจรู้สึกขยับเข่าได้ไม่สุด เดินไม่สะดวก และรู้สึกข้อไม่เสถียร หรือทนแรงกดไม่ไหว

การวินิจฉัย

แพทย์จะตรวจเข่าของคุณด้วยการเปรียบเทียบเข่าด้านที่บาดเจ็บกับด้านที่ไม่เจ็บ เพื่อดูว่าส่วนไหนอยู่ถูกตำแหน่งเมื่อขยับไปในทิศทางต่างๆ โดยทั่วไปวิธีนี้จะช่วยให้แพทย์ประเมินว่าเอ็นเส้นไหนที่บาดเจ็บ แต่หากการบวมทำให้การวินิจฉัยเป็นไปได้ยาก อาจต้องไปทำการทดสอบต่อไป ได้แก่

  • X-ray เห็นการบาดเจ็บที่เกี่ยวกับกระดูกหัก แต่จะไม่เห็นการบาดเจ็บที่ ACL
  • MRI เห็นรูป ACL ชัดๆ เช่นเดียวกับเส้นเอ็นและกระดูกอ่อนอื่นๆ เพื่อการวินิจฉัยเอ็นฉีกขาดสมบูรณ์ที่แม่นยำ
  • Arthroscopy เป็นวิธีการเดียวที่จะบอกการฉีกขาดของ ACL บางส่วน ทำได้ด้วยการผ่าช่องเล็กๆเพื่อส่องกล้องเข้าไปดูรอยฉีกข้างใน

การรักษา

การผ่าตัดซ่อมแซมรอยฉีกขาดประเมินจากปัจจัยต่างๆ ได้แก่

  • ระดับความแอคทีฟของคุณ
  • อาชีพที่คุณทำ
  • กระดูกอ่อนและส่วนอื่นๆของข้อเข่าได้รับบาดเจ็บหรือไม่
  • ระดับการเคลื่อนไหวข้อที่ผิดปกติ

ผู้สูงอายุหรือคนที่ไม่แอคทีฟมากอาจเลือกที่จะไม่ทำการผ่าตัดก็ได้หากยังสามารถกลับไปทำกิจวัตรได้หลังทำการฟื้นฟูสมรรถภาพ หรือการใส่เครื่องช่วยพยุง คนหนุ่มสาวที่ต้องการคงไลฟ์สไตล์แบบแอคทีฟ หรือผู้ที่อยากกลับไปแข่งขันกีฬามักที่จะผ่าตัดมากกว่า ผู้ที่ตัดสินใจไม่ผ่าตัดซ่อมแซมอาจได้รับบาดเจ็บอื่นๆจากข้อเข่าที่ไม่เสถียร นอกจากนี้ยังพบว่าผู้ที่เคยมีการฉีกขาดของ ACL จะแสดงอาการของโรคข้อเข่าเสื่อมเมื่อเวลาผ่านไป แต่การผ่าตัดซ่อมแซมจะช่วยเพิ่มเวลามากขึ้น

การผ่าตัด ACL

การผ่าตัดซ่อมแซมเป็นวิธีรักษา ACL ฉีกขาด ในการผ่าตัด แพทย์จะเปลี่ยน ACL ฉีกขาดด้วยเส้นเอ็นใหม่จากผู้บริจาคอวัยวะ หรือจากเอ็นข้อเข่าอื่นๆ เส้นเอ็นเหล่านี้อาจรวมถึงกล้ามเนื้อ hamstring ที่น่อง, เส้นเอ็นของกลุ่มกล้ามเนื้อ quadriceps ที่ยึดจากสะบ้าเข่าไปยังต้นขา หรือกระทั่งเอ็น patella ที่ยึดจากใต้สะบ้าเข่าไปยังส่วนบนของกระดูกหน้าแข้ง หลังจากเลือกเอ็นแล้ว แพทย์ผ่าตัดจะผ่าตัดโดยใช้ arthroscope ที่มีรูปร่างคล้ายดินสอที่มีกล้องที่แพทย์ใช้ส่องดูข้างในเข่าก่อนเจาะรูที่กระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งผ่านเส้นเอ็นใหม่เข้าไปข้างในเพื่อยึดเส้นเอ็นไว้กับที่ด้วยไขควงหรืออุปกรณ์อื่นๆ ปิดท้ายด้วยการเย็บหรือการพันแผล เมื่อเวลาผ่านไปจะเอ็นใหม่ที่ปลูกเข้าไปก็จะกลายเป็นเอ็นจริงในเข่า

ความเสี่ยงจากการผ่าตัด

  • การติดเชื้อ
  • การบาดเจ็บของระบบประสาทและหลอดเลือด
  • โรคลิ่มเลือดอุดตัน
  • โรคหลอดเลือดดำส่วนลึกอุดตัน
  • การปลูกถ่ายอวัยวะผิดตำแหน่ง
  • ภาวะข้อเข่าแข็ง
  • อาการปวดที่เข่าด้านหน้า
  • เส้นเอ็นกระดูกเข่าอักเสบ
  • กระดูกเข่าแตก
  • ภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบ

ทั้งการติดเชื้อ, การบาดเจ็บของระบบประสาทและหลอดเลือด, โรคลิ่มเลือดอุดตัน และโรคหลอดเลือดดำส่วนลึกอุดตันเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ยาก การปลูกถ่ายอวัยวะผิดตำแหน่งสามารถก่อให้เกิดปัญหาการเคลื่อนไหว, ข้ออักเสบ และการปลูกถ่ายอวัยวะล้มเหลว

ความก้าวหน้าของการซ่อมแซม ACL

นักวิจัยมากมายพยายามพัฒนาวิธีการซ่อนแซม ACL ใหม่ที่ไม่จำเป็นต้องใช้อวัยวะที่ใช้ปลูกถ่าย หรือการเจารูเข้าไปในกระดูก ศัลยแพทย์ใช้เนื้อเยื่อที่มีลักษณะเหมือนฟองน้ำเพื่อซับเลือดจากเส้นเอ็นที่ฉีกขาดนานพอให้เซลล์และเนื้อเยื่อรอบๆโตเข้าหากัน ถือเป็นการกระตุ้นการฟื้นตัวของเส้นเอ็นโดยรอบ เทคนิคดังกล่าวมักใช้สิ่งที่เรียกว่า platelet-rich plasma หรือ PRP และกำลังอยู่ภายใต้การทดลองที่นอกจรักษาการบาด ACL, การบาดเจ็บหัวไหล่, เส้นเอ็นอักเสบที่ข้อศอก, การซ่อมแซมเอ็นร้อยหวาย และหัตถการอื่นๆอีกมากมาย

การฟื้นตัวจาก ACL ฉีกขาด

หลังจากการผ่าตัด คุณจะต้องประคบเย็นและยกเข่าขึ้นสูงทันที คุณอาจได้รับยาแก้อักเสบและยาลดปวด เช่นเดียวกับไม้ค้ำยันเพื่อช่วยเดินจนกว่าจะสามารถเดินเองได้ แพทย์จะให้รายละเอียดขั้นตอนการดูแลเข่าของคุณที่บ้าน หากคุณต้องนั่งทำงานที่โต๊ะ คุณก็อาจกลับไปทำงานได้ในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ แต่หากเป็นงานที่ต้องใช้แรงงาน คุณอาจต้องหยุดพักประมาณ 3-6 เดือนก่อนกลับเข้าทำงานได้

กายภาพบำบัด

กายภาพบำบัดมีส่วนสำคัญช่วยให้ฟื้นฟูจากการบาดเจ็บไม่ว่าจะด้วยการยืด, การทรงตัว และการฝึกพละกำลัง หลังทำการผ่าตัด คุณมักต้องทำกายบำบัดเป็นเวลา 6-12 เดือนขึ้นกับสภาพแผลและระดับการใช้งานหลังการพักฟื้นของคุณ ซึ่งอาจใช้เวลาพักรักษานานขึ้นถ้าหากคุณเป็นนักกีฬาที่จะกลับมามีสภาพร่างกายพร้อมในการเล่นกีฬาเหมือนเดิม ช่วงแรกของการทำกายภาพบำบัดจะเน้นที่การเคลื่อนไหวข้อเข่าให้กลับมาสมบูรณ์โดยการทำงานของข้อ ACL และกล้ามเนื้อโดยรอบอันได้แก่ quadriceps และhamstrings เมื่อเคลื่อนไหวได้ดีขึ้นแล้วก็จะเริ่มสร้างความแข็งแรงเพื่อให้เอ็นใหม่สามารถทนต่อแรงกดได้ ส่วนช่วงสุดท้ายจะเป็นการประเมินของนักกายภาพบำบัดว่ายังมีกิจกรรมใดที่ทำแล้วเกิดอาการเจ็บ หรือไม่สบายที่ข้อก็จะพยายามปรับเปลี่ยนแก้ไขไปตามปัญหาที่พบ

คุณจะสามารถกลับมาเล่นกีฬาดังเดิมได้หรือไม่?

จากการศึกษาโดย American Orthopaedic Society for Sports Medicine พบว่ามากกว่า 90 เปอร์เซนต์สามารถกลับมาเล่นกีฬาและทำกิจกรรมหลังการผ่าตัดได้โดยไม่มีอาการของเข่าที่ไม่มั่นคง คุณจะสะมารถกลับมาเล่นกีฬาได้อีกครั้งไม่ว่าจะใส่หรือไม่ใส่เครื่องช่วยพยุงหลังจากที่พลังขา การทรงตัว และการประสานงานในการเคลื่อนไหวของคุณกลับมาใกล้เคียงกับปกติ ซึ่งจะใช้เวลาแตกต่างกันไปในแต่ละคน

การป้องกันการบาดเจ็บที่ ACL

การบาดเจ็บในบางครั้งก็ไม่สามารถป้องกันได้ แต่หากปฏิบัติตามวิธีต่อไปนี้ก็จะช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดการฉีกขาดของเอ็นในอนาคต

  • ฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขา
  • ยืดกล้ามเนื้อขาอย่างสม่ำเสมอ
  • วอร์มร่างกายทุกครั้งให้ดีก่อนเล่นกีฬา
  • เรียนรู้ที่จะใช้จมูกเท้าเท้าลงพื้นแทนที่จะใช้ลงพื้นด้วยเท้าที่แบนๆทั้งเท้า
  • ขณะเล่นสกีก็ควรใส่อุปกรณ์อย่างถูกต้องเพื่อให้สกีหลุดออกหากคุณล้มลง

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ทำไม่ ต้องอ้วนลงพุ่งค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดกลังปวดเอว.เอ็นข้อศอกอักเสบเรื้อรังไม่หายสักที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การปวดหลังเป็นประจำทุกวันเกิดจากอะไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่