Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

ไข้หวัดใหญ่ คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 19 ส.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,358,251 คน

ไข้หวัดใหญ่ (Flu) คือเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่ก่อให้เกิดการเจ็บป่วยของร่างกายได้ตั้งแต่ระดับความรุนแรงปานกลางจนถึงอันตรายต่อชีวิต  เป็นเชื้อไวรัสที่ติอต่อผ่านทางระบบทางเดินหายใจ ได้แก่ ทางจมูก ลำคอ และปอด

อุบัติการณ์ของการเกิดไข้หวัดใหญ่มีขึ้นในทุกๆ ปี และมักเกิดในช่วงเวลาเดียวกันของแต่ละปี ในทางภาษาอังกฤษจึงมักมีคำที่ใช้เรียกช่วงฤดูเหล่านี้ว่า Cold and flu season (ฤดูกาลของไข้หวัดและไข้หวัดใหญ่) 

ไข้หวัดใหญ่นั้น แบ่งย่อยออกเป็นหลายสายพันธุ์ และมีความแตกต่างกันในแต่ละปี ดังนั้นวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่ผลิตขึ้นในแต่ละปี จึงสามารถป้องกันได้เฉพาะสายพันธุ์ที่เกิดขึ้นในปีนั้นๆ เท่านั้น

คนส่วนใหญ่มักคิดว่าการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่เป็นการเจ็บป่วยที่ทรมานและไม่อยากเป็น  ซึ่งในความเป็นจริงแล้วไข้หวัดใหญ่อาจก่อให้เกิดอาการเจ็บป่วยในระยะเวลาไม่นานก็ได้ ในทางตรงกันข้ามก็อาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้เช่นกัน เช่น ภาวะปอดบวม

ทุกๆ ปีจะมีประชากรชาวอเมริกาเสียชีวิตจากการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่นับพันคน ซึ่งจากข้อมูลของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC) พบว่า จำนวนผู้เสียชีวิตในสหรัฐอเมริกามีมากถึง 3,000 ถึง 49,000 คน ในช่วงระยะเวลาตั้งแต่ปี 1975 จนถึงปี 2006 คิดเป็นผู้เสียชีวิตจำนวนเฉลี่ย 23,607 คนต่อปี

วิธีการหลีกเลี่ยงไข้หวัดใหญ่ที่ดีที่สุด คือการรับวัคซีนประจำปี ทั้งตนเองและบุคคลใกล้ชิดรอบข้าง หลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้บุคคลที่ป่วย และหมั่นล้างมือเป็นประจำ

ชนิดของไข้หวัดใหญ่

ไข้หวัดใหญ่ในมนุษย์นั้นมีทั้งหมด 3 ชนิดใหญ่ๆ คือ

  • ชนิดเอ (Type A)
  • ชนิดบี (Type B)
  • ชนิดซี (Type C)

โดยในแต่ละชนิดก็ยังสามารถแบ่งออกเป็นหลายชนิดย่อยๆ ได้อีกจำนวนมาก ซึ่งสามารถก่อให้เกิดอาการเจ็บป่วยได้ในเวลาเดียวกัน ดังนั้น วัคซีนไข้หวัดใหญ่จึงผลิตขึ้นให้ครอบคลุมเชื้อจำนวน 3 ถึง 4 ชนิดที่คาดว่าน่าจะก่อโรคในปีนั้นๆ นั่นเอง

ไข้หวัดใหญ่ชนิดเอและบี มักมีอุบัติการณ์เกิดขึ้นในทุกๆ ปี ซึ่งสามารถก่อให้เกิดความเจ็บป่วยได้ตั้งแต่ระดับรุนแรงปานกลางจนถึงรุนแรงมาก วัคซีนประจำฤดูกาลจึงต้องครอบคลุมไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิดเอ 2 ชนิดย่อยและชนิดบีอีก 1 หรือ 2 ชนิดย่อย ทั้งนี้ วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ไม่ได้ครอบคลุมชนิดซี เพราะมีอาการทางระบบทางเดินหายใจน้อย และไม่ค่อยระบาดมากเท่าไหร่

ตัวอย่างไข้หวัดใหญ่ในสัตว์ที่สามารถติดต่อสู่มนุษย์ได้

  • ไข้หวัดใหญ่ชนิดเอช 1 เอ็น 1 (H1N1) หรือไข้หวัดหมู
    เป็นชนิดหนึ่งของไข้หวัดใหญ่ชนิดเอที่ติดต่อกันในหมูและในคน ปัจจุบันมีวัคซีนที่ผลิตขึ้นครอบคลุมเชื้อดังกล่าวแล้ว
  • ไข้หวัดนกชนิดเอช 5 เอ็น 1 (H5N1) และ ชนิดเอช 7 เอ็น 9 (H7N9)
    โดยธรรมชาติแล้วจะก่อโรคในสัตว์นกน้ำ แต่ก็สามารถก่อโรคกับสัตว์ปีกในปศุสัตว์ด้วย แม้ว่าจะมีโอกาสน้อยมากที่เชื้อจะก่อโรคในมนุษย์ แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้วจะมีอาการรุนแรง ซึ่งผู้ที่ติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ส่วนใหญ่มักอยู่ในประเทศแถบเอเชีย

อย่างไรก็ตาม คนทั่วๆ ไปที่มีอาการคลื่นไส้อาเจียน มักเป็นอาการแสดงของการติดเชื้อไข้หวัดทั่วไปมากกว่า จึงไม่ใช่อาการของการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่

ไข้หวัดใหญ่แพร่เชื้อได้อย่างไร

ไข้หวัดใหญ่สามารถติดต่อและแพร่กระจายได้จากการสูดลมหายใจเข้าไป โดยการไอ จาม พูดคุย นอกจากนี้ ไข้หวัดใหญ่ยังสามารถติดต่อกันได้ทางการสัมผัสสารคัดหลั่งโดยตรง เช่น น้ำมูก หรือสิ่งของของผู้ที่เป็นโรคแล้วเอามือไปสัมผัสกับปาก หรือจมูกของตนเอง

อาการของโรคไข้หวัดใหญ่มักเกิดขึ้นภายใน 1 ถึง 4 วันหลังติดเชื้อ แต่ในผู้ใหญ่บางรายสามารถแพร่เชื้อได้ตั้งแต่ยังไม่ปรากฏอาการ 5 ถึง 7 วัน

วิธีการลดการแพร่กระจายเชื้อไข้หวัดใหญ่ คือการให้ผู้ที่เป็นโรคพักรักษาตัวอยู่บ้าน จนกว่าจะหายดี

ภาวะแทรกซ้อนของไข้หวัดใหญ่

  • ก่อให้เกิดอาการกำเริบของโรคหอบหืด
  • หลอดลมฝอยอักเสบ
  • ติดเชื้อในช่องหู
  • การทำงานของหัวใจผิดปกติ
  • ภาวะปอดบวม
  • การติดเชื้อในโพรงจมูก

ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นนั้น อาจเกิดจากตัวเชื้อไข้หวัดใหญ่เอง หรือเป็นผลจากภาวะที่มีการติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วยก็ได้ ซึ่งจากอาการ และการดำเนินโรค สามารถแยกภาวะการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ออกจากการติดเชื้อแบคทีเรียได้ค่อนข้างยาก 

หากมีการติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วยก็ย่อมจะต้องได้รับยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อ ในทางตรงกันข้ามหากเป็นการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่อย่างเดียวก็ไม่มีความจำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะใดๆ เพราะไม่ได้มีผลต่อการรักษา

วัคซีนไข้หวัดใหญ่

การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เป็นวิธีป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ที่ดีที่สุด แต่หลายคนมักเข้าใจผิดว่า ต้องฉีดเพียงแค่ครั้งเดียวเท่านั้น ความจริงแล้ว ทุกคนต้องรับการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกๆ ปี เนื่องจากเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สามารถพัฒนาและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

โดยวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกชนิด จะทำขึ้นเพื่อป้องกันไวรัสไข้หวัดใหญ่ 3-4 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่หน่วยงานด้านการเฝ้าระวังการระบาดของไข้หวัดใหญ่ระดับโลกแนะนำว่า เป็นสายพันธุ์ที่จะมีการระบาดมากที่สุดในปีนั้นๆ 

วิธีการรักษาไข้หวัดใหญ่

ปกติแล้ว ผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่สามารถรักษาตัวเองได้ที่บ้าน โดยการพักผ่อนให้เพียงพอและดื่มน้ำในปริมาณมาก เพื่อลดอาการขาดน้ำ อาจรับประทานยาลดไข้ หรือยาแก้ไอ ที่มีขายในร้านขายยาทั่วไปร่วมด้วย เช่น พาราเซตตามอล

แต่หากคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ เช่น ผู้สูงอายุ เด็ก ผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง แพทย์จะให้ยาต้านไวรัส โดยจำเป็นต้องได้รับภายใน 48 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนอย่างมีประสิทธิภาพ

ปัจจุบันมียาต้านไวรัสอยู่ 2 ชนิด คือ Oseltamivir (โอเซลทามิเวียร์) รูปแบบน้ำและแคปซูล เหมาะสำหรับเด็ก และ Zanamivir (ซานามิเวียร์) รูปแบบผง มีวิธีใช้ คือสูดยาจากตลับทรงแบน ใช้สำหรับรักษาอาการป่วยไข้หวัดใหญ่ในเด็กอายุ 7 ปีขึ้นไป



ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
อาการของไข้หวัดใหญ่
อาการของไข้หวัดใหญ่

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การที่ร่างกายติดเขื้อไข้หวัดใหญ่ ทำไมหมอไม่สัางนอนแอดมิส
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไอบ่อยๆ มีผลต่อลูกในท้องไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เป็นหวัดบ่อยตอนตั้งครรภ์มีผลกระทบอะไรกับลูกบ้างไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไข้หวัดใหญ่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่