ภูมิแพ้

คัดจมูก อาการกวนใจ ชวนหายใจไม่โล่ง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 2, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 847,592 คน

คัดจมูก อาการกวนใจ ชวนหายใจไม่โล่ง

เชื่อว่าใครหลายคนคงต้องเคยรู้สึกทรมานกับความรู้สึกแน่นจมูก หายใจไม่สะดวก ไม่ว่าจะเกิดจากทั้งอากาศเปลี่ยนแปลงหรือจากหวัด อาการคัดจมูก น้ำมูกไหลเยิ้มก็คอยตามกวนใจเราไม่หาย วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับอาการคัดจมูกพร้อมวิธีรับมือกับเจ้าอาการกวนใจนี้กัน

อาการคัดจมูก

โฆษณาจาก HonestDocs
เราจัดส่งยาถึงบ้านคุณ!

ส่งด่วนภายใน 1 วันในกรุงเทพ หรือส่งธรรมดาด้วย EMS ใน 2-3 วันทั่วประเทศ

คลิก

อาการคัดจมูก หรือ nasal congestion เป็นอาการหายใจไม่สะดวก รู้สึกแน่นในโพรงจมูก สาเหตุหลักมีที่มาจากการอักเสบในโพรงจมูก ร่างกายจะมีการหลั่งสารตัวกลางการอักเสบ เช่น ฮีสทามีน (histamine)  เนโครซิส แฟคเตอร์-อัลฟ่า (necrosis factor-alpha) อินเทอร์ลิวคิน (interleukin) สารตัวกลางเหล่านี้ทำให้เกิดการขยายตัวของหลอดเลือดในจมูก เพิ่มการหลั่งของของเหลว ส่งผลให้เซลล์บริเวณนั้นเกิดการคั่งของของเหลว (น้ำมูก) และบวมขึ้น ขัดขวางอากาศที่เข้ามาผ่านทางเดินหายใจ ทำให้เกิดความรู้สึกแน่น คัดจมูก หายใจไม่สะดวก

นอกจากนี้มักพบว่า มีอาการอื่นในระบบทางเดินหายใจที่เกี่ยวข้องร่วมด้วย เช่น มีน้ำมูกไหล อ้าปากหายใจแทนการหายใจทางจมูก การรับรู้กลิ่นแย่ลงซึ่งอาจส่งผลไปถึงการรับรู้รส มีเสียงที่พูดเปลี่ยนไป เนื่องจากมีน้ำมูกในโพรงจมูกขัดขวางทางผ่านของอากาศ

สาเหตุของอาการคัดจมูก

สาเหตุมีอยู่ด้วยกันสองสาเหตุหลักด้วยกัน โดยร้อยละ 30-40 เกิดจากการติดเชื้อที่ระบบทางเดินหายใจส่วนบน อย่างเช่น การติดเชื้อไวรัส Influenza virus ที่เป็นไวรัสตัวการก่อโรคไข้หวัดใหญ่ หรือจะเป็นกลุ่ม corona virus และ parainfluenza virus ที่ก่อโรคหวัดธรรมดา การติดเชื้อแบคทีเรีย รวมไปถึงการติดเชื้อที่บริเวณโพรงไซนัสที่ทำให้เกิดโรคไซนัสอักเสบ (sinusitis) อีกสาเหตุหนึ่งนอกจากการการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ คือ โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (allergic rhinitis) ซึ่งเป็นปฏิกิริยาตอบสนองของระบบทางเดินหายใจเมื่อมีการสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ เช่น ละอองเกสรดอกไม้ ไรฝุ่น ขนสัตว์ ส่วนสาเหตุอื่นๆที่อาจทำให้เกิดอาการคัดจมูกได้ด้วย เช่น โพรงจมูกอุดตัน ที่เกิดความผิดปกติทางกายวิภาค ทำให้หายใจเอาอากาศเข้าไปได้น้อยจึงเกิดความรู้สึกอึดอัด

จะรู้เบื้องต้นได้อย่างไร ว่าอาการคัดจมูกของเรานั้นเกิดจากอะไร

วิธีเบื้องต้นคือให้ลองสังเกตจากอาการคัดจมูกของตัวเอง ดังนี้

1. พิจารณาจากระยะเวลาของอาการ โดยปกติแล้วหากเป็นอาการคัดจมูกจากหวัดธรรมดา จะสามารถหายได้เองภายใน 7-10 วัน แต่ถ้าหากอาการคัดจมูกไม่หายไปใน 10 วัน หรือมีไข้ร่วมด้วย อาจพิจารณาว่า การคัดจมูกนั้นเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน

2. พิจารณาจากอาการอื่นที่ร่วมด้วย ถ้าอาการคัดจมูก มีอาการจามบ่อยๆ คันตา คันจมูก หน้าบวม ปวดหัว ร่วมด้วย อาจพิจารณาว่า การคัดจมูกนั้นเกิดจากสารก่อภูมิแพ้

วิธีการรักษา

วิธีแรก คือ การใช้ยาบรรเทาอาการคัดจมูก (nasal decongestant) ยาจะเพิ่มการหลั่งสารนอร์อิพิเนฟรีน (norepinephrine) ทำให้เกิดการหดตัวของหลอดเลือดที่บริเวณโพรงจมูก ลดการบวมของเยื่อบุโพรงจมูก จึงเป็นการขยายช่องว่างโพรงจมูก ทำให้รู้สึกโล่ง สามารถหายใจได้สะดวกขึ้น ในท้องตลาดบ้านเรายาบรรเทาอาการคัดจมูกมีสองรูปแบบคือ ชนิดรับประทานและชนิดพ่นจมูก

เมื่อเปรียบเทียบระหว่างยาสองชนิด ยาชนิดพ่นจมูกจะออกฤทธิ์ได้ไวกว่า คือออกฤทธิ์ภายใน 3 ถึง 5 นาที แต่จะออกฤทธิ์สั้นกว่าชนิดรับประทาน อาการข้างเคียงของยาอาจเกิดการระคายเคียงเยื่อบูโพรงจมูกหากมีการใช้ยาบ่อยครั้งหรือใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน นอกจากนี้มีข้อควรระวังที่สำคัญ คือไม่ควรใช้ยาชนิดพ่นจมูกเกิน 3 ถึง 5 วัน เพราะอาจทำให้เกิดอาการคัดจมูกรุนแรงขึ้นกว่าเดิม (rebound congestion)

สำหรับยาบรรเทาอาการคัดจมูกชนิดรับประทานนั้น ใช้เวลาในการออกฤทธิ์นานกว่ายาชนิดพ่น คือต้องใช้เวลา 3 ถึง 6 ชั่วโมงยาจึงจะออกฤทธิ์ แต่สามารถออกฤทธิ์ได้ยาวนานกว่าและเกิดการระคายเคืองโพรงจมูกน้อยกว่า ที่สำคัญคือไม่ทำให้เกิดอาการคัดจมูกรุนแรงขึ้นเมื่อใช้ยาติดต่อกันเป็นเวลานาน แต่ข้อควรระวังคือยาชนิดรับประทานนั้นส่งผลต่อการทำงานของหัวใจและหลอดเลือด จึงไม่ควรใช้ยานี้ในผู้ป่วยสูงอายุโรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง การเลือกวิธีการใช้ยาบรรเทาอาการคัดจมูกนั้นจึงควรอยู่ในคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร

วิธีที่สอง คือการสวนล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ เป็นวิธีหนึ่งที่สามารถเพิ่มความชื้นให้กับน้ำมูกที่เหนียวเป็นก้อนติดอยู่ตามทางเดินหายใจ ช่วยให้สามารถขับน้ำมูกออกได้ง่ายยิ่งขึ้น

แต่ถ้าหากเป็นการคัดจมูกที่เกิดจากสารก่อภูมิแพ้ เราควรหลีกเลี่ยงตัวเองให้พ้นจากสารก่อภูมิแพ้นั้นให้มากที่สุด การสวมหน้ากากอนามัยเพื่อป้องการการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้จากการหายใจถือเป็นตัวเลือกหนึ่งในกรณีจำเป็นที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ได้ 

นอกจากนี้แล้วที่สำคัญที่สุดคือควรพักผ่อนให้เพียงเพียง ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และพยายามลดความเครียด เพื่อให้ร่างกายและภูมิคุ้มกันของเราแข็งแรง

อ้างอิง

Siriraj E-Public Library. Simahidolacth. 2018. Available at: http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=1219. Accessed January 29, 2018.

Naclerio R. Pathophysiology of nasal congestion. Int J Gen Med. 2010:47. doi:10.2147/ijgm.s8088.

May J. Allergic Rhinitis. In: DiPiro JT, Talbert RL, Yee GC, Matzke GR, Wells BG, Posey L. eds. Pharmacotherapy: A Pathophysiologic Approach, 10e New York, NY: McGraw-Hill;

Nasal congestion. In: Lippincott Williams & Wilkins. Nonprescription Drug Therapy, 6e

 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่