การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ค. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันไข้หวัดใหญ่

วัคซีนหลายชนิดฉีดเพียงครั้งเดียวก็มีภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิต แต่วัคซีนไข้หวัดใหญ่ต้องฉีดทุกปีเนื่องจากสายพันธุ์ของไวรัสที่แตกต่างกันในแต่ละปี ในขณะนี้ นักวิจัยกำลังพัฒนาวัคซีนที่ครอบคลุมไวรัสไข้หวัดใหญ่ทุกสายพันธุ์เพื่อจะได้ไม่ต้องฉีดวัคซีนทุกปีแต่ก็ยังไม่สำเร็จ สำหรับผู้ที่อาศัยในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศทางซีกโลกเหนือ ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่จะฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ คือ ช่วงที่วัคซีนในปีนั้นเริ่มผลิตออกมาโดยมักจะเป็นต้นฤดูใบไม้ร่วงและร่างกายจะใช้เวลาประมาณสองสัปดาห์ในการสร้างภูมิคุ้มกันต่อไข้หวัดใหญ่

อย่างไรก็ตามแพทย์บางท่านแนะนำว่า ควรชะลอการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ไม่ควรฉีดเร็วนักเนื่องจากภูมิคุ้มกันจะค่อยๆ ลดลงตามระยะเวลา (Waning immunity) ซึ่งผู้ที่ฉีดวัคซีนในต้นเดือนกันยายนจะมีภูมิคุ้มกันในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคมน้อยกว่าผู้ที่ฉีดวัคซีนในปลายเดือนตุลาคม

ชนิดของวัคซีนไข้หวัดใหญ่

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกตัวทำขึ้นเพื่อป้องกันไวรัสไข้หวัดใหญ่สามหรือสี่สายพันธุ์ที่หน่วยงานด้านการเฝ้าระวังการระบาดของไข้หวัดใหญ่ระดับโลกแนะนำว่าเป็นสายพันธุ์ที่จะทำให้ระบาดมากที่สุดในฤดูไข้หวัดใหญ่ที่กำลังจะมาถึง โดยวัคซีนไข้หวัดใหญ่ส่วนใหญ่จะฉีดเข้าที่กล้ามเนื้อต้นแขน แต่ในทารกและเด็กเล็กจะฉีดที่ต้นขา

ส่วนการฉีดเข้าใต้ชั้นผิวหนังก็สามารถทำได้ในอายุ 18-64 ปี และผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไปแนะนำว่าควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในปริมาณสูง คือ มีส่วนประกอบเดียวกับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ปกติแต่มีปริมาณเพิ่มขึ้นเนื่องจากมีการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ (The New England Journal of Medicine) ปี ค.ศ. 2014 ว่า วัคซีนไข้หวัดใหญ่ในปริมาณสูงสามารถป้องกันไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุได้ดีกว่าโดยไม่เพิ่มผลข้างเคียง

นอกจากนี้ ยังมีวิธีการให้วัคซีนไข้หวัดใหญ่อีกวิธีหนึ่ง คือ พ่นทางจมูก วัคซีนที่ให้ทางจมูกนี้ทำจากไวรัสที่มีชีวิตแต่ถูกทำให้อ่อนแอลงซึ่งต้องใช้ในคนที่แข็งแรงเท่านั้นโดยมีอายุระหว่าง 2-49 ปี และไม่ตั้งครรภ์ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคหรือซีดีซีแนะนำว่า เด็กอายุ 2-8 ปี ควรใช้วิธีพ่นวัควีนทางจมูกเนื่องจากมีประสิทธิภาพดีกว่าในกลุ่มอายุนี้แต่ถ้าไม่มีก็ฉีดตามปกติได้

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ไม่ได้มีประสิทธิภาพ 100% คือ ผู้ที่ได้วัคซีนก็มีโอกาสเป็นไข้หวัดใหญ่ได้แต่มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจากไข้หวัดใหญ่น้อยกว่าผู้ที่ไม่ได้รับวัคซีน

ควรไปฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่หรือไม่?

ทุกคนที่อายุตั้งแต่หกเดือนขึ้นไปควรไปฉีกวัคซีนไข้หวัดใหญ่ปีละครั้งตามคำแนะนำของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคและกลุ่มคนต่อไปนี้สมควรอย่างยิ่งที่จะฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปีเนื่องจากมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนจากไข้หวัดใหญ่รวมไปถึงคนที่ทำงานกับ คนที่มีความเสี่ยงสูงเหล่านี้ด้วย ได้แก่

  • คนในครอบครัวหรือผู้ดูแลเด็กอายุน้อยกว่าหกเดือน (เพราะไม่สามารถแดวัคซีนได้)
  • ทุกคนที่อายุหกเดือนขึ้นไปที่มีโรคหัวใจหรือโรคปอดเรื้อรัง โรคเบาหวาน โรคไต โรคเลือด หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ
  • คนท้อง
  • ผู้ที่อาศัยในบ้านพักผู้ป่วยหรือบ้านพักคนชรา
  • บุคคลากรทางการแพทย์
  • ผู้ที่อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป

ผลข้างเคียงของวัคซีนไข้หวัดใหญ่

ผลข้างเคียงของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่พบมากที่สุด คือ อาการปวดบริเวณที่ฉีดวัคซีน บางคนอาจมีไข้ต่ำๆ และปวดเมื่อยเนื้อตัวแต่จะไม่เป็นไข้หวัดใหญ่เพราะวัคซีนไม่มีเชื้อไวรัส มีบางกรณีซึ่งเกิดได้น้อยมากคือจะมีอาการแพ้วัคซีนอย่างรุนแรงที่เรียกว่า อะนาไฟแล็กซิส (anaphylaxis)

อีกกรณีของผลข้างเคียงจากวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่พบได้น้อยมากอีกเช่นกัน คือ กลุ่มอาการกิลแลง-บาร์เร (Guillain-Barre syndrome) เป็นความผิดปกติของเส้นประสาทซึ่งจะมีอาการค่อยรุนแรงขึ้นเรื่อยทำให้มีอาการอ่อนแรงนานเป็นสัปดาห์หรือเกิดขึ้นถาวรก็ได้

ส่วนวัคซีนที่ให้ทางจมูกนั้นจะมีเชื้อไวรัสที่ถูกทำให้อ่อนฤทธิ์อยู่ ซึ่งผลข้างเคียงของวัคซีนไข้หวัดใหญ่พ่นจมูกที่พบในผู้ใหญ่ คือ

ผลข้างเคียงที่พบในเด็ก คือ

  • ไข้
  • ปวดศีรษะ
  • ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
  • น้ำมูกไหล
  • อาเจียน
  • หายใจหอบมีเสียงวี๊ดๆ

ใครที่ไม่ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่?

กลุ่มคนต่อไปนี้ได้รับคำแนะนำว่าไม่ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่

  • คนที่เคยมีอาการแพ้วัคซีนไข้หวัดใหญ่รุนแรงมาก่อน
  • คนที่เคยเป็นกลุ่มอาการกิลแลง-บาร์เร
  • คนที่ยังมีภาวะที่ทำให้มีไข้อยู่ (นอกจากไข้หวัดทั่วไป)

หลายปีก่อนวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทั่วไปจะมีส่วนผสมของโปรตีนจากไข่ปริมาณเล็กน้อย (และอาจยังมีอยู่ในปัจจุบัน) ดังนั้น คนที่แพ้ไข่ควรฉีดวัคซีนด้วยความระมัดระวัง อย่างไรก็ตามในปัจจุบันมีวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบรีคอมบิแนนท์ (recombinant influenza vaccine) ซึ่งใช้ชื่อการค้าว่าฟลูบล๊อก (Flublok) เป็นวัคซีนที่ไม่มีส่วนผสมของโปรตีนไข่และได้รับอนุญาตให้ใช้ในคนอายุ 18-49 ปี สำหรับผู้ที่มีอาการแพ้ไข่เล็กน้อย ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคมีแนวทางการปฏิบัติแนะนำ ดังนี้

  • ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบรีคอมบิแนนท์หรืออารืไอวี (RIV) ถ้าทำได้
  • ฉีดวัคซีนแบบธรรมดากับบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความรู้เกี่ยวกับการแพ้โปรตีนไข่และสามารถดูแลได้ถ้ามีอาการแพ้
  • เฝ้าสังเกตอาการ 30 นาที หลังฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่กับบุคลากรทางการแพทย์

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การที่ร่างกายติดเขื้อไข้หวัดใหญ่ ทำไมหมอไม่สัางนอนแอดมิส
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไอบ่อยๆ มีผลต่อลูกในท้องไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เป็นหวัดบ่อยตอนตั้งครรภ์มีผลกระทบอะไรกับลูกบ้างไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไข้หวัดใหญ่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่