การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ เม.ย. 3, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันไข้หวัดใหญ่

วัคซีนหลายชนิดฉีดเพียงครั้งเดียวก็มีภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิต แต่วัคซีนไข้หวัดใหญ่ต้องฉีดทุกปีเนื่องจากสายพันธุ์ของไวรัสที่แตกต่างกันในแต่ละปี ในขณะนี้ นักวิจัยกำลังพัฒนาวัคซีนที่ครอบคลุมไวรัสไข้หวัดใหญ่ทุกสายพันธุ์เพื่อจะได้ไม่ต้องฉีดวัคซีนทุกปีแต่ก็ยังไม่สำเร็จ สำหรับผู้ที่อาศัยในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศทางซีกโลกเหนือ ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่จะฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ คือ ช่วงที่วัคซีนในปีนั้นเริ่มผลิตออกมาโดยมักจะเป็นต้นฤดูใบไม้ร่วงและร่างกายจะใช้เวลาประมาณสองสัปดาห์ในการสร้างภูมิคุ้มกันต่อไข้หวัดใหญ่

อย่างไรก็ตามแพทย์บางท่านแนะนำว่า ควรชะลอการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ไม่ควรฉีดเร็วนักเนื่องจากภูมิคุ้มกันจะค่อยๆ ลดลงตามระยะเวลา (Waning immunity) ซึ่งผู้ที่ฉีดวัคซีนในต้นเดือนกันยายนจะมีภูมิคุ้มกันในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคมน้อยกว่าผู้ที่ฉีดวัคซีนในปลายเดือนตุลาคม

ชนิดของวัคซีนไข้หวัดใหญ่

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกตัวทำขึ้นเพื่อป้องกันไวรัสไข้หวัดใหญ่สามหรือสี่สายพันธุ์ที่หน่วยงานด้านการเฝ้าระวังการระบาดของไข้หวัดใหญ่ระดับโลกแนะนำว่าเป็นสายพันธุ์ที่จะทำให้ระบาดมากที่สุดในฤดูไข้หวัดใหญ่ที่กำลังจะมาถึง โดยวัคซีนไข้หวัดใหญ่ส่วนใหญ่จะฉีดเข้าที่กล้ามเนื้อต้นแขน แต่ในทารกและเด็กเล็กจะฉีดที่ต้นขา

ส่วนการฉีดเข้าใต้ชั้นผิวหนังก็สามารถทำได้ในอายุ 18-64 ปี และผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไปแนะนำว่าควรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในปริมาณสูง คือ มีส่วนประกอบเดียวกับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ปกติแต่มีปริมาณเพิ่มขึ้นเนื่องจากมีการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ (The New England Journal of Medicine) ปี ค.ศ. 2014 ว่า วัคซีนไข้หวัดใหญ่ในปริมาณสูงสามารถป้องกันไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุได้ดีกว่าโดยไม่เพิ่มผลข้างเคียง

นอกจากนี้ ยังมีวิธีการให้วัคซีนไข้หวัดใหญ่อีกวิธีหนึ่ง คือ พ่นทางจมูก วัคซีนที่ให้ทางจมูกนี้ทำจากไวรัสที่มีชีวิตแต่ถูกทำให้อ่อนแอลงซึ่งต้องใช้ในคนที่แข็งแรงเท่านั้นโดยมีอายุระหว่าง 2-49 ปี และไม่ตั้งครรภ์ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคหรือซีดีซีแนะนำว่า เด็กอายุ 2-8 ปี ควรใช้วิธีพ่นวัควีนทางจมูกเนื่องจากมีประสิทธิภาพดีกว่าในกลุ่มอายุนี้แต่ถ้าไม่มีก็ฉีดตามปกติได้

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ไม่ได้มีประสิทธิภาพ 100% คือ ผู้ที่ได้วัคซีนก็มีโอกาสเป็นไข้หวัดใหญ่ได้แต่มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจากไข้หวัดใหญ่น้อยกว่าผู้ที่ไม่ได้รับวัคซีน

ควรไปฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่หรือไม่?

ทุกคนที่อายุตั้งแต่หกเดือนขึ้นไปควรไปฉีกวัคซีนไข้หวัดใหญ่ปีละครั้งตามคำแนะนำของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคและกลุ่มคนต่อไปนี้สมควรอย่างยิ่งที่จะฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปีเนื่องจากมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนจากไข้หวัดใหญ่รวมไปถึงคนที่ทำงานกับ คนที่มีความเสี่ยงสูงเหล่านี้ด้วย ได้แก่

  • คนในครอบครัวหรือผู้ดูแลเด็กอายุน้อยกว่าหกเดือน (เพราะไม่สามารถแดวัคซีนได้)
  • ทุกคนที่อายุหกเดือนขึ้นไปที่มีโรคหัวใจหรือโรคปอดเรื้อรัง โรคเบาหวาน โรคไต โรคเลือด หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ
  • คนท้อง
  • ผู้ที่อาศัยในบ้านพักผู้ป่วยหรือบ้านพักคนชรา
  • บุคคลากรทางการแพทย์
  • ผู้ที่อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป

ผลข้างเคียงของวัคซีนไข้หวัดใหญ่

ผลข้างเคียงของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่พบมากที่สุด คือ อาการปวดบริเวณที่ฉีดวัคซีน บางคนอาจมีไข้ต่ำๆ และปวดเมื่อยเนื้อตัวแต่จะไม่เป็นไข้หวัดใหญ่เพราะวัคซีนไม่มีเชื้อไวรัส มีบางกรณีซึ่งเกิดได้น้อยมากคือจะมีอาการแพ้วัคซีนอย่างรุนแรงที่เรียกว่า อะนาไฟแล็กซิส (anaphylaxis)

อีกกรณีของผลข้างเคียงจากวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่พบได้น้อยมากอีกเช่นกัน คือ กลุ่มอาการกิลแลง-บาร์เร (Guillain-Barre syndrome) เป็นความผิดปกติของเส้นประสาทซึ่งจะมีอาการค่อยรุนแรงขึ้นเรื่อยทำให้มีอาการอ่อนแรงนานเป็นสัปดาห์หรือเกิดขึ้นถาวรก็ได้

ส่วนวัคซีนที่ให้ทางจมูกนั้นจะมีเชื้อไวรัสที่ถูกทำให้อ่อนฤทธิ์อยู่ ซึ่งผลข้างเคียงของวัคซีนไข้หวัดใหญ่พ่นจมูกที่พบในผู้ใหญ่ คือ

ผลข้างเคียงที่พบในเด็ก คือ

  • ไข้
  • ปวดศีรษะ
  • ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
  • น้ำมูกไหล
  • อาเจียน
  • หายใจหอบมีเสียงวี๊ดๆ

ใครที่ไม่ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่?

กลุ่มคนต่อไปนี้ได้รับคำแนะนำว่าไม่ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่

  • คนที่เคยมีอาการแพ้วัคซีนไข้หวัดใหญ่รุนแรงมาก่อน
  • คนที่เคยเป็นกลุ่มอาการกิลแลง-บาร์เร
  • คนที่ยังมีภาวะที่ทำให้มีไข้อยู่ (นอกจากไข้หวัดทั่วไป)

หลายปีก่อนวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทั่วไปจะมีส่วนผสมของโปรตีนจากไข่ปริมาณเล็กน้อย (และอาจยังมีอยู่ในปัจจุบัน) ดังนั้น คนที่แพ้ไข่ควรฉีดวัคซีนด้วยความระมัดระวัง อย่างไรก็ตามในปัจจุบันมีวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบรีคอมบิแนนท์ (recombinant influenza vaccine) ซึ่งใช้ชื่อการค้าว่าฟลูบล๊อก (Flublok) เป็นวัคซีนที่ไม่มีส่วนผสมของโปรตีนไข่และได้รับอนุญาตให้ใช้ในคนอายุ 18-49 ปี สำหรับผู้ที่มีอาการแพ้ไข่เล็กน้อย ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคมีแนวทางการปฏิบัติแนะนำ ดังนี้

  • ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบรีคอมบิแนนท์หรืออารืไอวี (RIV) ถ้าทำได้
  • ฉีดวัคซีนแบบธรรมดากับบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความรู้เกี่ยวกับการแพ้โปรตีนไข่และสามารถดูแลได้ถ้ามีอาการแพ้
  • เฝ้าสังเกตอาการ 30 นาที หลังฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่กับบุคลากรทางการแพทย์

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การที่ร่างกายติดเขื้อไข้หวัดใหญ่ ทำไมหมอไม่สัางนอนแอดมิส
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไอบ่อยๆ มีผลต่อลูกในท้องไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เป็นหวัดบ่อยตอนตั้งครรภ์มีผลกระทบอะไรกับลูกบ้างไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไข้หวัดใหญ่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่