ชนิดของไข้หวัดใหญ่

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ค. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 923,645 คน

เชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคไข้หวัดใหญ่นั้นมีอยู่หลากหลายสายพันธุ์ด้วยกัน โดยสามารถแบ่งได้เป็น 3 ชนิดคือ  ชนิดเอ (Type A), ชนิดบี (Type B) และชนิดซี (Type C) ไข้หวัดใหญ่ชนิดเอและบี จะพบการระบาดตามช่วงฤดูกาลของทุก ๆ ปี ส่วนไขัหวัดใหญ่ชนิดซี จะเป็นชนิดที่มีความรุนแรงน้อยกว่าและไม่นำไปสู่การระบาด ไข้หวัดใหญ่ชนิดเอ สามารถพบได้ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและสัตว์ปีกหลายสายพันธุ์ เช่นเดียวกับมนุษย์ด้วย ส่วนชนิดบีและซีนั้น มักจะพบในมนุษย์เป็นหลัก

ไวรัสไข้หวัดใหญ่จะเกิดการกลายพันธุ์ (mutation) อยู่เรื่อย ๆ  เป็นสาเหตุที่ต้องมีการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ใหม่ในทุก ๆ ปี ไวรัสไข้หวัดใหญ่สามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองโดยการกลายพันธุ์ ซึ่งในระยะเวลาเพียงปีเดียวก็สามารถเปลี่ยนแปลงไปมากจนระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์ต้องทำการเรียนรู้ไวรัสชนิดนี้ใหม่อยู่ตลอด การเปลี่ยนแปลงนี้เรียกว่า Antigenic drift  หรือการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรม อย่างเช่นในไข้หวัดใหญ่ชนิดเอ สามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองได้อย่างรวดเร็วฉับพลันเมื่อมีเชื้อไข้หวัดใหญ่มากกว่าหนึ่งสายพันธุ์เข้ามาติดเชื้อในเซลล์เดียวกัน จนเกิดการหลอมรวมกลายเป็นสายพันธุ์ย่อยชนิดใหม่ โดยกระบวนการเกิดสายพันธุ์ย่อยชนิดใหม่นี้นี่แหละ ก็คือการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรม  Antigenic drift  โดยการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสสามารถพบได้ในไข้หวัดใหญ่ทั้ง 3 ชนิดเลย

โฆษณาจาก HonestDocs
ดูโปรแกรมตรวจสุขภาพราคาพิเศษที่นี่

ทั้งตรวจประจำปี คัดกรอง เฉพาะทาง ที่โรงพยาบาลชั้นนำ

Health checkup 02

เพื่อให้เป็นที่เข้าใจมากยิ่งขึ้น เราไปทำความรู้จักกับเชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคไข้หวัดใหญ่ทั้ง 3 ชนิด พร้อมกับเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่อื่น ๆ ดังนี้ 

ไข้หวัดใหญ่ชนิดเอ (Type A)

ไข้หวัดใหญ่ชนิดเอ  แบ่งชนิดออกตามประเภทของโปรตีนได้ 2 ชนิดด้วยกัน ใช้ชื่อย่อว่า H และ N ซึ่งโปรตีนสองชนิดนี้จะพบอยู่บนผิวของไวรัส ชนิดแยกย่อยของเชื้อเหล่านี้ จะถูกแบ่งย่อยลงอีกตามความแตกต่างของสายพันธุ์ โดยแต่ละสายพันธุ์ของไข้หวัดใหญ่ชนิดเอก็แตกต่างกันในด้านของสปีชีส์ (Species) ของสัตว์ที่เชื้อติดต่อได้ด้วย รวมถึงความรุนแรงของอาการเจ็บป่วย ซึ่งบางสายพันธุ์ของไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิดเอก็ไม่ติดต่อในมนุษย์

เมื่อปลายปี 2014 กรมควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐอเมริกา (Centers for Disease Control and Prevention: CDC) ได้รายงานว่า ไข้หวัดใหญ่ชนิดเอ ชนิดย่อย H3N2 เป็นสาเหตุหลักของโรคไข้หวัดใหญ่ที่พบมากที่สุดในสหรัฐอเมริกา โดยประมาณ 50% ของตัวอย่างไวรัสที่ได้เก็บมาเพื่อนำมาวิเคราะห์ในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน พบว่าตรงกับชนิดย่อย H3N2 ที่เป็นส่วนประกอบในวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี 2014-2015 อย่างไรก็ตาม เชื้อไวรัสที่ติดต่อในจำนวน 50% ของผู้ป่วยนั้น ได้มีการกลายพันธุ์ไปจากสายพันธุ์ H3N2 ที่เป็นส่วนประกอบของวัคซีน ซึ่งหมายความว่าประสิทธิภาพของวัคซีนในการป้องกันเชื่อชนิดย่อยใหม่นี้มีความด้อยลง

ไข้หวัดใหญ่ชนิดบี  (Type B)

ไข้หวัดใหญ่ชนิดบี จะแบ่งชนิดตามประเภทสายพันธุ์และตระกูล แทนการแบ่งตามชนิดย่อยและสายพันธุ์ แม้ว่าไข้หวัดใหญ่ชนิดบี จะพบได้ไม่บ่อยเท่ากับชนิดเอ แต่ก็ทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยร้ายแรงได้เช่นเดียวกัน

ความสามารถในการป้องกันของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีจะครอบคลุมไปถึงไวรัสชนิดบี ได้ประมาณ 1 หรือ 2 ชนิด โดยวัคซีนไข้หวัดใหญ่สามสายพันธุ์ (Trivalent vaccine) สามารถป้องกันไวรัสชนิดบี ได้เพียง 1 ชนิดเท่านั้น ส่วนวัคซีนไข้หวัดใหญ่สี่สายพันธุ์ (Quadrivalent vaccine) จะป้องกันไวรัสบีได้ถึง 2 ชนิด

ไข้หวัดใหญ่ชนิดซี (Type C)

ไข้หวัดใหญ่ชนิดซี มักจะทำให้เกิดการติดเชื้อบริเวณทางเดินหายใจของวัยเด็กเป็นส่วนใหญ่ แม้ว่าไข้หวัดใหญ่ชนิดนี้จะระบาดตามช่วงฤดูกาลร่วมกับชนิดเอและบี แต่ไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิดซี ก็ไม่ถูกรองรับอยู่ในวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีที่มีอยู่ทั่วไป อีกทั้งไข้หวัดใหญ่ชนิดซีนั้น มีการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมน้อยและมีการกลายพันธุ์ช้ากว่าชนิดเอและบี

โฆษณาจาก HonestDocs
ดูโปรแกรมตรวจสุขภาพราคาพิเศษที่นี่

ทั้งตรวจประจำปี คัดกรอง เฉพาะทาง ที่โรงพยาบาลชั้นนำ

Health checkup 02

ไข้หวัดใหญ่ H1N1 (ไข้หวัดหมู)

ไข้หวัดใหญ่ H1N1 หรือไข้หวัดหมู เป็นไข้หวัดใหญ่อีกชนิดที่พบมากในหมู โดยทั่วไปแล้วมักจะไม่ติดต่อมาสู่คน แต่สามารถเกิดการติดต่อขึ้นได้ หากมีการสัมผัสกับหมูที่ติดเชื้อหรือสัมผัสสิ่งแวดล้อมที่มีเชื้อไวรัสนี้อยู่ ซึ่งจะก่อให้เกิดการติดต่อจากคนสู่คนภายหลัง

ในปี 2009 องค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) ได้ประกาศให้ไข้หวัดใหญ่ H1N1 เป็นโรคระบาดระดับโลก เนื่องจากอัตราการติดเชื้อ H1N1 เพิ่มสูงขึ้นทั่วโลก และได้ยุติลงการยกระดับลงในปี 2010 แต่เชื้อ H1N1 ก็ยังคงพบได้เช่นเดียวกับเชื้อไข้หวัดใหญ่ที่ระบาดตามฤดูกาล ทั้งยังถูกรวมเข้าไปในการรองรับของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีด้วย โดยอาการของไข้หวัดใหญ่ H1N1 นั้น จะคล้ายกับอาการของไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล และสามารถพบได้ทั้งอาการขั้นเล็กน้อยไปจนถึงขั้นรุนแรง

ไข้หวัดใหญ่ H5N1 (ไข้หวัดนก)

ไข้หวัดใหญ่ H5N1 เป็นสายพันธุ์หนึ่งของไข้หวัดใหญ่ชนิดเอ มีนกน้ำเป็นพาหะหลัก เช่น เป็ดหรือห่าน และสามารถติดต่อมายังสัตว์ปีกเลี้ยงอย่างเช่น ไก่ ได้อีกด้วย

เชื้อไข้หวัดนกชนิดหนึ่งที่มีชื่อเรียกว่า highly pathogenic avian influenza เป็นเชื้อชนิดร้ายแรงที่สามารถฆ่าสัตว์ปีกที่ติดเชื้อได้ภายใน 48 ชั่วโมง โดยเชื้อ highly pathogenic avian influenza ก็สามารถติดต่อมาสู่คนได้ ซึ่งจนถึงปัจจุบันยังมีรายงานจำนวนผู้ติดเชื้ออยู่นับร้อย รวมถึงยอดผู้เสียชีวิตอีกจำนวนหนึ่ง

การติดเชื้อในมนุษย์จะพบมากในแถบเอเชียตะวันออกเป็นส่วนใหญ่ และบางส่วนพบในแถบยุโรปตะวันออกกับแอฟริกาเหนือ การถ่ายทอดเชื้อมาสู่มนุษย์นั้น เชื่อว่าเกิดจากการที่มนุษย์สัมผัสกับสัตว์ปีกติดเชื้อที่ยังมีชีวิตหรือตายแล้ว ซึ่งเชื้อไวรัสชนิดนี้ไม่สามารถติดต่อได้ผ่านทางการกินอาหารที่ปรุงสุก

โดยสาเหตุที่ H1N1 ได้รับความกังวลเป็นอย่างสูง เนื่องจากสัตว์ปีกนั้นเป็นที่นิยมสำหรับการบริโภคในหลาย ๆ ประเทศนั่นเอง อีกทั้งมนุษย์ไม่มีภูมิต้านทานต่อไวรัสชนิดนี้ ทำให้การติดเชื้อไข้หวัดนกในคนแสดงอาการเจ็บป่วยได้รุนแรงกว่าการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ชนิดอื่น ๆ รวมถึงอัตราการเสียชีวิตที่มีสูงกว่าด้วย

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความก่อนหน้า
วิธีการรักษาไข้หวัดใหญ่
วิธีการรักษาไข้หวัดใหญ่
บทความต่อไป
การฉีดวัคซีน
การฉีดวัคซีน

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การที่ร่างกายติดเขื้อไข้หวัดใหญ่ ทำไมหมอไม่สัางนอนแอดมิส
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไอบ่อยๆ มีผลต่อลูกในท้องไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เป็นหวัดบ่อยตอนตั้งครรภ์มีผลกระทบอะไรกับลูกบ้างไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไข้หวัดใหญ่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่