เยื่อบุช่องท้องอักเสบ (Peritonitis) คืออะไร?


เยื่อบุช่องท้องอักเสบเป็นการติดเชื้อที่ทำให้ปวดมากของเยื่อบุผนังทางเดินอาหาร ซึ่งต้องรีบรักษาอย่างเร่งด่วน

เยื่อบุช่องท้องอักเสบเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราที่เยื่อบุช่องท้อง ซึ่งเป็นเยื่อบุบางๆ คล้ายผ้าไหมที่บุอยู่ในผนังหน้าท้องด้านใน เยื่อบุช่องท้องจะปกป้องอวัยวะในช่องท้อง เช่น ตับ กระเพาะอาหาร และลำไส้ ซึ่งการอักเสบของเยื่อบุช่องท้องจะทำให้เกิดอาการปวด อักเสบ ระคายเคือง และต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วนเพื่อรักษาการติดเชื้อและภาวะที่ทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุช่องท้อง

สาเหตุของเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

เยื่อบุช่องท้องอักเสบเกิดจากการสะสมของเลือด ของเหลวที่ร่างกายสร้าง หรือหนองในช่องท้อง โดยเยื่อบุช่องท้องอักเสบมี 2 ประเภท คือ

  • เยื่อบุช่องท้องอักเสบที่เกิดขึ้นเอง ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อของของเหลวที่สะสมอยู่ในช่องท้อง ซึ่งของเหลวนี้จะมีมากในโรคตับระยะท้ายหรือในโรคไต และยังทำให้เกิดการอักเสบ ติดเชื้อ หรือเป็นอันตรายต่อลำไส้ได้ด้วย
  • เยื่อบุช่องท้องอักเสบจากสาเหตุอื่น เกิดจากภาวะอื่นๆ ของร่างกาย เช่น มีการติดเชื้อที่แพร่กระจายจากระบบทางเดินอาหาร ตัวอย่างเช่นจากไส้ติ่งแตก แผลในกระเพาะอาหาร ถุงผนังลำไส้อักเสบ หรือลำไส้ใหญ่รั่ว

นอกจากนี้ การบาดเจ็บจากแผลกระสุนปืนหรือแผลถูกแทงก็สามารถทำให้เกิดการติดเชื้อได้ เช่นเดียวกับการใส่สายล้างไตทางหน้าท้องหรือใส่สายให้อาหาร เยื่อบุช่องท้องอักเสบที่เกิดจากแบคทีเรียสามารถทำให้เกิดเกิดภาวะพิษจากการติดเชื้อ (sepsis) ซึ่งเป็นการติดเชื้อที่รุนแรงมากในกระแสเลือด ทารกคลอดก่อนกำหนดที่อวัยวะยังพัฒนาไม่เต็มที่จะมีความเสี่ยงที่จะเกิดเยื่อบุช่องท้องอักเสบจากภาวะลำไส้เน่าในทารกแรกเกิด (necrotizing enterocolitis)

อาการของเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

อาการและอาการแสดงของเยื่อบุช่องท้องอักเสบ ได้แก่

  • ปวดท้องหรือสัมผัสท้องแล้วปวด
  • ท้องอืดหรือแน่นท้อง
  • ไข้
  • คลื่นไส้และอาเจียน
  • เบื่ออาหาร
  • ถ่ายเหลว
  • ถ่ายอุจจาระไม่ออกหรือผายลมไม่ออก
  • ปัสสาวะออกน้อย
  • กระหายน้ำ
  • อ่อนเพลีย
  • หนาวสั่น
  • ปวดข้อ
  • มึนศีรษะหรือไม่มีแรง

ผู้ที่ล้างไตทางหน้าท้องอาจเคยมีอาการเหล่านี้

  • น้ำล้างไตออกมาเป็นสีขุ่น
  • มีจุด เส้นใย หรือตะกอนขาวๆ (เส้นใยไฟบริน)ในน้ำล้างไต

ทารกเกิดก่อนกำหนดที่มีภาวะลำไส้เน่า ในทารกจะมีอาการเกิดขึ้นใน 1-2 สัปดาห์แรก ได้แก่

  • ท้องอืด หรือหน้าท้องบวม
  • รับอาหารได้ไม่ดี
  • อาเจียนบ่อยและอาจมีสีเขียว
  • อุจจาระมีเลือดปน ท้องผูก หรือถ่ายเหลว
  • หน้าท้องแดงหรือมีสีผิดปกติไป
  • ไม่มีแรง
  • ไข้
  • อุณหภูมิกายต่ำหรือไม่คงที่ หัวใจเต้นช้า หรือความดันต่ำ
  • หยุดหายใจ

ภาวะแทรกซ้อนจากเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

หากทิ้งไว้ไม่รักษา เยื่อบุช่องท้องอักเสบจะทำให้เกิด

  • การติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือดที่เรียกว่า แบคทีรีเมีย (bacteremia)
  • ภาวะพิษจากการติดเชื้อ (sepsis)
  • โรคสมองจากตับ (Hepaticencephalopathy) เป็นการสูญเสียการทำงานของสมอง ซึ่งเกิดจากตับไม่สามารถกำจัดสารพิษในเลือดออกไปได้
  • กลุ่มอาการโรคไตจากตับ (Hepatorenal syndrome) คือ ภาวะที่ไตล้มเหลวมากขึ้นเรื่อยๆ ในผู้ป่วยโรคตับแข็ง
  • เสียชีวิต

การวินิจฉัยเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

ในผู้ป่วยที่ล้างไตทางหน้าท้องแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบด้วยอาการและอาการแสดงโดยเฉพาะหากมีน้ำล้างไตสีขุ่น หากแพทย์ต้องการยืนยันการวินิจฉัยหรือภาวะติดเชื้อนั้นเกิดจากสาเหตุอื่น แพทย์จำเป็นต้องตรวจร่างกายหน้าท้องเพื่อดูว่ากดแล้วปวดหรือแข็งหรือไม่ และอาจต้องส่งตรวจอย่างใดอย่างหนึ่ง ต่อไปนี้

  • ตรวจวิเคราะห์น้ำในช่องท้องทำได้โดยใช้เข็มเล็กๆ เก็บตัวอย่างน้ำในช่องท้อง หากเม็ดเลือดขาวในน้ำในช่องท้องสูงขึ้น บ่งบอกว่ามีการติดเชื้อหรือมีการอักเสบและการเพาะเชื้อจากน้ำในช่องท้องจะบ่งบอกว่าติดเชื้อแบคทีเรียหรือไม่
  • ตรวจเลือด จะช่วยบอกได้หากมีเม็ดเลือดขาวสูงขึ้นและการเพาะเชื้อจากเลือดจะบอกได้ว่ามีแบคทีเรียในเลือดหรือไม่
  • การถ่ายภาพรังสี เช่น เอ็กซเรย์ อัลตราซาวน์ หรือเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT) สามารถตรวจหาน้ำ ลม ก้อน หรือฝีในช่องท้องได้และหารอยรั่วของระบบทางเดินอาหารได้

การรักษาเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

เมื่อพบสาเหตุของเยื่อบุช่องท้องอักเสบแล้ว การรักษาจะเริมทันที หากทิ้งไว้เยื่อบุช่องท้องอักเสบจะรุนแรงมากขึ้นและอันตรายถึงชีวิต การรักษา ได้แก่ การให้ยาปฏิชีวนะเพื่อต่อสู้กับการติดเชื้อและไม่ให้การติดเชื้อแพร่กระจาย อาจทำการผ่าตัดเพื่อเอาเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออก รักษาสาเหตุของการติดเชื้อและป้องกันเชื้อแพร่กระจาย ส่วนการรักษาอื่นๆ เช่น ยาระงับปวด การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ การให้ออกซิเจน และการให้เลือดอาจทำในผู้ป่วยที่นอนโรงพยาบาล หากล้างไตทางหน้าท้องอยู่ จำเป็นต้องล้างไตด้วยวิธีอื่นจนกว่าการติดเชื้อจะหายไป หากเยื่อบุช่องท้องอักเสบเป็นนานหรือกลับมาเป็นซ้ำจำเป็นต้องเปลี่ยนวิธีล้างไตเป็นวิธีอื่นอย่างถาวร

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ช่วงนี้ปวดท้องบ่อย
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
มะเร็งเยื่อบุช่องท้อง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เจ็บบริเวณแผลผ่าคลอด หลังผ่ามา 6เดือน จะมีอันตรายมั๊ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 30 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 30 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่