เยื่อบุช่องท้องอักเสบ (Peritonitis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ย. 22, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

เยื่อบุช่องท้องอักเสบเป็นการติดเชื้อที่ทำให้ปวดมากของเยื่อบุผนังทางเดินอาหาร ซึ่งต้องรีบรักษาอย่างเร่งด่วน

เยื่อบุช่องท้องอักเสบเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราที่เยื่อบุช่องท้อง ซึ่งเป็นเยื่อบุบางๆ คล้ายผ้าไหมที่บุอยู่ในผนังหน้าท้องด้านใน เยื่อบุช่องท้องจะปกป้องอวัยวะในช่องท้อง เช่น ตับ กระเพาะอาหาร และลำไส้ ซึ่งการอักเสบของเยื่อบุช่องท้องจะทำให้เกิดอาการปวด อักเสบ ระคายเคือง และต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วนเพื่อรักษาการติดเชื้อและภาวะที่ทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุช่องท้อง

สาเหตุของเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

เยื่อบุช่องท้องอักเสบเกิดจากการสะสมของเลือด ของเหลวที่ร่างกายสร้าง หรือหนองในช่องท้อง โดยเยื่อบุช่องท้องอักเสบมี 2 ประเภท คือ

  • เยื่อบุช่องท้องอักเสบที่เกิดขึ้นเอง ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อของของเหลวที่สะสมอยู่ในช่องท้อง ซึ่งของเหลวนี้จะมีมากในโรคตับระยะท้ายหรือในโรคไต และยังทำให้เกิดการอักเสบ ติดเชื้อ หรือเป็นอันตรายต่อลำไส้ได้ด้วย
  • เยื่อบุช่องท้องอักเสบจากสาเหตุอื่น เกิดจากภาวะอื่นๆ ของร่างกาย เช่น มีการติดเชื้อที่แพร่กระจายจากระบบทางเดินอาหาร ตัวอย่างเช่นจากไส้ติ่งแตก แผลในกระเพาะอาหาร ถุงผนังลำไส้อักเสบ หรือลำไส้ใหญ่รั่ว

นอกจากนี้ การบาดเจ็บจากแผลกระสุนปืนหรือแผลถูกแทงก็สามารถทำให้เกิดการติดเชื้อได้ เช่นเดียวกับการใส่สายล้างไตทางหน้าท้องหรือใส่สายให้อาหาร เยื่อบุช่องท้องอักเสบที่เกิดจากแบคทีเรียสามารถทำให้เกิดเกิดภาวะพิษจากการติดเชื้อ (sepsis) ซึ่งเป็นการติดเชื้อที่รุนแรงมากในกระแสเลือด ทารกคลอดก่อนกำหนดที่อวัยวะยังพัฒนาไม่เต็มที่จะมีความเสี่ยงที่จะเกิดเยื่อบุช่องท้องอักเสบจากภาวะลำไส้เน่าในทารกแรกเกิด (necrotizing enterocolitis)

อาการของเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

อาการและอาการแสดงของเยื่อบุช่องท้องอักเสบ ได้แก่

  • ปวดท้องหรือสัมผัสท้องแล้วปวด
  • ท้องอืดหรือแน่นท้อง
  • ไข้
  • คลื่นไส้และอาเจียน
  • เบื่ออาหาร
  • ถ่ายเหลว
  • ถ่ายอุจจาระไม่ออกหรือผายลมไม่ออก
  • ปัสสาวะออกน้อย
  • กระหายน้ำ
  • อ่อนเพลีย
  • หนาวสั่น
  • ปวดข้อ
  • มึนศีรษะหรือไม่มีแรง

ผู้ที่ล้างไตทางหน้าท้องอาจเคยมีอาการเหล่านี้

  • น้ำล้างไตออกมาเป็นสีขุ่น
  • มีจุด เส้นใย หรือตะกอนขาวๆ (เส้นใยไฟบริน)ในน้ำล้างไต

ทารกเกิดก่อนกำหนดที่มีภาวะลำไส้เน่า ในทารกจะมีอาการเกิดขึ้นใน 1-2 สัปดาห์แรก ได้แก่

  • ท้องอืด หรือหน้าท้องบวม
  • รับอาหารได้ไม่ดี
  • อาเจียนบ่อยและอาจมีสีเขียว
  • อุจจาระมีเลือดปน ท้องผูก หรือถ่ายเหลว
  • หน้าท้องแดงหรือมีสีผิดปกติไป
  • ไม่มีแรง
  • ไข้
  • อุณหภูมิกายต่ำหรือไม่คงที่ หัวใจเต้นช้า หรือความดันต่ำ
  • หยุดหายใจ

ภาวะแทรกซ้อนจากเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

หากทิ้งไว้ไม่รักษา เยื่อบุช่องท้องอักเสบจะทำให้เกิด

  • การติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือดที่เรียกว่า แบคทีรีเมีย (bacteremia)
  • ภาวะพิษจากการติดเชื้อ (sepsis)
  • โรคสมองจากตับ (Hepaticencephalopathy) เป็นการสูญเสียการทำงานของสมอง ซึ่งเกิดจากตับไม่สามารถกำจัดสารพิษในเลือดออกไปได้
  • กลุ่มอาการโรคไตจากตับ (Hepatorenal syndrome) คือ ภาวะที่ไตล้มเหลวมากขึ้นเรื่อยๆ ในผู้ป่วยโรคตับแข็ง
  • เสียชีวิต

การวินิจฉัยเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

ในผู้ป่วยที่ล้างไตทางหน้าท้องแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบด้วยอาการและอาการแสดงโดยเฉพาะหากมีน้ำล้างไตสีขุ่น หากแพทย์ต้องการยืนยันการวินิจฉัยหรือภาวะติดเชื้อนั้นเกิดจากสาเหตุอื่น แพทย์จำเป็นต้องตรวจร่างกายหน้าท้องเพื่อดูว่ากดแล้วปวดหรือแข็งหรือไม่ และอาจต้องส่งตรวจอย่างใดอย่างหนึ่ง ต่อไปนี้

  • ตรวจวิเคราะห์น้ำในช่องท้องทำได้โดยใช้เข็มเล็กๆ เก็บตัวอย่างน้ำในช่องท้อง หากเม็ดเลือดขาวในน้ำในช่องท้องสูงขึ้น บ่งบอกว่ามีการติดเชื้อหรือมีการอักเสบและการเพาะเชื้อจากน้ำในช่องท้องจะบ่งบอกว่าติดเชื้อแบคทีเรียหรือไม่
  • ตรวจเลือด จะช่วยบอกได้หากมีเม็ดเลือดขาวสูงขึ้นและการเพาะเชื้อจากเลือดจะบอกได้ว่ามีแบคทีเรียในเลือดหรือไม่
  • การถ่ายภาพรังสี เช่น เอ็กซเรย์ อัลตราซาวน์ หรือเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT) สามารถตรวจหาน้ำ ลม ก้อน หรือฝีในช่องท้องได้และหารอยรั่วของระบบทางเดินอาหารได้

การรักษาเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

เมื่อพบสาเหตุของเยื่อบุช่องท้องอักเสบแล้ว การรักษาจะเริมทันที หากทิ้งไว้เยื่อบุช่องท้องอักเสบจะรุนแรงมากขึ้นและอันตรายถึงชีวิต การรักษา ได้แก่ การให้ยาปฏิชีวนะเพื่อต่อสู้กับการติดเชื้อและไม่ให้การติดเชื้อแพร่กระจาย อาจทำการผ่าตัดเพื่อเอาเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออก รักษาสาเหตุของการติดเชื้อและป้องกันเชื้อแพร่กระจาย ส่วนการรักษาอื่นๆ เช่น ยาระงับปวด การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ การให้ออกซิเจน และการให้เลือดอาจทำในผู้ป่วยที่นอนโรงพยาบาล หากล้างไตทางหน้าท้องอยู่ จำเป็นต้องล้างไตด้วยวิธีอื่นจนกว่าการติดเชื้อจะหายไป หากเยื่อบุช่องท้องอักเสบเป็นนานหรือกลับมาเป็นซ้ำจำเป็นต้องเปลี่ยนวิธีล้างไตเป็นวิธีอื่นอย่างถาวร

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ช่วงนี้ปวดท้องบ่อย
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
มะเร็งเยื่อบุช่องท้อง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เจ็บบริเวณแผลผ่าคลอด หลังผ่ามา 6เดือน จะมีอันตรายมั๊ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่