กาฬโรคคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 7, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

โรคติดต่อนี้เกิดจากแบคทีเรียซึ่งแพร่เชื้อโดยแมลงกัด

กาฬโรค เป็นหนึ่งในสามโรคร้ายแรงที่เกิดจากแบคทีเรียที่ชื่อว่า "เยอซิเนียเพสติส" (Yersinia pestis) โดยโรคนี้มีอีกชื่อหนึ่งคือ "มรณะดำ" (Black Death) ซึ่งแพร่ระบาดอย่างหนักในยุโรปยุคกลางและยังคงอยู่มาจนถึงทุกวันนี้ แต่มีผู้ติดเชื้อน้อยรายมากๆ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1900 ถึง 2012

มีผู้ป่วยกาฬโรคในสหรัฐอเมริกาประมาณ 1,000 ราย และมากกว่า 80% ของผู้ป่วยเหล่านี้เป็นกาฬโรคต่อมน้ำเหลืองตามรายงานของวารสารโรคติดต่อฉุกเฉิน (Journal Emerging Infectious Diseases) กาฬโรคเป็นได้ทุกช่วงอายุ แต่กว่า 50% ของผู้ป่วยอยู่ในช่วงอายุ 12-45 ปี ตามรายงานของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (Centers for Disease Control and Prevention หรือ CDC)

รูปแบบของกาฬโรค

กาฬโรคมี 3 รูปแบบ คือ

  • กาฬโรคต่อมน้ำเหลือง
  • กาฬโรคเลือด
  • กาฬโรคปอด

กาฬโรคต่อมน้ำเหลือง – เป็นกาฬโรคแบบที่พบบ่อยที่สุดแต่จะไม่แพร่กระจายจากคนสู่คนโดยตรง แต่จะแพร่เชื้อโดยถูกตัวหมัดกัด ซึ่งตัวหมัดจะมีแบคทีเรียเยอซิเนีย เพสติส ซึ่งได้รับมากจากหนูหรือสัตว์ฟันแทะที่ติดเชื้ออีกทีหนึ่ง เชื้อแบคทีเรียจะกระจายจากแผลที่ถูกกัดไปต่อมน้ำเหลืองที่ใกล้ที่สุด และเมื่อกระจายสู่ระบบน้ำเหลืองทำให้เกิดการอักเสบของต่อมทอนซิล (tonsil) ต่อมอะดีนอยด์ (adenoid) และต่อมไทมัส (thymus)

กาฬโรคเลือด – เป็นการติดเชื้อในกระแสเลือดซึ่งมีประมาณ 10% ของกาฬโรคทั้งหมดและแพร่เชื้อโดยถูกตัวหมัดที่มีเชื้อกัด แต่ก็สามารถติดได้โดยการสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ป่วยกาฬโรคโดยตรงหรือเป็นกาฬโรคแบบอื่นอยุ่เดิมแล้วเชื้อแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือด

กาฬโรคปอด – กาฬโรคปอดเป็นสาเหตุของปอดติดเชื้อ โดยจะเป็นกาฬโรคปอดได้จะต้องเป็นกาฬโรคต่อมน้ำเหลืองหรือกาฬโรคเลือดมาก่อนแล้วเชื้อกระจายเข้าสู่ปอดหรืออาจเป็นกาฬโรคปอดได้จากมีคนที่เป็นกาฬโรคปอดไอหรือจามออกมาแล้วหายใจเอาละอองที่มีเชื้อเข้าไป กาฬโรคปอดมีประมาณ 8% ของกาฬโรคทั้งหมดซึ่งเป็นกาฬโรคแบบที่พบน้อยที่สุดแต่แพร่เชื้อได้มากที่สุดและมีอัตราตายมากที่สุด

กาฬโรคในสุนัขและแมว

สุนัขและแมวสามารถติดเชื้อกาฬโรคได้ และสามารถแพร่เชื้อสู่เจ้าของและสัตวแพทย์ได้ ซึ่งศูนย์ควบคุมและป้องกันโรครายงานว่าแมวเป็นแหล่งแพร่เชื้อกาฬโรคแหล่งใหญ่สู่มนุษย์ และกาฬโรคที่พบในแมวส่วนใหญ่เป็นกาฬโรคต่อมน้ำเหลือง ซึ่งจะทำให้ต่อน้ำเหลืองใต้ขากรรไกรของแมวโตขึ้น แต่ฝีที่ต่อมน้ำเหลืองซึ่งเกิดจากกาฬโรคต่อมน้ำเหลืองมักจะถูกวินิจฉัยผิดพลาดว่าเกิดจากแผลถูกกัดหรือสาเหตุอื่นๆ ทำให้ยากที่จะวินิจฉัยกาฬโรคด้วยสายตา

แมวจะแพร่กาฬโรคต่อมน้ำเหลืองสู่คนด้วยการข่วนหรือกัด เช่นเดียวกับการแพร่ทางอ้อมผ่านตัวหมัด แมวยังแพร่กาฬโรคปอดสู่คนด้วยการไอหรือจามได้อีกด้วย ขณะที่สุนัขจะแสดงอาการเจ็บป่วยเพียงเล็กน้อยเท่านั้นเมื่อติดกาฬโรค แต่มันยังสามารถแพร่เชื้อสู่คนได้

ในปี ค.ศ. 2014 ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรครายงานว่า มีผู้ป่วยกาฬโรคปอดซึ่งติดจากสุนัขรายแรกในประเทศสหรัฐอเมริกา โดยทั้งสุนัขและแมวติดกาโรคจากตัวหมัดที่มีเชื้อและติดจากไปกัดหรือถูกกัดโดยสัตว์ฟันแทะ เช่น แพรรี่ด๊อก (prairie dogs) กระรอกซึ่งเป็นพาหะที่มีมากในประเทศสหรัฐอเมริกา

การระบาดของกาฬโรค

ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติมีการระบาดของกาฬโรค 3 ครั้ง ครั้งแรกเกิดที่ศูนย์กลางของอาณาจักรไบเซนไทน์ ซึ่งตั้งอยู่ริมทะเลเมดิเตอเรเนียน "กาฬโรคจัสตินเนียน" (the Justinian Plague) เริ่มอุบัติขึ้นเมื่อ 541 ปีก่อนคริสตกาล การระบาดยังมีเวลายาวนานกว่า 200 ปี ทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 25 ล้านคน ตามรายงานของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค

ครั้งที่สอง "มรณะดำ" ( Black Death) หรือกาฬโรคอันยิ่งใหญ่ (Great Plague) เริ่มต้นจากประเทศจีนในปี ค.ศ. 1334 แล้วแพร่กระจายสู่ยุโรปผ่านเส้นทางการค้า โดยคร่าชีวิตประชาการชาวยุโรปกว่า 60%

ครั้งที่สามในปี ค.ศ. 1860 ที่เรียกว่า "กาฬโรคยุคใหม่" (the Modern Plague) เริ่มจากประเทศจีนแล้วแพร่กระจายไปทั่วทั้งโลกผ่านเรือกลไฟที่นำหนูที่ติดเชื้อไปยังท่าเรือต่างๆ ทั่วโลก

ในทุกวันนี้มีผู้ป่วยกาฬโรครายใหม่ในประเทศสหรัฐอเมริกา โดยเฉลี่ยปีละ 7 คนและส่วนใหญ่อยู่ในชนบทแถบตะวันตก และมีผู้ป่วยกาฬโรครายใหม่ทั่วทั้งโลกปีละ 1,000-2,000 คน ตามรายงานขององค์กรอนามัยโลก (WHO) ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในมาดากัสการ์ คองโก และเปรู อย่างไรก็ตาม ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคกล่าวว่า อาจมีจำนวนสูงผู้ป่วยมากกว่านี้

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

แผลพุงพองตามร่างกายเรื้อรังเกิดจากไขมันในเลือดสูงหรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
มียาหรือยาฉีดแก้น้ำเหลืองเสียไหม
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
แฟนปวดตรงข้างๆคอคะ แล้วมีอาการบวมเป็นบางครั้ง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่