เลือดเป็นด่างจากการหายใจ (Respiratory Alkalosis)

เผยแพร่ครั้งแรก 13 ก.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที

ความหมาย ภาวะเลือดเป็นด่างจากการหายใจ เป็นภาวะที่ร่างกายมีระบบหายใจที่ผิดปกติทำให้มีการระบายอากาศเอาก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกมาเกินไป เลือดจึงมีฤทธิ์เป็นด่าง โดยมี PaCO2 น้อยกว่า 35 มม.ปรอท และ pH ในเลือดมากกว่า 7.45

สาเหตุ สาเหตุที่เกิดจากปอด เช่น ภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำ (Hypoxemia) ภาวะปอดบวม (Pneumonia) หอบหืดแบบเฉียบพลัน (Acute asthma) เป็นต้น สาเหตุที่ไม่ได้เกิดจากปอก เช่น วิตกกังวล ไข้สูง พิษจากยาแอสไพริน ภาวะเลือดเป็นด่างจากเมตาบอลิซึม ภาวะไตวาย การตั้งครรภ์ (มีการหลั่งโปรเจสเตอโรนเพิ่มขึ้นและกระตุ้นศูนย์หายใจ) มีการติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis)

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

พยาธิสรีรภาพ เมื่อมีการระบายอากาศเพิ่มขึ้น จะทำให้ขับคาร์บอนไดออกไซด์ออกไป ระดับความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดจะต่ำลง ซึ่งนำไปสู่การผลิตกรดคาร์บอนิกลดลง pH ของเลือดจะเพิ่มขึ้น ภาวะนี้ไฮโดรเจนอิออนจะถูกดึงออกจากเซลล์โดยแลกเปลี่ยนกับโปแตสเซียมอิออนทำให้โปแตสเซียมในเลือดต่ำลงไฮโดรเจนไอออนที่ออกจากเซลล์เข้ามาในเลือดจะจับกับไบคาร์บอเนตไอออนเป็นกรดคาร์บอนิก เพื่อให้ pH ของเลือดลดลง นอกจากนี้ไบคาร์บอเนตบางส่วนจะเข้าเซลล์และขับคลอไรด์ในเซลล์ออกมาแทน ทำให้คลอไรด์ในเลือดสูงขึ้น ฟอสเฟตเข้าเซลล์ ในผู้ป่วยที่มีการขับคาร์บอนไดออกไซด์ออกอย่างมาก ภาวะคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดต่ำจะกระตุ้นคาโรติคบอดี (Carotid body) เอออร์ติกบอดี (Aortic body) และเมดัลลาให้เพิ่มการเต้นของหัวใจโดยไม่เพิ่มความดันเลือดและภาวะคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดต่ำยังคงดำเนินต่อไป จะทำให้หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองหดตัว เลือดไปเลี้ยงสมองลดลง นอกจากนี้ยังมีผลกระตุ้นเซลล์สมองส่วนเมดัลลา พอนส์ และส่วนที่เกี่ยวกับระบบประสาทอัตโนมัติให้ไวต่อการถูกเร้า

วิงเวียน สับสน หน้ามืด มีอาการชา เป็นลม และอาจเกิดการชักจากการขาดเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง คลื่นไส้ อาเจียนจากสมองขาดเลือด หัวใจเต้นผิดจังหวะเกิดในกรณีที่เป็นรุนแรง ตรวจรีเฟล็กซ์จะพบว่ามีรีเฟล็กซ์ไวกว่าปกติ Chrostek’s sign

และ Trousseau’s sign ให้ผลบวก นอกจากนี้มีอาการใจสั่น เหงื่อออก กระสับกระส่าย อาจมีอาการกระตุก อาการชัก หัวใจเต้นผิดจังหวะเนื่องจากโปแตสเซียมในเลือดต่ำ

การวินิจฉัยโรค จากประวัติจะบ่งชี้ถึงสาเหตุของการเกิดภาวะเลือดเป็นด่างจากการหายใจตรวจร่างกายพบเหงื่อออกมาก หายใจเร็วตื้น ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ มีการกระตุกของกล้ามเนื้อ มีอาการชาตามปลายนิ้ว และอาจแผ่ขึ้นไปที่แขนและขา Chrostek’s sign และ Trousseau’s sign ได้ผลบวก รู้สึกวิงเวียนศีรษะ ชักและหมดสติ รีเฟล็กซ์ไวกว่าปกติ การตรวจทางห้องปฏิบัติการ pH มากกว่า 7.45 PaCO2 น้อยกว่า 35 มม.ปรอท Serum K+ มากกว่า 3.5 mEq/L

การรักษา อาจไม่จำเป็นหากผู้ป่วยมีอาการไม่มากและ pH น้อยกว่า 7.50 อาจใช้การหายใจในถุงกระดาษเพื่อช่วยควบคุมการหายใจลึกและเร็วผิดปกติ หากผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจอยู่ให้แก้ไขโดยการปรับลดอัตราเร็วต่อนาที

การพยาบาล ให้การพยาบาลผู้ป่วยเพื่อป้องกันภาวะพร่องออกซิเจน และคงไว้ซึ่งสมดุลของภาวะกรดด่างในเลือด โดยแนะนำวิธีผ่อนคลายความเครียด ให้ยาสงบประสาท ให้ผู้ป่วยหายใจในถึงเพื่อเพิ่มคาร์บอนไดออกไซด์ หมั่นตรวจดูการทำงานของเครื่องช่วยหายใจ ดูแลให้ผู้ป่วยพักผ่อนอย่างเพียงพอ ประเมินสัญญาณชีพทุก 1-4 ชั่วโมงหากพบความผิดปกติ รายงานแพทย์ราบ เพื่อให้การช่วยเหลือได้ทันท่วงทีติดตามผลการตรวจเลือดเกี่ยวกับกรด-ด่าง อิเล็กโทรไลต์ ทดแทนทางปากหรือทางหลอดเลือดดำตามแผนการรักษา บันทึกปริมาณน้ำเข้า-ออกทุก 8 ชั่วโมง


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน


4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
medlineplus, Respiratory alkalosis (https://medlineplus.gov/ency/article/000111.htm)
Joshua E. Brinkman; Sandeep Sharma., Physiology, Respiratory Alkalosis (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482117/)

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
ทำอย่างไรให้ร่างกายปลอดสารตกค้าง
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
เวลาวิ่งเหนื่อยชอบไอเหมือนมีอะไรติดคอ เกิดจากอะไรคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หายใจไม่เต็มปอด เป็นเพราะอะไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
1.วิ่งอย่างไรจึงเรียกว่าถูกวิธีและปลอดภัยจากการบาดเจ็บ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ตอนนี้อายุ43 หายใจไม่ค่อยสุดพึ่งเป็นได้สองอาทิตย์แล้วเกิดจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ตอนนี้แม่เป็นตาต้อกระจดค่ะ เป็นหอบป่วยบ่อยมาก ยาคลินิคไม่เคยหายค่ะต้องเข้าโรงพยาบาลตลอก ภายภาคหน้าถ้าแก่ตัวไปจะเป็นอะไรมากไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม