ภาวะคิโตซิส (Diabetic Ketoacidosis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ภาวะคิโตซิส สามารถป้องกันได้ แต่หากเกิดขึ้นแล้วจัดว่าเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์

ภาวะคิโตซิส (Diabetic Ketoacidosis) เป็นภาวะที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง อินซูลินต่ำ และมีคีโตนอยู่ในกระแสเลือดตั้งแต่ระดับปานกลางไปจนถึงมาก ภาวะนื้คือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ซึ่งต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาลเพราะหากรักษาไม่ทันอาจทำให้หมดสติดหรือเสียชีวิตได้ ถึงแม้ว่าภาวะนี้จะพบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 แต่ก็สามารถเกิดกับผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้เช่นกัน ดังนั้นผู้ป่วยเบาหวานทุกคนจึงควรเข้าใจเกี่ยวกับการติดตามระดับคีโตน

อาการของภาวะคิโตซิส

อาการและอาการแสดงของภาวะคิโตซิสนี้ ประกอบด้วย

  • หิวน้ำมากหรือปากแห้งมาก
  • ปัสสาวะบ่อย
  • อ่อนเพลียและอ่อนแรง
  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • ผิวแห้ง
  • ปวดท้อง
  • หายใจลึก
  • ลมหายใจมีกลิ่นเปรี้ยว

คีโตน (Ketones) คืออะไร?

คีโตน (Ketones) เป็นสารที่เป็นกรดตัวหนึ่งที่ได้จากกระบวนการเผาผลาญไขมัน การพบคีโตนปริมาณน้อยๆ ในกระแสเลือดถือเป็นเรื่องที่ปกติ และอาจพบคีโตนในปัสสาวะได้เมื่อมีการอดอาหารประมาณ 12-16 ชั่วโมง เพราะเมื่อมีระดับคีโตนในเลือดสูง ร่างกายก็จะมีการขับออกมาในปัสสาวะเช่นเดียวกับน้ำตาลกลูโคส ระดับคีโตนในเลือดที่สูงขึ้นเรียกว่า ketosis ผู้ที่รับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตต่ำมักชอบพูดว่าต้องการให้ร่างกายอยู่ในภาวะ ketosis เพราะแสดงว่าร่างกายกำลังมีการสลายไขมันแทนการสลายคาร์โบไฮเดรต แต่ระดับ ketosis ที่เกิดจากการรับประทานอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำนั้นไม่ได้รุนแรงและมีปริมาณน้อยกว่าระดับที่พบในภาวะคิโตซิสมาก

ควรเริ่มติดตามระดับคีโตนเมื่อไหร่?

การตรวจติดตามระดับคีโตนมักทำในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 มากกว่าชนิดที่ 2 เนื่องจากผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 มักจะยังสามารถสร้างอินซูลินได้ทำให้เกิดภาวะนี้ได้น้อยกว่า อย่างไรก็ตามมีการแนะนำให้ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เข้ารับการตรวจคีโตนระหว่างที่มีอาการเจ็บป่วย (เช่นไข้หวัด) และ/หรือ เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูง เนื่องจากเมื่อร่างกายมีการเจ็บป่วยหรือการติดเชื้อจะมีการหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมา ซึ่งจะส่งผลตรงกันข้ามกับฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลของอินซูลิน ทำให้น้ำตาลในเลือดสูงขึ้น ดังนั้นเมื่อคุณป่วยการรับประทานยาเบาหวานตามปกติอาจไม่เพียงพอต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในอยู่ในเกณฑ์ และหากคุณลืมกินยาหรือคิดว่าไม่ต้องรับประทานยาเนื่องจากกินข้าวได้น้อยอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงจนเข้าสู่ระดับอันตรายได้ ดังนั้นผู้ป่วยโรคเบาหวานทุกคนโดยเฉพาะคนที่ใช้อินซูลินควรสอบถามเรื่องการติดตามระดับคีโตนกับแพทย์

สามารถตรวจติดตามระดับคีโตนได้อย่างไร?

โดยทั่วไปแล้วสามารถตรวจได้ด้วยการใช้แผ่นกระดาษทดสอบกับปัสสาวะ แผ่นพลาสติกเหล่านี้มีส่วนที่สามารถดูดซึมและเปลี่ยนสีได้เมื่อมีคีโตนสามารถใช้แผ่นนี้ตรวจระหว่างปัสสาวะหรืออาจเก็บปัสสาวะมาก่อนแล้วค่อยจุ่มแผ่นตรวจก็ได้ หลังจากนั้นนำสีที่ได้จากแผ่นทดสอบมาเปรียบเทียบกับตารางสีบนกล่องเพื่อประเมินระดับคีโตน นอกจากนั้นยังมีเครื่องวัดระดับน้ำตาลบางชิ้นที่สามารถวัดระดับคีโตนได้โดยใช้แผ่นวัดคีโตน ระดับคีโตนที่ตรวจพบจะแสดงออกมาบนหน้าจอ

เมื่อไหร่ที่ต้องขอความช่วยเหลือ?

หากคุณมีคีโตนในระดับปานกลางหรือสูงมากในเลือดหรือปัสสาวะหรือมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง แม้ว่าจะเป็นเพียงแค่สูงปานกลางก็ควรเข้ารับการตรวจทางการแพทย์ทันที

การรักษาภาวะคิโตซิส

ในโรงพยาบาลจะใช้การรักษาด้วยการให้สารน้ำและให้อินซูลินเพื่อให้ผู้ป่วยไม่ขาดน้ำ ลดระดับน้ำตาลในเลือดและแก้ไขความเป็นกรดในเลือดโดยจะค่อยๆ ลดระดับน้ำตาลลงเพื่อป้องกันภาวะน้ำตาลต่ำ และโพแทสศียมต่ำ ตลอดการรักษาจะต้องมีการติดตามอาการอย่างใกล้ชิดและต้องมีการปรับสารน้ำหากจำเป็นเพื่อให้ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดและเกลือเร่ (โดยเฉพาะโพแทสเซียม) ที่เหมาะสม

ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงแต่พบได้น้อย คือ การเกิดสมองบวม โดยสามารถเกิดได้มากในเด็กและพบในโรคเบาหวานชนิดที่ 1 มากกว่า ยังไม่ทราบสาเหตุของการเกิดภาวะนี้แต่อาการมักเกิดขึ้นระหว่างการรักษาภาวะคิโตซิส ซึ่งวิธีการรักษาที่ดีที่สุดของภาวะนี้กำลังอยู่ในระหว่างการวิจัย

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เราป่วยเป็นโรคความดัน และเบาหวานรับยาต่อเนื่อง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
มึนๆงงๆตาลายหูอื้อค่ะเมื่อก่อนไม่เคยเป็นเกียวกับอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
พ่อเป็นต้อกระจก ตอนนี้บอดไปแล้ว ถ้าไปผ่าจะหายไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่