Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS

โรคกรดไหลย้อน คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 9 ก.ค. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 12 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 11 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 627,015 คน

โรคกรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease: GERD) คือ โรคที่เกิดจากการไหลย้อนกลับของกรดหรือน้ำย่อยในกระเพาะ ทำให้อาหารขึ้นไปอยู่ในหลอดอาหารส่วนบนอย่างผิดปกติ พบได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ เกิดขึ้นได้ทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน หรือแม้แต่ตอนที่ไม่ได้รับประทานอาหารก็ตาม

แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1.  โรคกรดไหลย้อนธรรมดา หมายถึง โรคที่กรดไหลย้อนขึ้นมาจะอยู่แค่ภายในหลอดอาหาร จะไม่ไหลย้อนขึ้นเกินหูรูดหลอดอาหารส่วนบน ส่วนใหญ่จะมีอาการแค่บริเวณหลอดอาหารเท่านั้น

2. โรคกรดไหลย้อนขึ้นมาที่คอและกล่องเสียง หมายถึง โรคที่มีอาการทางคอและกล่องเสียง จากการไหลย้อนกลับของกรดขึ้นมาเหนือหูรูดหลอดอาหารส่วนบนอย่างผิดปกติ ทําให้เกิดการระคายเคืองของคอและกล่องเสียง

สาเหตุของกรดไหลย้อน

สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคกรดไหลย้อน มี 3 สาเหตุหลักด้วยกัน และปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ที่กระตุ้นให้เกิดอาการกรดไหลย้อนได้ ดังนี้

1. หูรูดส่วนล่างของหลอดอาหารผิดปกติ

โดยส่วนมากจะพบในผู้สูงอายุ เนื่องจากหูรูดเสื่อมสภาพไปตามช่วงวัยและอายุที่มากขึ้น จึงทำให้อาหารและน้ำย่อยในกระเพาะถูกดันกลับขึ้นมาในหลอดอาหารได้ง่าย เป็นผลให้เกิดอาการกรดไหลย้อน ซึ่งอาการเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้จากการดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ หรือยางบางชนิด

2. กระเพาะอาหารบีบตัวลดลง

ทำให้อาหารและน้ำย่อยที่ย่อยแล้วคั่งอยู่ในกระเพาะอาหารเป็นเวลานาน เนื่องจากไม่สามารถบีบตัวให้ลงสู่ลำไส้ได้หมดในทันที เป็นผลให้เกิดแรงดันในกระเพาะอาหารมากขึ้น ซึ่งจะทำให้หูรูดถูกดันเปิดออกและดันเอาอาหารและน้ำย่อยย้อนกลับขึ้นไปในหลอดอาหารนั่นเอง

3. ความผิดปกติในการบีบตัวของหลอดอาหาร

ทำให้อาหารที่รับประทานลงไป เคลื่อนลงสู่กระเพาะช้า หรือทำให้อาหารที่ไหลย้อนขึ้นมาจากกระเพาะอาหารค้างอยู่ในหลอดอาหารนานกว่าปกติ

4. ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ

  • โรคอ้วน ในคนอ้วนจะมีความดันในช่องท้องที่สูงกว่าคนปกติทั่วไป ซึ่งส่งผลให้ความดันในกระเพาะอาหารสูงขึ้นตามไปด้วย จึงเสี่ยงเป็นโรคกรดไหลย้อนได้มากกว่าปกติ
  • การตั้งครรภ์ เนื่องจากในภาวะครรภ์ที่ใหญ่ขึ้น จึงทำให้เกิดความดันในกระเพาะเพิ่มขึ้นไปด้วย ดังนั้น หญิงตั้งครรภ์จึงเสี่ยงต่ออาการกรดไหลย้อนได้สูง
  • การสูบบุหรี่ เป็นผลให้กรดในกระเพาะอาหารหลั่งออกมามากขึ้นและทำให้กระเพาะอาหารบีบตัวน้อยลง  จึงมีโอกาสที่กรดจะไหลย้อนกลับขึ้นมาในหลอดอาหารได้ง่าย
  • ความเครียด ส่งผลให้กระเพาะอาหารมีการหลั่งกรดออกมามากขึ้น จึงทำให้มีความเสี่ยงสูงต่อโรคกระเพาะและโรคกรดไหลย้อน

อาการของกรดไหลย้อน

อาการของกรดไหลย้อนมีหลากหลายอาการขึ้นกับอวัยวะที่ถูกระคายเคืองจากกรด

  • แสบร้อนบริเวณหน้าอกและลิ้นปี่ (heartburn)  อาจมีปวดร้าวไปที่บริเวณคอ รู้สึกเหมือนมีก้อนจุกอยู่ที่คอ กลืนลําบาก  กลืนเจ็บ เจ็บคอ แสบคอ เรอบ่อย คลื่นไส้ รู้สึกเหมือนมีน้ำรสเปรี้ยวหรือรสขมไหลย้อนขึ้นมาที่คอหรือปาก 
  • จุกแน่นหน้าอก เหมือนอาหารไม่ย่อย มีกลิ่นปาก เสียวฟัน หรือฟันผุร่วมด้วยได้ 
  • ท้องอืด แน่นท้อง คลื่นไส้ อาเจียนหลังรับประทานอาหาร
  • เสียงแหบเรื้อรัง หรือแหบเฉพาะตอนเช้า อาจมีเสียงผิดปกติไปจากเดิม เกิดจากกรดที่ไหลย้อนขึ้นมาบริเวณกล่องเสียง ทำให้เกิดกล่องเสียงอักเสบ
  • ไอแห้งๆ กระแอมไอบ่อย มีอาการไอเรื้อรัง โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหารหรือขณะนอน รู้สึกสำลักน้ำลาย หรือหายใจไม่ออกในเวลากลางคืน  
  • บางคนอาจมีอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล มีน้ำมูกไหลลงคอ หูอื้อ หรือปวดหูได้

อาการแสบร้อนกลางหน้าอกเป็นภาวะที่รุนแรงหรือไม่ ?

สำหรับผู้ที่มีอาการไม่รุนแรงมากและอาการกำเริบไม่บ่อย อาจรู้สึกรำคาญเหมือนถูกรบกวนการใช้ชีวิต แต่ในผู้ที่เป็นเรื้อรังหรือมีอาการหลายครั้งในหนึ่งวัน หรือในหนึ่งสัปดาห์ อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้ เช่น หลอดอาหารตีบแคบลงจนทำให้เกิดอาการกลืนลำบาก อาจนำไปสู่โรค Barrett’s esophagus ซึ่งเป็นภาวะที่มีเซลล์ลักษณะเหมือนเยื่อบุกระเพาะอาหารมาเจริญที่หลอดอาหารส่วนปลาย หรือเกิดการทำลายหลอดอาหารอย่างรุนแรงจนทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งหลอดอาหารได้

การวินิจฉัยโรคกรดไหลย้อน

แพทย์จะวินิจฉัยโรคกรดไหลย้อนจากการซักประวัติอาการที่กล่าวมาข้างต้น ตรวจร่างกายทั่วไป หากปฏิบัติตามคำแนะนำและรับประทานยาแล้วอาการไม่ดีขึ้น อาจจำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยพิเศษเพิ่มเติม ซึ่งขึ้นกับความเหมาะสมของอาการในแต่ละคนด้วย เช่น

  • ส่องกล้องทางเดินอาหาร ตั้งแต่หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น
  • ตรวจวัดความเป็นกรด-ด่างในหลอดอาหาร
  • เอกซเรย์กลืนสารทึบแสง
  • ตรวจการบีบตัวของหลอดอาหาร
  • ตรวจทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์

วิธีรักษากรดไหลย้อน

การรักษาโรคกรดไหลย้อนอย่างถูกวิธี จะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดอาการแทรกซ้อนอื่นๆ ลดความทุกข์ทรมานที่ทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง ซึ่งการรักษาโรคกรดไหลย้อน สามารถรักษาได้หลายวิธี ดังนี้ 

1. รับประทานยาลดกรด

เพื่อลดการหลั่งกรดในกระเพาะ ช่วยรักษาและป้องกันการเกิดแผลในกระเพาะอาหาร ควรรับประทานตามแพทย์สั่งหรือปรึกษาเภสัชกรที่ร้านขายยาทั่วไปก่อนซื้อยามารับประทานเอง สามารถแบ่งประเภทยาลดกรดได้ ดังนี้

  • ยาลดกรดที่มีองค์ประกอบของอะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ (aluminium hydroxide) และแมกนีเซียมไฮดรอกไซด์ (magnesium hydroxide)  ยานี้จะลดความเป็นกรดอย่างรวดเร็ว อาการแสบร้อนกลางอกจะดีขึ้น มีผลต่อระบบขับถ่ายได้น้อย และไม่ควรใช้ในผู้ป่วยโรคไต เนื่องจากอลูมิเนียมไฮดรอกไซด์สามารถลดปริมาณฟอสเฟตในเลือดในผู้ป่วยโรคไตได้ 
  • ยาที่ออกฤทธิ์ลดการผลิตกรดในกระเพาะอาหาร เป็นยาที่ออกฤทธ์ช้า แต่สามารถลดกรดได้ยาวนานนานถึง 12 ชั่วโมง  เช่น ไซเมทิดีน (cimetidine) ฟาโมทิดีน (famotidine) นิซาทิดีน (nizatidine) และรานิทิดีน (ranitidine)
  • ยาที่ป้องกันการผลิตกรดและรักษาหลอดอาหาร เป็นยาที่ออกฤทธ์ยับยั้งการหลั่งกรดได้ยาวนาน ทำให้เนื้อเยื่อที่เสียหายของหลอดอาหารมีเวลาฟื้นฟูกลับมาปกติได้เหมือนเดิม เช่น แลนโซพราโซล (lansoprazole) และโอมีพราโซล (omeprazole)

2. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการดำเนินชีวิต เป็นวิธีที่ดีที่สุด ที่จะช่วยลดอาการต่างๆ การกำเริบของโรค และช่วยป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ โดยการแก้ไขที่ตรงจุดที่สุด คือ การแก้ที่ต้นเหตุ ควรดูแลตนเองอยู่เสมอถึงแม้ว่าตัวของคุณอาการจะดีขึ้นหรือหายดีแล้วก็ตาม 

  • หลีกเลี่ยงอาหารที่เพิ่มการหลั่งกรดในกระเพาะ เช่น อาหารรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด แอลกอฮอล์ เครื่องดื่มคาเฟอีน น้ำอัดลม กระเทียม หัวหอม เป็นต้น
  • ผ่อนคลายความเครียด  เช่น นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ออกกกำลังกาย นั่งสมาธิ สวดมนต์ หรือทำกิจกรรมต่างๆ ที่ชอบ ก็จะช่วยลดการหลั่งกรดในกระเพาะได้เป็นอย่างดี
  • ควบคุมน้ำหนัก โดยเฉพาะในคนอ้วน หรือคนที่น้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน หมั่นออกกำลังกายและควบคุมอาหารที่รับประทาน เมื่อน้ำหนักลด ความดันในกระเพาะอาหารก็จะลดลง ทำให้กรดและอาหารในกระเพาะดันหูรูดหลอดอาหารน้อยลง อาการกรดไหลย้อนก็จะลดลงตามด้วย นอกจากนั้นยังส่งผลดีต่อสุขภาพด้านอื่นๆ และทำให้มีสุขภาพที่แข็งแรง
  • หลีกเลี่ยงการนอนราบหรือการก้มหยิบของทันทีหลังจากรับประทานอาหารเสร็จ ควรรอให้อาหารย่อยก่อน 2-3 ชั่วโมง และไม่ควรออกกำลังกายหลังรับประทานอาหารเสร็จทันทีเช่นกัน เพราะจะทำให้เกิดกรดไหลย้อนได้ง่าย
  • ควรรับประทานอาหารครั้งละน้อยๆ แต่บ่อยครั้ง ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้กระเพาะอาหารหลั่งกรดออกมามากเกินไป

3. ผ่าตัด

เป็นวิธีการรักษาที่เหมาะสำหรับ

  • ผู้ที่รักษาด้วยยาเป็นเวลานานแล้วไม่สามารถควบคุมอาการหรือหยุดยาได้
  • ผู้ที่ไม่สามารถรับประทานยาได้เป็นเวลานานและได้รับผลข้างเคียงจากยา

4. บรรเทาอาการกรดไหลย้อนด้วยสมุนไพร

สมุนไพรบางชนิดสามารถบรรเทาอาการกรดไหลย้อนให้ทุเลาลงได้ และมีสรรพคุณที่ดีต่อสุขภาพอีกมากมาย ตัวอย่างสมุนไพรที่สามารถนำมาแก้อาการกรดไหลย้อนได้ เช่น

  • ขมิ้นชัน เป็นสมุนไพรช่วยบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และรักษาแผลในกระเพาะอาหารได้ จากงานวิจัยมหาวิทยาลัยมหิดล พบว่าขมิ้นชันมีฤทธิ์ช่วยกระตุ้นการหลั่งเมือกในกระเพาะ ช่วยสมานแผล ต้านแบคทีเรีย และป้องกันการเกิดแผลในกระเพาะ  ดังนั้น ขมิ้นชันสามารถช่วยลดอาการต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากกรดไหลย้อนได้ แต่มีข้อห้ามข้อควรระวังที่ต้องศึกษาให้ดีก่อนรับประทาน ทางที่ดีควรปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนใช้
  • ขิง เป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์ช่วยขับลม ลดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย ทำให้อาการต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากกรดไหลย้อนลดลงได้ มีหลากหลายรูปแบบให้เลือกรับประทาน เช่น ยาชง ยาผง ยาแคปซูล เป็นต้น
  • กะเพรา เป็นสมุนไพรที่นำมาต้มดื่มช่วยบรรเทาอาการกรดไหลย้อนได้ โดยให้นำกะเพรา 1 กำ มาต้มกับน้ำประมาณ 2-3 ลิตร ด้วยไฟปานกลาง 20 นาที ดื่มครั้งละ 1 แก้ว (250 ml) หลังอาหาร 3 มื้อ และควรดื่มหลังรับประทานอาหารแล้ว 10-15 นาที

โรคกรดไหลย้อนระหว่างตั้งครรภ์

หญิงตั้งครรภ์จำนวนมากประสบกับอาการของโรคกรดไหลย้อน โดยเฉพาะอาการแสบร้อนกลางอก ซึ่งอาการของกรดไหลย้อนสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดระยะเวลาการตั้งครรภ์ โดยมักมีอาการมากขึ้นเมื่อครรภ์เข้าสู่ไตรมาสท้ายๆ เนื่องจากฮอร์โมนระหว่างตั้งครรภ์ส่งผลให้ระบบย่อยอาหารทำงานช้าลง รวมถึงขนาดของมดลูกที่ขยายใหญ่ขึ้นกดเบียดกระเพาะอาหารทำให้กรดและอาหารในกระเพาะไหลย้อนขึ้นมาที่หลอดอาหารได้แต่อาการจะดีขึ้นเมื่อคลอดทารกออกมาแล้ว

จุดประสงค์ในการรักษาโรคกรดไหลย้อนในหญิงตั้งครรภ์ไม่แตกต่างกับคนทั่วไป คือ มุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม แต่การรับประทานยาลดกรดก็เป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยให้อาการของกรดไหลย้อนดีขึ้นได้ ซึ่งยาลดกรดมีหลายรูปแบบ หญิงตั้งครรภ์ควรระมัดระวังหากซื้อยามารับประทานเอง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยา

หมายเหตุ: อย่าลืมปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนทำการใช้ยาทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของคุณและลูกน้อยในครรภ์ และระวังยาลดกรดที่ประกอบด้วยโซเดียมไบคาร์บอเนต (sodium bicarbonate) อาจทำให้เกิดการสร้างของเหลวเพิ่มขึ้น ดังนั้นหญิงตั้งครรภ์ควรหลีกเลี่ยงยานี้

บุหรี่กับโรคกรดไหลย้อน

บุหรี่ไม่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ เราทุกคนต่างรู้ดี โทษของบุหรี่ทำร้ายร่างกายของเราให้แย่ลง โดยเฉพาะปอด แต่ในความเป็นจริงแล้ว พิษจากบุหรี่นั้นมีอันตรายต่ออวัยวะทุกส่วนในร่างกาย กระเพาะเองก็เป็นหนึ่งในอวัยวะนั้นที่เกิดความเสียหายจากบุหรี่

โรคกรดไหลย้อน เป็นอีกหนึ่งโรคที่ถูกกระตุ้นให้เกิดอาการจากบุหรี่ได้ โดยเฉพาะอาการแสบร้อนกลางหน้าอก ซึ่งมีสาเหตุที่ทำให้เกิดได้ ดังนี้

1.การสูบบุหรี่ทำให้ผลิตน้ำลายได้น้อยลง

ทำให้รู้สึกปากแห้ง น้ำลายข้นหนืด โดยปกติน้ำลายจะเป็นตัวเคลือบหลอดอาหารช่วยลดความเป็นกรดที่ย้อนขึ้นมาจากกระเพาะได้ แต่ในคนที่สูบบุหรี่จะมีน้ำลายน้อยลง ทำให้เมื่อเกิดอาการกรดไหลย้อน หลอดอาหารจะระคายเคืองได้ง่ายและเมื่อเกิดแผลแล้วมักหายยากด้วย

2.การสูบบุหรี่กระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะอาหาร

การหลั่งกรดในปริมาณที่มากเกินไปสามารถทำให้เกิดกรดไหลย้อนได้

3.การสูบบุหรี่ทำให้กล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหารส่วนปลายอ่อนแรงและคลายตัว

กล้ามเนื้อหูรูดนี้ตั้งอยู่ระหว่างหลอดอาหารกับกระเพาะ หากหูรูดมีการคลายตัวผิดปกติแล้ว จะทำให้เกิดการไหลย้อนของกรดและอาหารจากกระเพาะอาหารขึ้นมาสู่หลอดอาหารได้

4.การสูบบุหรี่ทำให้กรดในกระเพาะมีความรุนแรงมากขึ้น

เนื่องจากบุหรี่จะกระตุ้นให้เกลือน้ำดีจากลำไส้เล็กไหลเข้าสู่กระเพาะอาหาร อาจทำให้เนื้อเยื่อกระเพาะ หลอดอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้นถูกทำลายได้ง่ายขึ้น

5.การสูบบุหรี่ทำลายหลอดอาหารได้โดยตรง

เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งหลอดอาหารมากขึ้นด้วย

6.การสูบบุหรี่ทำให้ย่อยอาหารช้าลง

เพราะบุหรี่ไปยับยั้งการหลั่งกรดที่สำคัญของกระเพาะ รวมถึงทำให้หลอดเลือดที่กระเพาะและลำไส้เล็กตีบแคบลง ทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดี  ส่งผลต่อการย่อยอาหาร อาหารจึงค้างอยู่ในกระเพาะนานขึ้น เกิดอาการกรดไหลย้อนตามมาทีหลังได้

ผลของการสูบบุหรี่ต่อระบบทางเดินอาหาร

กลไกลการย่อยอาหารเริ่มตั้งแต่ปากจนถึงลำไส้ใหญ่ ซึ่งบุหรี่ก็มีผลต่ออวัยวะเกือบทุกส่วนในร่างกาย ทำให้การทำงานของระบบต่างๆ ผิดปกติไป เริ่มตั้งแต่ช่องปาก น้ำลายเป็นเอนไซม์ชนิดหนึ่งที่ช่วยย่อยอาหาร ที่สำคัญช่วยคลือบหลอดอาหาร ป้องกันการระเคืองจากกรดในกระเพาะ แต่เมื่อสูบบุหรี่เข้าไปจะทำให้น้ำลายน้อยลง หลอดอาหารก็ถูกกัดจากกรดได้ง่ายขึ้น

เมื่ออาหารเข้าสู่กระเพาะ บุหรี่ก็ไปยับยั้งการหลั่งกรดสำคัญที่ช่วยย่อยอาหาร  ทำให้อาหารไม่ย่อย เกิดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อตามมา แต่ในทางตรงข้ามบุหรี่ก็เป็นตัวกระตุ้นให้มีการหลั่งกรดมากขึ้น ท้นขึ้นไปที่หลอดอาหาร เกิดอาการแสบร้อนกลางอกได้ นอกจากนั้นบุหรี่ยังเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหารด้วย ซึ่งสารนิโคตินในบุหรี่ทำให้หลอดเลือดที่เลี้ยงเยี่อบุกระเพาะและลำไส้ตีบแคบลง เลือดไหลเวียนได้ไม่ดี ทำให้แผลกระเพาะอาหารหายช้าได้

ยากับกรดไหลย้อน

ยาบางชนิดสามารถกระตุ้นให้เกิดเกิดอาการกรดไหลย้อนได้ ซึ่งแต่ละคนก็แตกต่างกันไป  หากคุณสงสัยว่าในบรรดายาที่คุณใช้อยู่มียาตัวใดบ้างที่ทำให้อาจทำให้อาการกรดไหลย้อนกำเริบ คุณควรปรึกษาแพทย์ผู้ทำการรักษา หรือเภสัชกร ไม่ควรหยุดยาตัวนั้นเอง ยกเว้นแต่ว่าแพทย์ของคุณเป็นคนสั่ง 

แม้ว่าการหยุดยาอาจทำให้อาการกรดไหลย้อนดีขึ้นหรือหายไป แต่ผลค้างเคียงที่ตามมาจากการหยุดยาบางอย่างอาจแย่ยิ่งกว่าอาการกรดไหลย้อนที่เกิดขึ้นก็เป็นได้ ยาที่มีผลต่อโรคกรดไหลย้อน ได้แก่

  • ยาคลายกังวล เช่น Diazepam
  • ยากลุ่ม anticholinergics เช่น trihexyphenidyl, benztropine mesylate
  • ยาปฏิชีวนะบางตัว เช่น ยากลุ่ม tetracycline
  • ยาในกลุ่ม antihismatines เช่น Diphenhydramine
  • ยาแอสไพริน (ยาต้านการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด)
  • ยาลดความดันหรือยาโรคหัวใจในกลุ่ม beta blockers เช่น Propanolol, Atenolol
  • ยาในกลุ่ม bisphosphonates (ใช้รักษาโรคกระดูกพรุน)
  • ยาลดความดันในกลุ่ม calcium channel blockers เช่น Nifedipine, Diltiazem
  • ยาขยายหลอดลมสำหรับรักษาโรคหอบหืด เช่น Albuterol, Metaproterenol
  • ยาเคมีบำบัด
  • ยาDopamine
  • ฮอร์โมนEstrogen
  • การรักษาด้วยฮอร์โมนทดแทน(Hormone Replacement Therapy-HRT) ซึ่งประกอบด้วยทั้งเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน
  • ยาแก้ปวดในกลุ่มNSAIDs (nonsteroidal anti-inflammatory drugs
  • ยาในกลุ่ม nitrates และ nitroglycerin
  • ยาคุมสำหรับประจำเดือนที่มาไม่ปกติ หรือเพื่อคุมกำเนิด
  • ยาในกลุ่มยานอนหลับ ที่ใช้รักษาอาการนอนไม่หลับหรือวิตกกังวล
  • ยาแก้ปวดที่เสพติดได้ เช่น Meperidine 
  • ยาสเตียรอยด์บางชนิด
  • ยาในกลุ่ม tricyclic antidepressants เช่น imipramine, doxepin, desipramine, nortriptyline
  • แร่ธาตุโพแทสเซียม อาหารเสริมธาตุเหล็ก และวิตามินซี
  • ยารักษาโรคหอบหืด (Antiasthmatic) เช่น Theophylline

วิธีป้องกันโรคกรดไหลย้อน

1. รับประทานให้น้อยลงแต่บ่อยขึ้น

กระเพาะอาหารที่แน่นมากเกินไป จะมีแรงดันต่อหูรูดหลอดอาหารส่วนล่างเพิ่มขึ้น มีโอกาสที่อาหารบางส่วนจะไหลย้อนขึ้นไปในหลอดอาหารได้

2. หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่เพิ่มการหลั่งกรดในกระเพาะ

อาหารที่มีไขมันสูง อาหารรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น ชา กาแฟ เครื่องดื่มชูกำลัง  น้ำอัดลม ผักบางชนิด เช่น มะเขือเทศ หัวหอม กระเทียม เป็นต้น

3. ไม่เข้านอนทันทีหลังรับประทานอาหารเสร็จ

การนอนหลับไปพร้อมกับกระเพาะที่เต็มแน่นด้วยอาหาร จะทำให้เกิดการกดเบียดหูรูดหลอดอาหารส่วนล่าง เพิ่มโอกาสที่กรดจะไหลย้อนขึ้นไปได้

4. นอนยกหัวสูง

การนอนหัวสูง จะช่วยลดแรงดันจากกระเพาะต่อหูรูดหลอดอาหารส่วนล่างได้  เช่น วางก้อนอิฐ หิน หรืออะไรก็ตามที่แข็งแรงมั่นคงรองขาเตียงฝั่งหัวนอน หรืออาจใช้หมอนรูปลิ่มหนุนหัวให้สูงขึ้น

5. ควบคุมน้ำหนักให้เหมาะสม

ควรพยายามลดน้ำหนัก เพราะยิ่งน้ำหนักมาก โดยเฉพาะคนที่มีภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน ความดันในช่องท้องก็จะเพิ่มขึ้น ทำให้เกิดกรดไหลย้อนได้มากขึ้นด้วย

6. ไม่สวมเข็มขัดหรือเสื้อผ้าที่รัดแน่นบริเวณเอว

เสื้อผ้าหรือเครื่องแต่งกายที่รัดแน่นบริเวณท้อง จะกดเบียดกระเพาะอาหาร ทำให้อาหารไหลท้นกลับไปในหลอดอาหารได้ 

7. หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่

ควรเลิกสูบบุหรี่ เนื่องจากนิโคตินในบุหรี่ทำให้หูรูดของหลอดอาหารคลายตัว และบุหรี่ยังกระตุ้นการสร้างกรดในกระเพาะอาหารอีกด้วย 

8. หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มผสมแอลกอฮอล์ทุกชนิด

เนื่องจากแอลกอฮอล์เพิ่มปริมาณการสร้างกรดในกระเพาะอาหาร และทำให้หูรูดหลอดอาหารส่วนล่างคลายตัว ส่งผลให้กรดไหลย้อนกำเริบได้

9. ลดความเครียด

ควรหากิจกรรมทำเพื่อผ่อนคลายความเครียด เช่น นอนหลับ นั่งสมาธิ ออกกำลังกาย อ่านหนังสือที่ชอบ หรืออะไรก็ตามที่ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย จะช่วยลดการหลั่งกรดที่มากเกินไปได้

10. จดบันทึกอาการกรดไหลย้อน

จดบันทึกเกี่ยวกับสาเหตุที่ทำให้อาการกำเริบ อาการต่างๆ ที่เกิดขึ้น ช่วงเวลาที่เกิดอาการ วิธีการรักษาที่ผ่านมา ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้แพทย์ทราบรายละเอียดเกี่ยวกับตัวคุณมากขึ้น และช่วยให้คุณและแพทย์วางแผนการรักษาได้ง่าย และตรงจุดมากขึ้นด้วย

11. รับประทานยาสม่ำเสมอ

ควรรับประทานยาสม่ำเสมอทุกวัน หากคุณต้องรับประทานยาเพื่อรักษาอาการกรดไหลย้อน และมีแนวโน้มจะลืมได้ง่าย แนะนำให้แปะโน้ตไว้เพื่อเตือนตัวคุณเอง เช่น นำยาไปด้วยเมื่อต้องออกไปข้างนอก

ตารางรายการอาหารที่เหมาะสำหรับผู้ที่เป็นกรดไหลย้อน 

กลุ่มอาหาร
อาหารที่ควรรับประทาน
ผลไม้• แอปเปิ้ลสด • แอปเปิ้ลแห้ง • น้ำแอปเปิ้ล • กล้วย
ผัก• มันอบ • บรอคโคลี • กะหล่ำปลี • แครอต • ถั่วเขียว • ถั่ว
เนื้อสัตว์• เนื้อไม่ติดมัน • สเต็กไม่ติดมัน •อกไก่ไม่มีหนัง • ไก่งวง • ไข่ขาว • สารทดแทนไข่ • ปลาที่ไม่เติมไขมัน
ผลิตภัณฑ์จากนม• ชีส feta หรือ goat • ครีมชีสชนิดไม่มีไขมัน • ซาวครีมชนิดไม่มีไขมัน • ชีสถั่วเหลืองไม่มีไขมัน
ธัญพืช• ขนมปังธัญพืชหรือขนมปังขาว • ซีเรียลหรือข้าวโอ๊ต • ขนมปังข้าวโพด • แครกเกอร์ • เพรทเซล • ข้าวขาวหรือข้าวกล้อง • เค้กข้าว
เครื่องดื่ม• น้ำเปล่า หรือน้ำแร่ 
ไขมันหรือน้ำมัน• น้ำสลัดไขมันต่ำ
ขนมหรือของหวาน• คุกกี้ไม่มีไขมัน • เยลลี่ • licorice • มันฝรั่งอบ 

อาหารที่ต้องหลีกเลี่ยง

  • แอลกอฮอล์
  • คาเฟอีน
  • เครื่องดื่มที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์
  • ช็อกโกแลต
  • ผลไม้และน้ำผลไม้ตระกูลส้ม
  • อาหารที่มีไขมัน
  • อาหารทอด
  • กระเทียม
  • มินต์
  • หัวหอม
  • อาหารรสเผ็ด
  • มะเขือเทศ

สรุป ถึงแม้โรคกรดไหลย้อนไม่ได้มีความรุนแรงถึงขนาดทำให้เสียชีวิต แต่ทำให้เกิดความทรมาน รบกวนการใช้ชีวิตในประจำวัน และทำให้มีคุณภาพชีวิตแย่ลง ซึ่งจุดมุ่งหมายสำคัญในการรักษาโรคนี้ คือ ลดปริมาณกรดในกระเพาะ และป้องการไม่ให้กรดไหลย้อนกลับขึ้นไป การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจึงเป็นวิธีที่ตรงจุดที่สุดที่จะช่วยลดอาการต่างๆ ป้องกันไม่ให้เกิดอาการ และช่วยลดการกลับมาเป็นซ้ำของโรคได้ ดังนั้น ควรดูแลตนเองอยู่เสมอ หลีกเลี่ยงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งเสริมให้เกิดอาการ และปฏิบัติตามคำแนะนำที่ถูกวิธี ก็จะช่วยให้คุณห่างไกลจากกรดไหลย้อนได้อย่างยั่งยืน 


ที่มาของข้อมูล

Reference 1, Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry's standard dummy text ever since the 1500s, honestdocs.co

Reference 2, Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry's standard dummy text ever since the 1500s, http://honestdocs.co

Reference 3, Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry's standard dummy text ever since the 1500s, https://honestdocs.co

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
อาหาร
อาหาร

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

โรคกรดไหลย้อนทำยังไงถึงจะหายขาด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
มีปัญาชอบเจ็บหน้าอกเป็นบางครั้งเหมือนโดนไฟดูด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เจ็บหน้าอกแป๊ปๆ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
วิธีรักษาโรคกรดไหลย้อนที่ได้ผลดีที่สุด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อาการแน่นหน้าอกครับเป็นหายเป็นหายครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่