โรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอด (Postpartum Depression) คืออะไร?


คุณแม่มือใหม่ปริมาณมากถึง 20% จะมีโอกาสเป็นโรคซึมเศร้าได้หลังจากผ่านการคลอดบุตรมาแล้ว

โรคซึมเศร้าที่เกิดหลังจากการคลอดบุตรนั้นเป็นสภาวะทางอารมณ์ที่สามารถเกิดขึ้นได้หลังจากคุณผ่านการคลอดบุตรมาแล้วหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ซึ่งส่วนใหญ่สภาวะเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นกับคุณแม่ แต่ในบางรายงานพบว่าคุณพ่อก็อาจจะเป็นโรคซึมเศร้าได้เช่นกัน

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

มันเป็นเรื่องปกติที่คุณจะรู้สึกทุกข์ใจหรืออ่อนเพลียหลังจากการคลอดลูก ซึ่งสภาวะดังกล่าวจะเรียกว่า ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (Baby Blues) ซึ่งอันที่จริง จากการคาดการณ์มีประมาณร้อยละ 85% ของคุณแม่จะมีความรู้สึกซึมเศร้าหลังจากที่ได้รับการคลอดบุตร โดยภาวะนี้จะมีความคล้ายคลึงกับโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอด ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดนั้นอาจจะมีการร้องไห้เป็นพักๆ อารมณ์แกว่งๆ มีความวิตกกังวล หรืออาจมีความรู้สึกไม่อยากทำอะไร

แต่สำหรับในขณะนี้ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดน้อยครั้งอาจจะเกิดขึ้นมากกว่า 1-2 สัปดาห์ โดยอาการของโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดจะสามารถดำเนินต่อไปได้เป็นเดือน

หากอาหารที่กินมาเป็นระยะเวลานานกว่า 2 สัปดาห์และคุณแม่นั้นยังคงประสบกับปัญหาต่าง ๆ อยู่ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วมันจะนำไปสู่การวินิจฉัยของโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดต่อไป

ความชุก

การคาดการณ์จะมีความแตกต่างกันออกไป ตั้งแต่ประมาณ 7-20% ของผู้หญิงที่มีความเชื่อว่าเป็นโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดในจุดหนึ่งหลังจากคลอดบุตร ความเสี่ยงของการเป็นโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดสูงกว่าในผู้ที่มีประวัติทางสุขภาพจิต ทั้ง โรคซึมเศร้า ความวิตกกังวล หรือ โรคอารมณ์สองขั้ว

โดยทั่วไปแล้ว โรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดเชื่อว่าจะส่งผลกระทบต่อผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย แต่สำหรับคุณพ่อมือใหม่ก็มีความเสี่ยงด้วยเช่นกัน

รายงานการศึกษาที่ถูกตีพิมพ์ในปี 2011 ในวารสารวิชาการ Pediatrics ได้ให้ตัวเลขของคุณพ่อมือใหม่ที่เป็นโรคซึมเศร้าหลังคลอดอยู่ที่ 7% จากตัวอย่างของคุณพ่อที่มีลูกอายุ 1 ปี 1,700 คน นักวิจัยพบว่า โรคซึมเศร้ามีผลกระทบในเชิงลบต่อการเลี้ยงดู คุณพ่อที่มีอาการซึมเศร้ามีความเป็นไปได้สูงที่จะตีลูกและมีโอกาสที่จะช่วยสอนลูกอ่านหนังสือ

ปัจจัยเสี่ยง

ไม่ว่าผู้ปกครองท่านใดสามารถเป็นโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดได้ทั้งนั้น แต่ปัจจัยเหล่านี้สามารถเพิ่มความเสี่ยงได้:

  • ประวัติส่วนตัวหรือประวัติครอบครัวของการเป็นโรคซึมเศร้า มีความวิตกกังวล หรืออาการเจ็บป่วยทางจิตอื่น ๆ
  • โรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดที่เคยเป็นมาก่อน
  • ประวัติของการมีกลุ่มอาการก่อนการมีประจำเดือนที่รุนแรง (PMS)
  • การอดนอน
  • อาการปวดที่เรื้อรัง
  • ประวัติของการรักษาภาวการณ์มีบุตรยากหรือการแท้งบุตร
  • การหยุดให้นมบุตรอย่างกะทันหัน
  • ประวัติของการบาดเจ็บหรือการโดนทารุณ
  • ประสบการณ์การคลอดบุตรที่พบกับความเจ็บปวดหรือน่าผิดหวัง
  • ระบบการช่วยเหลือที่ไม่ดี
  • ความเครียด (เช่นที่เกี่ยวของกับคู่สมรสหรือทางการเงิน)
  • การใช้สารเสพติด

อาการแสดงของโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอด

การแสดงอาการของโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอดมีความแตกต่างออกไปในแต่ละบุคคลและระหว่างผู้หญิงกับผู้ชาย ซึ่งนอกจากนี้ ไม่ใช่สำหรับทุกคนที่จะแสดงอาการออกมาทั้งหมด แต่อาการเหล่านี้สามารถเปลี่ยนไปได้

  • ฉุนเฉียวง่ายหรืออารมณ์โกรธ
  • ความวิตกกังวล
  • อารมณ์แกว่ง
  • ปัญหาทางการนอนเช่น นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไป
  • การเปลี่ยนรสนิยมในการรับประทานอาหาร
  • มีความคิดที่จะฆ่าตัวตาย
  • ขาดความสนใจในตัวทารก
  • รู้สึกตัดขาดจากทารก
  • มีความคิดที่จะทำร้ายทารก
  • มีความเฉื่อยชา
  • มีอาการหมดแรง
  • สูญเสียความทรงจำ
  • มีความรู้สึกผิดหรือละอายใจ
  • มีความรูสึกถึงความหายนะ
  • มีความคิดถึงสิ่งที่น่ากลัวหรือสิ่งที่แปลกอยู่ตลอดเวลา

การรักษาโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอด

แพทย์ที่รับการรักษาคุณอาจจะตรวจพบอาการที่เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าหลังคลอดในระหว่าการไปพบแพทย์ก่อนคลอดไปจนถึง 6 สัปดาห์หลังจากที่คุณคลอดบุตรเสร็จเป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยแพทย์ที่ทำการรักษาคุณจะถามคุณว่าคุณเคยมีประวัติของโรคซึมเศร้ามาก่อนหรือไม่ และตั้งคำถาม เช่น คุณรับประทานอาหารและนอนหลับดีหรือไม่? และ ชีวิตประจำวันปกติของคุณคืออะไร?

ถ้าคุณเป็นโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอด แพทย์ประจำตัวของคุณอาจแนะนำทางเลือกการรักษามากกว่าหนึ่งอย่าง:

ยารักษาโรคซึมเศร้า แพทย์อาจจะจ่ายยารักษาโรคซึมเศร้าให้คุณก่อนที่คุณจะมีบุตรชนิดที่ปลอดภัยระหว่างการตั้งครรภ์หรือในช่วงการให้นมบุตรคุณจะมีตัวเลือกในการรับยารักษาโรคซึมเศร้าที่เพิ่มมากขึ้นหลังจากการตั้งครรภ์แต่ถ้าคุณไม่ได้ให้นมบุตร

ยารักษาโรคไทรอยด์ บางครั้ง อาการซึมเศร้าของคุณอาจเกิดจากระดับฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ แพทย์ประจำตัวของคุณสามารถตรวจระดับฮอร์โมนเหล่านี้ผ่านการตรวจเลือดและให้ยารักษาเพื่อให้ระดับไทรอยด์ของคุณกลับมาเป็นปกติ

การรักษาด้วยการพูด  มีความเป็นไปได้ที่คุณไม่จำเป็นต้องใช้ยารักษาใดๆเลย เพียงพบกับนักจิตวิทยาที่สามารถให้คำแนะนำของการควบคุมอารมณ์ที่ปลอดภัยเพราะพวกเขาได้รับการฝึกเพื่อช่วยเหลือคุณแล้ว

การรับมือกับโรคซึมเศร้าที่เกิดหลังคลอด

นอกจากการทำจิตบำบัดและการใช้ยาแล้ว วิธีเหล่านี้จะช่วยคุณระหว่างการรักษา:

ใช้บางเวลาเพื่ออยู่กับตัวเอง เป็นเรื่องสำคัญสหรัฐผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้าหลังคลอดที่จะต้องใช้เวลาในการทำสิ่งต่างๆ เช่น รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ออกกำลังกาย และที่สำคัญที่สุดคือการพักผ่อนให้เพียงพอ

การพิจารณาถึงแพทย์ทางเลือก แพทย์ทางเลือกและการแพทย์บำบัดอาจช่วยได้ แต่ถึงกระนั้นยังต้องการงานวิจัยเพิ่มเติมเพื่อยืนยันคุณประโยชน์ของมัน แสงอาทิตย์ น้ำมันปลาชนิดแคปซูล สุคนธบำบัด และดนตรีบำบัด คือทางเลือกที่ได้ช่วยคนบางกลุ่ม

การหากลุ่มช่วยเหลือ วิธีนี้จะช่วยให้คุณอยู่ห้อมล้อมกับคนที่เป็นโรคเดียวกันและแบ่งปันประสบการณ์และทักษะการรับมือต่าง ๆ

ตอบรับความช่วยเหลือจากผู้ดูแล รับความช่วยเหลือจากผู้ที่หยิบยื่นให้คุณ: เพื่อนและครอบครัวของคุณสามารถช่วยจัดการงานบ้าน ดูแลเจ้าตัวน้อยในขณะที่คุณหลับ ทำธุระต่างต่าง ๆ ให้คุณ หรือรับฟังปัญหาต่างๆของคุณ

ค่อยๆหยุดการหย่านมแม่ การหยุดให้นมแม่สามารถเปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมน แพทย์บางคนจึงแนะนำให้ผู้หญิงค่อยๆหยุดการหย่านมแม่ถ้าพวกเธอจะเลิกให้นมแม่

อดทน การรักษาสามารถช่วยคุณได้แต่อาจต้องใช้เวลาก่อนที่คุณจะรู้สึกเป็นตัวเองอีกครั้ง

โรคจิตหลังคลอด

ในกรณีที่พบไม่บ่อยของคุณแม่มือใหม่ มีมากถึง 4 จาก 1,000 คน ที่จะเป็นโรคจิตหลังคลอด ซึ่งจะมีอาการแสดงที่รุนแรงมากกว่าโรคซึมเศร้า สำหรับคุณแม่มือใหม่เหล่านั้นจะมีอาการประสาทหลอนและได้ยินเสียงหรือมองเห็นในสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง มีอาการสับสนหนักมาก และมีความคิดที่จะทำร้ายตัวเองหรือลูกอยู่ตลอดเวลา

ในบางกรณีอาจมีประวัติความผิดปกติทางอารมณ์ อาทิเช่น โรคอารมณ์สองขั้ว โรคจิตเภท หรือโรคจิตอารมณ์ ที่อยู่นอกเหนืออาการแสดงที่คุณเป็น การที่คุณจะบอกกล่าวกับแพทย์ถึงอาการต่างๆที่ประสบอยู่อย่างตรงไปตรงมานั้นเป็นเรื่องสำคัญเพื่อที่คุณจะได้รับการรักษาที่เหมาะสมสำหรับชีวิตขิงคุณและชีวิตของลูกหลานของคุณ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

อยากทราบวิธีป้องกันอาการปวดก่อนมีประจำเดือน
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อาการของโรคซึมเศร้าข้างต้นเริ่มแบบไหน
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคซึมเศร้า มีอาการยังไงค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เสื่อมสมรรถถาพทสงเพศ พื้นฟูได้กรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคซึมเศร้ารึกษาให้หายขาดได้หรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การลดลงของฮอโมนหลังหมดประจำเดือน ในผู้หญิงวัย 50 ปีขึ้นไป ทำให้เกิดอาการ แสบร้อน ในร่างกาย วูบวาบ เหนื่อย เมื่อย อ่อนเพลีย หนาวภายในร่างกาย ควรจะเริ่มตรวจจากตรงไหนคับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่