อะไรคือฝีบริเวณร่องก้น (pilonidal cyst)?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ฝีชนิดนี้พบได้ทั่วไปในผู้ขับรถบรรทุก ช่างตัดผม และช่างแต่งขนสุนัข

ฝีบริเวณร่องก้น(pilonidal cyst) คือความผิดปกติของผิวหนัง โดยมีลักษณะคล้ายถุงแทรกอยู่ในชั้นผิวหนัง ส่วนมากพบบริเวณก้นกบ(coccyx) หรือบริเวณเหนือร่องก้น ในภาษาอังกฤษอ่านว่า ไพ-โล-ไน-ดอล(pilonidal) แปลว่า”กลุ่มของเส้นขน” เนื่องจากฝีชนิดนี้ เกิดจากการที่เส้นขนที่โผล่ออกมาเหนือผิวหนังตามปกติ เกิดการอุดตัน และบางครั้งเกิดการติดเชื้อขึ้นในกรณีที่มีการติดเชื้อ จะสามารถเกิดอาการเจ็บปวดได้อย่างมากบริเวณฝี โรคฝีบริเวณร่องก้น(Pilonidal disease) เริ่มเป็นที่รู้จักในช่วงต้นคริสศักราชที่ 1800 โดยฝีที่พบมีตั้งแต่ขนาดเล็ก และขนาดใหญ่ที่สร้างความเจ็บปวดอย่างมาก โรคนี้มักพบในผู้ชายอายุน้อย แต่ก็สามารถพบได้ในบุคคลทั่วไปเช่นกัน โดยทั่วไปในกลุ่มอายุผู้ใหญ่ เพศชายมีโอกาสเป็นฝีบริเวณร่องก้นมากกว่าเพศหญิง ในขณะที่ในกลุ่มอายุเด็ก เพศหญิงมีโอกาสเป็นมากกว่าเพศชาย

สาเหตุของฝีบริเวณร่องก้น(pilonidal cyst)

ผู้เชี่ยวชาญยังไม่ทราบแน่ชัดถึงสาเหตุของโรค หากคุณนั่งเป็นเวลานาน หรือสวมใส่เสื้อผ้ารัดรูป คุณอาจมีความเสี่ยงที่จะเป็นฝีบริเวณร่องก้นได้ บางคนเชื่อว่าภาวะขนคุด(เส้นขนที่ไม่โผล่เหนือผิวหนัง) เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดโรค ผิวหนังจะตอบสนองต่อเส้นขนเสมือนเป็นสิ่งแปลกปลอม(foreign body)  โดยสร้างฝีมาล้อมรอบไว้ กลไกการเกิดลักษณะนี้ช่วยอธิบายถึงสาเหตุว่าทำไมฝีถึงเกิดขึ้นบริเวณก้นกบ หรือเหนือร่องก้นมากกว่าบริเวณส่วนล่าง ในกรณีของช่างตัดผม และช่างแต่งขนสุนัขจะพบฝีอยู่บริเวณง่ามนิ้วมือ โดยมีทฤษฎีรองรับว่าการยืดออกของชั้นส่วนลึกใต้ผิวหนัง จะทำให้รูขุมขน(ตำแหน่งที่มีการงอกของเส้นขน)มีขนาดใหญ่ขึ้น และเกิดการฉีกขาดได้ ฝีจะเกิดขึ้นล้อมรอบบริเวณนั้น ผู้เชี่ยวชาญบางรายเชื่อว่าฝีบริเวณร่องก้นเกิดขึ้นตามหลังการเกิดอุบัติเหตุที่ผิวหนังบริเวณนั้น ทหารในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 จำนวนมาก มีฝีบริเวณร่องก้น โดยคาดว่าน่าจะเกิดจากการระคายเคืองเรื้อรัง จากการโดยสารรถทหารขนาดเล็กบนพื้นที่ขรุขระ ภาวะนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ “โรคจากการโดยสารรถทหารขนาดเล็ก(Jeep disease)” อยู่ในช่วงเวลาหนึ่งปัจจัยบางอย่างสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดได้ ตัวอย่างเช่น

  • มีน้ำหนักเกินมาตรฐาน
  • ไม่ค่อยเคลื่อนไหวร่างกาย หรือไม่ค่อยได้ออกแรง
  • ทำงานที่ต้องนั่งเป็นระยะเวลานาน
  • มีขนตามร่างกายเป็นจำนวนมาก
  • มีขนที่หยาบและแข็ง
  • มีสุขอนามัยที่ไม่ดี

อาการและการวินิจฉัย

โดยทั่วๆไป แพทย์จะสามารถวินิจฉัยฝีบริเวณร่องก้นได้จากการตรวจร่างกายภายในฝีอาจจะมีการสะสมของหนองหรือของเหลวอื่นๆ เกิดเป็นโพรง หรือเป็นช่อง(pilonidal sinus)โดยเป็นช่องว่างใต้ผิวหนังต่อมาจากรูขุมขน(hair follicle)อาการของฝีบริเวณร่องก้นที่มีการติดเชื้อ ได้แก่ รู้สึกเจ็บ ผิวหนังบริเวณนั้นมีสีแดง และอาจมีหนองหรือเลือดไหลออกมา บางครั้งอาจมีกลิ่นเหม็น ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษา หากคุณไม่มีอาการใดๆดังนี้ ก็ไม่มีความจำเป็นต้องได้รับการรักษา อย่างไรก็ตามฝีบริเวณร่องก้นสามารถเกิดอาการบวม เจ็บ และติดเชื้อได้

การรักษาฝีบริเวณร่องก้น(pilonidal cyst)

แพทย์จะซักถามถึงลักษณะการเปลี่ยนแปลงของฝี ว่ามีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ รู้สึกเจ็บหรือมีหนองหรือเลือดไหลออกมาหรือไม่ หากมีความจำเป็นต้องเจาะเอาหนองออก สามารถทำได้ทันทีในวันเดียวกัน โดยแพทย์จะฉีดยาชา แล้วเปิดแผลขนาดเล็กบริเวณฝี เพื่อเอาหนองออกคุณอาจได้รับยาฆ่าเชื้อ เพื่อป้องกันการติดเชื้อกระจายไปยังตำแหน่งอื่นๆ

การผ่าตัดฝีบริเวณร่องก้น

บางครั้งการผ่าตัดมีความจำเป็นในกรณีที่ต้องการเอาฝีออกทั้งหมด โดยหลังผ่าตัด แพทย์จะเปิดแผลทิ้งไว้ โดยมีผ้าก๊อซใส่ไว้ในแผล เพื่อช่วยให้แผลแห้ง การเปิดแผลทิ้งไว้จะทำให้แผลหายช้า แต่ช่วยลดโอกาสการติดเชื้อมากกว่าการเย็บปิดแผล ก่อนกลับบ้านควรถามแพทย์ถึงวิธีการทำความสะอาดแผล ระยะเวลาหายของแผล และคำถามอื่นๆเกี่ยวกับการดูแลแผลด้วยตนเอง ในบางกรณีอาจต้องอาศัยการปลูกถ่ายผิวหนัง(skin grafts) นักวิจัยกำลังพิจารณาการรักษาโดยไม่ใช้วิธีการผ่าตัด เช่น การกำจัดขนโดยวิธีการอาบแสงความเข้มข้นสูง เพื่อลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำ

การรักษาฝีบริเวณร่องก้น(pilonidal cyst) ด้วยตนเองที่บ้าน

สุขอนามัยที่ดี และการดูแลรักษาที่เหมาะสมสามารถช่วยลดการติดเชื้อได้ ดังนี้

  • โกนเส้นขนบริเวณใกล้เคียง เมื่อได้รับความยินยอมจากแพทย์ เพื่อป้องกันเส้นขนคุด
  • ทำความสะอาดบริเวณโดยรอบด้วยสบู่อ่อนๆ และใช้น้ำสะอาดล้างสบู่ออกให้หมด
  • ถ้าจำเป็นต้องนั่งเป็นเวลานาน ควรมีเวลาหยุดพักเพื่อเปลี่ยนอิริยาบถ
  • หลีกเลี่ยงการสวมใส่เสื้อผ้าที่รัดแน่นเกินไป เพราะสามารถทำให้เกิดเส้นขนคุดได้

แช่ตัวในน้ำอุ่น เพื่อบรรเทาความเจ็บปวด

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่