หัวแม่เท้าเอียง (Bunion) คืออะไร?


การรักษาแบบประคับประคองอาจช่วยลดอาการจากการมีหัวแม่เท้าเอียง แต่มีเพียงการผ่าตัดเท่านั้นที่สามารถแก้ไขความผิดรูปได้

หัวแม่เท้าเอียง (Bunion) หรือ Hallux Valugus เป็นความผิดปกติทางกายที่นิ้วหัวแม่เท้ามีการเคลื่อนและชี้เข้าหานิ้วเท้านิ้วที่ 2 ความผิดปกติดังกล่าวทำให้เกิดรอยนูนออกมาทางขอบนอกของหัวแม่เท้า

หัวแม่เท้าเอียงเกิดจากอะไร?

หัวแม่เท้าเอียงเกิดจากแรงกดที่กระทำต่อบริเวณข้อนิ้วหัวแม่เท้า ซึ่งจะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางกายวิภาพของเท้า ทำให้การลงน้ำหนักของกล้ามเนื้อและข้อต่อไม่เท่ากัน

ภาวะนี้พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ทำให้เกิดความเชื่ออย่างแพร่หลายว่าเกิดจากการใส่รองเท้าคับ ๆ (เช่นรองเท้าส้นสูง) ตามรายงานที่ตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Medicine and Research  เมื่อเดือนพฤษภาคม 2005 ระบุว่า แค่รองเท้าอย่างเดียวไม่สามารถอธิบายการเกิดความผิดปกตินี้ได้ แต่การใส่รองเท้าคับ ๆ อาจกระตุ้นให้มีการเกิดภาวะนี้โดยการทำให้หัวแม่เท้าอยู่ในตำแหน่งที่ผิดรูป

ภาวะนี้พบได้ภายในครอบครัวเดียวกัน ทำให้มีการสันนิษฐานว่าอาจมีความเกี่ยวข้องทางพันธุกรรมเกี่ยวกับรูปร่าง และโครงสร้างของเท้าที่ทำให้เกิดความผิดปกติขึ้น

สาเหตุที่อาจส่งผลให้เกิดหัวแม่เท้าเอียงประกอบด้วย

  • เท้าแบน และข้อหรือกล้ามเนื้อหลวม
  • โรคเกาท์ โรคข้ออักเสบรูห์มาตอยด์ และข้ออักเสบจากสะเก็ดเงิน
  • โรคของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันบางชนิดเช่น Marfan syndrome, Ehlers-Danlos syndrome และ Down syndrome
  • การบาดเจ็บที่เท้า
  • โรคทางระบบประสาท และกล้ามเนื้อบางชนิด เช่น cerebral palsy และ Charcot-Marie-Tooth

อาการของการมีหัวแม่เท้าเอียง

อาการของภาวะนี้คือ

  • ปวดที่ข้อนิ้วหัวแม่เท้า และปวดมากขึ้นหากใส่รองเท้าคับๆ
  • มีปัญหาในการเดินปกติ
  • มีการอักเสบของผิวหนังบริเวณขอบนอกของหัวแม่เท้า
  • นิ้วหัวแม่เท้าชา
  • รู้สึกแสบร้อน
  • มีตาปลาเกิดขึ้นบริเวณที่นิ้วเท้าเสียดสีกัน

ภาวะแทรกซ้อนของการมีหัวแม่เท้าเอียง

ในช่วงเริ่มแรกหัวแม่เท้าจะมีอาการเอียงเพียงเล็กน้อยก่อน และจะเอียงมากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป โดยหากไม่ได้รับการรักษา และเมื่อมีการเอียงมากขึ้นก็จะทำให้เจ็บมากขึ้นและเดินลำบากขึ้น ในกรณีที่เป็นรุนแรง นิ้วหัวแม่เท้าอาจอยู่เหนือหรือใต้ต่อนิ้วเท้านิ้วที่ 2 ได้ และดันให้นิ้วที่ 2 ไปติดกับนิ้วที่ 3

หากไม่ได้รับการรักษา การมีหัวแม่เท้าเอียงอาจทำให้

  • มีการอักเสบของถุงน้ำในข้อ ทำให้นิ้วหัวแม่เท้ามีการอักเสบและเจ็บ
  • Hammertoe เป็นความผิดปกติที่ข้อของนิ้วหัวแม่เท้ามีการโค้งขึ้น
  • Metatarsalgia มีการอักเสบบริเวณฐานของเท้า

การรักษาการมีหัวแม่เท้าเอียง

การรักษาขั้นแรกของภาวะนี้ คือการรักษาแบบประคับประคอง และเน้นเรื่องการลดอาการ เช่น

  • การใส่รองเท้าหัวกว้าง ให้รองเท้ามีการขยายออกเพื่อเพิ่มพื้นที่ให้กับนิ้วเท้า
  • ใส่ที่คั่นนิ้วเท้า (Toe spacers),  อุปกรณ์ดัดนิ้วเท้า (Bunion splints) และ Bunion pads
  • ใส่แผ่นรองรองเท้าหรืออุปกรณ์อื่น ๆ เพื่อช่วยกระจายน้ำหนักให้เท่ากันระหว่างการเดิน
  • หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้มีอาการปวด เช่น การเล่นกีฬา
  • ประคบร้อนหรือประคบเย็น หรือรับประทานยาในกลุ่ม NSAID เช่น Advil (ibuprofen) หรือ Aleve (naproxen) เมื่อมีอาการระคายหรือเจ็บที่หัวแม่เท้า
  • ฉีดสเตียรอยด์

แต่การรักษาด้วยวิธีเหล่านี้ ไม่สามารถแก้ไขความผิดรูปได้อย่างถาวร (อ้างอิงจากข้อมูลของสมาคมศัลยแพทย์กระดูกด้านเท้าและข้อเท้าแห่งสหรัฐอเมริกา; AOFAS)

การผ่าตัดหัวแม่เท้าเอียง

หากคุณยังคงมีอาการปวดและเดินลำบากหลังจากการรักษาแบบประคับประคอง คุณอาจจะต้องการการผ่าตัด AOFAS ได้กล่าวว่ามีวิธีที่สามารถผ่าตัดแก้ไขภาวะนี้ได้มากกว่า 150 วิธี ซึ่งวิธีที่ใช้จะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของหัวแม่เท้าที่เอียงไป

ในกลุ่มที่มีความผิดปกติไม่มาก แพทย์อาจทำการผ่าตัดแบบ Bunionectomy ซึ่งจะเป็นการตัดกระดูกส่วนเกินบริเวณด้านนอกของหัวแม่เท้าออก และจัดกล้ามเนื้อเส้นเอ็นและเอ็นยึดกระดูกของหัวแม่เท้าให้เข้าที่ ซึ่งหากมีความผิดปกติอยู่ในระดับปานกลาง แพทย์จะทำการตัดกระดูกที่ใกล้ต่อกระดูกนิ้วเท้าออกด้วย เพื่อจัดให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ก่อนจะทำการยึดกระดูกด้วยสกรูหรือเหล็กดามระหว่างรอให้หายดี

สำหรับกลุ่มที่มีความผิดปกติรุนแรง แพทย์จะตัดกระดูกส่วนเกินด้านนอกของนิ้วหัวแม่เท้าก่อนจะตัดกระดูกโดยรอบของฐานของกระดูกนิ้วเท้าชิ้นที่ 1 ออก ก่อนจะทำการจัดตำแหน่งกระดูกนิ้วเท้าใหม่และยึดด้วยสกรูหรือเหล็กดามก่อนแก้ไขกล้ามเนื้อ เส้นเอ็นและเอ็นยึดข้อ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ทำไม่ ต้องอ้วนลงพุ่งค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดกลังปวดเอว.เอ็นข้อศอกอักเสบเรื้อรังไม่หายสักที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การปวดหลังเป็นประจำทุกวันเกิดจากอะไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่