หัวแม่เท้าเอียง (Bunion) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 18, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

การรักษาแบบประคับประคองอาจช่วยลดอาการจากการมีหัวแม่เท้าเอียง แต่มีเพียงการผ่าตัดเท่านั้นที่สามารถแก้ไขความผิดรูปได้

หัวแม่เท้าเอียง (Bunion) หรือ Hallux Valugus เป็นความผิดปกติทางกายที่นิ้วหัวแม่เท้ามีการเคลื่อนและชี้เข้าหานิ้วเท้านิ้วที่ 2 ความผิดปกติดังกล่าวทำให้เกิดรอยนูนออกมาทางขอบนอกของหัวแม่เท้า

หัวแม่เท้าเอียงเกิดจากอะไร?

หัวแม่เท้าเอียงเกิดจากแรงกดที่กระทำต่อบริเวณข้อนิ้วหัวแม่เท้า ซึ่งจะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางกายวิภาพของเท้า ทำให้การลงน้ำหนักของกล้ามเนื้อและข้อต่อไม่เท่ากัน

ภาวะนี้พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ทำให้เกิดความเชื่ออย่างแพร่หลายว่าเกิดจากการใส่รองเท้าคับ ๆ (เช่นรองเท้าส้นสูง) ตามรายงานที่ตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Medicine and Research  เมื่อเดือนพฤษภาคม 2005 ระบุว่า แค่รองเท้าอย่างเดียวไม่สามารถอธิบายการเกิดความผิดปกตินี้ได้ แต่การใส่รองเท้าคับ ๆ อาจกระตุ้นให้มีการเกิดภาวะนี้โดยการทำให้หัวแม่เท้าอยู่ในตำแหน่งที่ผิดรูป

ภาวะนี้พบได้ภายในครอบครัวเดียวกัน ทำให้มีการสันนิษฐานว่าอาจมีความเกี่ยวข้องทางพันธุกรรมเกี่ยวกับรูปร่าง และโครงสร้างของเท้าที่ทำให้เกิดความผิดปกติขึ้น

สาเหตุที่อาจส่งผลให้เกิดหัวแม่เท้าเอียงประกอบด้วย

  • เท้าแบน และข้อหรือกล้ามเนื้อหลวม
  • โรคเกาท์ โรคข้ออักเสบรูห์มาตอยด์ และข้ออักเสบจากสะเก็ดเงิน
  • โรคของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันบางชนิดเช่น Marfan syndrome, Ehlers-Danlos syndrome และ Down syndrome
  • การบาดเจ็บที่เท้า
  • โรคทางระบบประสาท และกล้ามเนื้อบางชนิด เช่น cerebral palsy และ Charcot-Marie-Tooth

อาการของการมีหัวแม่เท้าเอียง

อาการของภาวะนี้คือ

  • ปวดที่ข้อนิ้วหัวแม่เท้า และปวดมากขึ้นหากใส่รองเท้าคับๆ
  • มีปัญหาในการเดินปกติ
  • มีการอักเสบของผิวหนังบริเวณขอบนอกของหัวแม่เท้า
  • นิ้วหัวแม่เท้าชา
  • รู้สึกแสบร้อน
  • มีตาปลาเกิดขึ้นบริเวณที่นิ้วเท้าเสียดสีกัน

ภาวะแทรกซ้อนของการมีหัวแม่เท้าเอียง

ในช่วงเริ่มแรกหัวแม่เท้าจะมีอาการเอียงเพียงเล็กน้อยก่อน และจะเอียงมากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป โดยหากไม่ได้รับการรักษา และเมื่อมีการเอียงมากขึ้นก็จะทำให้เจ็บมากขึ้นและเดินลำบากขึ้น ในกรณีที่เป็นรุนแรง นิ้วหัวแม่เท้าอาจอยู่เหนือหรือใต้ต่อนิ้วเท้านิ้วที่ 2 ได้ และดันให้นิ้วที่ 2 ไปติดกับนิ้วที่ 3

หากไม่ได้รับการรักษา การมีหัวแม่เท้าเอียงอาจทำให้

  • มีการอักเสบของถุงน้ำในข้อ ทำให้นิ้วหัวแม่เท้ามีการอักเสบและเจ็บ
  • Hammertoe เป็นความผิดปกติที่ข้อของนิ้วหัวแม่เท้ามีการโค้งขึ้น
  • Metatarsalgia มีการอักเสบบริเวณฐานของเท้า

การรักษาการมีหัวแม่เท้าเอียง

การรักษาขั้นแรกของภาวะนี้ คือการรักษาแบบประคับประคอง และเน้นเรื่องการลดอาการ เช่น

  • การใส่รองเท้าหัวกว้าง ให้รองเท้ามีการขยายออกเพื่อเพิ่มพื้นที่ให้กับนิ้วเท้า
  • ใส่ที่คั่นนิ้วเท้า (Toe spacers),  อุปกรณ์ดัดนิ้วเท้า (Bunion splints) และ Bunion pads
  • ใส่แผ่นรองรองเท้าหรืออุปกรณ์อื่น ๆ เพื่อช่วยกระจายน้ำหนักให้เท่ากันระหว่างการเดิน
  • หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้มีอาการปวด เช่น การเล่นกีฬา
  • ประคบร้อนหรือประคบเย็น หรือรับประทานยาในกลุ่ม NSAID เช่น Advil (ibuprofen) หรือ Aleve (naproxen) เมื่อมีอาการระคายหรือเจ็บที่หัวแม่เท้า
  • ฉีดสเตียรอยด์

แต่การรักษาด้วยวิธีเหล่านี้ ไม่สามารถแก้ไขความผิดรูปได้อย่างถาวร (อ้างอิงจากข้อมูลของสมาคมศัลยแพทย์กระดูกด้านเท้าและข้อเท้าแห่งสหรัฐอเมริกา; AOFAS)

การผ่าตัดหัวแม่เท้าเอียง

หากคุณยังคงมีอาการปวดและเดินลำบากหลังจากการรักษาแบบประคับประคอง คุณอาจจะต้องการการผ่าตัด AOFAS ได้กล่าวว่ามีวิธีที่สามารถผ่าตัดแก้ไขภาวะนี้ได้มากกว่า 150 วิธี ซึ่งวิธีที่ใช้จะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของหัวแม่เท้าที่เอียงไป

ในกลุ่มที่มีความผิดปกติไม่มาก แพทย์อาจทำการผ่าตัดแบบ Bunionectomy ซึ่งจะเป็นการตัดกระดูกส่วนเกินบริเวณด้านนอกของหัวแม่เท้าออก และจัดกล้ามเนื้อเส้นเอ็นและเอ็นยึดกระดูกของหัวแม่เท้าให้เข้าที่ ซึ่งหากมีความผิดปกติอยู่ในระดับปานกลาง แพทย์จะทำการตัดกระดูกที่ใกล้ต่อกระดูกนิ้วเท้าออกด้วย เพื่อจัดให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ก่อนจะทำการยึดกระดูกด้วยสกรูหรือเหล็กดามระหว่างรอให้หายดี

สำหรับกลุ่มที่มีความผิดปกติรุนแรง แพทย์จะตัดกระดูกส่วนเกินด้านนอกของนิ้วหัวแม่เท้าก่อนจะตัดกระดูกโดยรอบของฐานของกระดูกนิ้วเท้าชิ้นที่ 1 ออก ก่อนจะทำการจัดตำแหน่งกระดูกนิ้วเท้าใหม่และยึดด้วยสกรูหรือเหล็กดามก่อนแก้ไขกล้ามเนื้อ เส้นเอ็นและเอ็นยึดข้อ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ทำไม่ ต้องอ้วนลงพุ่งค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดกลังปวดเอว.เอ็นข้อศอกอักเสบเรื้อรังไม่หายสักที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การปวดหลังเป็นประจำทุกวันเกิดจากอะไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่