ช่องไขสันหลังตีบ (Spinal stenosis)

เผยแพร่ครั้งแรก 1 มี.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 19 พ.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที

ภาวะผิดปกติของช่องไขสันหลังนี้ ส่วนมากมักมีอาการปวดหลัง แต่บางครั้งอาจไม่แสดงอาการใด ๆ เลย ช่องไขสันหลังตีบ (spinal stenosis) หรือบางครั้งเรียกว่ากระดูกสันหลังตีบ (vertebral stenosis) เป็นภาวะที่ช่องไขสันหลังของคุณแคบลง ส่งผลให้กระดูก หรือส่วนอื่น ๆ ของสันหลังกดทับเส้นประสาทไขสันหลังและเส้นประสาทอื่นๆ

โรคนี้มักแสดงอาการบริเวณแขน ขา และหลัง ซึ่งอาการอาจมีดังต่อไปนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 424 บาท ลดสูงสุด 57%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H27
  • ปวด
  • ชา
  • อ่อนแรง
  • เป็นเหน็บ

ผู้ป่วยส่วนมากมักมีอายุ 50 ปีขึ้นไป แต่คนอายุน้อยก็อาจเป็นได้ หากมีโรคบางอย่าง เกิดอาการบาดเจ็บบริเวณหลัง หรือมีช่องไขสันหลังแคบกว่าปกติแต่กำเนิด

ตำแหน่งของช่องไขสันหลังตีบ

ช่องไขสันหลังตีบสามารถเกิดขึ้นที่กระดูกสันหลังระดับใดก็ได้ ซึ่งในแต่ละระดับจะแสดงอาการต่างกัน

ตำแหน่งที่เกิดได้บ่อย และอาการที่พบ  :

  • การตีบแคบบริเวณส่วนกลางของประสาทไขสันหลัง ทำให้มีอาการชา ปวด หรืออ่อนแรง บริเวณแขนและขา
  • การตีบแคบบริเวณฐานของกระดูกสันหลัง ทำให้เกิดการกดทับเส้นประสาทที่ออกจากไขสันหลัง ทำให้มีอาการปวดหลังร้าวลงขา (sciatica)
  • การตีบแคบบริเวณช่องระหว่างกระดูกสันหลัง ซึ่งอาจกดทับเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย อาจทำให้เกิดอาการชา อ่อนแรง และปวดหลังร้าวลงขา

ช่องไขสันหลังตีบ มักเกิดบริเวณเส้นประสาทไขสันหลังส่วนคอ ใกล้กับศีรษะและลำคอ หรือบริเวณบั้นเอวและหลังช่วงล่าง

อุบัติการณ์

ช่องไขสันหลังตีบเป็นภาวะที่พบได้บ่อยมาก ข้อมูลจากวารสาร Spine Journal ในปี 2009 พบว่า โดยการเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ (computed tomography (CT)) พบว่า 1 ใน 3 ของผู้เข้าร่วมการวิจัย มีภาวะไขสันหลังระดับบั้นเอวตีบไม่มากก็น้อย ผู้เข้าร่วมการวิจัยที่มีอายุ 60-69 ปีจะนวน 2 ใน 3 มีภาวะช่องไขสันหลังตีบ ในขณะที่กลุ่มอายุน้อยกว่า 40 ปีพบภาวะนี้ได้น้อยกว่า 1 ใน 4  ผู้เข้าร่วมวิจัยส่วนมากมีภาวะช่องไขสันหลังตีบเบื้องต้น และอาจไม่มีอาการใด ๆ เช่น ปวดหลัง

สาเหตุ และปัจจัยเสี่ยงของภาวะช่องไขสันหลังตีบ

อายุที่มากขึ้น เป็นปัจจัยเสี่ยงหลักของการเกิดช่องไขสันหลังตีบ กระดูก และพังผืดที่มีอายุมาก จะค่อย ๆ หนาตัวขึ้น และยืดหยุ่นน้อยลง ทำให้ช่องว่างระหว่างมันแคบลง อาจมีกระดูกงอกมากดเส้นประสาทไขสันหลังและเส้นประสาท โรคบางชนิดอาจทำให้เกิดการตีบของช่องไขสันหลังได้ เช่น โรคกระดูกและข้ออักเสบ (osteoarthritis) เป็นภาวะที่กระดูกอ่อนในข้อสลายไป ทำให้มีกระดูกงอกและกดทับช่องไขสันหลัง โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (rheumatoid arthritis) เป็นโรคที่เกิดการอักเสบและบวมของเนื้อเยื่ออ่อนภายในข้อ ซึ่งทำให้ช่องไขสันหลังตีบแคบลงได้เช่นกัน โรคพาเจ็ท (Paget’s disease) ซึ่งทำให้กระดูกเจริญผิดปกติ รวมถึงกระดูกสันหลัง ทำให้เกิดช่องไขสันหลังตีบได้ เนื้องอกไขสันหลัง อาจกดทับประสาทไขสันหลัง หรือเส้นประสาทแขนง ทำให้มีอาการเหมือนภาวะช่องไขสันหลังตีบได้ การบาดเจ็บต่าง ๆ เช่น หมอนรองกระดูกปลิ้น ก็ทำให้เกิดภาวะช่องไขสันหลังตีบได้เช่นกัน หรือการเกิดอุบัติเหตุทางรถยนต์ หรือการบาดเจ็บจากสาเหตุอื่น อาจทำให้แนวกระดูกสันหลังผิดปกติ ทำให้ช่องว่างสำหรับเส้นประสาทแคบลงได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 424 บาท ลดสูงสุด 57%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H27

อาการของภาวะช่องไขสันหลังตีบ

บางครั้ง คุณอาจไม่มีอาการอะไรเลย อาการทั่วไปของช่องไขสันหลังตีบ ได้แก่ อาการปวด ชา อ่อนแรง หรือเป็นเหน็บ

อาการเหล่านี้พบได้บ่อยบริเวณแขนขา แต่ก็อาจเกิดที่หลังได้เช่นกัน

กลุ่มอาการคอดา อีไควนา (Cauda equina syndrome)

กลุ่มอาการนี้พบได้น้อยมาก และถือเป็นภาวะช่องไขสันหลังตีบที่รุนแรง คอดา อีไควนา (cauda equine) เป็นกลุ่มของเส้นประสาทบริเวณช่วงล่างของไขสันหลัง การตีบของช่องไขสันหลังบริเวณนี้ ทำให้เกิดอาการกลั้นปัสสาวะอุจจาระไม่ได้ มีปัญหาในการมีเพศสัมพันธ์ และสูญเสียความรู้สึกบริเวณขา

การรักษาภาวะช่องไขสันหลังตีบ

ผู้ที่มีภาวะช่องไขสันหลังตีบ ควรหลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวบางท่า ซึ่งอาจทำให้อาการแย่ลงในทางกลับกัน ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสุขภาพ แนะนำให้ออกกำลังกายโดยการยืดเหยียด งอ และเสริมความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อบริเวณหลังอาจเป็นประโยชน์

ยาที่ใช้บ่อย ได้แก่

  • ไอบิวโพรเฟน (ibuprofenAdvil, Motrin) และยาแก้ป่วดกลุ่มที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs)
  • ไซโคลเบนซาพรีน (cyclobenzaprine – Flexeril) และยาคลายกล้ามเนื้ออื่น ๆ
  • อะมิทริปทิลีน (amitriptyline – Elavil) และยาลดอาการซึมเศร้ากลุ่มไทรไซคลิก แอนติดีเพรสแซนท์ (tricyclic antidepressants)
  • กาบาเพนทิน (gabapentin – Neurontin) และยากันชักอื่น ๆ
  • ออกซีโคโดน (oxycodone – Percocet) และยากลุ่มที่เป็นอนุพันธ์ของมอร์ฟีน

ในบางราย อุปกรณ์ทางภาพบำบัด เช่น เกราะหลัง สายรัดหลัง ไม้เท้า ที่ช่วยเดิน อาจช่วยลดอาการลงได้ จากบางการศึกษาวิจัย การฝังเข็มซึ่งเป็นการใช้เข็มขนาดเล็กฝังลงไปเพื่อกระตุ้นในบริเวณจำเพาะของร่างกาย อาจช่วยลดอาการปวดหลังส่วนล่างได้ การประคบร้อนหรือประคบเย็นบริเวณคอ อาจช่วยบรรเทาอาการปวดในผู้มีภาวะช่องไขสันหลังส่วนคอตีบได้ การลดน้ำหนักอาจช่วยลดอาการปวดบริเวณบั้นเอวและหลังส่วนล่างได้ เนื่องจากเป็นการลดภาระการรับน้ำหนักของหลัง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 424 บาท ลดสูงสุด 57%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H27

การผ่าตัดกระดูกสันหลัง

การผ่าตัดอาจจำเป็นในกรณีที่อาการชา หรืออ่อนแรงทำให้เกิดปัญหาในการเดิน หรือมีอาการกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ อย่างไรก็ตาม ถึงแม้จะมีอาการเหล่านี้ แต่ควรเริ่มรักษาโดยไม่ใช้การผ่าตัดก่อน ซึ่งส่วนมากมักช่วยบรรเทาอาการได้ การผ่าตัดมักช่วยลดอาการของช่องไขสันหลังตีบได้ แต่อาจกลับมีอาการได้อีกแม้หลังผ่าตัดไปแล้ว การผ่าตัดโดยทั่วไป มี 3 แบบ ได้แก่

Laminectomy (ลามิเน็คโทมี่) เป็นการตัดส่วนหลัง ของกระดูกสันหลังออก เพื่อให้มีช่องว่างสำหรับเส้นประสาทมากขึ้น การผ่าตัดนี้ อาจต้องมีการเชื่อมกระดูกสันหลัง หรือใส่อุปกรณ์เพื่อเสริมความแข็งแรงของกระดูกสันหลัง

Laminotomy (ลามิโนโทมี) กรณีนี้ ศัลยแพทย์กระดูกจะตัดชิ้นของกระดูกสันหลังขนาดเล็กกว่าวิธีแรก วิธีการนี้ คาดว่าจะส่งผลข้างเคียงน้อยกว่า เนื่องจากกระดูกสันหลังถูกตัดออกเพียงเล็กน้อย จึงไม่ส่งผลต่อความแข็งแรงของกระดูกสันหลัง

Laminoplasty (ลามิโนพลาสที) วิธีการนี้ เป็นการใส่ชิ้นโลหะเข้าไปเพื่อจัดและเสริมความแข็งแรงของแนวกระดูกสันหลัง


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน


18 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
webmd.com, What Is Spinal Stenosis? (https://www.webmd.com/back-pain/ss/slideshow-spinal-stenosis)
Jaime Herndon, Spinal Stenosis (https://www.healthline.com/health/spinal-stenosis), May 25, 2017
hopkinsmedicine.org, What is lumbar spinal stenosis? (https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/lumbar-spinal-stenosis)

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
ดิฉันเคยผ่านการเจาะไขสันหลังมาคะ มักจะมีอาการปวดเอวอยู่บ่อยๆคะ ไม่ทราบว่ามันเดี่ยวข้องกันหรือป่าวคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
อยากทราบว่าเป็นหมอนรองกระดูกแล้วผ่าตัดมาแล้ว ข้อ l5s1 ผ่ามานานหลายปีแล้วคะ แต่หลังๆเริ่มปวดจี๊ดๆที่ไขสันหลังกลางหลังเลยคะ เป็นเพราะอะไรคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
กรณีมีโลหะยึดดามกระดูกสันหลังอยู่ ควรต้องใช้เครื่องมือและวิธีการใด (เช่น CT scan ได้หรือไม่) เพื่อให้เห็นพยาธิสภาพของเส้นประสาทและไขสันหลังบริเวณที่มีโลหะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
กรณีมีโลหะยึดดามกระดูกสันหลังอยู่ ควรต้องใช้เครื่องมือและวิธีการใด (เช่น CT scan ได้หรือไม่) เพื่อให้เห็นพยาธิสภาพของเส้นประสาทและไขสันหลังบริเวณที่มีโลหะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การไปดำน้ำ สกูบ้าจะเกิดอะไรได้บ้างคับ ทำให้เป็นอัมพาตจิงหรือเปล่าถ้าเกิดมีฟองอากาศเข้าไป ป้องกันยังไงครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การปวดกลางหลังเจ็บช่วงไขสันหลังมันเป็นเพราะอะไรคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป