เนื้องอกไขมัน (Lipoma) คืออะไร?


เนื้องอกไขมัน คือ ก้อนของไขมันที่นูนอยู่ใต้ชั้นผิวหนัง ส่วนใหญ่ไม่มีอันตรายแต่ควรมาพบแพทย์

เนื้องอกไขมันเป็นก้อนไขมันที่อยู่ระหว่างชั้นผิวหนังกับชั้นกล้ามเนื้อที่อยู่ข้างใต้ โดยมีลักษณะหยุ่นๆ คล้ายยางและอาจเคลื่อนที่ได้เล็กน้อย ไม่ปวด ไม่เป็นอันตราย และไม่เปลี่ยนเป็นมะเร็ง เนื้องอกไขมันนี้จะค่อยโตช้าๆ ใช้เวลาเป็นเดือนจนถึงเป็นปีอาจมีขนาดถึง 8 นิ้วแต่เกิดได้ยาก ส่วนใหญ่จะมีขนาดเล็กกว่า 2 นิ้ว โดยเนื้องอกไขมันเป็นเนื้องอกของเนื้อเยื่ออ่อนที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้ใหญ่เกิดประมาณ 1 ใน 1,000 คน สามารถเกิดได้ในทุกวัยแม้ในเด็กแรกเกิดแต่มักเกิดในผู้ใหญ่อายุ 40-60 ปี และพบในผู้ชายบ่อยกว่าผู้หญิงและประมาณ 20% ของผู้ที่มีเนื้องอกไขมันจะมีมากกว่า 1 ก้อน

เนื้องอกไขมันเกิดขึ้นได้อย่างไร

เนื้องอกไขมันสามารถเกิดบริเวณใดของร่างกายก็ได้แต่มักอยู่ใต้ผิวหนังบริเวณ ดังต่อไปนี้

  • หลังส่วนบน
  • ไหล่
  • แขน
  • รักแร้
  • ก้น
  • ขาอ่อน

และยังสามารถเกิดในกล้ามเนื้อและอวัยวะที่อยู่ลึกลงไปที่ต้นขา ไหล่ หรือน่อง

สาเหตุของเนื้องอกไขมัน

ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าสาเหตุของเนื้องอกไขมันคืออะไร แต่บางส่วนคิดว่าเกิดจากการตอบสนองต่อการบาดเจ็บ อย่างไรก็ตาม การบาดเจ็บอาจไม่ใช่สาเหตุของเนื้องอกไขมันแต่มักพบจากการได้รับบาดเจ็บมาก่อน แพทย์บางรายเชื่อว่าเนื้องอกไขมันเกิดได้บ่อยในคนที่ไม่ค่อยได้ทำงานแต่ความเชื่อนี้ก็ยังไม่ได้รับการพิสูจน์ เนื้องอกไขมันอาจถ่ายทอดทางพันธุกรรม ซึ่งมีปัจจัยทางพันธุกรรมเป็นตัวควบคุมให้เกิดเป็นเนื้องอกไขมัน ซึ่งบางคนอาจมีมากกว่าหนึ่งก้อน ปัจจัยทางพันธุกรรมที่ผล เช่น

  • การ์ดเนอร์ซินโดรม (Gardner syndrome) ทำให้เกิดเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง
  • อะดิโพซิสโดโลโรซา (Adiposis dolorosa) เป็นภาวะที่มีเนื้องอกไขมันโตขึ้น
  • แฟมมิเลียล มัลติเพิลไลโปมาโตซิส (Familial multiple lipomatosis) เป็นภาวะที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมที่ทำให้เกิดเนื้องอกไขมันหลายตำแหน่ง
  • โรคมาเดอลัง (Madelung disease) เป็นภาวะที่พบได้น้อยมากซึ่งทำให้เกิดเนื้องอกไขมันหลายตำแหน่งที่ส่วนบนของร่างกาย
  • คาวเดนซินโดรม (Cowden syndrome) ทำให้เกิดเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง ติ่งเนื้อ และมีหัวโต

เนื้องอกไขมันเป็นมะเร็งหรือไม่

เนื้องอกไขมันส่วนใหญ่ไม่มีอันตราย ไม่เจ็บ และไม่กลายเป็นมะเร็ง อย่างไรก็ตาม มีส่วนน้อยมากที่เนื้องอกไขมันจะกลายเป็นมะเร็งเนื้อเยื่อไขมันที่เรียกว่า ไลโปซาโคมา (liposarcoma)

การวินิจฉัยเนื้องอกไขมัน

แพทย์จะทำสิ่งต่างๆ ต่อไปนี้เพื่อดูว่าก้อนนั้นเป็นเนื้องอกไขมันหรือก้อนอื่น ได้แก่

การรักษาเนื้องอกไขมัน

เนื้องอกไขมันไม่จำเป็นต้องรักษายกเว้นรบกวนจิตใจของผู้ป่วย อย่างไรก็ตาม แพทย์จะนัดตรวจเป็นระยะๆ เพื่อดูว่าก้อนเนื้องอกโตขึ้นหรือเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร เช่น เริ่มรู้สึกเจ็บที่ก้อนจากก้อนโตขึ้นไปเบียดเส้นประสาทข้างเคียงหรือก้อนเนื้องอกมีเส้นเลือดมาเลี้ยงจำนวนมาก หากเป็นอย่างที่กล่าวมา แพทย์จะแนะนำให้เอาก้อนเนื้องอกไขมันออกด้วยวิธีการต่างๆ คือ

  • ผ่าตัดเอาก้อนเนื้องอกไขมันออกอย่างถาวร โดยมีเทคนิคการผ่าตัดเพื่อลดรอยแผลเป็นและรอยฟกช้ำที่เรียกว่า มินิมัลเอ็กซิสชัน เอ็กแทร็กชัน (Minimal excision extraction)
  • การฉีดสเตียรอยด์เพื่อลดขนาดก้อนเนื้องอกไขมันแต่ก้อนเนื้องอกจะไม่หายไป
  • ดูดไขมันที่เรียกว่าไลโปซักชัน (Liposuction) โดยใช้เข็มดูดไขมันในก้อนเข้าไปในกระบอกฉีดยา

เนื้องอกไขมันในสุนัข

เนื้องอกไขมันเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงที่พบได้บ่อยที่สุดในสุนัข สุนัขที่มีอายุมากและน้ำหนักมากมักจะมีก้อนเนื้องอกไขมันอย่างน้อยหนึ่งก้อน โดยก้อนเนื้องอกไขมันมักพบในสุนัขเพศเมีย สุนัขพันธุ์ผสม หรือสุนัขสายพันธุ์เหล่านี้

  • โดเบอร์แมน พินซ์เชอร์ (Doberman pinschers)
  • มิเนเจอร์ ชเนาเซอร์ (Miniature schnauzers)
  • ลาบราเดอร์ รีทีฟเวอร์ (Labrador retrievers)

หากพบก้อนบนตัวสุนัขไม่ว่าขณะที่ลูบคลำหรือตัดขนควรพาสุนัขไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจว่าเป็นก้อนอะไร นอกจากสัตวแพทย์จะตรวจร่างกายสุนัขแล้ว อาจใช้เข็มเล็กๆ เก็บตัวอย่างเซลล์ของก้อนนั้นไปดูด้วยกล้องจุลทรรศน์ด้วยวิธีที่เรียกว่า ไฟน์ นีดเดิล แอสไพเรชัน (fine needle aspiration) และหากต้องการตัวอย่างที่ใหญ่ขึ้นจะใช้วิธีตัดเอาชิ้นเนื้อบางส่วนไปตรวจที่เรียกว่า ไบอ๊อบซี (biopsy' target='_blank'>biopsy) ถ้าก้อนนั้นรบกวนสุนัขมากสัตวแพทย์ก็จะตัดออก แต่ถ้าไม่ปวดก็จะปล่อยไว้ไม่ทำอะไร ซึ่งสัตวแพทย์จะนัดตรวจเป็นระยะเพื่อดูการโตของก้อนและความเจ็บปวดของสุนัข

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เป็นเนื้องอกในมดลูกอันตรายมากไหมค่ะ คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ประจำมาตลอดเลยติดกัน2เดือนแล้วค่ะ คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไทรอยเป็นพิษ คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคคุชชิ่งซินโดรม มีวิธีดูแลรักษายังไงค่ะ คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ