ความดันหลอดเลือดปอดสูง (Pulmonary Hypertension) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงสามารถเกิดได้กับทุกช่วงอายุ แต่พบในผู้หญิงอายุระหว่าง 21-40 ปีได้บ่อยที่สุด

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง คือการที่มีความดันโลหิตภายในหลอดเลือดที่อยู่ในปอดสูง ภาวะนี้มักเกิดตามหลังภาวะทางกายอื่น ๆ แต่ในบางกรณีก็อาจจะเกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุได้

โรคนี้เป็นโรคที่พบได้น้อยและมักถูกมองข้าม ผู้เชี่ยวชาญบางคนเชื่อว่าจำนวนผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้มีน้อยกว่าความเป็นจริง เนื่องจากการวินิจฉัยโรคนี้สามารถทำได้ยาก นอกจากนี้ผู้ป่วยอาจไม่ได้มาตรวจรับการรักษาเมื่อเริ่มมีอาการ

ความชุกของการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

การประมาณความชุกของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงแต่ละชนิดสามารถทำได้ยาก เนื่องจากเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับหลายภาวะทอย่างไรก็ตาม สมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกาได้ประมาณว่ามีการวินิจฉัยผู้ป่วยใหม่ของภาวะ Pulmonary arterial hypertension (PAH) ซึ่งเป็นชนิดที่พบได้บ่อยที่สุดของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง ปีละ 500-1000 คน ซึ่งกลุ่มนี้มักเกิดขึ้นเองโดยไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงมักในกลุ่มผู้หญิงอายุระหว่าง 21-40 ปีได้บ่อยที่สุดแต่ก็สามารถเกิดได้กับทุกช่วงอายุ

ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรค (CDC) ได้ทำการศึกษาข้อมูลย้อนหลังเกี่ยวกับการเสียชีวิตจากภาวะ PAH โดยพบว่ามีจำนวนเพิ่มขึ้นทั้งในผู้ชายและผู้หญิงทุกกลุ่มอายุ ผู้ป่วยโรค PAH มีการเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเป็น 2 เท่าเมื่ออายุมากกว่า 85 ปี

ในช่วงหลายศตวรรษที่ผ่านมา วิธีการวินิจฉัยภาวะนี้สามารถทำได้ดีขึ้น และมีความตื่นตัวเกี่ยวกับโรคมากขึ้นทำให้บุคลากรทางการแพทย์มีการแจ้งจำนวนผู้ป่วยโรคนี้มากขึ้น

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงเกิดตามหลังโรคทางกายได้หลายภาวะ ตั้งแต่ความผิดปกติทางพันธุกรรม การมีลิ่มเลือดอุดตัน หรือโรคหัวใจ

คุณจะมีความเสี่ยงต่อภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงเพิ่มขึ้นหาก

  • มีประวัติครอบครัวเป็นภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง
  • อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลมาก
  • มีโรคปอดหรือโรคหัวใจอื่นๆ ร่วมด้วย
  • เป็นโรคตับ
  • มีความผิดปกติของการเกิดลิ่มเลือด หรือมีลิ่มเลือดที่ส่งผลต่อปอด
  • มีการใช้ผิดกฎหมายหรือใช้ยาในกลุ่มแอมเฟตามีน

โรคนี้ไม่สามารถป้องกันได้ในผู้ป่วยบางราย เช่นกลุ่มที่เกิดจากความเสี่ยงทางพันธุกรรม เกิดขึ้นเองโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือเกิดจากภาวะที่ไม่สามารถควบคุมได้เช่นความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิด อย่างไรก็ตาม คุณสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงโดยหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่จะทำให้เกิดภาวะนี้ เช่นการใช้ยาผิดกฎหมาย หรือการรักษาโรคทางกายอื่นๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง เช่นโรคหัวใจ เป็นต้น

อาการของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

ไม่ว่าภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงนี้จะเกิดจากสาเหตุอะไร แต่ภาวะนี้จะทำให้เลือดผ่านปอดไปได้ยากขึ้น ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อต่อสู้กับแรงต้านที่เกิดภายในปอด ในที่สุดก็จะทำให้หัวใจจะโตและแข็งขึ้น หัวใจอ่อนแรงและไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกายได้อย่างเพียงพอ

ดังนั้นอาการแสดงหลักของภาวะนี้คืออาการเหนื่อยเวลาทำกิจกรรมที่ไม่ได้ออกแรงหนักมาก ไม่สามารถทำงานบ้านทั่วๆ ไป หรือขึ้นบันไดได้เหมือนปกติ และบางคนอาจมีอาการหายใจตื้นได้ขณะพัก

อาการอื่น ๆ ของภาวะนี้เช่น

บางครั้งอาการเจ็บหน้าอกจากภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงอาจรุนแรงจนคล้ายกับอาการหัวใจวายเฉียบพลันได้

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงเป็นโรคที่อาการจะค่อย ๆ เป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามเวลาที่ผ่านไป

การวินิจฉัยภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

หากแพทย์สงสัยว่าคุณมีภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง แพทย์จะทำการซักประวัติเกี่ยวกับโรคทางกายอื่นๆ ที่อาจเกี่ยวข้องกับอาการของคุณ และทำการตรวจร่างกาย นอกจากนี้มักจะต้องมีการตรวจเอกซเรย์หรือการตรวจอื่นๆ เพิ่มเติมเพื่อประเมินการทำงานของปอดและความจุของปอดและอาจต้องมีการตรวจ echocardiogram ร่วมด้วย

วิธีที่สามารถยืนยันการวินิจฉัยภาวะนี้ได้มีเพียงวิธีเดียว คือการสวนหัวใจ โดยเป็นการใส่ท่อขนาดเล็กเข้าไปในเส้นเลือดดำที่คอหรือขาหนีบ ก่อนจะสอดเข้าไปสู่หลอดเลือด pulmonary artery และทำการวัดความดันโลหิตในหลอดเลือดนั้น ผู้รับการตรวจจะถูกทำให้สะลึมสะลือแต่ยังตื่นอยู่ตลอดการทำการสวนหัวใจ ก่อนที่แพทย์จะนำผลการตรวจที่ได้มาพูดคุยกับคุณขณะที่ผู้รับการตรวจเริ่มฟื้นตัว

การวินิจฉัยตัดโรคทางกายอื่น ๆ ออก

การตรวจเลือดสามารถช่วยระบุได้ว่ามีภาวะอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงหรือไม่ ซึ่งจะเป็นการตรวจเกี่ยวกับโรคของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน การติดเชื้อ HIV โรคตับเช่นตับอักเสบ C หรือโรคซีดชนิด sickle cell

ผลจากการตรวจเลือดเหล่านี้มักใช้เวลาหลายวัน บางที่อาจให้ผู้รับการตรวจเดินเป็นเวลา 6 นาทีเพื่อดูระยะทางที่สามารถเดินได้เพื่อนำมาประเมินกำลังกายและการทำงานของหัวใจ และเนื่องจากอาการของโรคนี้อาจคล้ายกับโรคหอบหืด ดังนั้นคุณอาจจะต้องมีการตรวจเกี่ยวกับโรคหอบหืดเช่นกันและคุณอาจต้องเข้ารับการตรวจการนอนหลับ เพื่อประเมินการหายใจและระดับออกซิเจนขณะหลับเพื่อประเมินว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับหรือไม่ ซึ่งภาวะนี้สามารถทำให้ความดันในปอดสูงขึ้นได้

อย่างไรก็ตามหากคุณมีโรคต่างๆ เหล่านี้เพียงโรคเดียว ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงที่เกิดขึ้นมักอยู่ในระดับไม่รุนแรง

การแบ่งประเภทของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

การตรวจวินิจฉัยโรคนี้เป็นกระบวนการที่ยุ่งยากแต่สำคัญ เนื่องจากภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงสามารถแบ่งออกได้เป็น 5 กลุ่มย่อย ซึ่งเป็นตัวกำหนดวิธีการรักษา

สถาบันโรคหัวใจ ปอดและโรคเลือดแห่งชาติ (NIH National Heart, Lung and Blood Institute) ได้แบ่งภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงออกเป็นกลุ่มดังต่อไปนี้

กลุ่มที่ 1: เป็นกลุ่มของ PAH ซึ่งรวมถึงชนิดที่อาจเกิดจากพันธุกรรม, เกิดจากการได้รับยาบางชนิด ปัญหาเกี่ยวกับเส้นเลือดดำและหลอดเลือดรอบปอดหรือโรคอื่นๆ เช่นการติดเชื้อ HIV, โรคหัวใจผิดปกติแต่กำเนิดหรือการติดเชื้อบางชนิด หรือเกิดโดยไม่ทราบสาเหตุ

กลุ่มที่ 2: กลุ่มนี้มักเกิดจากโรคที่ส่งผลต่อหัวใจห้องล่างซ้ายเช่นโรคที่ลิ้นหัวใจ mitral หรือหัวใจวาย

กลุ่มที่ 3: กลุ่มนี้เกิดจากความผิดปกติทางการหายใจระหว่างการนอน (sleep apnea) กลุ่มนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับโรคปอดเช่น Interstitial lung diseases และ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)

กลุ่มที่ 4: ในกลุ่มนี้เกิดจากการมีลิ้มเลือดอุดตันในปอดหรือมีความผิดปกติในการเกิดลิ่มเลือด

กลุ่มที่ 5: กลุ่มนี้รวมเอาภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงที่เกิดจากความผิดปกติอื่นๆ ซึ่งรวมถึงเนื้องอก โรคไต โรคเลือดและโรคทางเมตะบอลิก

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เบาหวานขึ้นตามีวิธีรักษาอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมหนูปวดเมื่อยตรงสะบักมักจะปวดหัวทุกที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ความดันสูงมีสิทธิ์หายขาดมั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดหัวไมเกรนปวดมากๆเส้นเลือดในสมองจะแตกมั๊ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่