ความดันหลอดเลือดปอดสูง (Pulmonary Hypertension) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 836,241 คน

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงสามารถเกิดได้กับทุกช่วงอายุ แต่พบในผู้หญิงอายุระหว่าง 21-40 ปีได้บ่อยที่สุด

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง คือการที่มีความดันโลหิตภายในหลอดเลือดที่อยู่ในปอดสูง ภาวะนี้มักเกิดตามหลังภาวะทางกายอื่น ๆ แต่ในบางกรณีก็อาจจะเกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุได้

โรคนี้เป็นโรคที่พบได้น้อยและมักถูกมองข้าม ผู้เชี่ยวชาญบางคนเชื่อว่าจำนวนผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้มีน้อยกว่าความเป็นจริง เนื่องจากการวินิจฉัยโรคนี้สามารถทำได้ยาก นอกจากนี้ผู้ป่วยอาจไม่ได้มาตรวจรับการรักษาเมื่อเริ่มมีอาการ

ความชุกของการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

การประมาณความชุกของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงแต่ละชนิดสามารถทำได้ยาก เนื่องจากเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับหลายภาวะทอย่างไรก็ตาม สมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกาได้ประมาณว่ามีการวินิจฉัยผู้ป่วยใหม่ของภาวะ Pulmonary arterial hypertension (PAH) ซึ่งเป็นชนิดที่พบได้บ่อยที่สุดของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง ปีละ 500-1000 คน ซึ่งกลุ่มนี้มักเกิดขึ้นเองโดยไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงมักในกลุ่มผู้หญิงอายุระหว่าง 21-40 ปีได้บ่อยที่สุดแต่ก็สามารถเกิดได้กับทุกช่วงอายุ

ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรค (CDC) ได้ทำการศึกษาข้อมูลย้อนหลังเกี่ยวกับการเสียชีวิตจากภาวะ PAH โดยพบว่ามีจำนวนเพิ่มขึ้นทั้งในผู้ชายและผู้หญิงทุกกลุ่มอายุ ผู้ป่วยโรค PAH มีการเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเป็น 2 เท่าเมื่ออายุมากกว่า 85 ปี

ในช่วงหลายศตวรรษที่ผ่านมา วิธีการวินิจฉัยภาวะนี้สามารถทำได้ดีขึ้น และมีความตื่นตัวเกี่ยวกับโรคมากขึ้นทำให้บุคลากรทางการแพทย์มีการแจ้งจำนวนผู้ป่วยโรคนี้มากขึ้น

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงเกิดตามหลังโรคทางกายได้หลายภาวะ ตั้งแต่ความผิดปกติทางพันธุกรรม การมีลิ่มเลือดอุดตัน หรือโรคหัวใจ

คุณจะมีความเสี่ยงต่อภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงเพิ่มขึ้นหาก

  • มีประวัติครอบครัวเป็นภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง
  • อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลมาก
  • มีโรคปอดหรือโรคหัวใจอื่นๆ ร่วมด้วย
  • เป็นโรคตับ
  • มีความผิดปกติของการเกิดลิ่มเลือด หรือมีลิ่มเลือดที่ส่งผลต่อปอด
  • มีการใช้ผิดกฎหมายหรือใช้ยาในกลุ่มแอมเฟตามีน

โรคนี้ไม่สามารถป้องกันได้ในผู้ป่วยบางราย เช่นกลุ่มที่เกิดจากความเสี่ยงทางพันธุกรรม เกิดขึ้นเองโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือเกิดจากภาวะที่ไม่สามารถควบคุมได้เช่นความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิด อย่างไรก็ตาม คุณสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงโดยหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่จะทำให้เกิดภาวะนี้ เช่นการใช้ยาผิดกฎหมาย หรือการรักษาโรคทางกายอื่นๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง เช่นโรคหัวใจ เป็นต้น

อาการของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

ไม่ว่าภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงนี้จะเกิดจากสาเหตุอะไร แต่ภาวะนี้จะทำให้เลือดผ่านปอดไปได้ยากขึ้น ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อต่อสู้กับแรงต้านที่เกิดภายในปอด ในที่สุดก็จะทำให้หัวใจจะโตและแข็งขึ้น หัวใจอ่อนแรงและไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกายได้อย่างเพียงพอ

ดังนั้นอาการแสดงหลักของภาวะนี้คืออาการเหนื่อยเวลาทำกิจกรรมที่ไม่ได้ออกแรงหนักมาก ไม่สามารถทำงานบ้านทั่วๆ ไป หรือขึ้นบันไดได้เหมือนปกติ และบางคนอาจมีอาการหายใจตื้นได้ขณะพัก

อาการอื่น ๆ ของภาวะนี้เช่น

บางครั้งอาการเจ็บหน้าอกจากภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงอาจรุนแรงจนคล้ายกับอาการหัวใจวายเฉียบพลันได้

ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงเป็นโรคที่อาการจะค่อย ๆ เป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามเวลาที่ผ่านไป

การวินิจฉัยภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

หากแพทย์สงสัยว่าคุณมีภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง แพทย์จะทำการซักประวัติเกี่ยวกับโรคทางกายอื่นๆ ที่อาจเกี่ยวข้องกับอาการของคุณ และทำการตรวจร่างกาย นอกจากนี้มักจะต้องมีการตรวจเอกซเรย์หรือการตรวจอื่นๆ เพิ่มเติมเพื่อประเมินการทำงานของปอดและความจุของปอดและอาจต้องมีการตรวจ echocardiogram ร่วมด้วย

วิธีที่สามารถยืนยันการวินิจฉัยภาวะนี้ได้มีเพียงวิธีเดียว คือการสวนหัวใจ โดยเป็นการใส่ท่อขนาดเล็กเข้าไปในเส้นเลือดดำที่คอหรือขาหนีบ ก่อนจะสอดเข้าไปสู่หลอดเลือด pulmonary artery และทำการวัดความดันโลหิตในหลอดเลือดนั้น ผู้รับการตรวจจะถูกทำให้สะลึมสะลือแต่ยังตื่นอยู่ตลอดการทำการสวนหัวใจ ก่อนที่แพทย์จะนำผลการตรวจที่ได้มาพูดคุยกับคุณขณะที่ผู้รับการตรวจเริ่มฟื้นตัว

การวินิจฉัยตัดโรคทางกายอื่น ๆ ออก

การตรวจเลือดสามารถช่วยระบุได้ว่ามีภาวะอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงหรือไม่ ซึ่งจะเป็นการตรวจเกี่ยวกับโรคของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน การติดเชื้อ HIV โรคตับเช่นตับอักเสบ C หรือโรคซีดชนิด sickle cell

ผลจากการตรวจเลือดเหล่านี้มักใช้เวลาหลายวัน บางที่อาจให้ผู้รับการตรวจเดินเป็นเวลา 6 นาทีเพื่อดูระยะทางที่สามารถเดินได้เพื่อนำมาประเมินกำลังกายและการทำงานของหัวใจ และเนื่องจากอาการของโรคนี้อาจคล้ายกับโรคหอบหืด ดังนั้นคุณอาจจะต้องมีการตรวจเกี่ยวกับโรคหอบหืดเช่นกันและคุณอาจต้องเข้ารับการตรวจการนอนหลับ เพื่อประเมินการหายใจและระดับออกซิเจนขณะหลับเพื่อประเมินว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับหรือไม่ ซึ่งภาวะนี้สามารถทำให้ความดันในปอดสูงขึ้นได้

อย่างไรก็ตามหากคุณมีโรคต่างๆ เหล่านี้เพียงโรคเดียว ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงที่เกิดขึ้นมักอยู่ในระดับไม่รุนแรง

การแบ่งประเภทของภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง

การตรวจวินิจฉัยโรคนี้เป็นกระบวนการที่ยุ่งยากแต่สำคัญ เนื่องจากภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงสามารถแบ่งออกได้เป็น 5 กลุ่มย่อย ซึ่งเป็นตัวกำหนดวิธีการรักษา

สถาบันโรคหัวใจ ปอดและโรคเลือดแห่งชาติ (NIH National Heart, Lung and Blood Institute) ได้แบ่งภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงออกเป็นกลุ่มดังต่อไปนี้

กลุ่มที่ 1: เป็นกลุ่มของ PAH ซึ่งรวมถึงชนิดที่อาจเกิดจากพันธุกรรม, เกิดจากการได้รับยาบางชนิด ปัญหาเกี่ยวกับเส้นเลือดดำและหลอดเลือดรอบปอดหรือโรคอื่นๆ เช่นการติดเชื้อ HIV, โรคหัวใจผิดปกติแต่กำเนิดหรือการติดเชื้อบางชนิด หรือเกิดโดยไม่ทราบสาเหตุ

กลุ่มที่ 2: กลุ่มนี้มักเกิดจากโรคที่ส่งผลต่อหัวใจห้องล่างซ้ายเช่นโรคที่ลิ้นหัวใจ mitral หรือหัวใจวาย

กลุ่มที่ 3: กลุ่มนี้เกิดจากความผิดปกติทางการหายใจระหว่างการนอน (sleep apnea) กลุ่มนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับโรคปอดเช่น Interstitial lung diseases และ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)

กลุ่มที่ 4: ในกลุ่มนี้เกิดจากการมีลิ้มเลือดอุดตันในปอดหรือมีความผิดปกติในการเกิดลิ่มเลือด

กลุ่มที่ 5: กลุ่มนี้รวมเอาภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูงที่เกิดจากความผิดปกติอื่นๆ ซึ่งรวมถึงเนื้องอก โรคไต โรคเลือดและโรคทางเมตะบอลิก

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เบาหวานขึ้นตามีวิธีรักษาอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมหนูปวดเมื่อยตรงสะบักมักจะปวดหัวทุกที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ความดันสูงมีสิทธิ์หายขาดมั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดหัวไมเกรนปวดมากๆเส้นเลือดในสมองจะแตกมั๊ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่