กองบรรณาธิการ HonestDocs
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HonestDocs

ฝีบนผิวหนัง (Skin Abscess)

เผยแพร่ครั้งแรก 22 มิ.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 9 มี.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที

ฝีบนผิวหนัง คือตุ่มที่เกิดขึ้นบนผิวหนังหรือใต้ชั้นผิวหนัง ตุ่มดังกล่าวมักจะมีหนองหรือน้ำใสๆ อยู่ภายใน ส่วนมากมักจากการติดเชื้อแบคทีเรีย

ฝีบนผิวสามารถเกิดขึ้นบนส่วนใดของร่างกายก็ได้ แต่ส่วนมากมักจะเป็นแผ่นหลัง ใบหน้า หน้าอก หรือบั้นท้าย บางครั้งอาจพบฝีที่ขึ้นบนบริเวณที่มีขนงอกออกมาได้ด้วย เช่น ใต้รักแร้ หรือขาหนีบ เป็นต้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 424 บาท ลดสูงสุด 57%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H27

ฝีบนผิวหนังมักไม่เป็นอันตรายและจะหายไปเองแม้ไม่ได้รับการรักษา สามารถใช้ครีมหรือยาที่หาซื้อได้ทั่วไปมาใช้เพื่อเร่งกระบวนการรักษาฝีขนาดเล็กก็ได้ แต่ในกรณีที่มีฝีขนาดใหญ่ก็อาจรักษาได้ยากและต้องมีการดูดหรือรีดหนองออก

อย่างไรก็ตาม มีหลายกรณีที่การเป็นฝีบนผิวหนังนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรงถึงชีวิตได้ หากปล่อยทิ้งเอาไว้โดยไม่ทำการรักษา เช่น

  • การลุกลามของภาวะติดเชื้อที่อาจขึ้นไปยังสมองหรือไขสันหลัง
  • ภาวะโลหิตเป็นพิษ (Blood Poisoning)
  • ภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบ (Endocarditis)
  • การเกิดฝีจุดใหม่
  • เนื้อเยื่อบริเวณที่มีฝีตาย (Gangrene)
  • การติดเชื้อที่กระดูกอย่างเฉียบพลัน (Osteomyelitis)

อาการของฝีบนผิวหนัง

ฝีบนผิวหนังมักจะเกิดขึ้นเป็นตุ่มคล้ายกับสิว แต่ตุ่มดังกล่าวจะโตขึ้นตามกาลเวลาและจะมีลักษณะคล้ายก้อนซิสต์ที่เต็มไปด้วยของเหลว อาจพบอาการอื่นๆ ร่วมด้วย ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดฝีขึ้น โดยอาการต่างๆ ได้แก่

  • มีไข้
  • คลื่นไส้
  • หนาวสั่น
  • บวม
  • มีรอยโรคบนผิวหนัง
  • ผิวอักเสบ
  • มีของเหลวไหลออกจากฝี

สาเหตุทั่วไปของฝีบนผิวหนัง

การเกิดฝีบนผิวหนัง มักเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้

  • แบคทีเรีย เชื้อ Staphylococcus เป็นแบคทีเรียที่เป็นต้นเหตุของฝีบนผิวหนังที่พบได้มากที่สุด ฝีส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นเมื่อแบคทีเรียชนิดดังกล่าวเข้าสู่ร่างกายผ่านรูขุมขนหรือจากบาดแผลที่เจาะผ่านชั้นผิวหนังลงไป และจะมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียมากขึ้น หากมีปัจจัยดังต่อไปนี้
    • สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ที่มีเชื้อ
    • เป็นโรคผิวหนังเรื้อรัง เช่น สิว (Acne) หรือผิวหนังอักเสบ (Eczema)
    • เป็นโรคเบาหวาน (Diabetes)
    • มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอที่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น HIV
    • มีสุขอนามัยที่ไม่ดี
  • รูขุมขนติดเชื้อ (Folliculitis) อาจทำให้เกิดฝีขึ้นในรูขุมขนได้ โดยภาวะติดเชื้อที่รูขุมขนนั้นเกิดจากการที่ขนอุดตันใต้ผิวหนังและไม่สามารถงอกออกมาได้ มักเกิดขึ้นหลังการโกนขน ขนที่งอกใต้ผิวจะเรียกว่าขนคุด (Ingrown Hairs) และเป็นระยะเริ่มต้นของการติดเชื้อ ฝีบนผิวหนังที่เกิดจากรูขุมขนอุดตันมักจะมีขนติดอยู่ภายในฝีด้วย

การวินิจฉัยฝีบนผิวหนัง

ตุ่มฝีที่ปรากฏออกมาเพียงตุ่มเดียวมักไม่ทำให้เกิดปัญหาใดๆ เพราะสามารถจัดการหรือรักษากับตุ่มฝีนั้นๆ ได้เองที่บ้าน แต่หากเกิดตุ่มฝีขึ้นหลายตุ่มร่วมกับอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบมาพบแพทย์ทันที

  • มีอายุต่ำกว่า 12 ปี หรือมีอายุเกิน 65 ปี
  • มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอหรือเพิ่งออกจากโรงพยาบาล
  • เพิ่งเข้ารับการปลูกถ่ายอวัยวะ
  • กำลังเข้ารับหรือเพิ่งเสร็จสิ้นการบำบัดเคมีไม่นาน
  • ฝีบนผิวหนังเกิดบนใบหน้าหรือแนวกระดูกสันหลัง
  • ฝีมีขนาดใหญ่และไม่ไปหายเองหลังผ่านไปแล้ว 2 สัปดาห์โดยมีไข้ร่วมด้วย
  • ฝีเริ่มลามไปยังส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย
  • ฝีสร้างความเจ็บปวดมากขึ้น
  • อวัยวะแขนขาบวมขึ้น
  • ผิวหนังรอบฝีบวมหรือมีสีแดงมาก

แพทย์จะตรวจสอบประวัติสุขภาพและดำเนินการตรวจร่างกายของเพื่อสังเกตลักษณะของฝีที่เกิดขึ้น เมื่อการตรวจร่างกายเสร็จสิ้น แพทย์จะบอกได้ทันทีว่าฝีนั้นเกิดจากการบาดเจ็บหรือขนคุด

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 424 บาท ลดสูงสุด 57%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H27

แพทย์อาจเจาะหรือเก็บตัวอย่างของเหลวจากฝีไปทดสอบหาร่องรอยของเชื้อแบคทีเรีย และหากผู้ป่วยมีฝีบนผิวหนังซ้ำซากจนแพทย์รู้สึกว่าต้นเหตุของฝีอาจเกิดจากภาวะทางการแพทย์ ก็อาจจัดให้มีการตรวจเลือดหรือตรวจปัสสาวะร่วมด้วย

การรักษาฝีบนผิวหนัง

ฝีที่ผิวหนังสามารถรักษาได้เองที่บ้าน ด้วยการประคบร้อนที่ฝีเพื่อทำให้ตุ่มหดตัวและของเหลวที่ดูดออกไป วิธีประคบร้อนที่ได้ผลดีที่สุดคือการใช้ผ้าเช็ดหน้าชุบน้ำอุ่นแล้ววางไว้บนฝี

หากฝีบนผิวหนังที่เป็นอยู่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาที่บ้านข้างต้นก็ให้ไปพบแพทย์ เพื่อให้แพทย์เจาะดูดของเหลวในฝีออกด้วยกรีดเปิดฝีเพื่อทำให้ของเหลวไหลออกมา หลังจากที่ของเหลวออกมาหมดแล้ว แพทย์จะปิดแผลกรีดด้วยเครื่องมือผ่าตัด ซึ่งจะช่วยให้แผลสมานตัวและป้องกันการเกิดฝีขึ้นมาอีกครั้ง

ในกรณีที่เป็นฝีบนผิวหนังชนิดรุนแรงซึ่งจะต้องมีการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ แพทย์อาจจ่ายยา เช่น Dicloxacillin หรือ Cephalexin หากว่าผู้ป่วยมีฝีบนใบหน้าที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนสูง มีเซลล์เนื้อเยื่ออักเสบ มีฝีมากกว่าหนึ่งจุด และมีภูมิคุ้มกันไม่ดี

การป้องกันฝีบนผิวหนัง

ฝีบนผิวหนังอาจไม่สามารถป้องกันได้เสมอไป แต่ก็มีวิธีลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ Staph อยู่มากมาย เช่น

  • ล้างมืออย่างสม่ำเสมอ
  • ทำความสะอาดแผลบาดหรือแผลถลอกแม้จะเพียงเล็กน้อยด้วยน้ำและสบู่ และทาฆ่าเชื้อโรค
  • ปกปิดบาดแผลทั้งหมดอย่างมิดชิด
  • ไม่ควรใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น เช่น ผ้าเช็ดตัว ผ้าปูเตียง มีดโกน อุปกรณ์กีฬา เครื่องสำอาง และเสื้อผ้า หากมีแผล ให้ซักผ้าปูเตียงกับผ้าเช็ดตัวในน้ำร้อนเพื่อกำจัดเชื้อโรค

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน


11 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Abscess (for Parents). Nemours KidsHealth. (Available via: https://kidshealth.org/en/parents/abscess.html)
How to Get Rid of Boils: Causes, Symptoms, Prevention, Treatment & Pictures. MedicineNet. (Available via: https://www.medicinenet.com/boils/article.htm)
Skin Abscess Symptoms, Treatment, Causes, Surgery & Home Remedies. eMedicineHealth. (Available via: https://www.emedicinehealth.com/abscess/article_em.htm)

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
เป็นไข้หวัดใหญ่ชนิดเดียวกันในช่วงๆเวลาใกล้กันได้หรือไม่คะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
เชื้อ HPV เกิดขึ้นได้อย่างไร และสามารถติดต่อกันทางเพศสัมพันธ์ได้หรือไม่ ถ้าได้..สามารถตรวจเช็คได้ทางไหนบ้าง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
เรื่องความเข้มข้นของเลือดในการบริจาคเลือดค่ะ เคยบริจาคได้ แต่สองสามปีมานี้ ทั้งพักผ่อน อกล ก็ยังไม่สามารถบริจาคเลือดได้ค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป