อาการบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder หรือ BPD) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 317,308 คน

อาการบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder; BPD) จะส่งผลกระทบถึงร้อยละ 6 ของประชากรผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ที่เสี่ยงต่อการมีภาวะสุขภาพจิตรุนแรงไม่สามารถควบคุมอารมณ์ มีอารมณ์รุนแรง แปรปรวน ประมาท มักมีปัญหาด้านความสัมพันธ์กับคนอื่น ๆ

คำว่า "อาการบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง (BPD)" เป็นคำเรียกจากความเข้าใจเบื้องต้นของนักวิทยาศาสตร์ตามอาการของโรค  อาจเป็นคำเรียกที่ไม่ดีสักเท่าไรเพราะไม่สามารถอธิบายสาระสำคัญของกาอาการเจ็บป่วยนี้ได้ดี ซึ่งผู้ป่วย BPD จะทีช่วงเวลาสั้นของการเกิดอาการโรคจิต (จากร่องรอยจริงของอาการ หลงผิด เห็นภาพหลอน) ดังนั้น อาการ BPD จะอยู่ก้ำกึ่งระหว่างการเจ็บป่วยทางจิต (เช่น โรคจิตเภท) และการเจ็บป่วยที่มีอาการทางประสาท Neurotic illnesses (เช่น ความวิตกกังวล) หรือก้ำกึ่งกับอาการป่วยทางจิตอื่น ๆ ด้วยเหตุของคำว่า ก้ำกึง จึงมีบางคนชอบใช้คำอื่น ๆ แทน BPD เช่น emotional dysregulation (ไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ดี)

โฆษณาจาก HonestDocs
เราจัดส่งยาถึงบ้านคุณ!

ส่งด่วนภายใน 1 วันในกรุงเทพ หรือส่งธรรมดาด้วย EMS ใน 2-3 วันทั่วประเทศ

คลิก

ความชุกของโรค BPD

คาดการณ์ว่าจะเจอผู้ที่เป็น BPD ประมาณ 1.6 เปอร์เซ็นต์ของประชากรผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกา แต่ในความเป็นจริงโรค BPD อาจมีความชุกสูงถึงร้อยละ 5.9 (14 ล้านคน) ตามข้อมูลของ National Alliance on Mental Illness (NAMI) โดยยังมีหลักฐานที่อาจตกสำรวจ (under diagnostic) ถึงประมาณสามในสี่ของ BPD เกิดขึ้นในผู้หญิงแม้ว่าการวิจัยชี้ว่ามีผลกระทบเท่ากันทั้งสองเพศ และผู้ชายที่เป็น BPD ก็มักได้รับการวินิจฉัยผิด ว่าเป็นความผิดปกติของความเครียดหรือภาวะซึมเศร้าในอดีตที่ผ่านมา ซึ่งพบ BPD ถึงร้อยละ 20 ของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาโรงพยาบาลจิตเวช และร้อยละ 10 ของผู้ป่วยนอกที่มารับรักษาสุขภาพจิต (การรักษา) 

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

เช่นเดียวกับปัญหาปกติของสุขภาพจิตอื่ นๆ ที่ไม่สามารถหาสาเหตุที่ชัดเจนได้ว่าอาการ BPD เกิดขึ้นมาได้อย่างไรแต่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการเจ็บป่วยของโรคนี้มีการพัฒนามาจากการรวมกันของปัจจัยหลายประการ โดยทำให้การศึกษาในฝาแฝดชี้ให้เห็นว่า BPD มีปัจจัยที่สัมพันธ์กับทางพันธุกรรมอย่างชัดเจน ผู้ป่วยจะมีโอกาสเป็น BPD 5 เท่าหากมีญาติที่มีอาการ BPD นอกจากนี้การวิจัยภาพสมอง (Brain imaging research) แสดงให้เห็นว่าโครงสร้างของสมองและกิจกรรมในสมองคนที่มีอาการ BPD จะแตกต่างจากคนทั่วไป ยกตัวอย่างเช่นคนที่มี BPD พบว่ามีกิจกรรมในส่วนสมองที่เกี่ยวข้องกับประสบการณ์และการแสดงอารมณ์เพิ่มขึ้น (The amygdala and limbic) ซึ่งรายงานปี 2016 ในวารสารทางชีวภาพจิตเวชพบว่าคนที่มี BPD มีกิจกรรมในต่อมทอนซิลด้านซ้ายมากขึ้น (The left amygdala) และกิจกรรมใน dorsolateral prefrontal cortex น้อยลง ให้การประมวลผลอารมณ์เชิงลบเมื่อเทียบกับคนที่ไม่ได้มี BPD และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาอาการ BPD ความบาดเจ็บในวัยเด็ก (ถูกทำร้ายร่างกาย ล่วงเกินทางเพศหรือมีการใช้อารมณ์) การถูกละเลย และการสูญเสียหรือพลัดพรากจากพ่อแม่ผู้ปกครอง สามารถเพิ่มความเสี่ยงของการพัฒนาอาการ BPD

ภาวะแทรกซ้อนของอาการ BPD

การไม่สามารถควบคุมอารมณ์ (emotional dysregulation) ของอาการ BPD จะมีผลต่อชีวิตในหลาย ๆ ด้านเช่น

  • ยากลำบากในการอยู่กับสังคมโรงเรียนหรือภาวะมั่นคงในการทำงาน
  • ปัญหาสถานะครอบครัวหรือความสัมพันธ์อื่น ๆ เช่นการหย่าร้าง
  • ปัญหาเกี่ยวกับกฎหมาย
  • มีอารมณ์รุนแรง และพฤติกรรมเสี่ยง (เช่นการตั้งครรภ์ที่ไม่ได้วางแผน, โรคติดต่อทางเพศ ยาเสพติด ขับรถโดยประมาทหรือทะเลาะวิวาทกับคนอื่นๆ )

โดยคนที่มีอาการ BPD ยังมีความเสี่ยงอย่างอื่นได้อีก เช่น การทำร้ายตัวเอง (nonsuicidal self-harm)(กรีด, เผา ตัวเอง และการกระทำที่เป็นอันตรายอื่น ๆ) พยายามฆ่าตัวตาย และมีการเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตาย ซึ่งร้อยละ 80 ของคนที่มีอาการ BPD จะแสดงอาการอยากฆ่าตัวตาย และอีก 4- 9 เปอร์เซ็นต์ของคนที่มีอาการ BPD มีการฆ่าตัวตาย

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ท้องอืดหบังทานอาหารต้องรักษาหรือพบแพทย์ทางไหนคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เรามีวิธีป้องกันยังไงถึงจะห่างจากโรคร้ายแรง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
มีปัญหาสุขภาพจิต. นอนไม่หลับ คิดฟุ้งซ่าน
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่