กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (Cystitis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,276,112 คน

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 27/05/2562

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (Cystitis) คือ การอักเสบที่กระเพาะปัสสาวะ   นอกจากเกิดจากการติดเชื้อแล้วยังอาจเกิดจากยาและสารระคายเคืองอื่นๆ ได้เช่นกัน  

กระเพาะปัสสาวะซึ่งเป็นถุงที่สร้างขึ้นจากกล้ามเนื้อ ตั้งอยู่บริเวณท้องน้อย ทำหน้าที่สร้างและเก็บปัสสาวะ  กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เป็นภาวะที่มักเกิดจากการติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ หรือ Acute Bacterial Cystitis (กระเพาะปัสสาวะอักเสบเฉียบพลันจากแบคทีเรีย) มากถึง 84%  โดยพบในเพศหญิงได้มากกว่าเพศชาย เนื่องจากเพศหญิงมีท่อปัสสาวะสั้นกว่าเพศชาย เชื้อโรคจึงเข้าถึงได้ง่ายกว่า และหากการอักเสบไม่ได้เกิดจากการติดเชื้ออาจเรียกว่า Interstitial Cystitis

สาเหตุที่ทำให้เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

  • ดื่มน้ำน้อย 
  • กลั้นปัสสาวะบ่อย 
  • การมีเพศสัมพันธ์ 
  • ปฏิกิริยาต่อยาบางตัว 
  • การรักษาโดยการฉายรังสี 
  • ได้รับสารระคายเคือง เช่น น้ำยาทำความสะอาดจุดซ่อนเร้น 
  • การคุมกำเนิดโดยใช้เยลลี่ที่ใช้ฆ่าอสุจิ (Spermicidal Jellies) 
  • การใส่สายสวนปัสสาวะ 
  • ภาวะแทรกซ้อนจากโรคอื่น ๆ

อาการของกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

อาการและอาการแสดงของโรคนี้จะขึ้นกับแต่ละบุคคล  ตัวอย่างอาการ เช่น

  • ปวดปัสสาวะตลอดเวลา
  • ปัสสาวะมากกว่า 10 ครั้งต่อวัน แบบกะปริดปะปรอย
  • ปัสสาวะบ่อยๆ ในปริมาณน้อยๆ
  • ปัสสาวะแสบขัด
  • ปัสสาวะมีเลือดปน
  • ปัสสาวะมีกลิ่นเหม็น
  • รู้สึกปวดมวนบริเวณอุ้งเชิงกราน
  • ปวดท้องน้อย
  • มีไข้ต่ำๆ

โดยในเด็กอาจมีอาการแสดงเช่นเดียวกับผู้ใหญ่ได้ นอกจากนั้นการที่มีปัสสาวะราดในตอนกลางวัน ในเด็กที่ฝึกการใช้กระโถนแล้ว อาจเป็นอาการหนึ่งของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะของเด็ก แต่มักจะไม่เกี่ยวข้องกับการปัสสาวะราดในตอนกลางคืน  ส่วนในผู้สูงอายุ อาจมีอาการเพียงมีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ หรือสับสน ผู้ที่มีอาการข้างต้นควรพบแพทย์เพื่อตรวจดูปริมาณเม็ดเลือดขาวในปัสสาวะประกอบการวินิจฉัย

การรักษากระเพาะปัสสาวะอักเสบ

  • แพทย์จะใช้ยาปฏิชีวนะในการกำจัดเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดการติดเชื้อประมาณ 3-5 วัน  ชนิดของยาที่ใช้จะขึ้นอยู่กับชนิดของแบคทีเรียที่ก่อโรค แพทย์อาจสั่งยาแก้ปวด เช่น  Pyridium (Phenazopyridine) เพื่อช่วยลดอาการปวด หากคุณเป็นโรคนี้ครั้งแรก อาการมักจะดีขึ้นอย่างรวดเร็วหลังรับประทานยาปฏิชีวนะไม่กี่วัน แต่ยังคงต้องรับประทานยาให้ครบตามที่แพทย์สั่ง
  • หากคุณเคยมีประวัติติดเชื้อที่ทางเดินปัสสาวะมาก่อน แพทย์อาจให้รับประทานยาปฏิชีวนะนานขึ้น และถ้าหากมีประวัติการเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ หรือมีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะหลายครั้ง แพทย์อาจส่งพบผู้เชี่ยวชาญด้านความผิดปกติของระบบทางเดินปัสสาวะ
  • หากมีการติดเชื้อเกิดขึ้นระหว่างการนอนโรงพยาบาล แพทย์มักจะใช้ยาปฏิชีวนะอีกชนิดหนึ่ง หรือให้รับประทานยาอีกครั้ง เนื่องจากแบคทีเรียที่ก่อโรคในโรงพยาบาลมักเป็นเชื้อที่มีการดื้อยาปฏิชีวนะทั่วไป
  • ในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนที่มีกระเพาะปัสสาวะอักเสบบ่อย ๆ แพทย์อาจพิจารณาใช้ใช้ครีม Estrogen ทาบริเวณช่องคลอด

การป้องกันทำได้ไม่ยากเริ่มจาก "ตัวคุณเอง" ได้แก่ ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอในแต่ละวัน   หลีกเลี่ยงการกลั้นปัสสาวะนานๆ  ทำความสะอาดอวัยวะเพศทุกครั้งอย่างถูกต้องหลังปัสสาวะและอุจจาระเสร็จ  รวมทั้งหลังมีเพศสัมพันธ์ควรปัสสาวะ และทำความสะอาดร่างกายให้สะอาด    

ที่มาของข้อมูล

ศยามล สุขขา, แนวทางการรักษา โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ (http://www.wongkarnpat.com/upfilecpe/CPE233.pdf), 1 ธันวาคม 2560

เด่นพงศ์ พัฒนเศรษฐานนท์, การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ (http://ccpe.pharmacycouncil.or...)

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

มีปัญหาเรื่องปัสสาวะเล็ดอยู่ตลอดเวลา จะมีทางรักษาไหม
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ฉี่บ่อยเวลากลางคืนจะเป็นไรไหมครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่