Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์ คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 19 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 829,994 คน

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์ (Growth Retardation หรือ Intrauterine Growth Restriction: IUGR) คือภาวะที่ตัวอ่อนในครรภ์ไม่ได้พัฒนาขึ้นอย่างที่ควรเป็น โดยตัวอ่อนที่มีภาวะโตช้าในครรภ์ จะมีขนาดเล็กกว่าตัวอ่อนที่มีอายุเท่ากัน คำนิยามนี้สามารถนำไปใช้กับทารกที่มีน้ำหนักแรกคลอดน้อยกว่าเกณฑ์ได้ด้วย

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์มีอยู่ 2 รูปแบบ คือ แบบสมมาตร (Symmetrical) และแบบไม่สมมาตร (Asymmetrical) ภาวะทารกโตช้าในครรภ์แบบสมมาตรจะมีสัดส่วนร่างกายตามปกติ แต่มีขนาดร่างกายเล็กกว่าเด็กที่มีอายุครรภ์เท่ากัน ส่วนภาวะทารกในครรภ์โตช้าแบบไม่สมมาตร ทารกจะมีขนาดศีรษะปกติ แต่มีร่างกายเล็กกว่าที่ควรเป็น โดยเมื่อตรวจสอบภาพทารกในครรภ์ด้วยการอัลตราซาวด์ จะเห็นได้ว่าศีรษะของเด็กมีขนาดใหญ่กว่าร่างกายมาก

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad

ความเสี่ยงของภาวะทารกโตช้าในครรภ์

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์ จะมีความเสี่ยงทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ได้สูง ดังนี้

  • มีระดับออกซิเจนต่ำ
  • มีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ
  • มีเซลล์เม็ดเลือดแดงมากเกินไป
  • ไม่สามารถคงอุณหภูมิปกติของร่างกายได้
  • มีคะแนนที่ใช้วัดสุขภาพเด็กแรกเกิด (Apgar score) น้อย
  • มีปัญหาการให้อาหาร
  • มีปัญหาทางประสาทวิทยา

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์ชนิดรุนแรง อาจทำให้ทารกเสียชีวิตในครรภ์หรือระหว่างคลอดได้ หากทารกรอดชีวิตก็มีโอกาสที่จะทำให้เกิดความพิการทางการเรียนรู้ มีพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวและสังคมล่าช้า รวมทั้งเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูงขึ้น

สาเหตุของภาวะทารกโตช้าในครรภ์

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ความผิดปกติในเซลล์หรือเนื้อเยื่อชนิดที่สืบทอดมาจากพ่อแม่ตั้งแต่แรกจนทำให้ทารกมีภาวะทุพโภชนาการ มีปริมาณการนำเข้าออกซิเจนต่ำ หรืออาจจะเกิดจากปัญหาสุขภาพของมารดา 

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์ สามารถเริ่มขึ้นช่วงเวลาใดของครรภ์ก็ได้ และมีปัจจัยมากมายที่เพิ่มความเสี่ยงให้ทารกเกิดภาวะนี้ขึ้น โดยปัจจัยต่างๆ สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่

ปัจจัยจากครรภ์ ซึ่งเกิดจากสุขภาพของมารดา 

  • โรคเรื้อรัง เช่น โรคไตเรื้อรัง เบาหวาน โรคหัวใจ และโรคทางเดินหายใจต่างๆ
  • ภาวะความดันโลหิตสูง
  • ภาวะทุพโภชนาการ
  • โรคโลหิตจาง
  • การติดเชื้อบางประเภท
  • การใช้สารเสพย์ติด
  • การสูบบุหรี่

ปัจจัยของตัวอ่อน ซึ่งเกิดจากสุขภาพของตัวอ่อนเอง 

  • การติดเชื้อ
  • ความผิดปกติตั้งแต่กำเนิด
  • ความผิดปกติทางโครโมโซม
  • การตั้งครรภ์แฝด

ปัจจัยภายในมดลูก 

  • การลดลงของการไหลเวียนโลหิตที่มดลูก
  • การลดลงของการไหลเวียนโลหิตภายในรก
  • การติดเชื้อที่เนื้อเยื่อโดยรอบตัวอ่อน
  • ภาวะรกเกาะต่ำ (Placenta Previa)

การวินิจฉัยภาวะทารกโตช้าในครรภ์

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์ มักตรวจพบระหว่างการตรวจคัดกรองแม่และเด็กด้วยการอัลตราซาวด์ ซึ่งเป็นกระบวนการถ่ายภาพร่างกายด้วยคลื่นเสียงเพื่อตรวจพัฒนาการของตัวอ่อนและมดลูก หากพบว่าตัวอ่อนมีขนาดเล็กกว่าปกติ แพทย์จะคาดการณ์ว่าตัวอ่อนนั้นอาจมีภาวะโตช้าในครรภ์

เมื่อแพทย์คาดว่าทารกมีภาวะโตช้าในช่วงครรภ์อ่อน แพทย์จะคอยเฝ้าติดตามการเจริญเติบโตของตัวอ่อนด้วยการอัลตราซาวด์เป็นประจำ และหากพบว่าทารกมีการเติบโตที่ช้ากว่าปกติจริง แพทย์อาจจะทดสอบด้วยการเจาะน้ำคร่ำ (Amniocentesis Test) เพื่อตรวจหาสัญญาณของความผิดปกติต่างๆ

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad

การรักษาภาวะทารกโตช้าในครรภ์

ภาวะทารกโตช้าในครรภ์สามารถรักษาให้หายได้ แต่ก็ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่เกิดขึ้น โดยก่อนจะเริ่มการรักษา แพทย์จะต้องตรวจสอบตัวอ่อน ดังนี้

  • ตรวจอัลตราซาวด์ดูอวัยวะของทารกว่าพัฒนาขึ้นอย่างไร และตรวจสอบหาความเคลื่อนไหวตามปกติต่างๆ
  • ตรวจสอบการเต้นของหัวใจ เพื่อให้มั่นใจว่าตัวอ่อนมีการสูบฉีดเลือดตามปกติ
  • ตรวจสอบ Doppler Flow Studies เพื่อให้มั่นใจว่าเลือดของตัวอ่อนไหลเวียนปกติหรือไม่

หลังจากนั้นจะเป็นขั้นตอนการรักษาตามสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะทารกโตช้าในครรภ์ขึ้น โดยอาจมีตัวเลือกการรักษา ดังนี้

  • การเพิ่มปริมาณสารอาหารที่ได้รับ เพื่อให้ตัวอ่อนได้รับสารอาหารต่างๆ ที่จำเป็นมากขึ้น ในกรณีที่มารดาไม่ได้รับประทานอาหารเพียงพอ 
  • การพักผ่อนบนเตียง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนโลหิตของตัวอ่อนให้มากขึ้น
  • การกระตุ้นให้คลอด ในกรณีรุนแรงอาจต้องมีการเร่งให้คลอดก่อนกำหนด เพื่อไม่ให้ภาวะโตช้าของทารกทรุดหนักกว่าที่เป็นอยู่ แพทย์จะจำเป็นต้องใช้วิธีนี้หากการเจริญเติบโตของตัวอ่อนชะงักลงอย่างสมบูรณ์ หรือมีภาวะทางการแพทย์ชนิดร้ายแรง ซึ่งแพทย์อาจปล่อยให้ตัวอ่อนเติบโตให้ถึงที่สุดก่อนจะบังคับคลอดก็ได้

การป้องกันภาวะทารกโตช้าในครรภ์ของทารก

ขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับการป้องกันภาวะทารกโตช้าในครรภ์ แต่ก็มีหลายวิธีที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้ของทารกลง เช่น

  • การรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ
  • การรับประทานวิตามินร่วมกับกรดโฟลิคอย่างเพียงพอขณะตั้งครรภ์
  • การหลีกเลี่ยงวิถีชีวิตที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่น การเสพยา การดื่มแอลกอฮอล์ และการสูบบุหรี่หรือยาสูบต่าง ๆ

ที่มาของข้อมูล

April Kahn, growth retardation (https://www.healthline.com/symptom/growth-retardation), 1 มีนาคม 2016

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่