โรคย้ำคิดย้ำทำคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

ผู้ที่ป่วยเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(Obsessive-Compulsive Disorder / OCD)หลายๆคนรู้ตัวดีว่าพฤติกรรมของตนเองนั้นไม่สมเหตุสมผล แต่พวกเขาก็ยังไม่สามารถที่จะหักห้ามใจไม่ให้คิดหรือทำสิ่งต่างๆเหล่านั้นซ้ำไปซ้ำมาได้

โรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) เป็นภาวะวิตกกังวล(Anxiety Disorder)อย่างหนึ่ง ซึ่งคนที่เป็นจะถูกครอบงำแบบซ้ำๆ ทั้งจากความคิดที่ไม่ต้องการ ความรู้สึก ไอเดียบางอย่างที่เรียกรวมๆว่า “การย้ำคิด”(Obsessions) อันจะนำไปสู่พิธีการหรือพฤติกรรมที่ทำซ้ำๆซึ่งเรียกว่า “การย้ำทำ” (Compulsions) แม้ว่าจะมีคนจำนวนมากที่มักจะมีความคิดแบบอาลัยอาวรณ์ หรือมีแนวโน้มที่จะทำกิจวัตรหรือพฤติกรรมบางอย่างแบบซ้ำๆ แต่พฤติกรรมเหล่านี้จะไม่ได้รบกวนต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ในบางครั้งพฤติกรรมเหล่านี้กลับเป็นองค์ประกอบของคนๆหนึ่งเสียด้วยซ้ำ แต่สำหรับผู้ที่ป่วยเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) ความคิดซ้ำไปซ้ำมาที่น่าหงุดหงิดนี้จะเกิดขึ้นตลอดเวลา จนทำให้เกิดความวิตกกังวล และเกิดการกระทำต่างๆที่ตามมาซึ่งอาจช่วยลดความกังวลนั้นๆลงได้ สำหรับผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) การพยายามหลีกเลี่ยงกิจวัตรต่างๆนั้นสามารถที่จะทำให้เกิดความวิตกกังวลอย่างรุนแรงได้

ความชุกของโรคย้ำคิดย้ำทำ(Obsessive-Compulsive Disorder / OCD)

อ้างอิงจากรายงานที่ตีพิมพ์ในนิตยสารจิตเวชศาสตร์ “JAMA Psychiatry” ในปี 2005 มีประมาณร้อยละ 1 ของประชากรผู้ใหญ่ในประเทศสหรัฐอเมริกาที่ประสบกับปัญหาโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ในแต่ละปี และราวๆร้อยละ 51 ของคนเหล่านี้ประสบกับปัญหาโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)อย่างรุนแรง การศึกษาจากนิตยสารจิตเวชศาสตร์ระดับโมเลกุล “Molecular Psychiatry”เมื่อเร็วๆนี้ ได้ผลลัพธ์ที่สูงขึ้นกว่าเดิมเล็กน้อย คือมีผู้ใหญ่ร้อยละ 1.2 ที่พบเจอกับอาการดังกล่าวในแต่ละปี การศึกษายังระบุอีกว่า มีคนอยู่จำนวนร้อยละ 2.3 ที่จะประสบกับความผิดปกตินี้(โรคย้ำคิดย้ำทำ)ในช่วงชีวิตของตน อายุเฉลี่ยที่ผู้ป่วยจะเริ่มเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)อยู่ที่ราวๆ 19-20 ปี โดยเด็กผู้ชายมักจะเริ่มมีอาการแสดงออกเร็วกว่าเด็กผู้หญิง ผู้ป่วยที่มีอาการแสดงออกมาแล้ว มักจะมีอาการอยู่อีกเป็นระยะเวลาเฉลี่ยประมาณ 9 ปี

โรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)เกิดจากอะไร?

นักวิทยาศาสตร์ยังคงไม่สามารถสาเหตุที่ชัดเจนของโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้ ปัจจัยทางพันธุกรรมอาจเป็นสาเหตุอย่างหนึ่ง เนื่องจากโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ในบางครั้งจะเกิดขึ้นภายในครอบครัวเดียวกัน  คุณจะมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)มากขึ้น หากคุณมีบิดามารดา พี่น้อง หรือลูกที่ป่วยเป็นโรคนี้ ความแตกต่างของโครงสร้างสมอง อาจมีส่วนเกี่ยวข้องที่ทำให้เกิดโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้ นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบว่า โรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)มีความเกี่ยวข้องกับความผิดปกติที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของสมอง  แต่ความสัมพันธ์นี้ยังไม่เป็นที่เข้าใจแน่ชัด นอกจากนี้ ปัจจัยทางสภาพแวดล้อมยังอาจมีส่วนทำให้เกิดโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้ บาดแผลในวัยเด็ก เช่นการถูกกระทำทางเพศหรือความรุนแรงทางร่างกาย มีส่วนเพิ่มความเสี่ยงที่ทำให้บุคคลคนหนึ่งป่วยเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) หรือโรควิตกกังวลประเภทอื่นๆในท้ายที่สุด การติดเชื้อสเตรปโตคอคคัส(Streptococcal infection) ยังสามารถที่จะทำให้เกิดโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) (เป็นที่รู้จักกันในชื่อโรค PANDAS หรือ pediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcal infections*)

*หมายถึง โรคจิตเภทในเด็กที่เกิดจากความผิดปกติของภูมิคุ้มกันตนเองที่ส่งผลต่อระบบประสาท ซึ่งมีสาเหตุเกี่ยวข้องจากการติดเชื้อสเตรปโตคอคคัส

อาการของโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)

ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ส่วนใหญ่จะประสบปัญหาจากทั้งอาการ “ย้ำคิด”(Obsession) และ “ย้ำทำ”(Compulsion) แต่ผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งก็เป็นได้

อาการย้ำคิด(Obsessions) ประกอบไปด้วย

  • ความกลัวต่อเชื้อโรค/สิ่งสกปรก/การปนเปื้อนที่มากจนผิดวิสัย
  • ความคิดต้องห้ามทางเพศหรือทางศาสนา
  • ความกังวลเกี่ยวกับลำดับ ความสมดุล หรือความถูกต้องแม่นยำ
  • ความคิดรุนแรงเกี่ยวกับการทำร้ายตนเองหรือผู้อื่น
  • การคิดซ้ำๆเกี่ยวกับคำพูด เสียง หรือตัวเลข

        สมาคมจิตเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา(American Psychiatric Association / APA)ระบุว่า ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)จำนวนมากที่รับรู้หรือสงสัยว่าความย้ำคิดของตนเองนั้นเป็นเรื่องที่ไม่สมเหตุสมผลและไม่มีมูล แต่ความเข้าใจนั้นไม่ได้ช่วยให้พวกเขาไม่เกิดอาการย้ำคิด และไม่ได้ช่วยไม่ให้เกิดอาการย้ำทำเช่นเดียวกัน

อาการย้ำทำ(Compulsions)ได้แก่

  • การทำความสะอาดร่างกาย สิ่งของหรือสิ่งแวดล้อมต่างๆแบบมากเกินความจำเป็น
  • การพูดบ่นพึมพำซ้ำๆ หรือนับเลขซ้ำๆ
  • พฤติกรรมที่ทำซ้ำๆ เช่น เดินเข้าและออกประตู หรือ นั่งลงและลุกขึ้นยืนจากเก้าอี้
  • การจัดเรียงและจัดลำดับสิ่งของแบบมีลักษณะเฉพาะตัว (ต้องการให้สิ่งของนั้นๆเรียงอย่างเป็นระบบหรือมีความสมดุลแบบเพอร์เฟกต์)
  • การเช็คความเรียบร้อยซ้ำแล้วซ้ำอีก ยกตัวอย่างเช่น ตรวจเช็คว่ากลอนประตูล็อกดี หรือปิดเตาแก๊สแล้ว
  • การเก็บสะสมสิ่งที่ไม่จำเป็นแล้ว
  • การสวดภาวนาเงียบๆอย่างต่อเนื่อง หรือการเข้าร่วมพิธีการทางศาสนาตลอดเวลา

ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)บางคนอาจมีอาการเคลื่อนไหวผิดปกติที่เรียกว่า Motor Tic/Movement Tic  หรือการพูดผิดปกติแบบ Vocal Tic ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)มักจะเสียเวลาอย่างน้อยๆหนึ่งชั่วโมงต่อวันไปกับอาการย้ำคิดและย้ำทำของตนเอง และประสบปัญหาต่อชีวิตประจำวันเพราะอาการเหล่านี้

การวินิจฉัยและการรักษา

การวินิจฉัยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) ประกอบไปด้วยการตรวจร่างกาย และการตรวจทางห้องปฏิบัติการ(Lab)เพื่อวินิจฉัยแยกสาเหตุอื่นๆที่อาจเป็นต้นเหตุของอาการออกไป รวมถึงการตรวจทางจิตเวช สมาคมจิตเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา(APA) มีเกณฑ์ที่ชัดเจนในการวินิจฉัยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) การรักษาโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) ประกอบไปด้วย จิตบำบัด(Psychotherapy) ประกอบด้วยพฤติกรรมบำบัด มีจุดมุ่งหมายเพื่อสอนผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ให้มีทักษะในการจัดการ และลดอาการย้ำคิดย้ำ รวมถึงความวิตกกังวลของตนเอง ยาในกลุ่ม ยาคลายกังวล(Antidepressants) ยกตัวอย่างเช่น แอนาฟรานิล(Anafranil)ซึ่งมีตัวยาโคลมิพรามีน(Clomipramine)  ลูว็อกซ์(Luvox)ซึ่งมีตัวยาฟลูว็อกซามีน(Fluvoxamine) โปรแซ็ค(Prozac)ซึ่งมีตัวยาฟลูอ็อกซิทีน(Fluoxeine) และ โซลอฟท์(Zoloft)ซึ่งมีตัวยาเซอร์ทราลีน(Sertraline) การใช้ยา การทำโยคะ และการนวดบำบัดอาจช่วยลดความกังวล และคลายความวิตกที่เกิดจากโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สวัสดีค่ะ คือหนูกำลังสงสัยว่าหนูเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำหรือเปล่าค่ะ คือหนูเข้าใจนะคะว่า โรคย้ำคิดย้ำทำ มันไม่ใช่แค่แบบ เราจู้จี้จุกจิก แล้วเราก็บอกว่าเราเป็นโรค หนูเคยเลยไปอ่านบทความเกี่ยวกับโรคนี้มาค่ะ อาการส่วนใหญ่ จะเน้นไปเรื่องของความสะอาด และสิ่งศักดิ์สิ...
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่