โรคย้ำคิดย้ำทำคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

ผู้ที่ป่วยเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(Obsessive-Compulsive Disorder / OCD)หลายๆคนรู้ตัวดีว่าพฤติกรรมของตนเองนั้นไม่สมเหตุสมผล แต่พวกเขาก็ยังไม่สามารถที่จะหักห้ามใจไม่ให้คิดหรือทำสิ่งต่างๆเหล่านั้นซ้ำไปซ้ำมาได้

โรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) เป็นภาวะวิตกกังวล(Anxiety Disorder)อย่างหนึ่ง ซึ่งคนที่เป็นจะถูกครอบงำแบบซ้ำๆ ทั้งจากความคิดที่ไม่ต้องการ ความรู้สึก ไอเดียบางอย่างที่เรียกรวมๆว่า “การย้ำคิด”(Obsessions) อันจะนำไปสู่พิธีการหรือพฤติกรรมที่ทำซ้ำๆซึ่งเรียกว่า “การย้ำทำ” (Compulsions) แม้ว่าจะมีคนจำนวนมากที่มักจะมีความคิดแบบอาลัยอาวรณ์ หรือมีแนวโน้มที่จะทำกิจวัตรหรือพฤติกรรมบางอย่างแบบซ้ำๆ แต่พฤติกรรมเหล่านี้จะไม่ได้รบกวนต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ในบางครั้งพฤติกรรมเหล่านี้กลับเป็นองค์ประกอบของคนๆหนึ่งเสียด้วยซ้ำ แต่สำหรับผู้ที่ป่วยเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) ความคิดซ้ำไปซ้ำมาที่น่าหงุดหงิดนี้จะเกิดขึ้นตลอดเวลา จนทำให้เกิดความวิตกกังวล และเกิดการกระทำต่างๆที่ตามมาซึ่งอาจช่วยลดความกังวลนั้นๆลงได้ สำหรับผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) การพยายามหลีกเลี่ยงกิจวัตรต่างๆนั้นสามารถที่จะทำให้เกิดความวิตกกังวลอย่างรุนแรงได้

ความชุกของโรคย้ำคิดย้ำทำ(Obsessive-Compulsive Disorder / OCD)

อ้างอิงจากรายงานที่ตีพิมพ์ในนิตยสารจิตเวชศาสตร์ “JAMA Psychiatry” ในปี 2005 มีประมาณร้อยละ 1 ของประชากรผู้ใหญ่ในประเทศสหรัฐอเมริกาที่ประสบกับปัญหาโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ในแต่ละปี และราวๆร้อยละ 51 ของคนเหล่านี้ประสบกับปัญหาโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)อย่างรุนแรง การศึกษาจากนิตยสารจิตเวชศาสตร์ระดับโมเลกุล “Molecular Psychiatry”เมื่อเร็วๆนี้ ได้ผลลัพธ์ที่สูงขึ้นกว่าเดิมเล็กน้อย คือมีผู้ใหญ่ร้อยละ 1.2 ที่พบเจอกับอาการดังกล่าวในแต่ละปี การศึกษายังระบุอีกว่า มีคนอยู่จำนวนร้อยละ 2.3 ที่จะประสบกับความผิดปกตินี้(โรคย้ำคิดย้ำทำ)ในช่วงชีวิตของตน อายุเฉลี่ยที่ผู้ป่วยจะเริ่มเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)อยู่ที่ราวๆ 19-20 ปี โดยเด็กผู้ชายมักจะเริ่มมีอาการแสดงออกเร็วกว่าเด็กผู้หญิง ผู้ป่วยที่มีอาการแสดงออกมาแล้ว มักจะมีอาการอยู่อีกเป็นระยะเวลาเฉลี่ยประมาณ 9 ปี

โรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)เกิดจากอะไร?

นักวิทยาศาสตร์ยังคงไม่สามารถสาเหตุที่ชัดเจนของโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้ ปัจจัยทางพันธุกรรมอาจเป็นสาเหตุอย่างหนึ่ง เนื่องจากโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ในบางครั้งจะเกิดขึ้นภายในครอบครัวเดียวกัน  คุณจะมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)มากขึ้น หากคุณมีบิดามารดา พี่น้อง หรือลูกที่ป่วยเป็นโรคนี้ ความแตกต่างของโครงสร้างสมอง อาจมีส่วนเกี่ยวข้องที่ทำให้เกิดโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้ นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบว่า โรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)มีความเกี่ยวข้องกับความผิดปกติที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของสมอง  แต่ความสัมพันธ์นี้ยังไม่เป็นที่เข้าใจแน่ชัด นอกจากนี้ ปัจจัยทางสภาพแวดล้อมยังอาจมีส่วนทำให้เกิดโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้ บาดแผลในวัยเด็ก เช่นการถูกกระทำทางเพศหรือความรุนแรงทางร่างกาย มีส่วนเพิ่มความเสี่ยงที่ทำให้บุคคลคนหนึ่งป่วยเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) หรือโรควิตกกังวลประเภทอื่นๆในท้ายที่สุด การติดเชื้อสเตรปโตคอคคัส(Streptococcal infection) ยังสามารถที่จะทำให้เกิดโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) (เป็นที่รู้จักกันในชื่อโรค PANDAS หรือ pediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcal infections*)

*หมายถึง โรคจิตเภทในเด็กที่เกิดจากความผิดปกติของภูมิคุ้มกันตนเองที่ส่งผลต่อระบบประสาท ซึ่งมีสาเหตุเกี่ยวข้องจากการติดเชื้อสเตรปโตคอคคัส

อาการของโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)

ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ส่วนใหญ่จะประสบปัญหาจากทั้งอาการ “ย้ำคิด”(Obsession) และ “ย้ำทำ”(Compulsion) แต่ผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งก็เป็นได้

อาการย้ำคิด(Obsessions) ประกอบไปด้วย

  • ความกลัวต่อเชื้อโรค/สิ่งสกปรก/การปนเปื้อนที่มากจนผิดวิสัย
  • ความคิดต้องห้ามทางเพศหรือทางศาสนา
  • ความกังวลเกี่ยวกับลำดับ ความสมดุล หรือความถูกต้องแม่นยำ
  • ความคิดรุนแรงเกี่ยวกับการทำร้ายตนเองหรือผู้อื่น
  • การคิดซ้ำๆเกี่ยวกับคำพูด เสียง หรือตัวเลข

        สมาคมจิตเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา(American Psychiatric Association / APA)ระบุว่า ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)จำนวนมากที่รับรู้หรือสงสัยว่าความย้ำคิดของตนเองนั้นเป็นเรื่องที่ไม่สมเหตุสมผลและไม่มีมูล แต่ความเข้าใจนั้นไม่ได้ช่วยให้พวกเขาไม่เกิดอาการย้ำคิด และไม่ได้ช่วยไม่ให้เกิดอาการย้ำทำเช่นเดียวกัน

อาการย้ำทำ(Compulsions)ได้แก่

  • การทำความสะอาดร่างกาย สิ่งของหรือสิ่งแวดล้อมต่างๆแบบมากเกินความจำเป็น
  • การพูดบ่นพึมพำซ้ำๆ หรือนับเลขซ้ำๆ
  • พฤติกรรมที่ทำซ้ำๆ เช่น เดินเข้าและออกประตู หรือ นั่งลงและลุกขึ้นยืนจากเก้าอี้
  • การจัดเรียงและจัดลำดับสิ่งของแบบมีลักษณะเฉพาะตัว (ต้องการให้สิ่งของนั้นๆเรียงอย่างเป็นระบบหรือมีความสมดุลแบบเพอร์เฟกต์)
  • การเช็คความเรียบร้อยซ้ำแล้วซ้ำอีก ยกตัวอย่างเช่น ตรวจเช็คว่ากลอนประตูล็อกดี หรือปิดเตาแก๊สแล้ว
  • การเก็บสะสมสิ่งที่ไม่จำเป็นแล้ว
  • การสวดภาวนาเงียบๆอย่างต่อเนื่อง หรือการเข้าร่วมพิธีการทางศาสนาตลอดเวลา

ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)บางคนอาจมีอาการเคลื่อนไหวผิดปกติที่เรียกว่า Motor Tic/Movement Tic  หรือการพูดผิดปกติแบบ Vocal Tic ผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)มักจะเสียเวลาอย่างน้อยๆหนึ่งชั่วโมงต่อวันไปกับอาการย้ำคิดและย้ำทำของตนเอง และประสบปัญหาต่อชีวิตประจำวันเพราะอาการเหล่านี้

การวินิจฉัยและการรักษา

การวินิจฉัยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) ประกอบไปด้วยการตรวจร่างกาย และการตรวจทางห้องปฏิบัติการ(Lab)เพื่อวินิจฉัยแยกสาเหตุอื่นๆที่อาจเป็นต้นเหตุของอาการออกไป รวมถึงการตรวจทางจิตเวช สมาคมจิตเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา(APA) มีเกณฑ์ที่ชัดเจนในการวินิจฉัยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) การรักษาโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD) ประกอบไปด้วย จิตบำบัด(Psychotherapy) ประกอบด้วยพฤติกรรมบำบัด มีจุดมุ่งหมายเพื่อสอนผู้ป่วยโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ให้มีทักษะในการจัดการ และลดอาการย้ำคิดย้ำ รวมถึงความวิตกกังวลของตนเอง ยาในกลุ่ม ยาคลายกังวล(Antidepressants) ยกตัวอย่างเช่น แอนาฟรานิล(Anafranil)ซึ่งมีตัวยาโคลมิพรามีน(Clomipramine)  ลูว็อกซ์(Luvox)ซึ่งมีตัวยาฟลูว็อกซามีน(Fluvoxamine) โปรแซ็ค(Prozac)ซึ่งมีตัวยาฟลูอ็อกซิทีน(Fluoxeine) และ โซลอฟท์(Zoloft)ซึ่งมีตัวยาเซอร์ทราลีน(Sertraline) การใช้ยา การทำโยคะ และการนวดบำบัดอาจช่วยลดความกังวล และคลายความวิตกที่เกิดจากโรคย้ำคิดย้ำทำ(OCD)ได้

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สวัสดีค่ะ คือหนูกำลังสงสัยว่าหนูเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำหรือเปล่าค่ะ คือหนูเข้าใจนะคะว่า โรคย้ำคิดย้ำทำ มันไม่ใช่แค่แบบ เราจู้จี้จุกจิก แล้วเราก็บอกว่าเราเป็นโรค หนูเคยเลยไปอ่านบทความเกี่ยวกับโรคนี้มาค่ะ อาการส่วนใหญ่ จะเน้นไปเรื่องของความสะอาด และสิ่งศักดิ์สิ...
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่