โรคเกลื้อน (Tinea Vesicolor) คือโรคอะไร ?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 24, 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,593,153 คน

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 23/04/2562

"เกลื้อน (Pityriasis หรือ Tinea versicolor)" เป็นโรคติดเชื้อราของผิวหนังชั้นตื้นที่พบได้บ่อย สำหรับคนทั่วไปที่มีสุขภาพดีนั้นสามารถพบเชื้อราบนผิวหนังได้เป็นเรื่องปกติ แต่เมื่อไหร่ที่เชื้อราเจริญเติบโตมากผิดปกติ  ภูมิต้านทานของร่างกายลดลง รักษาความสะอาดของร่างกายได้ไม่ดีพอ ก็จะทำให้เกิดโรคเกลื้อนได้  

โฆษณาจาก HonestDocs
ขูดหินปูน ลดเพิ่ม 40% กว่า 20 คลินิก

ลดกลิ่นปาก ลดเลือดออก เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอนาน

%e0%b8%ab%e0%b8%b4%e0%b8%99%e0%b8%9b%e0%b8%b9%e0%b8%99bannerinternal ad

โรคเกลื้อนเกิดจากเชื้อราที่ชื่อว่า Malassezia furfur  โดยสปีชี่ที่ทำให้เกิดโรคเกลื้อนมากที่สุดนั้นคือ M. Globosa  เชื้อราได้สร้างสารเคมีบางชนิด ไปกดการทำงานของเม็ดสีที่ผิวหนัง ทำให้ผิวหนังมีสีเปลี่ยนแปลงไปและกลายเป็นรอยโรคมีลักษณะเป็นขุยละเอียด  แบนราบ เส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ขนาด 1 มิลลิเมตรขึ้นไป รอบๆ รูขุมขนจนถึงรวมกันเป็นปื้นใหญ่  ผื่น หรือปื้นนี้จะพบสีได้หลากหลาย เช่น สีขาว สีเทา สีชมพู จนถึงน้ำตาล  โรคนี้พบได้บ่อยในบริเวณผิวหนังที่มีต่อมไขมันมากๆ เช่น ใบหน้า แผ่นหลัง หน้าอก 

อาการ

อาการของโรคเกลื้อนจะเริ่มด้วยการมีรอยโรคเป็นจุด  อาจมีขุย หรือเป็นแผ่นราบ รอยโรคนั้นจะไม่เจ็บและจะไม่ติดต่อไปยังบุคคลอื่น แต่อาจทำให้เกิดการระคายเคืองและมีอาการคันได้    ต่อมารอยโรคจะมีสีอ่อนลง หรือบางครั้งอาจมีสีเข้มขึ้นมากกว่าบริเวณผิวหนังโดยรอบ  ลักษณะผื่นที่ขึ้นจะมีขอบเขตที่ชัดเจน และสีผื่นจะไม่เข้มขึ้นเมื่อโดนแสงแดด หากคุณไปโดนแดดมามากๆ จะทำให้ผื่นนั้นมองเห็นชัดมากขึ้น เนื่องจาก ผิวหนังโดยรอบทั้งหมดจะมีสีเข้มขึ้น ทำให้รอยโรคเด่นขึ้นไปอีก ซึ่งรอยโรคของผื่นที่เกิดขึ้นสามารถเกิดขึ้นและหายไปได้ โดยเฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงของฤดูและสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง ซึ่งผื่นดังกล่าวจะเด่นชัด เมื่อมีสภาพอากาศที่ร้อนและชื้น  และจะเด่นชัดน้อยลง หรือหายไปในฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาว

อาการอื่นๆ เช่น

  •  คัน
  • ผิวหนังเป็นขุย
  • เหงื่อออกมากขึ้น

เกลื้อนต่างกับกลากอย่างไร

กลากจะมีลักษณะเป็นผื่นสีแดง มักมีรูปร่างเป็นวงกลม หรือรุปวงแหวน มีขอบเขตชัดเจน  ขอบนอกมักมีสีเข้มกว่าผิวหนังด้านใน อาจมีขุย หรือสะเก็ดบางๆ ที่ขอบผื่นได้   

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อโรคเกลื้อน?

เชื้อรา Malassezia furfur มักจะเจริญบนผิวหนังได้ดี เมื่ออาศัยอยู่ในอากาศที่ร้อนชื้น เช่น โซนเขตร้อน มากกว่าร้อยละ 50 ของผู้คนที่อาศัยอยู่ในประเทศเขตร้อน มีรายงานการติดเชื้อผิวหนังชนิดนี้ อย่างไรก็ตาม ประเทศที่มีอากาศเย็น เช่น แสกนดิเนเวีย ก็พบว่า มีการติดเชื้อเช่นกันประมาณ 1 เปอร์เซ็นต์  อย่างไรก็ดี สามารถพบการติดเชื้อราได้ในทุกช่วงอายุ รวมทั้งเด็กและทารก แต่จะพบบ่อยในวัยรุ่น หรือวัยหนุ่มสาวเพราะเป็นวัยที่ต่อมไขมันทำงานมาก มีการเปลี่ยนแปลงของออร์โมนในร่างกาย  สำหรับอัตราการติดเชื้อพบว่า ผู้ชายจะเท่ากับผู้หญิง

ปัจจัยส่งเสริมให้ติดเชื้อง่ายขึ้นดังนี้

โฆษณาจาก HonestDocs
ขูดหินปูน ลดเพิ่ม 40% กว่า 20 คลินิก

ลดกลิ่นปาก ลดเลือดออก เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอนาน

%e0%b8%ab%e0%b8%b4%e0%b8%99%e0%b8%9b%e0%b8%b9%e0%b8%99bannerinternal ad
  • มีเหงื่อออกๆ มาก
  • ผู้ที่อยู่ในสถานที่ร้อนอบอ้าว 
  • มีภูมิคุ้มกันในร่างกายลดลง
  • มีผิวมัน
  • ภาวะโภชนาการที่ไม่ดี
  • รับประทานยาคุมกำเนิด
  • ตั้งครรภ์
  • เป็นเบาหวาน
  • ใช้ยาสเตียรอยด์
  • เครียด
  • ใช้ยาต้านแบคทีเรียชนิดกว้างเป็นเวลานาน
  • พันธุกรรม

การรักษาโรคเกลื้อน

การใช้ยา

การรักษาโรคเกลื้อนมีหลายวิธีด้วยกัน ทั้งยารับประทานและยาทาสำหรับผู้ที่มีอาการมากซึ่งควรใช้ตามคำแนะนำของแพทย์  

 ตัวอย่างยารับประทาน เช่น

  • ยาเม็ด Fluconazole (Diflucan)
  • ยาเม็ด หรือ แคบซูล Itraconazole (Onmel, Sporanox)
  • ยาเม็ด Ketoconazole (Extina Nizoral, อื่นๆ) ปัจจุบันไม่แนะนำให้ใช้ เนื่องจากทำให้เกิดพิษต่อตับรุนแรง

บางครั้งแพทย์อาจแนะนำให้ใช้เพียงยาทา หรือหาซื้อยาทาได้จากร้านขายยาทั่วไป เช่น ครีมรักษาเชื้อรา โลชั่นรักษาเชื้อรา ขี้ผึ้งรักษาเชื้อรา หรือแชมพูรักษาเชื้อรา

ตัวอย่างเช่น

  • ครีม โลชั่น Clotrimazole (Lotrimin AF, Mycelex)
  • ครีม Miconazole (Monistat, M-Zole)
  • 1% แชมพู Selenium sulfide (Selsun Blue) 
  • เจล หรือ ครีมทา Terbinafine (Lamisil)

       หากใช้ยาเหล่านี้แล้วไม่ได้ผล อาจใช้ยาสูตรอื่นที่มีความแรงเพิ่มขึ้น เช่น

  • เจล โลชั่น หรือ ครีม Ciclopirox (Loprox, Penlac),
  • โฟม ครีม เจล หรือ แชมพู Ketoconazole (Extina, Nizoral, others)
  • 2.5 % โลชั่น หรือ แชมพู Selenium sulfide (Selsun Blue)

Photodynamic therapy

การรักษาโดยกระบวนการใช้แสงกระตุ้น อาจช่วยให้โรคเกลื้อนหายได้เช่นกัน

การปฏิบัติตน

หมั่นรักษาความสะอาดของตนเองอยู่เสมอ อย่าปล่อยให้เหงื่อไคลหมักหมม  เปลี่ยนเสื้อผ้าบ่อยๆ  เพื่อป้องกันความอับชื้น  และไม่ควรใช้ผ้าเช็ดตัว ผ้าเช็ดหน้า เสื้อผ้า ร่วมกับผู้อื่น  

วิธีที่ช่วยบรรเทาอาการแบบพื้นบ้าน

ระหว่างกำลังอาบน้ำให้นำแชมพูต้านรังแคมาทาที่รอยโรค ทิ้งไว้ประมาณ 10 นาที อาจสามารถช่วยคุณได้ 

อีกทางเลือกหนึ่งคุณอาจใช้ว่านหางจระเข้ น้ำมันทีทรี (tea tree oil) น้ำส้มสายชูหมักจากแอปเปิ้ล น้ำผึ้ง น้ำมันมะกอก และขี้ผึ้ง  อย่างไรก็ตาม ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังก่อนใช้ ในปี  2004 ได้มีการตีพิมพ์งานวิจัยโดยการใช้น้ำผึ้ง น้ำมันมะกอก และขี้ผึ้ง ในการรักษาโรคเกลื้อน  วิธีคือ ผสมทั้งสามอย่างนี้ในปริมาณเท่าๆ กันแล้วนำมาทาผิว 3 ครั้งต่อวัน นานประมาณ 1 เดือน ผลปรากฏว่า สามารถบรรเทาอาการได้ดีมาก 

การป้องกันการเกิดโรคเกลื้อน

ถึงแม้ว่า การรักษาโรคเกลื้อนนั้นจะมีประสิทธิภาพที่ดี แต่การเปลี่ยนแปลงของสีผิวที่เกิดขึ้น หรือรอยโรคนั้นอาจคงอยู่นานได้หลายเดือนกว่าจะกลับมามีสีผิวปกติได้  อย่างไรก็ดี การป้องกันไม่ให้เกิดการติดเชื้อรา Malassezia furfur ซ้ำอีกครั้ง  แพทย์จะแนะนำให้ใช้ยาทา หรือยารับประทานต่อเนื่องไปอีก 1 เดือน หรือมากกว่านั้น ในบางครั้งแพทย์อาจแนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด  1-2 ครั้งต่อเดือนโดยเฉพาะผู้ป่วยที่อาศัยอยู่ในอากาศร้อน หรือชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการเจริญเติบโตของเชื้อรานั้นขึ้นอีกครั้ง  สุดท้ายแพทย์อาจแนะนำให้หลีกเลี่ยงบริเวณที่รับความร้อน หรือ มีเหงื่อออกมาก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการติดเชื้อซ้ำอีก

ที่มาของข้อมูล

Tinea versicolor (https://en.wikipedia.org/wiki/Tinea_versicolor)

Ketoconazole ชนิดรับประทาน…กับความเป็นพิษต่อตับที่ถึงตา (https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/dic/news_week_full.php?id=1195), พฤศจิกายน 2556

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่