ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง (Anaphylaxis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 149,302 คน

ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง (Anaphylaxis) เป็นปฎิกิริยาที่รุนแรงจนอาจถึงแก่ชีวิต

ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง (Anaphylaxis) เป็นปฎิกิริยาที่รุนแรงจนอาจถึงแก่ชีวิต ซึ่งผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการฉีดสารกระตุ้นเอพิเนฟริน (Epinephrine) และเข้ารับการรักษาอย่างฉุกเฉินในทันที

โฆษณาจาก HonestDocs
เราจัดส่งยาถึงบ้านคุณ!

ส่งด่วนภายใน 1 วันในกรุงเทพ หรือส่งธรรมดาด้วย EMS ใน 2-3 วันทั่วประเทศ

Medicine delivery 01

ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง อาจถูกกระตุ้นได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่

  • อาหาร เช่น ถั่วลิสงหรือถั่วบางชนิด ข้าวสาลี ปลา นม ไข่
  • ยา โดยเฉพาะยาในกลุ่มเพนิซิลลิน (Penicillin)
  • พิษจากแมลง เช่น ผึ้ง ต่อ แตน มดคันไฟ
  • น้ำยางพารา

หากสงสัยว่าผู้ใดเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง ควรโทรแจ้งการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 ในทันที

สาเหตุของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง

ในปัจจุบันสาเหตุของปฎิกิริยาภูมิแพ้ที่เกิดเฉพาะในคนบางกลุ่มต่อสารบางชนิดยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่พบว่าหากร่างกายแพ้สารดังกล่าว สารเหล่านั้นจะกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอย่างไม่เหมาะสม โดยจะมีการหลั่งสารเคมีบางอย่างทำให้ เมื่อร่างกายเกิดภาวะช็อค (Shock) จะทำให้ความดันเลือดลดต่ำลงกะทันหัน หรือทางเดินหายใจตีบแคบ ทำให้ไม่สามารถหายใจได้

อาการของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง

อาการของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรงจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรงภายในเวลาไม่กี่วินาทีหลังได้รับสารกระตุ้น แต่ในบางครั้งอาจใช้เวลาเป็นชั่วโมงก่อนที่ผู้ป่วยจะเริ่มมีอาการ โดยสมาคมโรคภูมิแพ้หอบหืดและภูมิคุ้มกันวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกาได้ระบุว่า อาการของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง ได้แก่

  • ผื่นแดงนูนที่รวมกันเป็นกลุ่ม และมีอาการคัน
  • มีอาการเยื่อบุคอบวม หรือมีอาการบวมที่ส่วนอื่นของร่างกาย
  • หายใจดังเสียงวี๊ด
  • เป็นลม หมดสติ
  • แน่นหน้าอก
  • หายใจไม่ออก
  • เสียงแหบ
  • กลืนลำบาก
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • ท้องเสีย
  • ปวดท้องบีบเกร็ง
  • สีผิวของหน้าหรือลำตัวเปลี่ยนเป็นซีดหรือแดง
  • รู้สึกทุรนทุราย

การรักษาปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง

วิธีการที่ดีที่สุดคือการหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารกระตุ้นการแพ้ตั้งแต่ต้น แต่ในบางครั้งผู้ที่แพ้อาจสัมผัสสารกระตุ้นโดยไม่ได้ตั้งใจ เช่น การถูกแมลงกัดต่อย รับประทานอาหารที่มีส่วนผสมที่แพ้ เป็นต้น

สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรงควรพกเอพิเนฟรินแบบฉีดไว้ติดตัว เช่น เอพิเนฟรินรูปแบบปากกา (EpiPen) ซึ่งสามารถให้ยาเข้าสู่กล้ามเนื้อต้นขาของผู้ป่วยได้ทันทีในขณะเกิดอาการ โดยผู้ป่วยและบุคคลใกล้ชิด รวมถึงคนในครอบครัว ควรทราบวิธีการใช้อุปกรณ์ฉีดเอพิเนฟรินเพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีอาการแพ้ในภาวะฉุกเฉิน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันเป็นผู้ที่สามารถให้ความรู้เกี่ยวกับวิธีการใช้อุปกรณ์ฉีดเอพิเนฟรินได้เป็นอย่างดี และสามารถประเมินความเสี่ยงของการเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรงต่อสารจำเพาะโดยการซักประวัติและตรวจเพิ่มเติม หากคุณเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง สิ่งแรกที่ต้องทำคือการฉีดเอพิเนฟรินและโทร 1669 เพื่อติดต่อการแพทย์ฉุกเฉิน!

เมื่อหน่วยแพทย์ฉุกเฉินมาถึง สิ่งที่ทางทีมแพทย์จะปฎิบัติ คือ

  • หากมีภาวะหัวใจหยุดเต้นหรือหยุดหายใจ จะเริ่มปฎิบัติการช่วยฟื้นคืนชีพ (Cardiopulmonary resuscitation หรือ CPR) ทันที
  • ฉีดเอพิเนฟรินให้แก่ผู้ที่แพ้เพื่อลดปฎิกิริยาภูมิแพ้
  • ให้อ๊อกซิเจนแก่ผู้ป่วย รวมถึงยาสูดขยายหลอดลม ยาแก้แพ้หรือสเตียรอยด์ เพื่อลดการตีบแคบของทางเดินหายใจ

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เปนภูมิแพ้ทั้งแม่ละลูกควรทำยังไงดีค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ภูมิแพ้เกิดจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคภูมิแพ้มีสิทธ์หายได้หรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
น้ำมูกไหลตลอดต้องทำอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำอย่างไรให้ภูมิแพ้หายขาด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่