ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง (Anaphylaxis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง (Anaphylaxis) เป็นปฎิกิริยาที่รุนแรงจนอาจถึงแก่ชีวิต

ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง (Anaphylaxis) เป็นปฎิกิริยาที่รุนแรงจนอาจถึงแก่ชีวิต ซึ่งผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการฉีดสารกระตุ้นเอพิเนฟริน (Epinephrine) และเข้ารับการรักษาอย่างฉุกเฉินในทันที

ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง อาจถูกกระตุ้นได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่

  • อาหาร เช่น ถั่วลิสงหรือถั่วบางชนิด ข้าวสาลี ปลา นม ไข่
  • ยา โดยเฉพาะยาในกลุ่มเพนิซิลลิน (Penicillin)
  • พิษจากแมลง เช่น ผึ้ง ต่อ แตน มดคันไฟ
  • น้ำยางพารา

หากสงสัยว่าผู้ใดเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง ควรโทรแจ้งการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 ในทันที

สาเหตุของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง

ในปัจจุบันสาเหตุของปฎิกิริยาภูมิแพ้ที่เกิดเฉพาะในคนบางกลุ่มต่อสารบางชนิดยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่พบว่าหากร่างกายแพ้สารดังกล่าว สารเหล่านั้นจะกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอย่างไม่เหมาะสม โดยจะมีการหลั่งสารเคมีบางอย่างทำให้ เมื่อร่างกายเกิดภาวะช็อค (Shock) จะทำให้ความดันเลือดลดต่ำลงกะทันหัน หรือทางเดินหายใจตีบแคบ ทำให้ไม่สามารถหายใจได้

อาการของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง

อาการของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรงจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรงภายในเวลาไม่กี่วินาทีหลังได้รับสารกระตุ้น แต่ในบางครั้งอาจใช้เวลาเป็นชั่วโมงก่อนที่ผู้ป่วยจะเริ่มมีอาการ โดยสมาคมโรคภูมิแพ้หอบหืดและภูมิคุ้มกันวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกาได้ระบุว่า อาการของปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง ได้แก่

  • ผื่นแดงนูนที่รวมกันเป็นกลุ่ม และมีอาการคัน
  • มีอาการเยื่อบุคอบวม หรือมีอาการบวมที่ส่วนอื่นของร่างกาย
  • หายใจดังเสียงวี๊ด
  • เป็นลม หมดสติ
  • แน่นหน้าอก
  • หายใจไม่ออก
  • เสียงแหบ
  • กลืนลำบาก
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • ท้องเสีย
  • ปวดท้องบีบเกร็ง
  • สีผิวของหน้าหรือลำตัวเปลี่ยนเป็นซีดหรือแดง
  • รู้สึกทุรนทุราย

การรักษาปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง

วิธีการที่ดีที่สุดคือการหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารกระตุ้นการแพ้ตั้งแต่ต้น แต่ในบางครั้งผู้ที่แพ้อาจสัมผัสสารกระตุ้นโดยไม่ได้ตั้งใจ เช่น การถูกแมลงกัดต่อย รับประทานอาหารที่มีส่วนผสมที่แพ้ เป็นต้น

สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรงควรพกเอพิเนฟรินแบบฉีดไว้ติดตัว เช่น เอพิเนฟรินรูปแบบปากกา (EpiPen) ซึ่งสามารถให้ยาเข้าสู่กล้ามเนื้อต้นขาของผู้ป่วยได้ทันทีในขณะเกิดอาการ โดยผู้ป่วยและบุคคลใกล้ชิด รวมถึงคนในครอบครัว ควรทราบวิธีการใช้อุปกรณ์ฉีดเอพิเนฟรินเพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีอาการแพ้ในภาวะฉุกเฉิน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันเป็นผู้ที่สามารถให้ความรู้เกี่ยวกับวิธีการใช้อุปกรณ์ฉีดเอพิเนฟรินได้เป็นอย่างดี และสามารถประเมินความเสี่ยงของการเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรงต่อสารจำเพาะโดยการซักประวัติและตรวจเพิ่มเติม หากคุณเกิดปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง สิ่งแรกที่ต้องทำคือการฉีดเอพิเนฟรินและโทร 1669 เพื่อติดต่อการแพทย์ฉุกเฉิน!

เมื่อหน่วยแพทย์ฉุกเฉินมาถึง สิ่งที่ทางทีมแพทย์จะปฎิบัติ คือ

  • หากมีภาวะหัวใจหยุดเต้นหรือหยุดหายใจ จะเริ่มปฎิบัติการช่วยฟื้นคืนชีพ (Cardiopulmonary resuscitation หรือ CPR) ทันที
  • ฉีดเอพิเนฟรินให้แก่ผู้ที่แพ้เพื่อลดปฎิกิริยาภูมิแพ้
  • ให้อ๊อกซิเจนแก่ผู้ป่วย รวมถึงยาสูดขยายหลอดลม ยาแก้แพ้หรือสเตียรอยด์ เพื่อลดการตีบแคบของทางเดินหายใจ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เปนภูมิแพ้ทั้งแม่ละลูกควรทำยังไงดีค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ภูมิแพ้เกิดจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคภูมิแพ้มีสิทธ์หายได้หรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
น้ำมูกไหลตลอดต้องทำอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำอย่างไรให้ภูมิแพ้หายขาด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่