Doctor men
เขียนโดย
ทีมเภสัชกร HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS

Adrenaline (อะดรีนาลีน) / Epinephrine (เอพิเนฟริน)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 22 ก.ค. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 16 พ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 752,008 คน

Adrenaline หรือที่รู้จักกันในอีกชื่อหนึ่งคือ อีพิเนปฟรีน (Epinephrine) เป็นฮอร์โมนและสารสื่อประสาท ในทางยาจัดเป็นยาในกลุ่มยาสำหรับโรคหัวใจ โรคหืดและปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) และยาที่ออกฤทธิ์ขยายหลอดเลือด กลไกการออกฤทธิ์ของยา Adrenaline คือ ทำให้หลอดเลือดหดตัว Adrenaline ออกฤทธิ์ที่บริเวณสมองส่วนอะดรีนัล เมดัลลา (Adrenal Medulla) โดยตรง มีฤทธิ์กระตุ้นระบบซิมพาเทติกของร่างกายผ่านการกระตุ้นตัวรับอะดรีเนอร์จิกชนิด alpha และ beta ทำให้กล้ามเนื้อเรียบที่หลอดลมเกิดการคลายตัว ซึ่งทำให้ Adrenaline มีข้อบ่งใช้สำหรับรักษาโรคหืดและปอดอุดกั้นเรื้อรัง ยามีฤทธิ์กระตุ้นหัวใจ และทำให้หลอดเลือดหดตัว จึงใช้เพื่อกระตุ้นหัวใจ

Adrenaline จัดอยู่ในกลุ่มยาอันตราย ตามการจำแนกโดยคณะกรรมการอาหารและยา มีจำหน่ายเฉพาะร้านยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกรชั้นหนึ่งควบคุมการขายยา ต้องมีการจัดทำบัญชียาอันตราย และสำหรับบุคคลทั่วไป เภสัชกรสามารถจำหน่ายยาและให้คำแนะนำในการใช้ยาได้ โดยไม่จำเป็นต้องใช้ใบสั่งของผู้ประกอบวิชาชีพฯ รูปแบบยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย ได้แก่

โฆษณาจาก HonestDocs
กรนดัง ง่วงระหว่างวัน ปวดหัวตอนตื่น อาจต้องตรวจการนอนหลับ 😳 .

เราจัดดีลตรวจการนอนหลับมาลดราคาให้ 30-50% 💪🏻 เริ่มต้นเพียง 1950 บาท เท่านั้น

%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%a7%e0%b8%88%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%99%e0%b8%ab%e0%b8%a5%e0%b8%b1%e0%b8%9ainternal ad
  • รูปแบบยาฉีด ความเข้มข้น 1 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร
  • รูปแบบปากกา ขนาด 0.3 และ 0.15 มิลลิกรัม (ยี่ห้อ EpiPen) ใช้สำหรับภาวะช็อก

ข้อบ่งใช้ของยา Adrenaline

โรคหรือภาวะที่เป็นข้อบ่งใช้ของยานี้ ได้แก่

  • ภาวะช็อก ชนิดอะนาไฟแลกซิส (anaphylactic shock)
  • โรคหืดเฉียบพลัน (Acute asthma) ทั้งในรูปแบบยาฉีดและยาสูดพ่น *กรณียาสูดพ่นเป็นยาเตรียมพิเศษ ไม่มีวางจำหน่าย
  • เพิ่มการเต้นของหัวใจในการช่วยชีวิต
  • ความดันในลูกตาสูง หรือโรคต้อหินมุมเปิด (Closed-angle glaucoma) *เป็นยาเตรียมพิเศษ ยังไม่มี Adrenaline ในรูปยาหยอดตาวางจำหน่ายในประเทศไทย

ขนาดและวิธีการใช้ยา Adrenaline

Adrenaline มีขนาดและวิธีการใช้ตามข้อบ่งใช้ ดังนี้

  • ภาวะช็อก ชนิดอะนาไฟแลกซิส (เป็นปฏิกิริยาของร่างกายจากการแพ้อย่างรุนแรงต่อสารกระตุ้น เช่น แพ้ยา แพ้สารในอาหาร อาการที่เกิดขึ้นเกิดขึ้นในหลายระบบของร่างกาย เช่น ระบบหัวใจ ระบบหายใจ ระบบหลอดเลือด ระบบผิวหนัง และมักมีอาการที่รุนแรง หาไม่ได้รับการรักษามีแนวโน้มที่ผู้ป่วยอาจเสียชีวิตได้)
    • ยาในรูปแบบยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
      • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ยาในอัตราส่วนความเข้มข้น 1 ต่อ 1000 ขนาด 500 ไมโครกรัม (0.5 มิลลิลิตร) ให้ยาซ้ำทุก 5 นาทีจนกว่าอาการจะดีขึ้น
      • ขนาดการใช้ยาในเด็ก ขนาดยาขึ้นอยู่กับอายุและน้ำหนัก โดยขนาดยาปกติในเด็ก คือ 10 ไมโครกรัมต่อน้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัม
    • ยาในรูปแบบยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
      • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาด 0.5 มิลลิกรัม (0.5 มิลลิลิตรของยาที่มีอัตราส่วนความเข้มข้น 1 ต่อ 10000) ให้ยาในอัตรา 100 ไมโครกรัมต่อนาที หยุดให้ยาเมื่อมีการตอบสนอง
      • ขนาดการใช้ยาในเด็ก ขนาด 10 ไมโครกรัมต่อน้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัม
  • โรคหืดเฉียบพลัน ยาในรูปแบบยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
    • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ อัตราส่วนความเข้มข้น 1 ต่อ 1000 ใช้ยา 0.3-0.5 มิลลิลิตร (ซึ่งเทียบเท่ากับยา 300 ถึง 500 ไมโครกรัม) อาจให้ยาผ่านการฉีดเข้ากล้ามเนื้อ หรือฉีดเข้าใต้ผิวหนัง
    • ขนาดการใช้ยาในเด็ก อัตราส่วนความเข้มข้น 1 ต่อ 1000 ใช้ยา 0.01 มิลลิลิตรต่อน้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัม (ซึ่งเทียบเท่ากับยา 10 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม) อาจให้ยาผ่านการฉีดเข้ากล้ามเนื้อ หรือฉีดเข้าใต้ผิวหนัง
  • เพิ่มการเต้นของหัวใจในการช่วยชีวิต ยาในรูปแบบฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
    • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาดเริ่มต้น 1 มิลลิกรัม อาจให้ยาซ้ำทุก 2 ถึง 3 นาทีระหว่างการช่วยชีวิต
    • ขนาดการใช้ยาในเด็ก ขนาดเริ่มต้น 10 ไมโครกรัมต่อน้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัม อาจให้ยาซ้ำทุก 2 ถึง 3 นาทีระหว่างการช่วยชีวิต

ข้อควรระวังและผลข้างเคียงของการใช้ Adrenaline

ข้อควรระวังในการใช้ Adrenaline ได้แก่

  • ห้ามใช้ยานี้ในผู้ที่แพ้ Adrenaline
  • ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง
  • ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยหลอดเลือดอุดตัน
  • ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยต้อหินมุมปิด
  • ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmia) หรือหัวใจเต้นเร็ว (Tachycardia)
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่มีระดับฮอร์โมนไทรอยด์สูง
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยเบาหวาน
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคพาร์กินสันส์ (Parkinson’s disease)
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยสูงอายุ สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร

ผลข้างเคียงของการใช้ Adrenaline ได้แก่

  • Adrenaline อาจมีผลข้างเคียงต่อระบบประสาทส่วนกลาง ระบบทางเดินอาหาร ความผิดปกติของหัวใจและหลอดเลือด เช่น ทำให้ผู้ใช้ยากลั้นปัสสาวะไม่ได้ หายใจลำบาก ระดับน้ำตาลในกระแสเลือดสูง เหงื่อออกมาก หลั่งน้ำลายมากกว่าปกติ อ่อนแรง อาการสั่น เย็นปลายมือปลายเท้า ภาวะระดับโพแทสเซียมในกระแสเลือดต่ำ เกิดเนื้อตาย (gangrene)

ข้อควรทราบอื่นๆของยา Adrenaline

  • ยา Adrenaline ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม category C ตามดัชนีความปลอดภัยการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ (Pregnancy Safety Index) ควรใช้ยานี้เฉพาะเมื่อแพทย์มีความเห็นว่าผู้ป่วยจะได้รับประโยชน์จากยามากกว่าความเสี่ยงรุนแรงที่จะเกิดขึ้นต่อทารกในครรภ์
  • ยามีฤทธิ์ทำให้หลอดเลือดหดตัว แพทย์จึงมักใช้ยานี้ร่วมกับยาชาเฉพาะที่ เพื่อลดการแพร่กระจายของยาในบริเวณกว้าง จำกัดการดูดซึมของยาชาเฉพาะที่ และลดการเกิดพิษของยาชาเฉพาะที่
  • ยานี้จัดเป็นยาช่วยชีวิต (life-saving drug) การใช้ยาส่วนใหญ่เป็นยาในรูปแบบยาฉีด มีโอกาสที่จะเกิดอันตรายและผลข้างเคียงสูง การใช้ยาในทุกข้อบ่งใช้จึงควรอยู่ภายใต้การควบคุมของแพทย์
  • ยานี้แนะนำให้เก็บรักษาที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส

ที่มาของข้อมูล

Drugs.com, Epinephrine (https://www.drugs.com/ppa/epinephrine-systemic.html), December 2018.

MIMS Thailand, Epinephrine (https://www.mims.com/thailand/drug/info/epinephrine?mtype=generic), April 2019.

RxList, Adrenalin inhttps://www.rxlist.com/adrenalin-drug.htm., April 2019.

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

คำถามเกี่ยวกับยาชนิดนี้? ถามทีมแพทย์ของเราทางออนไลน์เลยค่ะ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล