โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 2, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 199,902 คน

เชื้อไวรัสและจุลชีพหลายชนิดสามารถทำให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบซึ่งเป็นอาการเจ็บป่วยที่รุนแรงได้

โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบเป็นการอักเสบของเยื่อหุ้มสมองซึ่งเป็นโรคที่อันตราย โรคนี้สามารถทำให้เกิดอาการแบบไม่รุนแรงที่หลากหลาย เช่นไข้ คลื่นไส้ ปวดหัว คอแข็ง ไวต่อแสง และผื่นที่ผิวหนัง ในรายที่มีอาการรุนแรงอาจทำให้เกิดอาการสับสน ชัก โรคเส้นเลือดสมอง สมองถูกทำลายและเสียชีวิตได้ ในปัจจุบันไม่ทราบตัวเลขของผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้ต่อปีที่แน่ชัด แต่มีรายงานในวารสาร The Lancet ปี 2014 ที่ระบุว่าในปี 2013 มีผู้ที่เสียชีวิตจากโรคนี้ 303,500 รายทั่วโลก โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบไม่เหมือนกับโรคสมองอักเสบหรือไขสันหลังอักเสบ

โฆษณาจาก HonestDocs
ดูโปรแกรมตรวจสุขภาพราคาพิเศษที่นี่

ทั้งตรวจประจำปี คัดกรอง เฉพาะทาง ที่โรงพยาบาลชั้นนำ

Health checkup 02

สาเหตุของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อ

โดยส่วนมากเยื่อหุ้มสมองจะเกิดการอักเสบเมื่อน้ำไขสันหลังซึ่งอยู่ในระบบประสาทส่วนกลางเกิดการติดเชื้อ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบที่เกิดจากเชื้อไวรัสจัดเป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยที่สุดอ้างอิงจาก Centers for Disease Control and Prevention (CDC) และมักจะเกิดจากเชื้อ enterovirus สายพันธุ์ที่ไม่ใช่เชื้อโปลิโอเช่น echnovirus และ coxsackievirus A และ B อย่างไรก็ตามมีเชื้อไวรัสอีกหลายสายพันธุ์ที่อาจทำให้เกิดโรคนี้ได้เช่นกัน เช่นหัด คางทูม HIV, West Nile และ  herpes โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียนั้นพบได้น้อยแต่มักรุนแรงและอันตรายถึงชีวิต ในสหรัฐอเมริกา เชื้อที่มักก่อให้เกิดโรคนี้ประกอบด้วย Haemophilus influenzae type b, Streptococcus pneumoniae (pneumococcus meningitis), group B Streptococcus, Listeria monocytogenes, และ  Neisseria meningitidis (meningococcal meningitis) โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อราเช่น Cryptococcus, Histopllasma, Blastomyces, Coccidioides, Candida นั้นไม่ใช่โรคติดต่อเหมือนที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส แต่โรคนี้มักจะเกิดเมื่อเชื้อรามีการแพร่กระจายจากเลือดเข้าสู่ไขสันหลัง

เชื้ออะมีบาชื่อ Naegleria fowleri สามาถทำให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อปรสิตรูปแบบที่พบได้น้อยมาก ชื่อ primary amebic meninogoencephalitis ซึ่งมีการอักเสบของสมองร่วมด้วย เชื้อปรสิตอื่นๆ เช่น Angiostrongylus cantonensis และ  Gnathostoma spinigerum สามารถทำให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบได้เช่นกัน โดยเฉพาะแบบที่เรียกว่า eosionophilic meningitis ซึ่งจะตรวจพบเม็ดเลือดขาวชนิด eosinophil ในน้ำไขสันหลังสูง 

โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบที่เกิดจากสาเหตุอื่นที่ไม่ใช่การติดเชื้อ

มีสาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อหลายอย่างที่สามารถทำให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบได้

ตัวอย่างเช่น โรคต่างๆ โดยเฉพาะการอักเสบและโรคทางระบบภูมิคุ้มกัน เช่น

  • โรคลูปัส และโรคความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันและการอักเสบอื่นๆ
  • โรคมะเร็งที่มีการแพร่กระจายไปยังสมอง เช่นมะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งเม็ดสี มะเร็งเต้านมและมะเร็งปอด
  • โรคข้ออักเสบชนิดรูห์มาตอยด์
  • กลุ่มอาการ Behcet ซึ่งเป็นการอักเสบของหลอดเลือด
  • กลุ่มอาการ Sjogren เป็นโรคความผิดปกติของภูมิคุ้มกันของร่างกายที่เกิดกับต่อมต่างๆ

ยาหลายชนิดสามารถทำให้เกิดโรคนี้ได้เช่นกัน เช่น

  • ยาปฏิชีวนะบางชนิด
  • ยากลุ่ม Non-steroidal inflammatory drugs (NSAIDs)
  • ยาเคมีบำบัด
  • ยาดมสลบที่ให้ทางไขสันหลัง
  • ยากดภูมิ เช่น azathioprine (Imuran)

นอกจากนี้คุณยังอาจเป็นโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบหลังจากที่ศีรษะได้รับการกระทบกระเทือนหรือจากการผ่าตัดสมอง

ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ

วัคซีนสามารถช่วยป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียและไวรัสซึ่งทำให้เกิดโรคนี้ได้ เช่นเชื้อ meninogococcus, pneumococcus, คางทูม และหัด การไม่ได้รับวัคซีนตามกำหนดจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อเหล่านี้ การอาศัยอยู่ในที่ที่มีคนจำนวนมากอย่างใกล้ชิดเช่นในหอพัก สถานรับเลี่ยงเด็ก หรือค่ายทหาร จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการได้รับเชื้อแบคทีเรียและไวรัสจากคนอื่น หากคุณมีภูมิคุ้มกันบกพร่องเช่นการรับประทานยา การติดเชื้อ HIV/AIDS การเป็นโรคเบาหวาน การตั้งครรภ์ (โดยเฉพาะเชื้อ listeria) ติดแอลกอฮอล์ เคยตัดม้าม หรือเพิ่งเข้ารับการผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะและปลูกถ่ายไขกระดูก ก็จะทำให้คุณมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อเช่นกันทารกจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียเพิ่มขึ้น และเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปีจะมีโอกาสในการเป็นโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อไวรัสสูงขึ้น เด็กที่คลอดก่อนกำหนดและมีน้ำหนักตัวน้อยมากอาจมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อรา ซึ่งเกิดจากเชื้อ Candida จากกระแสเลือดที่เข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง การได้รับเชื้อ Naegleria fowleri ซึ่งมักอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำจืดอุ่น เช่นน้ำพุร้อน ทะเลสาบ และสระว่ายน้ำที่ทำความสะอาดไม่ดีนั้นอาจเพิ่มโอกาสในการเกิดโรค primary amebic meningoencephalitis (PAM) นอกจากนั้นคุณยังอาจมีการติดเชื้อปรสิต A. cantonensis และ G. spinigerum ได้จากการรับประทานอาหารดิบบางชนิดเช่นหอยทาก หมู ไก่ ปลาน้ำจืด กบ และกุ้ง โดยเฉพาะจากประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่