Doctor men
เขียนโดย
คุณหมอลูกเป็ด

เนื้องอกหลอดเลือดในเด็ก คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 10 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 556,671 คน

เมื่อพูดถึงเนื้องอก คนส่วนใหญ่มักคำใจว่าเป็นโรคที่น่ากลัว ยิ่งเป็นเนื้องอกหลอดเลือดในเด็ก ยิ่งทำให้โรคดังกล่าวดูรุนแรงมากยิ่งขึ้น หรือบางคนอาจสงสัยว่าเด็กสามารถเป็นเนื้องอกได้ด้วยหรือ หากเป็นแล้วจะรักษาได้อย่างไร ดูคำตอบกันได้ด้านล่างนี้

เนื้องอกหลอดเลือดในเด็กคืออะไร?

เนื้องอกหลอดเลือดในเด็กชนิดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมา (Infantile haemangioma) เป็นเนื้องอกหลอดเลือดชนิดที่พบบ่อยที่สุดในเด็กทารก ผลการสำรวจทางการแพทย์ของประเทศสหรัฐอเมริกาพบว่า เนื้องอกอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมา มีอุบัติการณ์ของโรคประมาณ 5% ในเด็กทารกก่อนอายุ 9 เดือน โดยมักพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดเนื้องอกหลอดเลือดดังกล่าว ได้แก่ ทารกคลอดก่อนกำหนด ทารกมีน้ำหนักแรกเกิดน้อย การมีบุตรหลายคน มารดามีภาวะเลือดออกทางช่องคลอดระหว่างตั้งครรภ์ โดยเฉพาะในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ การใช้ฮอร์โมนเพศหญิง (Progesterone hormone) การมีภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ เช่น ภาวะครรภ์เป็นพิษ (Preclampsia) มารดามีอายุมาก (Advanced maternal age) และภาวะรกเกาะต่ำ (Placenta previa) เป็นต้น

มีการศึกษาทางการแพทย์บางชิ้นพบว่า หากสมาชิกครอบครัวมีประวัติเป็นเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมา ก็อาจสัมพันธ์กับโอกาสการมีเนื้องอกหลอดเลือดชนิดดังกล่าวในทารกได้

ทางการแพทย์แบ่งเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาชนิดดังกล่าวออกเป็น 3 ลักษณะ ได้แก่

  1. เนื้องอกหลอดเลือดชนิดตื้น (Superficial type)
  2. เนื้องอกหลอดเลือดชนิดลึก (Deep type)
  3. เนื้องอกหลอดเลือดชนิดผสม (Combined type)

โดยในผู้ป่วยหนึ่งคนอาจมีเนื้องอกหลอดเลือดเพียงลักษณะเดียวหรือหลายลักษณะร่วมกันได้

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมามีอาการอย่างไร?

เนื้องอกหลอดเลือดดังกล่าวอาจพบหรือไม่พบรอยโรคตั้งแต่แรกเกิด หากพบรอยโรคตั้งแต่แรกเกิดจะมีลักษณะเป็นปื้นขนาดเล็กของสีผิวหนังที่ซีดลง ปื้นแดงขนาดเล็ก ปื้นคล้ายรอยช้ำ หรือเห็นคล้ายเป็นเส้นเลือดฝอยขนาดเล็ก สามารถพบได้ทุกบริเวณของร่างกาย หลังจากนั้นเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาจะโตขึ้นอย่างรวดเร็ว ในชนิดตื้นจะเห็นรอยโรคเป็นก้อนนูนสีแดงสด อาจมีพื้นผิวตะปุ่มตะป่ำ ลักษณะคล้ายผลสตรอว์เบอร์รี ขอบเขตชัดเจน หากเป็นชนิดลึกจะเห็นรอยโรคเป็นก้อนนูนสีม่วงๆ น้ำเงินๆ พื้นผิวค่อนข้างเรียบ และหากเป็นลักษณะผสม จะพบทั้งลักษณะของชนิดตื้นและชนิดลึกอยู่ร่วมกันในรอยโรคเดียวกัน

โดยทั่วไปเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาชนิดตื้นจะโตขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงอายุ 9 ถึง 12 เดือนแรกของชีวิต หลังจากนั้นขนาดรอยโรคจะคงที่และเริ่มยุบลง พบว่าที่ 5 ปี สามารถยุบลงได้ประมาณ 50% ของขนาดที่ใหญ่ที่สุด และยุบตัวลงอย่างต่อเนื่องเมื่ออายุมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงการกะประมาณเท่านั้น

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาชนิดลึกมีระยะเวลาในการโตขึ้นของเนื้องอกมากกว่า (ซึ่งอาจยาวนานได้ถึง 2 ปี) และระยะเวลาในการยุบตัวลงของเนื้องอกนานกว่าชนิดตื้น หลังจากเซลล์เนื้องอกยุบตัวหมดลงจะมีการแทนที่ด้วยเนื้อเยื่อแผลเป็นและไขมัน (Fibrofatty change) เนื้อเยื่อหลอดเลือดขนาดเล็กที่ขยานตัว (Telangiectasia) หรืออาจกลายเป็นผิวหนังปกติก็ได้

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาเป็นโรคติดต่อหรือไม่ เกิดขึ้นได้อย่างไร?

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาเป็นโรคไม่ติดต่อ ไม่ใช่การติดเชื้อ ปัจจุบันพบว่าเนื้องอกหลอดเลือดดังกล่าวสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น เซลล์หลอดเลือดบริเวณรอยโรคมีพฤติกรรมคล้ายกับเนื้อเยื่อรก หรือเกิดจากภาวะขาดออกซิเจน (Oxygen) ในครรภ์มารดา (Hypoxia) ทำให้หลอดเลือดบางตำแหน่งตอบสนองโดยการแบ่งตัวเพิ่มขึ้นกลายเป็นเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมา

จะวินิจฉัยเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอได้อย่างไร?

เนื้องอกหลอดเลือดชนิดดังกล่าวสามารถวินิจฉัยได้จากประวัติการดำเนินของรอยโรค และลักษณะของผื่นที่จำเพาะเจาะจงกับเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมา การตรวจทางห้องปฏิบัติการณ์เพิ่มเติมอาจไม่มีความจำเป็น อย่างไรก็ตาม หากรอยโรคมีลักษณะไม่ชัดเจน หรือคล้ายกับโรคเนื้องอกหลอดเลือดชนิดอื่น การตัดชิ้นเนื้อผิวหนังเพื่อดูโครงสร้างภายใต้กล้องจุลทรรศน์และการย้อมสีพิเศษอาจมีความสำคัญเพื่อให้ได้มาซึ่งการวินิจฉัยที่ถูกต้องแม่นยำ

มีความผิดปกติในระบบอวัยวะอื่นๆ ที่สามารถพบร่วมกับเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาหรือไม่?

โดยส่วนใหญ่ เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมามักพบบริเวณผิวหนังเท่านั้น อย่างไรก็ตาม มีลักษณะบางอย่างที่บ่งชี้ถึงการพบความผิดปกติในระบบอวัยวะอื่นๆ ร่วมด้วยได้ เช่น

  • การพบเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมามากกว่า 5 จุดในร่างกาย อาจสัมพันธ์กับการพบเนื้องอกหลอดเลือดฮีแมงจิโอมาที่ตับ (Hepatic haemangioma)
  • เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาบริเวณใกล้ปาก คาง หรือตำแหน่งของเครา (Beard area) อาจสัมพันธ์กับการพบเนื้องอกหลอดเลือดฮีแมงจิโอมาในระบบทางเดินหายใจ โดยเฉพาะบริเวณใต้กล่องเสียง (Subglottic haemangioma)
  • การพบเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาบริเวณก้นกบหรือกระเบนเหน็บ (Sacral area) อาจสัมพันธ์กับความผิดปกติของกระดูกสันหลัง ระบบประสาทส่วนกลาง (Spinal dysraphism) หรือความผิดปกติของระบบทางเดินปัสสาวะและอวัยวะสืบพันธุ์ (Genitourinary system)

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาในเกิดขึ้นในบางบริเวณอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้ เช่น

  • หากเกิดเนื้องอกอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาขึ้นใกล้ตา อาจทำให้เกิดภาวะตาเข บดบังการรับภาพปกติของตา ทำให้ระบบประสาททางตาเรียนรู้และปรับตาการรับภาพแบบผิดปกติ ซึ่งอาจนำไปสู่ความผิดปกติถาวรต่อการมองเห็นในอนาคต
  • หากมีเนื้องอกอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาบริเวณหู จมูก หรือปาก จะเพิ่มโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดการผิดรูปถาวรของอวัยวะดังกล่าวในอนาคต

นอกจากนี้ยังพบว่าเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมามีโอกาสเกิดแผลเปิดเลือดออกระดับลึก (Ulceration และ Bleeding) ในตำแหน่งที่มีการเสียดสี เช่น รักแร้ ซอกคอ ขาหนีบ ซอกพับต่างๆ ศีรษะ คอ รอบปาก ริมฝีปาก อวัยวะเพศ และรอบรูทวารหนัก เป็นต้น

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมา ยังอาจเป็นลักษณะแสดงของกลุ่มอาการ (Syndrome) ได้ เช่น PHACE(S) syndrome โดยพบความผิดปกติในสมอง (Posterior fossa malformation) เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาขนาดใหญ่กว่า 5 เซนติเมตร โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า หลอดเลือดแดง โดยเฉพาะการตีบคอดของของหลอดเลือดแดงใหญ่จากหัวใจ (Coartation of aorta) ความผิดปกติของหัวใจ (Cardiac anomaly) ความผิดปกติทางตา และ/หรือความผิดปกติของกระดูกหน้าอก (Sternal anomaly) กลุ่มอาการอื่นๆ ที่อาจเกี่ยวข้อง เช่น SACRAL syndrome, LUMBAR syndrome หรือ PELVIS syndrome เป็นต้น

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมามีภาวะแทรกซ้อนหรือไม่ อย่างไร?

ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นได้ ได้แก่ แผลเปิดเลือดออกระดับลึก (Ulceration และ Bleeding) การอุดตันของทางเดินอาหารและระบบหายใจ (หากมีเนื้องอกหลอดเลือดในบริเวณดังกล่าว) ความผิดปกติต่อการมองเห็น (หากมีเนื้องอกหลอดเลือดในบริเวณใกล้ตา) ภาวะหัวใจล้มเหลวหรือฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ (Congestive heart failure หรือ Hypothyroidism) หากมีเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาจำนวนมาก หรือมีเนื้องอกหลอดเลือดดังกล่าวที่ตับ

เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมามีการรักษาอย่างไรบ้าง?

โดยส่วนใหญ่เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาสามารถหายได้เองเมื่อโตขึ้น อย่างไรก็ตามในปัจจุบันมียาทาที่สามารถชะลอการแบ่งตัวของเนื้องอกหลอดเลือดได้ ในเนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาบางประเภทหากมีแนวโน้มที่เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญอาจพิจารณาให้ยาชนิดรับประทานเพื่อลดขนาดของเนื้องอกหลอดเลือด อย่างไรก็ตาม ยาดังกล่าวมีภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย เช่น ภาวะน้ำตาลต่ำ ภาวะหัวใจเต้นช้า ความดันโลหิตตก หรือแม้แต่ทำให้ระบบทางเดินหายใจตีบแคบ จึงมีความจำเป็นต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์เท่านั้น การรักษาอื่นๆ เช่น การรักษาด้วยแสงเลเซอร์ หรือการผ่าตัดจะทำเมื่อมีข้อบ่งชี้เท่านั้น

โดยสรุป เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมา เป็นเนื้องอกหลอดเลือดที่พบบ่อยในเด็กสามารถโตขึ้นได้ในช่วงขวบปีแรกหรืออาจนานกว่านั้นขึ้นอยู่กับชนิดของเนื้องอก และสามารถยุบหายได้เองได้แต่อาจทิ้งรอยไว้บางส่วน เนื้องอกหลอดเลือดอินแฟนไทล์ ฮีแมงจิโอมาบางลักษณะสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ จึงแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อวางแผนการรักษาต่อไป


ที่มาของข้อมูล

Harter N, et al. Diagnosis and Management of Infantile Hemangiomas in the Neonate. Pediatr Clin North Am. 2019;66:437-459.

Puttgen KB. Diagnosis and management of infantile hemangiomas. Pediatr Clin North Am. 2014;61:383-402.

Hoeger PH, et al. Treatment of infantile haemangiomas: recommendations of a European expert group. Eur J Pediatr. 2015;174:855-865.

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เป็นเนื้องอกในมดลูกอันตรายมากไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ประจำมาตลอดเลยติดกัน2เดือนแล้วค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไทรอยเป็นพิษ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคคุชชิ่งซินโดรม มีวิธีดูแลรักษายังไงค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่