Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS

โรคกรวยไตอักเสบ (Pyelonephritis) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 10 ก.ค. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 25 เม.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,664,679 คน

"โรคกรวยไตอักเสบ (Pyelonephritis) " เกิดจากการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ มักจะมีกระเพาะปัสสาวะอักเสบร่วมด้วย ส่วนใหญ่โรคกรวยไตอักเสบเฉียบพลันมักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย    อย่างไรก็ดี โรคกรวยไตอักเสบหากไม่ได้รับการรักษาอาจจะเสียชีวิตได้  

กรวยไตเป็นส่วนต่อระหว่างไตกับท่อไตที่ต่อเนื่องมาจากท่อปัสสาวะ  มีรูปร่างเป็นกรวย เมื่อมีเชื้อโรคผ่านขึ้นทางกระเพาะปัสสาวะ  ผ่านท่อไตเข้ามาอยู่ในกรวยไตจะทำให้เกิดการอักเสบของเนื้อไตรอบๆ กรวยไต สามารถเกิดได้ที่ไต 1 ข้างหรือทั้ง 2 ข้าง และอาจเกิดอักเสบแบบเฉียบพลัน หรือเรื้อรังก็ได้  แต่ส่วนใหญ่มักเป็นการอักเสบเฉียบพลัน  ทั้งนี้หากไม่ได้รับการรักษาอาจทำให้ไตวายเรื้อรัง และยังสามารถติดเชื้อเข้าสู่กระแสเลือดทำให้เกิดการติดเชื้อที่อันตรายถึงชีวิตได้

สาเหตุของการเกิดโรคกรวยไตอักเสบ

โรคนี้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย หรือไวรัส โดยเชื้อที่พบก่อโรคมากที่สุดคือ Escherichia coli (E.coli) เช่นเดียวกับที่พบในอุจจาระ  แต่แบคทีเรียชนิดอื่นก็สามารถทำให้เป็นโรคนี้ได้เช่นกัน การติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสที่กระเพาะปัสสาวะสามารถเดินทางขึ้นไปยังไตได้ หรืออาจจะสู่ไตผ่านทางกระแสเลือด แต่หากการติดเชื้อนั้นไม่ได้ลามไปที่ไต จะเรียกว่า  กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Disease)  

ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรค

  • การดื่มน้ำน้อย ทำให้ปัสสาวะน้อย 
  • การอั้นปัสสาวะบ่อย ทำให้เชื้อโรคเข้าไปยังกระเพาะปัสสาวะได้และอาจลุกลามไปยังกระเพาะปัสสาวะในที่สุด หรือ
  • หลังอุจจาระเช็ดทำความสะอาดผิดวิธี คือ เช็ดจากด้านหลังมาด้านหน้า  ทำให้เชื้อโรคมีโอกาสสัมผัสท่อปัสสาวะได้ง่ายขึ้น
  • เมื่อมีอาการกระเพาะปัสสาวะอักเสบควรได้รับการรักษาให้หาย 

อาการของโรคกรวยไตอักเสบ

อาการของโรคนี้มีได้หลายแบบขึ้นกับอายุและปัจจัยอื่นๆ ตัวอย่างเช่น เด็กที่อายุน้อยอาจมีอาการแค่ไข้สูง หรือร้องงอแงตอนปัสสาวะ ในขณะที่ผู้สูงอายุอาจมีไข้ ร่วมกับอาการสับสน ซึม มีปัญหาเกี่ยวกับการพูด หรือเห็นภาพหลอนได้

อาการและอาการแสดงทั่วไปของโรคนี้ประกอบด้วย

  • ไข้สูงร่วมกับอาการหนาวสั่นอย่างมาก
  • อาเจียน
  • ปวดหลัง สีข้าง บั้นเอว ข้างใดข้างหนึ่ง  เพียงใช้กำปั้นทุบลงไปเบาๆ ก็รู้สึกเจ็บจนสะดุ้ง
  • คลื่นไส้
  • ปัสสาวะบ่อย
  • ปัสสาวะแสบขัด
  • ปัสสาวะเป็นเลือด หรือมีหนอง
  • ปัสสาวะสีขุ่น หรือมีกลิ่นเหม็น

หากคุณมีอาการดังกล่าว หรือหากรับการรักษาด้วยเรื่องติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะแล้วอาการไม่ดีขึ้น  ควรรีบปรึกษาแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง 

การรักษาโรคกรวยไตอักเสบ

แพทย์จะตรวจปัสสาวะ ตรวจเลือด หรือตรวจพิเศษอื่นๆ เพื่อดูค่าเม็ดเลือดขาวซึ่งบ่งบอกถึงการอักเสบได้ รวมทั้งตรวจหาการติดเชื้อ ในกรณีที่อาการไม่หนัก แพทย์อาจสั่งจ่ายยาปฏิชีวนะซึ่งครอบคลุมเชื้อแบคทีเรียที่พบได้บ่อยไปก่อน เมื่อทราบเชื้อแบคทีเรียที่ก่อโรคแน่นอนแล้ว  แพทย์อาจเปลี่ยนยาชนิดปฏิชีวนะหากจำเป็น   ยาปฏิชีวนะจะค่อยๆ ลดอาการของการติดเชื้อที่ไตลง  เมื่อคุณรับประทานยาจนครบตามที่แพทย์สั่งแล้ว แพทย์อาจทำการตรวจปัสสาวะซ้ำอีกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่า ไม่มีการติดเชื้อซ้ำ  

การนอนโรงพยาบาลเมื่อเป็นโรคกรวยไตอักเสบ

หากการติดเชื้อนี้มีความรุนแรงและผู้ป่วยไม่สามารถรับประทานยาได้ด้วยตนเอง ผู้ป่วยอาจต้องรักษาตัวในโรงพยาบาลช่วงหนึ่ง เพื่อได้รับยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดดำ วิธีนี้จะช่วยบรรเทาอาการได้เร็วกว่ายากิน  หากคุณมีการติดเชื้อที่ไตบ่อยครั้ง แพทย์อาจแนะนำให้พบกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเรื่องโรคไต หรือศัลยแพทย์ทางเดินปัสสาวะ ผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้สามารถตรวจเพื่อหาว่า การติดเชื้อดังกล่าวเกิดจากความผิดปกติในระบบโครงสร้างทางเดินปัสสาวะหรือไม่


เมื่อรักษาอาการจนหายดีแล้ว ควรไปพบแพทย์เป็นระยะๆ เพื่อรับการตรวจให้แน่ใจว่าไม่มีการอักเสบเรื้อรัง  และควรดูแลตนเองด้วยการดื่มน้ำให้มากๆ ไม่กลั้นปัสสาวะ และหลังขับถ่ายทุกครั้งควรทำความสะอาดให้ถูกวิธี คือ เช็ดจากด้านหน้ามาด้านหลัง

ที่มาของข้อมูล

รศ.นท.ดร.สมพลเพิ่มพงศ์โกศล, การติดเชื้อของระบบทางเดินปัสสาวะ (Urinarytract infection) (https://med.mahidol.ac.th/surgery/sites/default/files/public/pdf/Urinary%20tract%20infection.pdf)

กรวยไตอักเสบชนิดเฉียบพลัน (https://www.doctor.or.th/article/detail/3695), 1 สิงหาคม 2536

...

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่