Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

กระหม่อมบวมคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 18 ก.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 535,453 คน

เมื่อเด็กทารกคลอดออกมา กระหม่อม (Fontanel) จะยังไม่มีการเชื่อมเข้าหากันหลายตำแหน่ง โดยปกติแล้วทารกแรกเกิดจะมีกระหม่อมอยู่บนยอดศีรษะ หลังศีรษะ และด้านข้างของศีรษะ ตำแหน่งที่มองเห็นและสัมผัสได้คือกระหม่อมส่วนหน้า (Anterior Fontanel) ที่อยู่เหนือสุดและลาดไปด้านหน้าของศีรษะ (เรียกตำแหน่งนี้ว่า Soft Spot) 

การเปลี่ยนแปลงของรูปลักษณ์ของกระหม่อมอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพร้ายแรงได้ ผู้ปกครองจึงควรตรวจสอบและเฝ้าระวังว่ากระหม่อมของทารกมีการโค้งเป่งออก หรือมีสัมผัสที่แน่นเกินหรือไม่ โดยภาวะเช่นนี้จะเรียกว่าภาวะกระหม่อมบวม เป็นสัญญาณว่ามีการบวมของสมองหรือมีของเหลวสะสมในสมอง ซึ่งทำให้เกิดแรงดันในกะโหลกเพิ่มขึ้นและอาจส่งผลเสียต่อการพัฒนาสมองของเด็กทารก

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

อาการกระหม่อมบวมเป็นสัญญาณของภาวะที่มีความร้ายแรงมาก และถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน เพราะถ้าได้รับการรักษาช้าหรือไม่ได้รับการรักษาเลย อาจสร้างความเสียหายถาวรให้กับสมองหรือทำให้ผู้ป่วยหลายกรณีเสียชีวิตได้ 

สาเหตุของอาการกระหม่อมบวม

สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่

  • โรคไข้สมองอักเสบ (Encephalitis) เป็นการอักเสบของสมองที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย
  • ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำ (Hydrocephalus) คือภาวะที่มีของเหลวในสมองมากเกินไปตั้งแต่กำเนิดหรือเกิดจากการบาดเจ็บหรือติดเชื้อ
  • เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) คือการอักเสบของสมองและเนื้อเยื่อไขสันหลังที่มาจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส
  • โรคสมองขาดเลือด (Hypoxic-ischemic Encephalopathy) เป็นการบวมและความเสียหายของสมองที่เกิดขึ้นเมื่อสมองของเด็กไม่ได้รับออกซิเจนเป็นเวลานาน
  • เลือดออกในสมอง (Intracranial Hemorrhaging)
  • การกระทบกระแทกที่ศีรษะ

สาเหตุอื่นๆ ที่พบได้น้อย ได้แก่ 

  • เนื้องอกหรือฝีในสมอง
  • โรคลายม์ (Lyme Disease) เป็นการติดเชื้อแบคทีเรียที่มาจากเห็บ
  • โรคแอดดิสัน (Addison’s Disease) หรือภาวะที่ทำให้ต่อมอะดรีนอลไม่สามารถผลิตฮอร์โมนสำหรับการทำงานของร่างกายได้อย่างเพียงพอ
  • ภาวะหัวใจล้มเหลว (Congestive Heart Failure) หรือภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อเลือดและของเหลวสะสมอยู่ตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเพราะหัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดได้ดีพอ
  • ลูคีเมีย (Leukemia) หรือมะเร็งเม็ดเลือดขาว
  • ภาวะอีเล็กโทรไลต์ถูกรบกวน (Electrolyte Disturbance) หรือภาวะที่สารเคมีบางตัวในเลือด เช่น โซเดียม หรือโพแทสเซียมขาดสมดุล
  • ภาวะไทรอยด์ทำงานเกิน (Hyperthyroidism) คือภาวะที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนออกมามากเกินความจำเป็น
  • โรคฉี่หอม (Maple Syrup Urine Disease) เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถย่อยสลายโปรตีนได้
  • โรคโลหิตจาง (Anemia) หรือภาวะที่เลือดไม่สามารถอุ้มออกซิเจนได้ตามที่ควรเป็น

เมื่อไรที่ควรไปพบแพทย์?

มีปัจจัยมากมายที่ทำให้กระหม่อมบวมออก รวมถึงกิจกรรมธรรมดาๆ เช่น การนอน อาเจียน หรือร้องไห้ก็สามารถทำให้เกิดอาการกระหม่อมบวมขึ้นมาได้ด้วย

ในการชี้ชัดว่าทารกมีอาการนี้หรือไม่ คือจัดให้ทารกอยู่ในท่านั่งเพื่อยกศีรษะขึ้น หากทำเช่นนี้แล้วกระหม่อมของทารกยังคงบวมอยู่ ให้รีบพาไปพบแพทย์ทันที

การวินิจฉัยภาวะกระหม่อมบวม

เพราะอาการกระหม่อมบวมสามารถเกิดได้จากสาเหตุมากมาย ทำให้แพทย์ต้องรีบเก็บข้อมูลโดยเร็วที่สุด ซึ่งในระหว่างการตรวจร่างกายทารก แพทย์อาจสอบถามว่ากระหม่อมจุดไหนที่มีการบวมออก อาการบวมนั้นเกิดขึ้นตลอดเวลาหรือเป็นครั้งเป็นคราว และสังเกตเห็นอาการบวมเช่นนี้เมื่อใด

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

ควรแจ้งแพทย์เกี่ยวกับอาการอื่นๆ ที่สังเกตเห็นด้วย เช่น อาการง่วงนอน มีอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น หรือมีความฉุนเฉียวผิดปกติ 

แพทย์อาจพิจารณาให้มีการทดสอบเพิ่มเติมตามความจำเป็น หรือเพื่อเก็บข้อมูลเพิ่มเติมด้วยการทำ MRI, CT Scan หรือวิธีการเจาะกรวดน้ำไขสันหลัง (Spinal Tap) เพื่อตรวจหาโรคหรือภาวะติดเชื้อต่างๆ ในระบบประสาท


ที่มาของข้อมูล

Krista O'Connell, Soft spot - bulging (https://www.healthline.com/symptom/bulging-fontanelle), 22 กุมภาพันธ์ 2016

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เป็นไข้หวัดใหญ่ชนิดเดียวกันในช่วงๆเวลาใกล้กันได้หรือไม่คะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
เชื้อ HPV เกิดขึ้นได้อย่างไร และสามารถติดต่อกันทางเพศสัมพันธ์ได้หรือไม่ ถ้าได้..สามารถตรวจเช็คได้ทางไหนบ้าง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
เรื่องความเข้มข้นของเลือดในการบริจาคเลือดค่ะ เคยบริจาคได้ แต่สองสามปีมานี้ ทั้งพักผ่อน อกล ก็ยังไม่สามารถบริจาคเลือดได้ค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป